(p. 123) ārṣamu ārsḥạmu. [Skt. from ఋషి] adj. Relating to, belonging to or derived from a Rishi. ఋషిసంబంధమైన. Spiritual, prophetical; inspired or revealed by means of a Rishi. Archaic. పురాతనము. n. A form of marriage in which a girl is freely given away in accordance with the Sastras, her parents receiving a cow and an ox in return. ధర్మార్థము వరునినుండి ఆవును ఎద్దును పుచ్చుకొని కన్యనిచ్చి శాస్త్రానుసారముగా చేయు పెండ్లి.

(p. 178) ṛṇamu ṛiṇamu. [Skt.] n. Debt, obligation. A claim, a title or lien. ఇంతకున్ను ఇక్కడి నీళ్ల ఋణము ఎన్ని రోజులు ప్రాప్తి ఉన్నదో besides I know not how much longer it is my fate to dwell here. ఋణపడు ṛiṇa-paḍu. v. n. To get into debt. ఋణముచేయు ṛiṇamu-chēyu. v. a. To contract a debt, to borrow. ఋణముతీర్చు ṛiṇamu-tīrṭsu. To discharge a debt. ఋణత్రయము the three kinds of obligation, viz., దేవఋణము, ఋషిఋణము and పితృఋణము. ఋణవిముక్తుడు ṛiṇa-vimuktuḍu. n. One who is free from debt. ఋణస్థుడు. or ఋణి or ఋణికుడు ṛiṇasthuḍu. n. A debtor. ఋణార్ణము ṛiṇārṇamu. n. A debt contracted to pay off another debt. అప్పు తీర్చుటకై చేసిన అప్పు.

(p. 178) ṛṣabhamu ṛishabhamu. [Skt.] n. A bull. adj. excellent (in certain Samāsams or compounds.)

(p. 178) ṛṣi ṛishi. [Skt.] n. A prophet or saint, gifted with supernatural powers. A sage. The author of a spell or prayer. cf. ముని and యోగి. సప్తర్షులు means (1.) the 'seven sages,' viz., మరీచి, అత్రి, అంగీరుడు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, వసిష్ఠుడు; (or) కశ్యపుడు, అత్రి, భరద్వాజుడు, విశ్వామిత్రుడు, గౌతముడు, జమదగ్ని, వసిష్ఠుడు; (2) the constellation of the Great Bear. A proverb says ఋషిమూలము నదీమూలము the origin of a sage is as obscure as that of a river.

(p. 423) cīku chīku. [Tel.] adj. Blind. Sapless చివుకు, నిప్సారము. n. A blind person. Dampness, damp, తడి, చీకారణ్యము a dense forest. చీకులు fools. చీకుముల్లులు minute prickles. v. a. To suck (a mango, &c.) To smack with the lips. చప్పరించు, చుంబించు. v. n. To be damaged, to rot or be spoiled, by damp, &c. See చివుకు. చీకుకొక్కెర, చీకురాయి or చీకువాయి chīku-kokkera n. The Indian Fruit-Bat or Flying-Fox Pteropus medius. (F.B.I.) ఋషిపిట్ట. చీకురు chīkuru. n. Blindness. A blind man. చీకురువాయి a beetle or cricket కుమ్మరపురుగు. చీకువాలు chīku-vālu. n. Darkness. తిమిరము.

(p. 657) nirukaḍamu nirukaḍamu. [Tel.] n. A plant called అజఘ్నము, అంబుసారము, ఋష్య and also జలతుంబురు and తధిద్రుమ.

(p. 672) nusaliṅga nusa-linga. [Tel.] n. A plant called ఋషచిః.

(p. 880) bāsavālu bāsa-vālu. [Tel.] n. A penitent, a sage, ఋషి. మునీశ్వరుడు. A god, గీర్వాణుడు, దేవత, బాసవాలుదొర bāsa-vāludora. n. An epithet of Indra, ఇంద్రుడు. A sage, యోగి. 'వారలను చితసల్లాపంబుల వీడ్కొలిపి యయ్యోగిపుంగవుండు నిజేచ్ఛంజనియె నబ్బాసవాలుగమియు నేతత్కథాస్మరణం బొవరింపుచు నెప్పటి యట్లమదంబుననుండిరి.' Chenna v. 432.

(p. 957) marīci marīchi. [Skt.] n. A ray of light, కిరణము. plu. మరీచులు. Swa. v. 98. Also, the name of a certain rishi. ఒకఋషి.

(p. 966) mahat mahat. [Skt.] adj. Great, గొప్ప. మహతి mahati. n. The name given to the Vina or lute, of Narada. The feminine gender of Telugu nouns. మహత్తరము mahattaramu. adj. Greater, more. మిక్కిలి. మహత్తు mahattu. n. Glory, greatness. బుద్ధితత్వము, ప్రభావము The masculine gender of Telugu nouns. మహత్తైన mahattaina. adj. Great, large, bulky. గొప్ప. Best, excellent, illustrious. శ్రేష్ఠము. మహత్వము mahatvamu. n. Greatness, celebrity, glory. మహాత్మ్యము mahātmyamu. n. Greatness, glory. A legend or chronicle regarding a town. మహదాశ్రమము. dependency on the great, బలమైన ఆధారము. మహర్దశ a lofty position a high station in life. గొప్పదశ. మహనీయము mahanīyamu. adj. Holy, sacred, blessed, excellent, celebrated. శ్రేష్ఠ మైన, దివ్యమైన. మహనీయుడు maha-nīyuḍu. n. A great man, గొప్పవాడు. మహర్షి maharshi. (మహత్ + ఋషి.) n. A great saint. మహస్సు or మహము mahassu. n. Light, lustre. తేజస్సు. మహేంద్రము mah-ēndramu. n. A mountain. కొండ. మహేంద్రుడు mah-ēndruḍu. n. A name of Indra, ఇంద్రుడు. మహేశ్వరుడు mah-ēṣvaruḍu. n. The 'great Lord.' గొప్ప ప్రభువు. An epithet of Siva. శివుడు. మహోత్పలము the lotus, తామర. మహోత్సవము a high day, a great feast, మహోత్సాహుడు or మహోద్యముడు an extraordinarily enterprising man, an adventurer, అద్భుతకార్యారంభము గలవాడు, మహోదధి the great sea, మహాసముద్రము. మహోదయము auspiciousness, prosperity, అభివృద్ధి , మహోదరము dropsy, బల్లచేత కడుపువాచేరోగము, ప్లీహోదరము. మహోద్యమము great energy, great exertion. అధిక ప్రయత్నము. మహోన్నతము highly elevated, very high; noble, great. అత్యున్నతమైన. మహోష్ట్రము a dromeday. See ఉష్ట్రము. మహోక్షము a large bull or ox. అబోతురి మహౌషధము a great medicine, a panacea, an epithet applied to Strychnine (అతివస), onion (వెల్లుల్లి), or dry ginger, (సొంటి.)

(p. 1006) muni muni. [Skt.] n. Lit: a man of silence. A prophet, seer or sage. A saint or holy man. ఋషి. మునిపుంగవుడు muni-punga-vuḍu. n. A great hermit. Vish. iii. 371. మునిముచ్చు muni-muṭsṭsu. n. A pretended saint, a hermit who is a rogue, కపటసన్యాసి, పశ్యతోహరుడు. Swa. ii. 82.

(p. 1018) mūlamu mūlamu. [Skt.] n. A root, వేరు. Origin, commencement, beginning. మొదలు. Capital, principal, సంచిమొదలు. A text, as opposed to its commentary. ఈ కలహమునకు మూలమెవరు who was the beginning of this quarrel? అది సమూల నాశనమైనది it is ruined, root and branch. ఋషిమూలము నదిమూలము విచారింపరాదు you must not inquire into the origin of a Rishi of a river. ఆ సంగతిని ఆమూలాగ్రముగా విచారించినాను I examined it throughly. Means, an instrument. In Algebra, the root of quantity. adj. Radical, main, principal, primeval. ప్రధానమైన. మూల విగ్రహము the chief image in a temple. మూలకము mūlakamu. n. The horse radish. ముల్లంగి. మూలదుంప the principal root. మూలముగా mūlamu-gā. adv. Through, by means of, ద్వారా. మూలధనము mūla-dhanamu. n. Capital, principal, stock. మొదటిరూకలు. మూల బంధనము mūla-bandhamu. n. A foundation. పునాది. మూలభూతము mūla-vitamu. adj. Original. ప్రధానమైన. మూలభూతుడు mūla-bhūtuḍu. n. One who is the origin. ప్రధానుడు. మూలమట్టు or మూలముట్టు mūla-muṭṭu. adv. Entirely. అమూలముగా. మూలవ్యాధి or మూలశంక mūḷa-vyādhi. n. The disease called piles. రక్తమూలము bleeding piles, hæmorrhoids. Ainslie. మూలస్థానము mūla-sthānamu. n. The shrine in a temple. మూలవిగ్రహము ఉండు స్థలము. మూలాధారము mūl-ādhāramu. n. The basis or source. The bottom. The chief support. The Sacrum. The coccyx.

(p. 1082) rusi rusi. [for Skt. ఋషి.] n. A hermit, monk, saint. 'రుసివంటిదాన్ని నన్నీ కుసిగుంపులబెట్టి యేమిగుడిచెదు పాపంబసిబోలె తాకు నిను నేను సురన్నంజాలుజాలు నోహోయనుడన్.' P. i. 259.

(p. 1091) rōmamu rōmamu. [Skt.]n. Hair (growing on the body), a hair. శరీరమందుండే వెంట్రుక. రోమకర్ణము rōma-karṇamu. n. Lit: Hairy-eared, i.e., a hare of rabbit. చెవుల పిల్లి. రోమకూపము or రోమరంధ్రము rōma-kūpamu n. A pore in the skin, a sebacious gland. 'ఘటకోత్తమరోమకాపంబులందెల్ల నొక్కటఘనధూమముద్భవించె.' M. XIV. iii. 118. రోమరాజి రోమలత or రోమావళి rōma-rāji. n. A line of hair extending to the navel.నూగారు. రోమవిక్రియ or రోమహర్షణము rōma-vikriya. n. Horripilation. Tingling, a shudder or thrill as when electrified, or blushing, or in a flush with ecstasy. రోమాంచము, గగుర్పు. గరిపొడవడము. రోమశము rōmasamu. adj. Hairy, woolly. రోమములగల. రోమశుడు a hairy man. శరీరమందు ఎలుగునకువలె నిడువెండ్రుకలుగలవాడు. రోమహర్షణుడు rōma-harshaṇuḍu. n. An epithet of మాత the hermit. ఒకఋషి. రోమాంచము rōma-ānchamu. n. Horripilation, tingling, an electric thrill. 'ఆనందాశ్రులుకన్నులన్ వెడల రోమాంచంబుతో.' B. i. 200

(p. 1203) vṛṣabhamu vṛishabhamu. [Skt.] n. A bull. ఆబోతు. The sing Taurus, వృషభరాశి. adj. In compounds, excellent, best of its kind, pre-eminent. ఋషివృషభము a noble saint, an exalted sage. కవివృషభుడు a noble poet. వృషము vṛishamu. A bull, an ox, ఎద్దు. వృషుడు vṛishuḍu. n. An epithet of Indra. ఇంద్రుడు. వృషధ్వజుడు or వృషభాంకుడు vṛisha-dhvajudu. n. A name of Siva. శివుడు.