(p. 12) antarlāpi antarlāpi. [Skt.] n. A kind of puzzle, riddle or question which contains the solution or answer in itself. విడికథవలె అతికఠినమైన ప్రశ్నలు ఉత్తరములుగా మండేటిది. e.g. క' శ్రీకాంతునిదినమెన్నఁడు రాకొమరునికెద్ది ప్రియము రథతిథియెన్నం డేకొలదినన్నమరుంగును ఏకాదశినాఁడు సప్తమేడేగడియల్. ' శ్లో' కాశంభుకాంతాకిముచంద్రకాంతం, కాంతాముఖంకింకురుతేభుజంగః, కశ్శ్రీపతిఃకావిషమాసమస్యా, గౌరీముఖంచుంబతివాసుదేవః. '

(p. 62) aparamu a-paramu. [Skt.] adj. Other, another, latter. అన్యము, ఉత్తరము. అపరక్రియలు n. Obsequies, funeral rites. దినవారాలు, కర్మాంతరము. అపరధాన్యములు or అపరాలు or అపరదినుసులు other kinds of grain, miscellaneous grains, all sorts of grain in pods, such as beans, &c. కాయధాన్యములు. One verse says. 'ఉత్తరే పూర్వసస్యాని అపరస్యానిరేవతౌ.' అపరనామము n. A second name. రెండో పేరు. అపర భాగము n. The hind part, వెనుకటి భాగము. అపరమంత్రములు n. Funeral prayers. అపరరాత్రి midnight, the latter half of the night. అపరలోకము another world. అపరవారధి the western ocean. వాడు పూర్వాపరములు చేయించగలడు he is qualified as priest to solemnize both the marriage and funeral rites. అపరాహ్నము or అపరాహ్ణము [Skt. అపర+అహ్నము.] n. The afternoon. రెండు ఝాములకు మీదికాలము.

(p. 147) u . In poetry denotes a stanza in the metre named ఉత్పలమాల. The character ఉ. in common business is used as a contraction for ఉత్తరము an answer, as ప్ర. means a question.

(p. 154) uttaramu utt-aramu. [Skt.] n. An answer, a reply. A letter or epistle. The north. A command. ఉత్తర ప్రత్యుత్తరములు letter and reply, correspondence. ప్రశ్నోత్తరములు question and answer. ఉత్తరఖండము the northern division of the country. ఉత్తరాది ut-tārādi. n. The north, northern. ఉత్తరాదిదేశము the north country. ఉత్తరాయణము uttarāyaṇamu. [from ఉత్తర the north and ఆయనము going] n. The sun's progress to the north of the equator, the period of the year during which the sun is north of the equater, the summer solstice.

(p. 154) uttaramu uttaramu. [Skt.] adj. Secondary subsequent, following after. మీదిది. ఉత్తరభాగము the sequel or supplement. ఉత్తర రామాయణము the sequel to the Rāmāyaṇa. ఉత్తరసాధనము a further means. ఉత్తరసాక్షి a subscribing witness. సాక్షులగుటకు సాక్షి. ఉత్తర పక్షము the party who support the affirmative. Also, the affirmative proposition సిద్ధాంతము, the party in opposition being called ప్రతిపక్షము; the hypothesis or affirmative proposition, the second part or deduction from an argument. ఉత్తరార్థము the second half of an argument being the demonstration or exemplification of the పూర్వార్ధము or assertion first made. ఉత్తరోత్తర adv. Ever after, at any future time, hereafter, in course of time, gradually.

(p. 195) ēkōttaramu ēkōttaramu. [Skt. ఏక+ఉత్తరము] adj. More by one, increased by an unit 'ఆకాశాదిభూతంబు లేకోత్తరగుణంబులైయుండు.' Padma Puran. VI. 15. the five elements, ether, wind, fire, water, and earth have each one attribute (or quality) more than the one next named. Earth has five qualities as weight, taste, extension, &c., water has only four, fire has only three, &c. Thus each class is more by one than the next. ఏకోత్తరవృద్ధి the addition of one: increase by one unit: one more. ఏకోత్తరదశము one hundred and one.

(p. 456) chalamu , ఛలార్థము or ఛలోక్తి chhalamu. [Skt.] n. A trick, a stratagem: an innuendo or covert meaning. A double entendre నెపము, వెనుదీయుట, ఒక అభిప్రాయముతో చెప్పిన పదమునకు మరొక అభిప్రాయము చేసుకొని ఉత్తరము చెప్పుట.

(p. 572) trēṇu trēṇu. [Tel.] v. n. To come out. బయలుదేరు, వెడలివచ్చు. 'అతివ పుర్ణేందుభీతి తత్పద్మశాలద్రేణి.' A. v. 155. 'హత్తుకొని యొక్కకొందర నత్తెరువుం గట్టబనిచి యందరి క్రయదా దిత్తొకటియు గొని త్రేణిమరి ఉత్తరముత్తరమటంచు నొకప్రొద్దుకడన్.' A. vi. 96.

(p. 725) paluku or పల్కు paluku. [Tel.] v. n. &a. To sound, ring, &c. To speak, మాటాడు, అను. To answer, ఉత్తరముచెప్పు. 'బాణాసన ప్రౌఢిమన్ ద్రోణాచార్యులకైన పల్కుదురు.' T. ii. 18. To blame, నిందించు. n. Speaking, utterance, language, a word. మాట. A sound, note, voice. వీణాదిస్వరము. Blame, నింద. A bit, a piece, తునక. తొలుబల్కు or ప్రాబల్కు the primeval word, i.e., the Vedas. సాక్ష్యము పలుకు to give evidence. సుద్దులుపలుకు to tell tales. పలుకుతత్తడి paluku-tattaḍi. n. A parrot. చిలుక. పలుకుదోడు paluku-dōḍu. n. Company, society. మాటతోడు. పలుకురాయి paluku-rāyi. n. A ringing stone or an echoing rock. పలుకుబడి paluku-baḍi. n. Pronunciation. ఉచ్చారణము. Influence, power of word. ఆయనకు ఆ ఊరిలో కొంచెము పలుకుబడి కద్దు he has some influence in that town. పలికించు palikinṭsu. v. a. To cause to speak. To utter or use (words or notes.) To sound or ring. అందుకు సాక్షులను పలికించినాడు he proved this by witnesses, he called witnesses to prove it. పలుకు పడతి or పలుకుచెలి paluku-paḍati. n. The goddess of speech, Sarasvati, వాగ్దేవి, సరస్వతి. పలుకరించు, పలకరించు or పల్కరించు palukarinṭsu. v. n. To speak. మాటాడు. To encourage, to challenge, హెచ్చరించు. పలుకరింత or పల్కరింత palukarinta. n. Calling. పిలువడము. Challenge, ఎచ్చరించడము.

(p. 774) pulumu or పులుముకొను pulumu. [Tel.] v. n. and a. To scour or rub, in washing or bathing. రుద్దు, నలుపు. To beat, కొట్టు. కండ్లుపులుముకొనుచు లేచినాడు he waked up rubbing his eyes. తలపులుముకొను to rub the head in bathing. గుడ్డలువులుముకొను to wash clothes. వాణ్ని బాగా పులిమినారు they thrashed him well. పులుముడు palumuḍu. n. Rubbing, రుద్దడము. పులిమిపుచ్చు pulimi-puṭsṭsu. v. a. To evade, అడిగినదానికి ఉత్తరము చెప్పకుండా మాయచేయు. 'నందుడదేమన్న నవ్వుచు మీకేలపొమ్మంచునొకవేళ పులిమిపుచ్చు.' N. ix. 344.

(p. 782) pūrvamu pūrvamu [Skt.] adj. First, former, prior, preceding, initial, before, in front of: old, ancient. మొదటిది, మొదటి చోటిది, మొదటికాలపుది. East, eastern. మొదటిదిక్కుది. adv. Formerly, of old. తత్పూర్వము previously, before which, before that (time or occurrence.) n. Former or ancient times, days of old. పూర్వ pūrva. n. The east. పూర్వకము pūrvakamu. adj. Originating in, made of, arising from. బుద్ధిపూర్వకమైన intentional, originating in purpose. వ్రాతపూర్వకమైన in writing. When added to many nouns it makes them adjectives as వినయపూర్వకమైన humble, humbly expressed. పూర్వకముగా pūrvakamu-gā. adv. As a token of. As, through, by way of, a token of. As, through, by way of, in accordance with. ప్రమాణపూర్వకముగా on oath. దానపూర్వకముగా willingly, voluntarily. మంత్రపూర్వకముగా by means of spells, magically. వినయ పూర్వకముగా humbly. పూర్వగంగ pūrva-ganga. n.The river Narbada. పూర్వజ pūrvaja. n. An elder sister. అక్క. పూర్వజన్మము pūrva-janmamu. n. A former birth. పూర్వజన్మఫలము purva-janma-phalamu. n. The result of action in a former birth. Destiny, fortune, fate. పూర్వజుడు pūrvajuḍu. n. An elder brother, అన్న. పూర్వదేవుడు or పూర్వగీర్వాణుడు pūrva-dēvuḍu. n. An elder god, a Rakshasa, రాక్షసుడు, తొలివేల్పు. పూర్వపక్షము or పూర్వసిద్ధాంతము pūrva-pakshamu. n. An argument, one side of a question in logic, వాదము. An objection to an argument. నామాటలు పూర్వపక్షములే all my words were mere statements. పూర్వపక్షమైపోయిన refuted, rebutted. పూర్వపర్వతము or పూర్వాద్రి pūrva-parvatamu. n. The eastern mountain out of which the sun is supposed to rise. పూర్వరంగము pūrva-rangamu. n. A commencement, prologue, overture. నాటకమునకు మొదలు. BD. iii. 97. పూర్వాభముఖుడు pūrv-ābhi-mukhuḍu. n. One who faces the east. పూర్వార్థము pūrv-ārdhamu. n. A former half. పూర్వాషాఢ pūrv-āshāḍa. n. The name of a lunar constellation. పూర్వాహ్ణము pūrv-āhnamu. n. The first part of the day, the forenoon, దినపూర్వభాగము. పూర్వులు or పూర్వవికులు pūrvulu. n. Ancestors, forefathers, predecessors. పూర్వోత్తరదిక్కు pūrv-ōttara-dikku. n. The north east, పూర్వోత్తరము pūrv-ōttaramu. n. The whole of an affiar, from the first (పూర్వము) to the last (ఉత్తరము.) Particulars, details. దానిపూర్వోత్తరము ఎరుగను I know nothing whatever about it. నీ పూర్వోత్తరమేమో చెప్పు tell me your antecedents. పూర్వోత్పన్నము pūrv-ōtpannamu. adj. Primeval. అనాదియైన.

(p. 829) prativākyamu prati-vākyamu. [Skt.] n. An answer. ఉత్తరము, మారుమాట.

(p. 874) bahiḥ bahih. [Skt.] n. The outside. బహిని on the outside. బయట. 'బహిని సూత్రతతికి బరగలింగముగట్టి.' Vēma. 940. బహిత్రము bahitramu. n. A kind of boat, యానపాత్రవిశేషము. బహిపడు bahi-paḍu. v. n. To be expelled, to be excommunicated, to be outcast. వెలివేయబడు. 'బహిపడ్డద్విజున కల్సపుపాచితంబిడి.' A. vi. 91. టీ వెలిబడిన బ్రాహ్మణునికి స్వల్పప్రాయశ్చిత్తము చేసి. బహిపెట్టు bahi-poṭtu. v. a. To excommunicate, to put out of caste, వెలివేయు. బహిరంగము bahir-angamu. n. An external organ, వెలుపటి అవయవము. Publicity, notoriety, exposure, publication. adj. Made known, made public, బయలుపడిన. బహిరంగముచేయు bahir-angamu chēya. v. a. To make known or public. బహిర్ద్వారము bahir-dvāramu. n. An outer door, or principal gate. తలవాకిలి. బహిర్దేశము or బహిర్భూమి bahir-dēṣamu. n. The skirts (of a village:) used as a necessary in the villages, hence the word denotes a privy. బహిర్భూమికి పోవు bahir-bhūmiki-pōvu. v. n. To go to stool. బహిర్లాపి bahir-lāpi. n. An elliptical question which suggests the answer in other words, ఉత్తరము వేరుమాటలందు అణగి యుండునట్లు అడుగునట్టి విషమ సమస్య. 'సీ రాజుల కెటువంటి రత్నముల్ ప్రియమగు గాయలేచెట్ల వికరులమ్రింగు.' బహిర్వాసము or బైరవాసము bahir-vāsamu. n. A cloak or upper garment. బహిష్కరించు bahish-karinṭsu. v. a. To expel from a caste or sect: to degrade or excommunicate. బహిష్కారము or బహిష్కరణము bahish-kāramu. n. Expulsion, degradation: excommunication from sect or caste. వెలివేయడము. బహిష్కృతుడు bahish-kṛituḍu. adj. Expelled from caste, excommunicated. వెలివేయబడిన (వాడు.)

(p. 1046) mōpu mōpu. [Tel. from మోయు.] v. a. To load, place a burden on (another,) మోయుజేయు. To lay (a fault) upon (a person.) To impute, or charge (against another,) ఆరోపించు. To prop up, ఆనించు. చేతులునేలమోపెను he laid or rested his hands on the ground. 'నారిచేసినతప్పు నామీద మోపి.' Sār. D. 545. 'వాడిసూది మోపినయంతటి భూమి ధర్మనందనునకునీక' as much land as the point of a sharp needle can cover, or rest on. Kanyaka Puran. vii. 116. n. A bundle, load, burden. గడ్డిమొదలైనవాటికట్ట, భారము. A bowstring. వింటినారి. adj. Much, heavy, అధికము. ఉత్తరమున వాన నిండామోపుగానున్నది there is rain impending in the north. దెబ్బలు మోపుగాపడినవి the blows fell thick. మోపుగానుండే గాయము a severe wound. 'నగరోపకంఠంబునను మోపువైచి.' B. P. v. 113 మోవరి or మోపుకాడు mōp-ari. n. A sustainer, a supporter, one who props. మూయువాడు, భావవాహకుడు.మోపాది mōpādi. (మోపు + అది.) n. Danger, risk అపాయము, సంకటము. మోపి mōpi. A widow, విధవ, ముండమోపి. ముండమోసినది she wears a shaven pate. మోపించు mōpinṭsu. v. a. (Causal of మోయు.) To cause to bear a burden. To impose. మోయునట్టుచేయు, నిందపెట్టు. ఆ కట్టెలను వానిచేత మోపించిరి they made him carry the fagots of wood. ఆ తప్పును వానిమీద మోపించిరి they caused the fault to be laid upon him. 'మోపరికగుతగ్గు మొగ్గులభరము, మోపించుకొనునట్టి ముగ్ధునికగునె.' BD. page 129. మోపిక mōpika. n. Weight, భారము. Help, aid. కాండ్లమోపికచేసి by the help of the plough. మోపిడు mōp-iḍu. (మోపు + ఇడు.) v. a. To string a bow, విల్లు ఎక్కిడు. మోపుకొను mōpu-konu. v. a. To take upon one's-self. మోపుదల mōpu-dala. n. A charge or accusation. ఆరోపణము. A load, భారము. ఈనమోపుదలగానుండే ఆవు a cow on the point of calving. ఇవ్వ మోపుదలయైన రూకలు money still due, బాకీ ఉన్న సొమ్ము. చాలా మోపుదలగా చెప్పెను he spoke very impressively. వానిమీద నేరము మోపుదల అయినది he was charged with the offence. మోపుదలచేయు mōpudala-chēyu. v. a. To lay, charge, to bring as a charge, impose, ఆ రూకలను నేను ఇచ్చేటట్టు మోపుదలచేసిరి they made the money payable by me. మోపెట్టు mōp-eṭṭu. (మోపు + పెట్టు.) v. a. To place a weight upon, బరువుపెట్టు. ఆ కాగితనములపైని ఈరాయి మోపెట్టు put this weight on those papers. To brace a bow, విల్లు ఎక్కుపెట్టు. 'అర్జునుడు గాండీవంబు మోపెట్టె.' M. v. i. 261.