(p. 157) udayamu udayamu. [Skt.] n. Birth. పుట్టుక. The rising of the sun or other heavenly bodies, the morning. ఉదయాన in the morning. ఉదయాద్రి udayādri. n. The eastern mountain behind which the sun is supposed to be born. ఉదయరాగము Morning carol. A particular sort of red silk. ఉదయించు udayinṭsu. v. a. To be born. To rise. To begin or originate, as a quarrel or an opinion. To arise or become celebrated. కుటిలబుద్ధి ఉదయించి crooked thoughts having arisen in the mind.

(p. 249) karakara kara-kara. [Tel.] n. Sharpness. ఒరయుట. తీక్ష్ణము. A harsh, grating sound. షూర్యుడు కరకర ఉదయించినప్పుడు just as the sun was rising. కరకరమని వ్రాసినాడు he wrote so that the scratching of his pen could be heard. కరకరనమిలినాడు I could hear him chewing. నాకు కరకరమని ఆకలియైనది I felt very hungry.

(p. 404) candruḍu chandruḍu. [Skt.] n. The moon; the regent of the moon. చంద్రుడు ఉదయించినాడు the moon arose. చంద్రుడు అస్తమించినాడు the moon set. రామచంద్రుడు the moon-like or beautiful Rāma. చంద్రముఖి chandra-mukhi. n. A beautiful woman. చంద్రమూల chandra-mūla. n. The plant called Kœmpferia Galanga. Rox. i. 15. చంద్రవంక chandra-vanka. n. A half-moon, or crescent. Also, a kind of jewel worn on the head. చంద్రవంకలు a sort of rice. H. iv. 156. చంద్రవంశము the Lunar Race of Kshatriya kings. చంద్రశాల n. An upper room, on the house top. మేడమీదియిల్లు, మేడచివరిగది. (A. i. 2.) చంద్రశిల n. Moonstone. See చంద్రకాంతము. చంద్రశేఖరుడు chandra-ṣēkha-ruḍu. n. The crescent-crowned god, i.e., Siva. చంద్రహాసము chandrahāsamu. n. Radiance, flashing, sheen. A sword కత్తి. Name of the sword of Kubēra or Rāvaṇa. చంద్రాతపము chandrā-tapamu. n. Moonlight. T. ii. 36. వెన్నెల. చంద్రాయుధము chandr-āyudhamu. n. A crescent headed arrow. NH. v. 160. చంద్రిక chandrika. n. Moonlight: a pale red tint. An illustration, an essay, a treatise. The reddish envelope of a letter written on palm leaves. చంద్రికచీరలు (A. iv. 36.) white cloths తెల్లబట్టలు. చంద్రోదయము chandrōdayamu. n. The rising of the moon. An awning used at festivals. A kind of medicine. ప్రబోద చంద్రోదయము 'the masterpiece of wisdom' --(the name of a certain work.)

(p. 565) tōteñcu tōtenṭsu. [Tel. తోచు+తెంచు.] v. n. To be borne, to arise పుట్టు, ఉదయించు. To make its appearance, to become visible కనబడు, ప్రత్యక్షమగు. To come, వచ్చు.

(p. 805) poḍa poḍa. [Tel.] n. Appearance, figure, shape. రూపు, చూపు. A mole, speck, mark, a scruff or eruption on the skin. Variegated colour. పొడలపురుగు a spotted worm or serpent. పొడకట్టు poḍa-kaṭṭu. v. n. To make an appearance, to seem, appear, be visible, కనబడు, ప్రత్యక్షమగు, తోచు. నాకు ఆలాగు పొడకట్టినది it struck me so. పొడగను, పొడగాంచు or పొడచూచు poḍa-ganu. To see, view, behold. చూచు. 'పుడమిభర్తకుపండు పొడగాన్పుజేసి, కడుభక్తితోదాని క్రమమెల్లదెలుప.' Sārang. D. v. SVI. పది దినాలుగా వాని పొడ కానము I have not set my eyes upon him these ten days. పొడగానుపు poḍa-gānupu. n. Seeing, looking. పొడగనుట, దర్శనము. పొడచూపు or పొడపడు poḍa-ṭsūpu. v. n. To appear, to become visible, to be seen. కనబడు, ప్రత్యక్షమగు. పొడతామర poḍa-tāmara. n. White leprosy, మండలా కారకుష్ఠము. పొడతెంచు poda-tanṭsu. v. n. To be born, to rise. ఉదయించు, పుట్టు. పొడనీడ poḍa-nīḍa. n. Speckled shade. పొడపత్రి poḍa-patri. n. A certain drug, Asclepias vomitoria (kœnig,) Vomiting Swallow-wort (Ainslie,) which is very efficacious in cases of scorpion stings. పొడయెండ poḍa-y-enḍo. n. Sun-shine that appears through the clouds. పొడలమాను See చండ్ర పొడలమెకము poḍla-mekamu. n. The spotted deer. దుప్పి. పొడసుత్తె poḍa-sutte. n. A small hammer, చిన్నసుత్తె.

(p. 806) poḍucu poḍuṭsu. [Tel.] n. To rise (as the sun or moon, a star, or the tide.) ప్రొద్దుపొడుచు, ఉదయించు, ఏపోటుపొడుచు నీకు వానితిట్లు పొడిచేనాటికి when his curses touch you, or fall upon you. ఏరు పోటు పొడిచినది the tide has risen in the river. To fight, పోట్లాడు. 'పాండవబలంబే కాదశా క్షౌహిణుల్ రూఢింగౌరవసైన్య మీయుభయముంరోషాహేతా న్యోన్యమై యీడబోవక వీకతో బొడువగా నేపారుఘోరాజి నల్లాడెంధాత్రి.' M. I. i. 136. వీకతోబొడువగా on their making a bold attack, ధైర్యముతో పైబడగా. v. a. To pierce, stab, gore. To prick or cause pain. To sting, కుట్టు. రంధ్రము to bore a hole. పొడుచు to put (a worm) on a fish hook ఇచది కండ్లను పొడుస్తున్నది it tries (pricks) the eyes. మోచేతితోపొడుచు to thrust or hit with the elbow, or to elbow. ముద్రపొడుచు to seal, set a seal on. To cut down, or fell, నరకు. 'బొగ్గులకైకల్పతరువు బొడుచుటసుమతీ.' Sumati. v. 73. ఆనపొడుచు to lay a ban or protest, so as to check proceedings, ఒట్టుపెట్టు. A proverb says వానివేలితోనే వానికన్ను పొడిచినారు they pierced his eye with his own finger, i.e., they turned his arts against himself. పొడుపు poḍupu. n. A stab, పొడుచుట. A pricking pain, as that of a boil. The rising of the sun. The swell of a river. ఉదయము, పోటు. 'తడుకద్రోపరి ముచ్చు పొడుపులు.' P. iv. 255. టీ నెరదొంగలుగాక తడుకద్రోపరులైన దొంగలు. నెలపొడుపు the rising of the moon. పొడికథ or పొడుపుకథ a conundrum. పొడుపుడుమాట or ఎత్తిపొడుపుమాట a taunt or jeer, దెప్పు. Ila. iii. 8. పొడుపుగొండ poḍupu-gonḍa. n. A mountain out of which the sun is supposed to rise, ఉదయాద్రి. పొడువ or పొడుపడు poḍuva, n. One who thrusts or pricks. పొడుచువాడు. A wicked man, దుర్జనుడు.

(p. 892) buddhi buddhi. n. Intelligence, intellect, understanding, mind, judgement, sense, wisdom, intention, inclination. judgement, advice. ఇప్పుడు బుద్ధివచ్చినది I have been taught a lesson, I am convinced of my fault. పడుచుబుద్ధి a childish whim or notion. బుద్ధిపుట్టించు to suggest an idea. బుద్ధి ఉదయించినది the thought occurred. ఇది నీకు బుద్ధికాదు it is not wise on you part to do so. బుద్ధి (like చిత్తము) is a colloquial reply, equivalent to 'as you please.'బుద్ధిచెప్పు buddhi-cheppu. v. a. To admonish, exhort, advise. To reprimand or chastise. నాకు ఏమి బుద్ధి చెప్పుతారు what would you advise me to do? కొమారునికి బుద్ధిచెప్పినాడు he reprimanded his son. బుద్ధిపూర్వకముగా intentionally, on purpose, advisedly. నేను బుద్ధియెరిగిననాటనుండి as long as I can recollect. బుద్ధియెరిగిన తర్వాత after he grew to be a man. బుద్ధితెచ్చుకొను buddhi-teṭsṭsu-konu. v. n. To come to one's senses or recover one's wits. బుద్ధిమంతుడు buddhi-mantuḍu. n. A sensible person, a wise man. బుద్ధిగలవాడు. బుద్ధిహీనత buddhi-hīnata. n. Stupidity, folly. అవివేకము. బుద్ధిహీనుడు buddhi-hīnuḍu. n. A fool, a man devoid of sense.

(p. 997) mugdha mugdha. [Skt.] n. A blooming simple girl. ఉదయించుచున్న యౌవనము గలది. A girl of twelve years of age, పండ్రెండేండ్ల యీడుగలది. A simple girl. తెలివి లేనిది, మాయలేనిది, కపటములేనిది. adj. Lovely, beautiful, చక్కని. Stupid, ignorant, తెలివిలేని. New, inexperienced, క్రొత్తది. ముగ్ధేందువు the new moon, బాలేందువు. Sananda. 266. ముగ్ధుడు mugdhuḍu. n. A handsome man, అందమైనవాడు. An ignorant man, మూఢుడు.