(p. 75) amma amma. [Tel. cf. Aryan root 'Ma.'] n. Mother. తల్లి. Madam. అమ్మక్కచెల్ల, అమ్మచెల్ల alas! ah! oho! అమ్మణ్ని, అమ్మద్యు or అమ్మా or అమ్మల్ల interj. My dear, my love. అమ్మవారు amma-vāru. goddess. The small pox. బ్రాహ్మణస్త్రీ, పోలేరు, మశూచికము. ఆ సత్రములో వుండే అమ్మవారిని పిలువు call the Brahmin woman who is in the lodge. అమ్మవారికి పొంగలి పెట్టినారు they offered a sacrifice to the village goddess. వానికి అమ్మవారు పోసినది he has got the small pox. అమ్మవారి చుక్కలు, అమ్మ చుక్కలు pock marks. అమ్మవారి చుక్కలగల or అమ్మచుక్కలుగల pitted with the small pox. అమ్మవారు పోయించు to inoculate. అమ్మవారిధూము an outbreak of cholera. అమ్మాయి ammāyi. [Tel.] n. A little girl. పడుచు అమ్మి or అమ్మాళు n. Missy, my dear, my love.

(p. 240) kanama or కనుమ kanama. [Tel.] n. A gap, opening, breach. A defile, pass. సందు, కొండలసందు, దోవ. A scar అమ్మవారుకనములు గలవాడు one whose face is pitted with the small pox.

(p. 240) kanipiñcu kanipinṭsu. [Tel.] v. n. To seem, appear, be known, to come on. కదుపునొప్పి కనిపించి పండుకొన్నాడు a pain came on and he lay down. వానికి తల నొప్పికనిపించినది he has a headache. దానికి అమ్మవారు కనిపించినది she has got the small pox.

(p. 398) grāmamu grāmamu. [Skt.] n. A village. ఊరు. A scale in music. షడ్జాదిస్వరము. గ్రామత్రయము the three tones, treble, tenor and base. A crowd or multitude సమూహము. as గుణగ్రామము or శబ్దగ్రామము. గ్రామకార్యము grāma-kāryamu. n. Village affairs: worldly matters. గ్రామకంఠము grāma-kanṭhamu. n. The glebe, or pasture land appertaining to a village. గ్రామణి grāmaṇi. n. A chief: a head man. గ్రామాధిపతి. గ్రామణి adj. Chief, head, leading. ముఖ్యుడు నరగ్రామణి, the noblest of men. దుర్గ్రామణి a wicked ruler. గ్రామణ్యము grāmanyamu. n. The rule or headship of a town. Imperiousness, violence, outrage. గ్రామణ్యముగా scoffingly. గ్రామదేవత grāma-dēvata. n. A village god or goddess. These are the original Dravidian deities. Among them the male deities are chiefly these: పోతురాజు, కాట్రేడు, అంకాళు, గంగయ, చెన్నడు and మైలారు. The principal village goddesses are పెద్దమ్మ, కాట్రేణి, అంకాళమ్మ, ఎక్కళమ్మ, ఎల్లమ్మ, మల్లమ్మ, మామిళ్లమ్మ, మైసమ్మ or మైసూరమ్మ, (i. e. మహిషీ.) మారియమ్మ, మారెమ్మ (who probably is meant for 'Maria') యాగాతమ్మ (that is, Saint Agatha,) and సుంకలమ్మ or సుంకెళమ్మ, of whom one inflicts the cholera, another the small pox (see అమ్మవారు) another murrain, another blight. None have any beneficent powers, and they are worshipped to avert their displeasure. గ్రామసింహము grāma-simhamu. n. The lion of the village, i.e., a dog. గ్రామస్థుడు grāma-sthuḍu. n. A villager. స్వగ్రామస్థుడు a fellow citizen or neighbour. గ్రామాంతము grām-āntamu. n. The outlying portion of a village, i.e. the Panchama quarter. మాలపల్లె. గ్రామాదులు grām-ādulu. n. Villages. Lit. Villages, &c. గ్రామ్యము grāmyamu. adj. Village-born; produced in or relating to a village. Vulgar, rude, rustic. Common, colloquial, unclassical, inelegant: The opposite of శాస్త్రీయము. In Grammar the term is applied to conversational forms as వస్తాడు, తెస్తాడు, like they're, I'm, you're, he's, in English, which are supposed to be in admissible in literature, though they occur in all even the best poets. గ్రామ్యధర్మము grāmya-dharmamu. n. Sexual intercourse. సంభోగము. Lit. what is usual or the fashion, or way of the world.

(p. 605) dūmu or ధూము dūmu. [Tel.] n. Laying waste, sacking; a disturbance, plague, pestilence, epidemic. పాడుచేయడము, కొల్ల, దోపిడి. అమ్మవారిదూము an attack of cholera. హయిదరదూము the invasion of Hyder.

(p. 819) pōyu pōyu. [Tel.] v. n. To arise, to be born or produced, పుట్టు, చెమటపోయు to perspire, చెమటపట్టు. చీముపోయు to suppurate as a boil, చీముపట్టు. వానికి యింకా అమ్మవారు పోయలేదు he has never had the small-pox. v. a. To pour, as water. To cast in metal or found. To fit on, as a halter as ఉరిపోయు. To place an arrow in a bow (బాణమును) సంధించు or కూర్చు. అమ్మవారు నిన్న సేతులుపోసినది the small pox came to a head yesterday. కట్టపోసినారు they built a bank. నారుపోయు to sow seed, which is afterwards to be transplanted. ఆకుపోయు to transplant rice. గోడపెట్టి ముదురుపోసినాడు he built a wall and placed a cope upon it. తలబ్రాలు పోసినది she poured the blessed grain upon their heads (in marriage.) ఉచ్చపోయు to make water, to pass urine. వడపోయు or వడకట్టు to strain rice, &c. ఉరిపోయు to cast a noose. వృథాగా నా ఉసురుపోసుకొన్నాడు he has injured me without any cause. పురుడుపోసేనిమిత్తము దానిని పుట్టింటికి తీసుకొని వచ్చినారు they brought her home to lie in. వాడు దానిని నోట్లో పోసుకొన్నాడు he poured it into his mouth. ఆ చిన్నది వానిని నీళ్లు పోస్తున్నది the girl is bathing him. ఆమె చెట్లకు నీళ్లుపోస్తున్నది she is watering the trees. బిచ్చమెత్తి పొట్టపోసు కొంటున్నాడు he fills his belly by begging. ఆసుపోసినది she placed the thread in readiness for weaving. పోయించు pōyinṭsu. v. a. To cause to cast or pour; to erect. గట్టుపోయించు to raise a bank. విగ్రహములు పోయించిరి they had some statues cast.

(p. 1002) mutyamu or ముత్తెము mutyamu. [from Skt. మౌక్తికము.] n. A pearl. మౌక్తికము. చిప్పముత్యము an artificial pearl. వానికి అమ్మవారు పొడిచినపుడు ముత్యాలు బాగా లేవలేదు the pustules did not rise properly when he had small pox. ముత్యాలమ్మ mutyālamma. n. A certain local goddess.

(p. 1292) satyamu satyamu. [Skt.] n. Truth, veracity, reality. ని౛ము, యథార్థము. An oath, ప్రమాణము, ఒట్టు. (Vulgarly,) the miraculous power of a deity. (పామరలవాడుకలో) మహాత్మ్యము. adj. True, real, sincere, genuine, truthful. యథార్థమైన, ని౛మైన. సత్యప్రవర్తన truthful behaviour, upright conduct. adv. Yes, verily, truly, indeed, నిజమేను. సత్యముగా చెప్పు to avow, to vouch for. సత్యముచేయు to swear. ఈ అమ్మవారు బహుసత్యము కలిగినదేవత this is a true goddess. భగవత్స్వరూపముల యందు సత్యము తప్పినది the gods have now lost their power, the images now ceased to work miracles. సత్యప్రతిజ్ఞ a sincere promise or vow, తప్పనిమాట. సత్యయుగము satya-yugamu. n. The Golden Age. కృతయుగము. సత్యలోకము satya-lōkamu. n. One of the fourteen heavens of the Puranas. సత్యవంతుడు satya-vantuḍu. n. A truthful or sincere man. సత్యవచస్కుడు or సత్యవాది satya-vachaskuḍu. n. One who speaks the truth, a man of veracity. నిజస్థుడు. సత్యవతి satya-vati. n. A truthful woman. సత్యముగల స్త్రీ. The name of the mother of Vyāsa, and the wife of Narada. సత్యవాక్కు or సత్యవాణి satya-vākku. n. A true statement. సత్యవ్రతుడు satya-vratuḍu. n. One who is devoted to truth, one who is sincere or honest. నిజానికి పాటుపడేవాడు, పెద్దమనిషి. సత్యసంధుడు satya-sandhuḍu. n. An upright man. నిజస్థుడు. సత్యహరిశ్చంద్రుడు one who is as truthful as Harischandra, i.e., a very truthful man, (sometimes used ironically also to mean a liar.) సత్యాకృతి, సత్యంకారము or సత్యావనము saty-ākṛiti. n. The ratification of a bargain, an advance of money, earnest money, క్రయవిక్రయములు గట్టిమాట, బయానా, ౛ట్టి. సత్యానృతము saty-ānṛitamu. n. Commerce, trade, traffic. వాణిజ్యము, వర్తకము.