(p. 161) upakaraṇamu upa-karaṇamu. [Skt.] n. An instrument, implement, apparatus, an appendage. సాధనము. ఉపకరించు upa-karinṭsu. v. a. To be of use, benefit, do good to. ఉపకారము upa-kāramu. n. Beneficence, kindness, obligation, aid, help. మేలు ఉపకారి upa-kāri. adj. Beneficent, kind, charitable, obliging, assisting. n. One who does good. ఉపకారిక upa-kārika. n. The temporary abode of a king. రాజు యొక్క విడిది యిల్లు ఉప్పరిగ, ఉపకృతి upa-kriti. n. Aid, assistance, kindness. మేలు.

(p. 322) koramuṭṭu kora-muṭṭu. [Tel.] n. A tool, an implement, an instrument. పనిముట్టు, ఉపకరణము.

(p. 689) pandi pandi. [Tel.] n. A hog. ఊరపంది the domesticated pig. అడవిపంది the wild hog. a boar. ఏదుపంది or ముండ్లపంది a porcupine. నీరుపంది a porpoise. పందికొక్కు pandi-kokku. [Lit. The pig-rat. The Eng. n. 'Bandicoot,' is a corruption of this word.] n. A Bandicoot. The Bandicoot-Rat. Nesocia bandi-cota. (F.B.I.) సీమపందికొక్కు a guinea pig. A proverb says వడ్లగాదెలో పందికొక్కును పెట్టినట్టు, i.e., setting a bandicoot in a granary. cf. Setting the wolf to take care of the sheep. పందిగడ్డ pandi-gaḍḍa. n. The name of a certain edible root. The pignut. శృంగాటకము, పరికెదుంప. పందిగోరు pandi-gōru. n. A boar's tusk or claw. A weapon used by boar hunters, వేటకాని సాధనవిశేషము. పందిజిట్ట or పందిపిట్ట pandi-jiṭṭa. n. The small White throated Babbler, Dumetia albigularis (F.B.I.) పందిపోటు or పందీటె pandi-pōṭu. n. A spear used to hunt boars with. పందిముక్కు, పందిమూతి or పందిపీట pandi-mukku. n. A kind of step used in old fashioned carts. గాడీమొదలైన ఎక్కుడు బండ్ల చివరను పందిమూతి వలె నమర్చిన ఒకవిధమైన ఉపకరణము.

(p. 708) pani pani. [Tel.] n. Work, a task. కర్మము. Business, employment, వ్యాపారము. Workmenship, శిల్పము. ఈ కట్టడమునందు మంచిపని చేసియున్నారు there is good workmanship in this building. An affair, act, matter. Service, utility, purpose, object, intention, design. ప్రయోజనము. An order, duty, నియోగము. పనిమీద ఉన్నాడు he is busy. మంచిపని very well, well, good. మంచిపనిచేసినావు you did well or right. అతని పనిచూస్తున్నాను I am engaged in his service: I am acting for him. అతనిపని తీర్చినారు they settled his business, or they killed him. ఇక్కడ నీకేమిపని what business have you here? This word is sometimes omitted in translating; as in నీపనిపట్టిస్తాను I will punish you. ఇంతపనికి నన్నేల వెంటబెట్టుకొనివచ్చినావు why have you brought me for such a trifle or pretence? పనికిమాలి (or) పనిచెడి కూర్చున్నాడు he is sitting idle. వారు వ్యాధిచేత పనిచెడిరి they became infirm through illness. వానితో విరోధము పనికిరాదు he will not stand quarrelling. దాన్ని సంపాదించడము ఎంతపని it is no great matter to get it. నాపని చెరిపినారు they spoiled my work. పనిచెరువుకథలు idle stories. పనికి వచ్చే useful. పనికివచ్చే పిల్లకాయ a promising boy. పనికిరాని or పనికిమాలి useless. అక్కడికి నీవు ఏపనిమీద పోయినావు useless. అక్కడికి నీవు ఏపనిమీద పోయినావు about what business did you go there? నీపనిని నీవు చూచుకొనుము mind your own business. అక్కడికి పోవలసినపనిలేదు there is no need of going there. ఇప్పట్లో వానిపని యిట్లు ఉన్నది he is now in this state. అట్లు చెప్ప పని లేదు there is no need of saying so. పనిగొను pani-gonu. v. a. To undertake a work, to engage in a business. పూనుకొను. To employ, నియోగించు. 'పనిగొనవుతెలియగ బరికించి చూచిన.' Vēma. పనితనము pani-ta-namu. n. Workmanship, elegance. పనితనముగల ఒక మంచము a handsome bed. పనితొడవులు pani-toḍarulu. n. Worked or embossed jewels. పనిపడు or పనివడు pani-paḍu. v. n. To busy oneself with. to engage in, పూనుకొను. To concern oneself with, అక్కరపడు. పనివడి or పనిపడి pani-paḍi. adv. Intentionally. కావలెనని, ప్రయత్నపూర్వకముగా. 'పరులను పనిపడి దూషించెనేని పాపము వచ్చున్.' V. P. iv. 249. పనివాటులు jobs, work. పనిముట్టు or పనిమటము pani-muṭṭu. n. An instrument, tool, impelement. కొరముట్టు, ఉపకరణము. 'పనిమటములుగొంచు పయనమైరండు.' Pal. 314. పనివంచు, పని పంచు or పనిగొను pani-vanṭsu. v. a. To command. నియోగించు. పనివాడు pani-vāḍu. n. A servant: a good workman. పనివిను pani-vinu. v. n. To obtain permission, to take leave. To proceed, to go or come. 'దేవర కీర్తి వెక్కసంబుగ జెప్పవిని చూడగోరి, పనివిని నేను మాభాగ్యంబుకతన.' H.D.i. 847.

(p. 716) parikaramu pari-karamu. [Skt.] n. An instrument, ఉపకరణము. Furniture, సామగ్రి. A cot, మంచము. 'మిరియంపుబొడి మెంతికూటువ, సంభారంపు చింతపండు, బజ్జులు, శిఖరులు, పచ్చళ్లూరుబిండ్లూరుగాయలు, మామిడి తొక్కులు నాదియౌపరికరంబులును.' H. i. 113. A retinue, పరివారము. A multitude. సమూహము. A waist-band, నడికట్టు. A belt, యోగపట్టె.

(p. 737) pātramu pātramu. [Skt.] n. A character in a play, an actress. నర్తకి. పాత్ర or పాత్రము n. A utensil, ఉపకరణము. Hardware. పాత్రసామాను or పాత్రసామగ్రి metal vessels. పాత్రలాడు See పాతరలాడు.

(p. 999) muṭṭu muṭtu. [Tel.] v. a. and v. n. To touch, తాకు. To attack as an enemy, శత్రువును తాకు. To touch or strike a sensitive part of the body, మర్మమునుతాకు. To besiege, ముట్టడించు. To be ended or finished, కడముట్టు. To arrive, be received, obtained. నాకు రూపాయిలు ముట్టలేదు I did not receive the rupees. ముట్టగొలుచు to worship to the end, or with unfailing devotion, కడవెళ్లకొలుచు. 'ముట్టగొలిచినఫలం బిట్టుండవలదె.' BD. v. 457. రాత్రి తుదముట్టగానే (Vasu. iv. 170.) as soon as night came to its close. ఇది తుదముట్టేదెన్నటికో when will this be finished? వానిని సర్పము ముట్టినది a snake bit him. n. Contact, touching, తాకుడు. Defilement by contact. Hence, the menses. A tool or instrument, ఉపకరణము. వానికి అంటుముట్టులేదు he does not care about being touched. పనిముట్టు or కొరముట్టు a tool. కన్నపుముట్టు (B. v. 807.) a house breaker's tool for boring walls adj. Defiling, foul, unclean, menstruous. ముట్టయిన menstruous. ముట్టుకొను muṭṭukonu. v. a. To touch, తాకు. To besiege, ముట్టడించు. To surround, encroach upon, ఆక్రమించు. ముట్టుకొలుపు muṭṭu-kolupu. v. a. To cause to touch or besiege. రామా. vi. ముట్టుకోలు muṭṭu-kōlu. n. A siege, ముట్టడి. ముట్టుకొలుగొను, ముట్టుకోల్గొను, ముట్టుకోలుపట్టు, ముట్టుకోల్పట్టు or ముట్టుకోలుపరుచు Same as ముట్టడించు. ముట్టుది or ముట్టుత muṭṭudi. n. A menstruous woman. ముట్టచెప్పు muṭṭacheppu. v. a. To assign. చెల్లగట్టు. నాకు పదిరూపాయలసొమ్ము ముట్టజెప్పినాడు. he paid or gave me ten rupees. ముట్టడి muṭṭaḍi. n. A siege, blockade. ఊరుచుట్టుకొని అరికట్టడము. ముట్టడించు or ముట్టడివేయు muṭṭaḍ-inṭsu. v. a. To besiege. ఊరుచుట్టుకొని అరికట్టుకొను. ముట్టడము or ముట్టణము muṭṭaḍamu. n. Compulsion, oppression, నిర్భంధము. The act of laying siege to a place, ముట్టడించుట. ముట్టించు muṭṭinṭsu. v. a. To cause to touch. To light a candle, to kindle, i.e., communicate (fire) తాకిమచు. ముట్టికాళ్లు muṭṭi-kāḷḷu. n. Knees that touch. ముట్టికాళ్లవాడు. a knock-kneed man. ముట్టికాళ్లువేసికొను to kneel down. ముట్టుపడు muṭṭu-paḍu. v. n. To be troublesome, సంకటమగు. ముట్టుపాటు muṭṭu-pāṭu. n. Trouble, సంకటము. ముట్టుసందు muṭṭu-sandu. n. A blind alley. ఆవల పోవుటకు దారిలేనిది.

(p. 1322) sādhakamu sādhakamu. [Skt.] adj. Completing, effecting, finishing. సాధించునది. n. Practice, exercise. Vouchers in evidence. Instruments, means, medium; authority for the use of a word. అభ్యాసము, అలవాటు, దస్తావేజు, ఉదాహరణము. కత్తిసాధకము sword exercise. నీవు చెప్పేమాటకు సాధకముకదర్దా have you any means of proving what you say? సాధకబాధకములు the pros and cons of a case. సాధకముచేయు sādhakamu-chēyu. v. a. To practise, exercise or use. అభ్యాసముచేయు. సాధకుడు sādhakuḍu. n. A conqueror, masterer, achiever, సాధించువాడు, నిష్పాదకుడు, సాధనకర్త. A devotee, ఉపాసకుడు. 'అయ్యోగియోగ సాధకుండకానేరడు.' A. iii. 90. 'స్వానుభూతి లేకశాస్త్రవాసనలచే సంశయంబు చెడదు సాధకునకు.' (Vema. 115.) సాధనము sādhanamu. n. A way, means, medium, instrument, agent, contrivance, expedient, tool, implement. Authority, reason. నిష్పాదనము, ఉపకరణము. సామగ్రి, ఉపాయము, హేతువు. సాధనసంపత్తి ways and means. మూలసాధనము the principal means. 'చక్రగదాశంఖ శార్ఙ్గాదిసాధను.' BX. సాధనీయము sādhan-īyamu. adj. That which can be realised or accomplished, practicable. సాధింపదగిన.

(p. 1323) sāmagri sāmagri. [Skt.] n. A thing, article, material, ingredient. A utensil; furniture, goods. ద్రవ్యము, వస్తువు. ఉపకరణము, అస్త్ర శస్త్రాదులు.