(p. 66) aprayōjakamu a-prayōjakamu. [Skt.] adj. Unserviceable, fruitless, useless. ఉపయోగము కాని, పనికిరాని. అప్రయోజనము n. A useless man. పనికిమాలినవాడు.

(p. 162) upayuktamu upa-yuktamu. [Skt.] adj. Convenient, fit, disposable, serviceable. ఉపయోగమయిన. ఉపయోగము upa-yōgamu. n. Use, advantage, benefit. పనికి వచ్చుట. ఆ రూకలు ఉపయోగమునకు రావు that money won't pass. ఉపయోగించు upa-yōginṭsu. v. a. To benefit, avail. To be useful or applicable, as an argument. అది ఉపయోగింపదు it is of no use, of no avail.

(p. 210) odavu odavu. [Tel.] v. n. To arise పుట్టు, కలుగు. To serve, be of use. ఉపయోగించు, ఉపయుక్తమగు. To pervade. వ్యాపించు. M. IV. ii. 348. ఒదవుబడి odavu-badi. n. Use ఉపయోగము.

(p. 451) cūpu ṭsūpu. [Tel. from చూచు.] n. Slight, a look, vision, glance. లక్ష్మి అతణ్ని చిన్న చూపుచూచినది fortune frowned on him. చిన్నచూపు humiliation, contempt. బ్రతికే చూపు కనిపించలేదు there was no prospect of his living longer. చూపోపు (చూపు+ఓపు) to endure the sight of. చూడ సహించు. చూపోపక unable to stand before his face. A. v. 78. చూపు or చూపించు v. a. To shew, point out. భయముచూపించు to frighten. అన్నము చూపించు to provide for, give bread to. ఆశ చూపించు to hold out hopes or prospects. చూపుడుకోక a transparent petticoat. చూపుగుర్రము or చూపుడుగుర్రము tsūpu-gurramu. n. A block head, a useless man. పనికి ఉపయోగము కానివాడు. చూపుడువేలు ṭsūpuḍu-vēlu. n. The forefinger. జుట్టునవేలు. చూపరులు ṭsūp-arulu. n. Spectators, bystanders. చూపరి ṭsūpari. n. A handsome woman, or man. చక్కనివాడు, లేక, చక్కనిది.

(p. 456) chāya chhāya. [Skt.] n. A shadow, reflected image; colour. ఛాయాచోరకవి cḥāyā-chōra-kavi. n. A plagiarist ఛాయాతరువు cḥāyā-taruvu. n. A large tree useful only for the shade or shelter it gives. నీడచేతనే మిక్కిలి ఉపయోగకరము గానుండే పెద్దచెట్టు. ఛాయాపుత్రుడు chhāyā-putruḍu. n. Saturn. శని, ఛాయపట్టి. ఛాయాదేవి name of the wife of the sun. సూర్యుని భార్య.

(p. 837) prayōgamu pra-yōgamu. [Skt.] n. An application, use or employment, as of a weapon, tool, word, or a spell. Administration of a medicine, నడుపుట. A usage. In grammar, a voice. కర్తృ కర్మ క్రియల కూడిక. మహాబిల్వాదిప్రయోగము a prescription of Bilwa and other drugs. దీనికి కాళిదాస ప్రయోగమున్ణది Kalidasa has used this word. యక్షీణీప్రయోగముచేయు to bewitch or send a devil into (a person.) ఈ ఔషధప్రయోగముచేసినాడు he administered this medicine. విషప్రయోగముచేసి చంపినాడు he killed him by means of poison. బాణప్రయోగముచేసినాడు he used an arrow, i.e., discharged it. ప్రయోగించు pra-yōginṭsu. v. a. To use, practise, administer; use, as a weapon. ఉపయోగించు. ప్రయోజకుడు pra-yōjakuḍu. n. One who uses. The original instigator of any act. A clever man, a genius. కార్యమును నెరవేర్చువాడు. వాడు శుద్ధ అప్రయోజకుడు he is quite a useless person. ప్రయోజనము pra-yōjanamu. n. Use, advantage, profit. A thing to be kept or observed, as a holy day, or a feast పండుగ. An affair, business. కార్యము. A cause, motive. హేతువు. శుభప్రయోజనము a happy occasion (as a wedding.) రేపు మాయింట్లో కొంచెము ప్రయోజనము గనుక రావడానికి వల్లలేదు I cannot come to-morrow as there are some rites to be observed at home. అక్కడికి నీవుపోయినందుకు ఏమి ప్రయోజనము what is the use (good, or advantage) of your going there? ప్రయోజనప్రస్తుతములకు వారిని మేముపిలువడములేదు we do not invite them to parties. In Grammar, ప్రయోజ్యకర్త the indirect agent (in the instrumental case.) ప్రయోజకకర్త the direct agent (in the nominative case.)

(p. 1085) rēka rēka. [Tel.] n. A vessel made of palm leaf or tin for drawing water from a well. తాటాకుతోకట్టినదొప్ప. [from Skt. రేఖ.] A line, stripe, streak. రేఖ, గీటు. A row, series, పజ్త్కి. A letter, ౛ాబు, రేకచీరణము rēka-chīraṇamu. n. A small chisel used for drawing lines on wood, రేఖలు తీర్చుటకు ఉపయోగింపబడు చిన్న ఉలి.

(p. 1150) vāḍu [Tel.] v. n. To wither or fade. మ్లానమగు. 'ఆయాసభరమున నాననాబ్జమువాడ.' T. iii. 144. వాడించు or వాడుచు vāḍinṭsu. v. a. To cause to wither, వాడుజేయు. వాడబారు, వాడుపారు, వాడుదెంచు or వాడువడు vāḍa-bāru. v. n. To fade. మ్లానమగు, కందు. 'సీ లవలీదళములట్ల సవరైన చెక్కులు వాడ బారగముద్దులాడియాడి.' UR. iv. 287. వాడు or వాడుకొను vāḍu. v. a. To use, to make use of, ఉపయోగపరుచు, పనుపరుచుకొను వినియోగపరుచు. v. n. To be generally talked, or spoken of. వదంతిగా చెప్పుకొను. వారీమాటలను వాడుకొనినారా did they use these words? వాడుదల vāḍu-dala. n. Use, practice, వాడుక, అభ్యాసము. వాడుక or వాడిక vāḍuka. n. Practice, habit, custom. సాధారణప్రసిద్ధి, పనుపడడము, ఉపయోగము, అభ్యాసము, అలవాటు. Business, వ్యవహారము. వాడికకు తెచ్చు to use, make use of adj. Customary, usual, habitual. అలవాటుగానుండే. వాడుకగా or వాడికగా vāḍuka-gā. adv. Usually, commonly. అలవాటుగా. వాడుకపడు vāḍuka-paḍu. v. n. To be accustomed. పనుపడు, అలవాటుపడు. ఈ పనిలో వాడుక పడ్డవారు persons accustomed to this business. వాడికవారు or వాడుకవాండ్రు vāḍika-vāru. n. plu. Customers. వాడికగా వచ్చువారు.

(p. 1156) vāru vāru. [Tel.] n. A strap of leather. తాడువలె నిడుపుగాకోసిన చర్మపుచీలిక, సన్నగా కోసినతోలు. వారంటువిల్లు vār-anṭa-rillu. (వారు+అంటువిల్లు.) n. A large bow used by masons, రాతిపనివారి వారుకట్టిన పెద్దవింటికోల. వారెన vārena. (వారు+ఎన.) n. A piece of leather or rope used to tie the yoke and pole of a cart together. నొగతోకాడిని చేర్చికట్టువారులోనగునది. A rope used for a similar purpose in a plough or a waterlift. ఏడికోలతో కాడిని చేర్చికట్టుటకు గాని ముంగిసమ్రానితో గడను చేర్చికట్టుటకుగాని ఉపయోగించెడు వారులోనగునది. వారెనపీట vāreṇa-pīṭa. n. A piece of wood placed between the yoke and the shaft of a plough.

(p. 1177) viniyōgamu vi-niyōgamu. [Skt. వి+నియోగము.] n. Using, use, utility, advantage, serviceableness, ఉపయోగము. Sharing anything sacred, as gifts distributed among Brahmins at a temple. గుడిలో ప్రసాదము పంచిపెట్టడము. అందువల్ల నేమి వినియోగము what is the good of it? వినియోగము లేనిమాట an unprofitable statement. వినియోగించు or వినియోగపడు vi-niyōg-inṭsu. v. n. To be used or applied. ఉపయోగపడు. వినియోగించు or వినియోగపరచు vi-niyōginṭsu. v. a. To use, apply. ఉపయోగపరుచు. నీయావచ్ఛక్తిని వినియోగపరచవలసినది you must use every effort; you must apply or put forth all your strength. దీనిని దేనికి వినియోగపరచవచ్చును to what purpose can this be applied? వినియుక్తము vi-niyuktamu. adj. Used, ఉపయోగింపబడిన.

(p. 1202) vīlu vīlu. [Tel.] v. n. To be of use, ఉపయోగించు. adj. Convenient, practicable, అనుకూలము. n. An expedient, conveneince; success, facility, practicability, possibility, వాటము, పొసగుపాటు, అనుకూలము. వీలుచేయు vīlu-chēyu. v. a. To make convenient. To raise money from ryots in proportion to their kists. వీలుగా vīlu-gā. adv. Expediently, conveniently, అనుకూలముగా, ఉసులుగా, వాటముగా. 'వీలుగాసిగవేసిపూలదండలు చుట్టి.' Jagannadha. ii. 21. వీలుపడు or వీల్పడు vīlu-paḍu. v. n. To be convenient, to be practicable, అనుకూలపడు, సరిపడు. వీలుపరచు or విల్పరచు vīlu-paraṭsu. v. a. To bring about, manage. అనుకూలపరచు. వీలు౛ాబితా vīlu-dzābitā. [H.] n. An account according to the estimate.

(p. 1281) samprōkṣaṇamu sam-prōkshaṇamu. [Skt.] n. A ceremonial sprinkling of water. Hallowing, cleansing, consecrating, dedication, lustration, మంత్రోదకమును చిలకరించడము, దేవాలయాదులను ఉపయోగపరచుకోవడమునకై మంత్రోదకమును చిలకరించడము, విగ్రహాదులకు శివప్రతిష్ఠ చేయడము. ఆ విగ్రహము పోతపోసి సిద్ధముగానున్నది గాని యింకా సంప్రోక్షణము కాలేదు the idol is all ready and adorned but is not yet consecrated. సంప్రోక్షించు sam-prōkshinṭsu. v. a. To sprinkle with holy water, to consecrate. సంప్రోక్షితము sam-prōkshitamu. adj. Sprinkled with, consecrated.

(p. 1352) selavu selavu. [Tel.] n. Leave, permission. An order, అజ్ఞ. Expenses, charges, expenditure (Madras Telugu) వ్యయము. Use, ఉపయోగము. Dismissal; a holiday, విడుపు. సెలవిచ్చు selav-itstsu. v. a. To order, command. ఆజ్ఞాపించు. అట్లు సెలవిచ్చినారు he was pleased to say so. To give leave, to permit, allow, give permission. వేసంగి సెలవు the midsummer holidays. సెలవుపుచ్చుకో take leave, depart.నాకు సెలవుకులేదు I have nothing to live on, నాకు కర్చుకులేదు. సెలవుకాడు selavu-kāḍu. n. A prodigal, a spendthrift. దూబరదిండి. సెలవుచేయు selavu-chēyu. v. a. To spend, to expend. వ్యయముచేయు, కర్చుచేయు (Madras Telugu.)