(p. 58) anuvu anuvu. [Tel.] n. Convenience, fitness, propriety, suitableness. లెస్స, యోగ్యము, అనుకూలము. 'మీకుగాక జలసంచారం బనువగునే మముబోలిన వనచరులకు.' P. iv. 59. 'అనువౌదివ్యరథంబునిచ్చె.' T. i. 50 అనువు కాని వేళ in an inconvenient hour. అనువరి n. A man of tact, ఉపాయశాలి, యుక్తిపరుడు. అనువు adj. Proper, right, fit, suitable, convenient. ఉచితమైన, యుక్తమైన, యోగ్యమైన. అనువుగా adv. Conveniently, suitably, fitly, with propriety. అనువు చేయు v. t. To make ready or fit. సిద్ధపరుచు. అనువుపడు v. n. To be suitable or agreeable, or convenient. అనుకూలపడు. అనువెండ or అనువుందగ adv. Duly, well. ఒప్పుగా, 'ఈ కథ వినియోదనను వొందదెల్పు విహగోత్తంసా.' H. i. 233.

(p. 82) arudu adj. Rare; scarce; uncommon. Dear. Excellent. అపురూపమైన అరుదుగా arudu-gā. adv. Rarely, scarcely, seldom. అపురూపముగా. అరుదందు arudandu. v. n. To be surprised, be astonished, to wonder. ఆశ్చర్యపడు. అరుదార or అరుదారన్ arudāra. adv. Duly, well ఒప్పుగా. 'మీరరుదారం జెప్పుడనిన.' P. iv. 347.

(p. 102) asalāru asalāru. [Tel.] v. n. To increase. అతిశయిల్లు. అసలార adv. Duly, agreeably, well. ఒప్పుగా. 'బసవని భక్తిసౌభాగ్యమహత్వమసలారవిని.' BD. v. 850.

(p. 212) oppukonu oppu-konu. [Tel.] v. a. To confess, own, acknowledge. To agree, consent, abide by, comply with, accept. ఒప్పుకోలు Consent ఒప్పుకొనుట. ఒప్పుగా oppu-gā. adv. Duly, well. ఒప్పులాడి oppul-āḍi. (ఒప్పులు+ఆడి) n. A graceful or beautiful woman. చక్కదనముగల ఆడుది. ఒప్పెసలార opp-csa-lāra. adv. Charmingly.

(p. 709) pannu pannu. [Tel.] v. n. To prepare oneself for battle. యుద్ధమునకు సిద్ధపడు. To happen, కలుగు. v. a. To make, form, invent, frame, చేయు, ఏర్పరుచు, కలుగజేయు. To yoke cattle or join together instruments of husbandry, to unite, కూర్చు. To prepare, సిద్ధపరుచు. మాటలుపన్ను to spin out a story. పన్నకము or పన్నిక pannaka-mu. n. Yoking cattle, or joining together instruments of husbandry. నాగలిమొదలయినవానికి అంగములు కూర్చడము. పన్నిదము or పందెము pannidamu. n. A bet, wager, stake. పన్నుగడ. n. Making, an arrangement, రచన. A scheme, device. యుక్తి, ఉపాయము. 'ప్రాణసఖియట్లుపన్నినపన్ను గడయు, తెలియమిని జేసి.' Prabhavati. v. 174. పన్నుగా pannu-gā. adv. Properly, nicely, neatlly ,in good order, ఒప్పుగా. పన్నించు panninṭsu. v. a. To put on, కట్టు, బంధించు. 'పసిడిపల్లంబుల బన్నించిపసిడిపక్కెరవేసిన.' Pal. 52.

(p. 712) paragu paragu. [Tel.] v. n. To be, exist, remain. చెలగు, ఉండు. To be used, to be applied. ప్రయుక్తమగు. To apply, to be applicable, ప్రవర్తిల్లు. To spread, ప్రసరించు. To become known, to be found, ప్రసిద్ధమగు. To set out on a journey, ప్రయాణమగు. To flow. ప్రవహించు. To roam about, to walk about, విహరించు. 'పన్నగపతులు సంతసముల బరగిరపుడు.' V. P. ii. 148. పరగ paraga. adv. Agreeably, duly. ఒప్పుగా. పరగించు paraginṭsu. v. a. To emit. To let? fly. బయిటవిడుచు. To cause to spread, వ్యాపింపజేయు. M. XIV. ii. 218.

(p. 818) pōḍi or పోణి pōḍi. [Tel.] n. Beauty, grace, ఒప్పు. adj. Beautiful, ఒప్పిదమైన. పోడిగా pōḍi-gā. adv. Well, properly, duly, ఒప్పుగా. 'పోడిగాబిడ్డల పొరుగిండ్ల నుంచి.' HD. ii. 2391. పోడిమి or పోణిమి pōḍimi. n. A sign or mark, లక్షణము. Brightness, splendour. పస, వన్నె. Proportion, fitness, neatness, సొంపు, పొంకము. Economy, management, prudence. మితవ్యయము. Wealth, సంపద. Happiness, సౌఖ్యము. Manner, విధము. 'విలయకృశానుకీలముల వేడిమి బోడిమి మాలివ్రేల్మిడిం.' Swa. ii. 10. టీ పోడిమిమాలి, సౌష్ఠవము చెడి. పోడిమిచెడు to die, చచ్చు. పోడిమడంచు to kill, చంపు. పోడిమిగా pōḍi-mi-gā. adv. Economically. మితవ్యయముగా.

(p. 1068) rasamu rasamu. [Skt.] n. Juice, fluid, liquid, extract, essence. Taste, flavour, రుచి. Taste, sentiment, emotion, passion, affection, humour. Quicksilver, పాదరసము. The షడ్రసములు or six flavours are మధురము or తీసి sweet; ఆమ్లము or పులుసు sour; తిక్తము or వగరు astringent; లవణము or ఉప్పు salt; కటువు or కారము pungent; కషాయము or చేదు bitter. రసఖండమైనభూమి or రసవత్తైనభూమి strong soil, which is not exhausted. నీరసమైనభూమి land that is exhausted. కోపరసము the spirit of wrath. దయారసము the spirit of love, kind feelings. ఈ పద్యములో రసములేదు this is a tasteless verse. విరసమైనమాటలు rude language. The nine రసములు or humours produce the following స్థాయీభావములు (symptoms.) 1. శృంగారరసము (love) produces రతి enjoyement. 2. నీరసము (honour) produces ఉత్సాహము daring. 3. కరుణారసము (mercy) begets విస్మయము marvel. 5. హాస్యరసము (merriment) produces హాస్యభావము laughter. 6. భయానకరసము (timidity) leads to భయము fright. 7. బీభత్సరసము (austerity) begets జుగుప్స sarcasm. 8. రౌద్రరసము (wrath) leads to క్రోధము cruelty. 9. శాంతరసము. (gentleness) produces శమభావము calmness. రసకర్పూరము rasa-karpūramu. n. A white sublimate or muriate of mercury, కర్పూరరసము. రసగుండు rasa-gunḍu. n. A ball coated with quicksilver, రసముపూరినగుండు. రసజ్ఞు rasa-gnya. n. The tongue, నాలుక. రజజ్ఞత rasa-gnyata. n. Skill, judgement, taste, critical discernment, తెలివి. రసజ్ఞుడు rasa-gnyuḍu. n. A man of taste, a critic. గుణదోషములనెరిగినవాడు. రసదాడి or రసదాళి rasa-dāḍi. n. Sugar cane. చెరుకు. 'మమధురస్థూలదాడిమబీజములతోడ, దసరారురసదాడిగనెలతోడ.' A. ii. 85. A fine sort of plantain. అరటిలో భేదము. రసదాళిక rusa-dāḷika. n. A kind of sugar, చెరుకుదినుసు. రసన rasana. n. The tongue., నాలుక. రసనేంద్రియము rasan-ēndriyamu. n. The sense of taste. రసవతి rasa-vati. n. A kitchen. వంటఇల్లు. రసవర్గములు rasa-vargamulu. n. plu. The various condiments or ingredients such as salt, pepper, &c. సంబారములు. రసవాదము rasa-vādamu. n. Alchemy, chemistry, పాదరసమునుకట్టి బంగారుచేయువిద్య. రసవాది rasa-vādi. n. An alchemist, a chemist, రసమునుకట్టి బంగారుచేయువాడు. రససిందూరము rasa-sindūramu. n. A sort of factitious cinnabar, made with zinc, mercury, blue vitriol and nitre, ఔషధవిశేషము. రససిద్ధి rasa-siddhi. n. Alchemy, రసవాదము. 'ధమనీయఖంబున గ్రాలించిమెరుంగుపసిడి గనెరససిద్దిన్.' R. vi. 10. రసాంజనము a kind of collyrium. అంజనవిశేషము. రసాతలము rasā-talamu. n. A name of Hades. పాతాళలోకము. రసాభాసము ras-ābhāsamu. n. Bad taste, inelegance. adj. Disagreeable, disgusting. విరసమైన. ఆ శ్లోకమును దిద్ది రసాబాసము చేసినాడు in correcting the verse he has spoiled it, he showed bad taste in correcting it. రసాభాసముగా మాట్లాడినాడు he spoke coarsely. ఆయిల్లు నిండా రసాభాసముగా నున్నది that house is very disagreeable. ఊరేగుచుండగా వాన వచ్చి అంతా రసాభాసమైపోయినది when the marriage procession was going on, there was a shower and everything was upset. రసాయనము ras-āyanamu. n. A panacea, a medicine preventing old age and prolonging life, జరావ్యాధిహరౌషధము. Butter milk, sweet curds, గోరసము, చల్ల. Poison, విషము. 'తననచో మాధుర్యమెనయు నా యివి చూడుమన్నట్లు మేలిరసాయనములు, ఒప్పుగా గిన్నియలనుంచి యపచరించి.' T. iii. 18. టీ రసాయనములు, తీసిగలిగిన పదార్థములు. రసాల rasāla. n. A pudding or mess of curds, mixed up with sugar and spices. పెరుగులో ననేక ద్రవ్యములు వేసి చేసినది. రసాలము rasālamu. n. The sugar cane, చెరుకు. Also, the sweet mango tree, తియ్యమామిడి చెట్టు. రసావళ్లు ras-āvaḷḷu. n. A kind of cakes. 'తన యింటనప్పుడాయితమొనరించినకమ్మదావు లొలుకురసావళ్లునుమినుపవడలు జాపట్లునుగోదుమ పిండివంటలున్ గలవనినన్.' Vish. iii. 377. రసి or రసిక rasi. [Tel.] n. The pus, or matter of a sore, serum. పుంటిచీము. రసిక rasika. [Skt.] n. A woman of taste. రసికురాలు. రసికత or రసికత్వము rasikata. [Skt.] n. Good taste or judgement. రసజ్ఞత. రసికుడు rasikuḍu. A man of taste. శృంగారాదిరసములను గ్రహించువాడు, రసజ్ఞుడు. రసితము rasi-tamu. n. Sound noise, thunder. ధ్వని, ఉరుము.

(p. 1138) valanu valanu. [Tel.] n. A side, direction. వైపు, దిక్కు, పార్శ్వము. A method, manner, విధము, రీతి. Grace, excellence, ఒప్పిదము. Art, skill, a stratagem. ఉపాయము, నేర్పు. A sign or omen. శకునము. 'బాలుడురాజుతో బలికెనిట్లనుచు, వలనుజూచితివయ్యవసుధేశ రాజ, శకునాలు గావిధిసమయంబుగాదు, మగడు మునీవనిన మునుజేశుడనియె.' Pal. 133. Purity, శుచిత్వము. Convenience, practicability, possibility. అనుకూల్యము. 'నిరుపమహారమాణిక్యముల్ గరగె, వలనులవ్రాసినవన్నె చిత్రములు, చలలుగదల్చె చైతన్యతంబొదలి.' HD. i. 877. adj. Pertaining to the right hand side, కుడి, దక్షిణము. Proper, యుక్తము. వలనుగ valanu-ga. adv. Artfully, skilfully, gracefully, agreeably. ఉపాయముగా, ఒప్పిదముగా. 'ఒకటిక్రిందనొకటి నొనరలబ్ధముబెట్టి వలనుగ గుణియింపవరుసబెరుగు.' Vema. 1242. వలనైన valan-aina. adj. Agreeable, ఇంపైన. 'కసటువోపన్నీట గడిగిపువ్వులతావి, వలసైన కమ్మజవ్వాదివలపునెరపి.' T. iii. 131. టీ వలనైన, ఒప్పుగానుండెడి. వలన or వలనన్ valana. A postposition used as a case ending in the 5th case. By, by means of, with, from, వల్ల. 'నీవలనంబరమప్రీతుమడవైతి.' M. I. i. 175.

(p. 1213) velayu velayu. [Tel.] v. n. To shine, be splendid. ప్రకాశించు, ఒప్పు. To be pleased. ప్రసన్నతనొందు. To dwell, as a god in an image. To become famous, ప్రసిద్ధికెక్కు. To become known, బయలుపడు. To appear, to come to light, ప్రత్యక్షమగు. ఈ యూరిలో దేవి వెలసినది the goddess has made her appearance in this village వెలయ. వెలయగ or వెలయగా velaya. adv. Splendidly, brightly, pleasingly. ఒప్పుగా, ప్రకాశముతో, 'కులములో నొకండుగుణవంతుడుండెనా, కులము వెలయువారిగుణముచేతి, వెలయవనములోన మలయజంబున్నట్లు.' Vēma. i. 27. వెలయించు velayinṭsu. v. a. To brighten, adorn. ప్రకాశింపజేయు. To please, సంతోషపరచు.