(p. 126) āvaḍi or హావడి āvaḍi. [Tel.] n. Danger, harm, peril. ఉపద్రవము, హాని.

(p. 161) upadravamu upa-dravamu. [Skt.] n. Trouble, annoyance, plague, affliction. Danger, injury, harm. అపాయము. ఉపద్రవపు పని a dangerous business.

(p. 162) upaplavamu upa-plavamu. [Skt.] n. A calamity. ఉపద్రవము, ఉత్పాతము, చంద్రాదిగ్రహణము, రాహువు.

(p. 355) gattara gattara. [Tel.] n. Disorder, disturbance, hubbub. గల్లంతు. Danger ఉపద్రవము. A euphemism for Cholera వాంతిభేది. గత్తరకాడు a noisy man. గత్తరపడ్డ gattara-padda. adj. Confused, troubled.

(p. 390) gohāru gohāru. [Tel.] n. Uproar, confusion. Danger. ఉపద్రవము.

(p. 423) cīdara chīdara. [Tel.] n. Nausea, nastiness, unsavouriness, dislike, abhorrence, loathing, perplexity, distraction of mind, chagrin, disgust. అసహ్యము. Danger ఉపద్రవము. A crack తూటు. తలచీదర a headache. చీదరగొను chīdava-gonu. v. n. To be in danger. ఉపద్రవపడు. To be excited ఆవేశమెత్తు. To spring a leak తూటుపోవు. చీదరపడ్డ chīdara-paḍḍa. adj. Grieved or hurt, disgusted. చీదరపోవు to spring a leak తూటుపోవు. చీదరరేగు to be infuriated. Parij. iii. 34.

(p. 494) ḍimbamu ḍimbamu. [Tel.] n. A bag of skin. ఎమ్ములడింబము. (Dasav. iv. 95.) a bag of bones. A starveling. Danger ఉపద్రవము. Fear భయము.

(p. 518) tavāyi tavāyi. [H.] n. An incursion, a battle, a contest, a war. A cross wind, a foul breeze. Misfortune, hazard, peril. ఉపద్రవము. ఓడ తవాయిపట్టినది the ship missed stays or fell out of its course.

(p. 639) nasa nasa. [Tel.] n. Irritation, ticklishnes, soreness of throat, itching. దురద. A pest; harm, danger, ఉపద్రవము. నసనసగానుండే irritable, ticklish. నసగూటి nasa-gūṭi. (నసగూడు+ఇ.) n. An amorous woman, an adulterous woman, కామోద్రేకముకలది. జారిణి. నసగూడు. nasa-guḍu. n. Amorous desire. కామోద్రేకము. 'తిండిచేకండమెండైనదండికతన, వెసగునసగూటిపిసివెర్రికసరురేగి.' H. i. 257. See నవ, నసమిరి or నసిమిరి nasamiri. n. Irritation, itching. దురద. నసలించు nasalinṭsu. v. a. To disturb, to spoil. వికలముచేయు. 'నసలించు నేర్పులు నాగరీకములు.' L. xxii. 111.

(p. 657) nir nir. A Sanskrit particle prefixed in words of that language and implying negation, privation, &c. This prefix varies in accordance with the rules of Sanskrit sandhi. In some cases it becomes నిష్ as నిష్ఫలమైన fruitless. When attached to a word which begins with S, it becomes నిస్, as నిస్సందేహముగా doubtlessly. When it is followed by a vowel, it remains unaltered as నిరాటంకముగా unchecked. The compounds in which this prefix is used are here put together. నిరంకుశము nir-ankuṣamu. adj. Unrestrained, free, uncontrolled, resistless. అడ్డములేని. నిరంజనము nir-anjanamu. adj. Free, void of passion or emotion, stainless. నిర్దోషమైన. నిరంతరము nir-antaramu. adj. Continued, continuous, without interval. Interminable, endless. ఎడతెగని, దట్టము. adv. Always, constantly, frequently, generally. నిరపరాధుడు nir-aparādhamu. adi. Blameless, innocent, harmless. నిరపరాధి or నిరనరాధుడు nir-aparādhi n. One who is innocent. నిరపాయము nir-apāyamu. adj. Harmless, అపాయములేని. నిరపేక్షము ṇir-apēkshamu. adj. Undesired, అపేక్షలేని. నిరర్గళము nir-argalamu. adj. Unobstructed, unrestrained, unimpeded. Resistless. అడ్డములేని, నిరర్థకము nir-arthakamu. adj. Vain, fruitless, improfitable, unmeaning. ప్రయోజనములేని. నిరవగ్రహుడు nir-avagrahuḍu. n. One who is unimpeded, independent. అడ్డపాటులేనివాడు, స్వతంత్రుడు. నిరవద్యము nir-avadyamu. adj. Unobjectionable, unexceptionable. నిర్నిరోధకమైన. Vasu. ii. 99. నిరవధికము nir-avadhikamu. adj. Unlimited. మేరలేని. నిరహంకారము nir-ahankāramu. n. Humility, modesty. నిరాకరించు nir-ākarinṭsu. v. a. To transgress, disobey, disregard, neglect, contemn, తిరస్కరించు. నిరాకారము or నిరాకృతి nir-ākāramu. n. Disregard. తిరస్కారము. What is viewless or invisible. The sky, ఆకాశము. adj. Viewless, shapeless, invisible. నిరాకారుడు nir-ākāruḍu. n. One who is without form, the Deity. పరమాత్ముడు. నిరాకృతము nir-ākṛitamu. adj. Removed, rejected, despised, expelled, disregarded. నిరాక్షేపముగా nir-ākshēpamu-gā. adj. Unquestionably, without objection. నిరాఘాటము nir-āghāṭamu. adj. Irresistible, మీరరాని. Easy, unobstructed, without hesitation. నిరాంతకముగా nir-ātankamu-ga. adj. Without scruple or fear, నిర్భయముగా, నిశ్శంకముగా. నిరాదరణ nir-ādaraṇa. n. Helplessness. Disregard. నిరాధారము nir-ādhāramu. adj. Groundless, helpless. నిరాపనింద nir-āpa-ninda. n. Blame, censure, అపదూరు. నిరాబారి nirābāri. n. A saint, sage. ముని. Nila. i. 29. నిరామయము nir-āmayamu. adj. Well, hale, recovered from sickness, free from disease. నిరామయుడు nir-āmayuḍu. n. One who is free from disease. నిరాయాసముగా nir-āyāsamu-gā. adv. Easily, without difficulty. నిరాయుధహస్తుడు nir-āyudha-hastuḍu. adj. Unarmed. నిరాలంబము ṇir-alambamu. n. Independent, అవలంబములేని. నిరాశ nir-āṣa. n. Despair, despondency. ఆసలేమి. నిరాశ్రయుడు nir-āṣrayuḍu. adj. Unprotected, unpatronaized, helpless. అశ్రయములేని. నిరాశకము nirāsakamu. adj. Opposing, rejecting, expelling. Antagonistic, as the potency of medicine. n. A specific, or panacea. నిరసించునది. నిరాస్పదము nir-āspadamu. adj. Groundless. నిరాహారము nir-āhāramu. adj. Fasting. ఆహారము లేని. నిరాళుడు nir-āḷuḍu. n. One who is unrestrained, ప్రతిబంధకము లేనివాడు 'నిన్నొరు లెరుగంగరామి నిశ్చయము, నిరాళుండ వీవు.' L. ii. 210. నిరుద్యోగము nir-udyōgamu. n. Unemployedness: the being in a state of idleness. adj. Passive, inert, unengaged, at leisure. నిరుద్యోగి nir-udyōgi. n. One who is umemployed. నిరుపద్రవము nir-upadravamu. adj. Harmless. ఉపద్రవములేని. నిరుపమానము nir-upamānamu. adj. Incomparable, matchless, సాటిలేని. నిరపహతి nir-upahati. adj. Undisturbed, untroubled, unchecked. నిరుపాధి nir-upādhi. n. Ease, freedom from pain. నిరుపాధికము nir-upādhikamu. adj. Causeless, నిర్హేతుకమైన. నిర్గుణము nir-guṇamu. adj. Indescribable. incomprehensible. Devoid of quality or definable attribute. నిర్గుణుడు nir-guṇuḍu. n. One (the Deity) who is devoid of properties or qualities. The Indescribable One. నిర్ఘటము nir-ghaṭamu. n. A crowded bazaar or shop, బహుజనసమ్మర్ధము గల అంగడి. నిర్జనము nir-janamu. adj. Devoid of human beings, lonely, private, solitary, జనములేని. నిర్జరుడు nir-jaruḍu. n. One who is not subject to decrepitude. An immortal or god. నిర్జరసతి a goddess. నిర్జలము nir-jalamu. adj. Waterless, జలములేని. నిర్దయత nir-dayata. n. Unkindness, దయలేమి. నిర్దయుడు or నిర్దయాత్మకుడు nir-dayuḍu. n. An unkind man, దయలేనివాడు నిర్దోషము nir-dōshamu. adj. Faultless, innocent దోషములేని. నిర్దోషులు the innocent. నిర్దోషముగా nir-dōshamu-gā. adv. Faultlessly, innocently. నిర్దోషత్వము nir-dōshatvamu. n. Innocence, faultlessness. నిర్ధనుడు nir-dhanuḍu. n. One who has no money, a poor man, ధనములేనివాడు. నిర్ధూమధామము nir-dhūmadhāmamu. n. Utter destruction: utter ruin and ashes. 'మీరు తొక్కిన చోటు నిర్ధూమధామంబు.' Dab. 232. నిర్నిద్రము nir-nidramu. adj. Sleepless, awake. నిర్నిమిత్తము nir-ni-mittamu. adj. Needless, causeless. నిర్నీతి nir-nīti. n. Immorality. నిర్భయము nir-bhayamu. adj. Fearless. నిర్భయతన్ fearlessly. నిర్భరము nir-bharamu. adj. Unbearable, సహింపగూడని. Much, excessive, great, అధికము. నిర్భాగ్యుడు nir-bhāgyuḍu. n. One who is luckless, unlucky, or cursed భాగ్యములేని వాడు, దరిద్రుడు. నిర్భీతి nir-bhīti. n. Fearlessness. నిర్మత్సర nir-mastsara. adj. Tolerant, free from jealousy. నిర్మర్యాద nir-maryāda. n. Dishonour, an insult, impudence. నిర్మలము nir-malamu. adj. Pure, transparent, clear, clean, free from dirt or impurities. నిర్మలుడు nir-maluḍu. n. One who is pure: a good man. నిర్మోగమోటము nir-moga-mōṭamu. n. Unkindness. నిర్దాక్షిణ్యము. నిర్ముక్తము nir-muktamu. adj. Loosed, set free from, disjoined, sundered, separated. n. A snake that has lately cast its skin. నిర్ముక్తపరిధానయై dropping her petticoat. నిర్ముక్తుడు nir-muktuḍu. n. An ascetic, a monk. సన్యాసి. నిర్మోకము nir-mōkamu. n. A snake's skin. కుబుసము నిర్మూలము or నిర్మూలనము nir-mūlamu. n. Extirpation, eradication, utter ruin నిర్మూలమైన ruined. నిర్మూలించు nir-mūlinṭsu. v. a. To eradicate, నిర్మూలముచేయు. వేరులేకపోవునట్లు చేయు. To ruin, నాశముచేయు. నిర్లజ్జము nir-lajjamu. adj. Shameless. సిగ్గులేని. నిర్లేపుడు nir-lēpuḍu. n. Devoid of pride. నిరహంకారి. నిర్వంశుడు nir-vamṣuḍu. n. One who is childless, barren. నిర్వచనీయము nir-vachanīyamu. adj. Inexpressible, undefinable. నిర్వాతము nir-vātamu. adj. Windless or close, as a place. గాలిలేని (చోటు.) నిర్వికారము nir-vikāramu. adj., Unchanged, unaltered, uniform, changeless, immutable. వికారము లేని. నిర్వికారుడై or నిర్వికారచిత్తుడై stead fastly. నిర్విఘ్నము nir-vighnamu. adj. Unobstructed. నిఘ్నములేని. నిర్విణ్ణుడు nir-viṇṇuḍu. adj. Earnest, absorbed, overcome, enrapt. విన్నదనములేని (వాడు.) నిర్వివాదము nir-vivādamu. adj. Undisputed, unquestioned. వాదములేని, నిశ్చయమైన నిర్విషము nir-vishamu. adj. Venomless, నిషములేని. నిర్వైరము without enmity, వైరములేని, నిర్వ్యాజము nir-vyājamu. adj. Without deceit: without obstruction. Honest. నెపములేని, నిర్గేతుకముగా nir-hētukamu-gā. adv. Without cause, causelessly.

(p. 774) pulugāku pulu-g-āku. [Tel. పులు+కాకు.] n. Harm, mischief. ఉపద్రవము. 'ద్వి పలుగాకు లైబహుభంగులనిట్లు, పులుగాకులొనరింపబోలదే మాన్ప.' HD. i. 1124.

(p. 879) bāri bāri. [Tel.] n. Annoyance, trouble. ఉపద్రవము, తొందర, వ్యధ, హింస, నిర్బంధము. The slope at the side of a great well for bullocks to run down in drawing up water, by a rope running over a pulley. కపిలెయెద్దులకు నిర్బంధముగా నేర్పరిచినదారి. An elephant's tether. ఏనుగుకాలు కట్టెడు గొలుసు. బారివిడుచు to gallop, పరుగెత్తించు. బారిగొర్రె a sheep let go at a feast to be run for, as a victim or prize. 'గోముననిన్నాళ్లుకొడుకనిన్ బ్రోచి, గోమలికినిబారిగొరియగానొసగ, వలసెబోమల్లెపూవంటిరుమాలు, దొంగింపవెండ్రుకల్ తూగిచిందాడ, నించువిల్తునిబారినీగగానేల.' Sār. D. v. 295. why sacrifice yourself to love? మన్మథుని బారిపడినాడు he fell a victim to love. పులిబారికి ప్పినలేడికైవడిన్ like a fawn escaping from a tiger. బారి or భారి bāri. adj. Great, large, big. బారివాండ్లు well to do people, rich folks.

(p. 1042) molacu , మొలుచు or మొల్చు molaṭsu. [Tel.] v. n. To sprout, germinate, vegetate, grow. To rise, to appear, as a star. మొలక, మొలవ or మొల్క molaka. [from మొలచు.] n. A germ, a sprout. అంకురము. The core, or centre of a boil. దుర్మాంసవిశేషము. Piles. ఆసనములోని మొలక. ఉపద్రవము. adj. Young, tender. లేత టెంకాయలోని మొలక a substance that rises like a knob in an overripe cocoanut. మొలకక్రొన్నెల the new moon. మొలకనవ్వు a budding smile, i.e., a gentle smile. ఆ వంశమునకు వాడొక మొలక ఉన్నాడు he is the only remaining individual or scion of that family. మొలకపండుగ a vernal festival, the feast of the sprouts. మొలకకట్టు molaka-kaṭṭu. v. a. To put moistened seeds into a basket to germinate with a view to sow them. మొలకెత్తు or మొలకయెత్తు molak-ettu. v. n. To sprout up, మొలచు. మొలకబంగారు molaka-bangāru. n. Fairy gold, supposed to grow in snake-holes, &c. పుట్టలలో పురుగులవల్ల పుట్టే బంగారు. మొలకకాయ molaka-kāya. n. A small kind of Egg plant. A kind of prickly Night shade, Solanum hirsutum. బృహతి. క్షుద్రవార్తాకి. నల్లమొలక్కాయ the black kind. తెల్లమొలక్కాయ the white kind. మొలవేయు molavēyu. v. a. To sow (corn), to cast seed in order to sprout, మొలిచేలాగువేయు, నాటు. మొలిపించు moli-pinṭsu. v. a. To cause to sprout. మొలిచేటట్టుచేయు. మొలతెంచు or మొలతేరు mola-tenṭsu. v. n. To sprout, shoot, grow. అంకురిమచు, పుట్టు, కలుగు. 'మొలతెంచు సంతోషమున దేలిరపుడు.' Dab. 299.

(p. 1064) raṭṭu raṭṭu. [Tel.] n. Publication, betraying or divulging a secret. రచ్చ, రవ్వ. Ill. fame, disgrace, అపకీర్తి. Blame, నింద, దూరు. Danger, ఉపద్రవము. రట్టుచేసిన or రట్టుపడిన raṭṭu-chēsina. adj. Notorious, buzzed abroad. రచ్చపడ్డ. రట్టడి raṭṭ-aḍi. adj. Blameworthy, నింద్యము.

(p. 1068) rahaṭu , రట్టు or రాటు rahaṭu. [Tel.] n. Ravages, mischief, plague, trouble, annoyance. ఉపద్రవము. ఈ యింటిలో ఎలుకల రహటు మెండుగానున్నది in this house rats have made great havoc.