(p. 14) andu andu. [Tel.] v. a. To reach, get at. To obtain or gain. To suffer or meet with (joy, grief, death, &c.) చెయ్యి చాచి పుచ్చుకొను, పొందు. అరుదందు feel surprise.భయమందు to be afraid. జన్మమందు to be born. వియ్యమందు to intermarry. అందిచూచు to peep, to look over a wall, &c. దుఃఖమందు to be sorry. కృతి అందినవాడు he to whom it is dedicated కంపమందు to be afraid. మిన్నందిన sky-high, reaching to the clouds. అందిపొందినవారు distant kinsfolk. అందించు [causal of అందు to reach.] v. t. To give, hand over, to enable to get.

(p. 227) kampanamu kampanamu. [Skt.] n. Tremor motion. Nodding కదలుట, వణకుట. కంపము kampamu. n. Trembling, tremor, vibration, agitation,. వణకు, భూకంపము an earthquake. శిరఃకంపము nodding the head (in approbation or admiration.)

(p. 319) konu konu. [Tel.] v. n. To be pierced as an arrow నాటు. 'అనిలా స్త్రంభట్లువక్షంబవియగొనిన' మార్క vii. To be agreeable సరిపడు. 'కుటిలబుద్ధులిచటగొనవు.' భార, విరా. iv. కొను. v. a. 1. To take, to get. తీసికొను. To experience. ఆకలికొను to be hungry. అనుకంపముకొని feeling pity. 2. To buy, purchase. వెలకుతీయు. To rob అపహరించు. To mind లక్ష్యపెట్టు. కొనిపోవు to carry away. కొనిపించు konipinṭsu. v. n. To cause to buy. కొనుగోలు or కొనుబడి konu-gōlu. n. Worth , valuation, the cost price. క్రయము. కొనుమొదలు the price paid for a thing.

(p. 559) toḍugara or తొడుగర్ర toḍu-gara. (తొడుగు+కర్ర.) n. A bundle of thorny brushwood. ముండ్లలకంపమోపు. 'మంచపు తొడుగరలైరట్టె.' మంచమునకంటుకొనిపోయిరి. Swa. iii. 166.

(p. 559) toḍugu , తొడగు, తొడ్గు, తొడవు or తొడువు toḍugu. [Tel.] v. a. To put on or wear (dress, jewels, a shape, &c.) To place an arrow on the bowstring. To prepare. To begin. M. XII. v. 88. యత్నపడు, ధరించు, ఆరంభించు, బాణమును ధనుస్సునందు సంధానముచేయు. 'తొడవింటివాడు' One who has drawn his bow. ఎక్కుపెట్టినబిల్లు తోడ నదలించుకొనిపోవువాడు. A. vi. 102. n. An ornament. ఆభరణము. A piece of armour , కవచము. An arrow, బాణము. A sheath, గవిసెన. A drag, a hurdle of brushed, a load of brushwood. ముండ్లకంపమోపు. Swa. iv. తొడుగుకొను toḍugu-konu. v. a. To wear, put, on, &c. తొడుపు toḍupu. n. Armour, plate or coat armour. కవచము. బంగారుతొడువు gold filagree work. Repetition, చెప్పినది మరల చెప్పుట.

(p. 716) parighōṣamu pari-ghōshamu. n. Sounding, noise, మ్రోత. Thunder, ఉరుము. పరిచరుడు pari-charuḍu. n. A guard or bodyguard, an attendant, a servant. చౌకిపారాలు జాగ్రతగాచేసే భటుడు. A sentinel, సేననుకాచుభటుడు. పరిచర్య or పరిచారము pari-charya. n. Service, attendance, dependence. సేవ. పరిచరించు pari-charinṭsu. v. n. To serve. పరచర్యచేయు. పరిచారకుడు pari-chārakuḍu. n. A man servant. పరిచారిక pari-chārika. n. A maid servant. పరిచార్యుడు pari-chāryuḍu. n. One fit to be attended on or served. పరిజనము pari-janamu. n. A train of followers, attendants. పరివారము. పరితపించు pari-tapinṭsu. v. n. To grieve. to be sorrowful. పరితాపము or పరీతాపము pari-tāpamu. n. Pain, anguish, sorrow, affliction, సంతాపము. Heat, fever, జ్వరభేదము. Trembling, భయము, కంపము. పరితోషము or పరితుష్టి pari-tōshamu. n. Pleasure, satisfaction, delight, gratification, great joy , మిక్కిలి సంతోషము. పరితోషించు pari-tōshiṇṭsu. v. n. To rejoice greatly. పరిత్యజించు pari-tyajinṭsu. v. a. To abandon, or quit బొత్తిగావిడుచు. పరిత్యాగము pari-tyāgamu. n. Abandonment, quitting, desertion, yielding, relinquishment, giving up. దేహపరిత్యాగము dēha-pari-tyāgamu. n. Dying, giving up life. పరిత్యాగపత్రిక pari-tyāga-patrika. n. A writ of divorce. పరిత్యక్తము pari-tyaktamu. adj. Abandoned. పరిత్యాజ్యము pari-tyājyamu. adj. Fit to be abandoned. పరిత్రాణము pari-trāṇamu. n. Preservation, protection, fostering, రక్షణము. పరిత్రాసుడు pari-trāsuḍu. adj. Afraid, భయము గలిగిన. 'విదళిత జనసంఘమహోగ్ర కల్మష పరిత్రాసున్.' Ved. Ras. iii. 29. పరిదానము pari-dānamu. n. Barter, exchange. వినిమయము, వస్తువులను మార్చుకొనుట. A bribe., పరిదానముపట్టు to receive a bribe. పరిదేవనము pari-dēvanamu. n. A lamentation, విలాపము, కలవరింత. M. II. iii. 35. పరిధానము pari-dhānamu. n. A cloth, or lower garment. కట్టుబట్ట, దోవతి. నిర్ముక్తపరిధాన she who is stripped. పరివక్వము pari-pakvamu. adj. Ripe, mature. Cooked, dressed. పరిపాకము pari-pākamu. n. Maturity, perfection; the fruit or consequence of actions. పరిపాలకుడు pari-pālakuḍu. n. A good protector, cherisher, or patron. చక్కగా కాపాడువాడు. పరిపాలన or పరిపాలనము pari-pālana. n. Protection, patronage. fostering care, government. పరిపాలించు or పరిపాలనచేయు pari-pālinṭsu. v. a. To protect or cherish, to govern or rule. ఆయన రాజ్యపరిపాలన చేయునప్పుడు during his reign. పరిపాలితము pari-pālitamu. అడజ. Well protected or ruled. పరిపూర్ణము pari-pūrṇamu. adj. Complete, full, replete, పరిపూర్తి pari-pūrti. n. Completeness, completion, fullness, satiety, satisfaction. పరిపోషించు pari-pōshinṭsu. v. a. To nourish well, చక్కగా పోషించు. The noun forms are పరిపోషకుడు, పరిపోషణము, పరోపోషితుడు. పరోభ్రమణము pari-bhramaṇamu. n. Wandering, roaming, travelling. పరిభ్రమించు pari-bhraminṭsu. v. n. To travel, roam or wander in all directions. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట గుండ్రమైన. పరిమర్దనము pari-mardanamu. n. Rubbing, grinding, trampling or destroying. పరిమర్దితము pari-marditamu. adj. Rubbed, ground, trampled. పరిమార్జనము pari-mārjana-mu. n. A thorough cleaning or cleansing, అంతట తుడుచుట, పరిశుద్ధము చేయడము. పరిమితము pari-mitamu. adj. Meted, measured, limited. పరిమితి pari-miti. n. A limit పరిమాణము. పరిరంభము, పరిరంభణము or పరీరంభము pari-rambhamu. n. An embrace. అలింగనము. పరిలుతత్ pari-luṭhat. adj. Rolling. పొరలుచుండునట్టి. T. i. 5. పరివట్టము pari-vaṭṭamu. [from Skt. పరివేష్టము.] n. A cloth or head band, used on particular ceremonial occasions at a temple. పరివర్జనము pari-varjanamu. n. Entire abandonment, బొత్తిగా విడుచుట. Killing, చంపుట. పరివర్తితము pari-varti-tamu. adj. Wholly abandoned, బొత్తిగావిడువబడిన. పరివర్తనము, పరివర్తము or పరీవర్తము pari-vartanamu. n. The act of going round any thing, చుట్టివచ్చుట. A return, వెనుకకు తిరుగుట. An exchange, వస్తువుల మార్పు. పరివర్తించు pari-vartinṭsu. v. n. To go round, చుట్టివచ్చు, తిరుగు. పరివాదము or పరీవాదము pari-vādamu. n. Reproach, censure. నింద. M. XI. i. 197. పరివాదిని pari-vādini. n. A lute with seven strings. ఏడుతంతులగలవీణ. పరివారము or పరీవారము pari-vāramu. n. Dependants, a train, or retinue. Those who are about a prince, his escort. పరిజనము. పరివారదేవతలు pari-vāra-dēva-talu. n. Attendant gods. పరివారాంగన a handmaid, a waiting woman. పరివాసితము pari-vāsitamu. adj. Scented, perfumed. Parij. iv. 35. పరివృతము or పరీవృతము pari-vritamu. Encompassed, surrounded. చుట్టబడిన. పరివేషము or పరినెశము pari-vēshamu. n. A halo encircling the sun or moon, గాలిగుడి. పరివేష్టించు pari-vēshtinṭsu. v. a. To surround, or encompass. చుట్టివచ్చు. పరివేష్టనము pari-vēshṭanamu. n. Surrounding. చుట్టివచ్చుట. Also, పరివట్టము (q. v.) పరిశీలన or పరిశీలనము pari-sīlana. n. An enquiry, investigation. శోధనము. పరోశీలించు pari-sīlinṭsu. v. a. To enquire into, investigate, test, examine, మిక్కిలి శోధించు. పరోశుద్ధము pari-ṣuddhamu. adj. Sacred, holy, pure, clean. మిక్కిలి శుద్ధిపొరిదిన. పరోశుద్ధి pari-ṣuddhi. n. Purity, holiness. పరిశోధన or పరి శోధనము pariṣō-dhana. n. An enquiry. మిక్కిలి శోధించుట. పరిశోధించు pari-ṣōdhinṭsu. v. a. To examine well, investigate: to try or search thoroughly, మిక్కిలి శోధించు. పరిశ్రమ or పరిశ్రమము pari-ṣrama. n. Industry, assiduity, thorough acquaintance. పరిశ్రమించు pari-ṣraminṭsu. v. n. To be industrious or diligent. మిక్కిలి కష్టపడు. పరిశ్రాంతము pari-ṣrāntamu. adj. Fatigued, exhausted, harassed. పరిశ్రాంతి pari-ṣrānti. n. Fatigue, exhaustion, harassment. మిక్కిలి ఆయాసము.

(p. 925) bhū bhū. [Skt.] adj. (In composition) Of the earth. భూకంపము bhū-kampamu. n. An earthquake. భూగతము bhū-gatamu. adj. Buried in the earth. భూచంపకము bhū-champakamu. n. A tree called Kœmpferia rotunda. Rox. i. 16. భూచక్రము bhū-chakramu. n. The earth, or terrestrial sphere. Also, a certain tree. 'గంగరేగు, తక్కలి, ములుగు, లేగి. భూచక్రము, ముక్కప్పకొక్కెస, మొల్లమ్రాను.' H. iv. 20. భూచక్రగడ్డ bhū-chakra-gaḍḍa. n. A large bulbous root, like truffles, dried and used in medicine. భూచ్ఛాయ bhū-ch-chāya. (From భూః and ఛాయ.) n. Darkness. చీకటి. భూజము. bhūjamu. (lit: born (జ) of the earth (భూ) n. A tree, వృక్షము. భూజాని bhū-jāni. n. A king. రాజు. భూతలము bhūtalamu. n. The earth, the globe. భూతిలకము bhū-tilakamu. n. A sort of silk. 'మంచు, పూజంబు, మణిపట్టు, భూతిలకంబు, శ్రీవన్నియము, మహచీనిజీనియును.' BD. iii. 99. భూతులసి bhū-tulasi. n. A species of the sacred Basil tree (తులసి) which keeps off insects from clothes. నేలతులసి. భూదారము bhū-dāramu. n. A hog. పంది. భూదేవి bhūdēvi. n. Mother earth, regarded as a goddess. భూదేవుడు bhū-dēvuḍu. n. A god of this world, i.e., Brahmin. భూధరము bhū-dharamu. n. A mountain, as being a prop or stay of the earth. పర్వతము. భూపతి, భూభుజుడు or భూపుడు bhūpati. n. A king, రాజు. రసభూపతి a certain quack medicine. H. i. 284. బూపతిరుద్రతిలకము bhū-pati-rudra-tilakamu. n. A particular sort of silk. ఒకవిధమైనపట్టు. BD. iii. 116. భూపాళము bhū-pāḷamu. n. The name of a certain tune. రాగ విశేషము. శివభూపాళము a variation of this tune. బూపురము bhū-puramu. n. A diagram used in magic. భూభృత్తు bhū-bhṛittu. n. A king. రాజు. A mountain, కొండ భూరుహము bhū-ruhamu. n. A tree. భూరూపకము bhū-rūpakamu. adj. Landed (property). భూవరుడు bhū-varuḍu. n. A noble person: a venerable man. A king, రాజు. భూసురుడు or భూసురోత్తముడు bhū-suruḍu. n. A lord of earth, i.e., a Brahmin. భూతృణము bhū-tṛiṇamu. n. A fragrant kind of grass, Andropogon schœnauthus. W. చిప్పగడ్డి. భూస్థాపనము bhū-sthāpanamu. n. Burying, inhumation. భూస్వాస్ధ్వము bhū-svāsthyamu. n. Landed property. See భూమి.

(p. 1139) vali vali. [Skt.] n. A fold, ముడుత. See నలీముఖము. [Tel.] n. Cold, coldness, చలి, Shivering through cold, కంపము. 'పవన శైత్యంబులు వలియనదగు.' ABA. iii. 92. 'వానకునెండకు వలికిగాడ్పునకు.' Pātivr. 83. line 8. adj. Cold, chill. చల్లని. 'మదిరాక్షి వలిగాడ్పుకొదమనెత్తానినే బొలయుమన్ననుగాని బొలయవెరచు.' R. v. 175. వలిగొను vali-gonu. v. n. To be chill, to feel very cold, to shiver, చలిపెట్టు. 'కలువరమునెరింగికన్నుల దెరిచివలి గొన్నమెయి తలవరులగానమిని, గడగడ నడకుచుకడుభయంపడుచు.' Sar. D. 475. వలితిప్ప vali-tippa. n. A phrase for the Himalaya mountains. హిమవత్పర్వతము. వలిపని vali-pani. n. The act of cooling anything, శైత్యోపచారము. నీలా. iii. వలిపిరి vali-piri. n. Cold, చలి. A chill, shivering, వడకు. వలిపిరిగొట్టు valipiri-goṭṭu. n. One who shivers from cold. వడకువాడు. వలిమల వలిగట్టు, వలిగుబ్బలి or వలిగొండ vali-mala. n. A snow-clad mountain, మంచుకొండ. The Himalayas. వలిమిడి vali-miḍi. n. A kind of foot-rot from which cattle suffer, పశువులకు కాలిమడమల యందు కలిగే రోగవిశేషము. వలిమొలక or వలిమొల్క vali-molaka. n. The son of the Wind god, వాయుపుత్రుడు. An epithet of Bhima, భీముడు. వలివెలుగు or వలివెల్గు vali-velugu. n. The Moon. చంద్రుడు.

(p. 1222) vēpadhuvu vēpadhuvu. [Skt.] n. Tremor, trembling, tremulousness, కంపము. స్వరకంపము. The shaking palsy, Paralysis agitans. చరక. p. 224. వేపనము vēpa-namu. n. Shaking, shivering, trembling, nervousness, కంపనము, వణుకుట. వేపితము vēpitamu. adj. Quivering, shaking, trembling. కంపితమైన.

(p. 1298) sabha sabha. [Skt.] n. A convocation, court, an assembly, meeting, levee, council, association, society. A place of meeting, a hall of audience. సమాజము, సమూహము, గృహము, చావడి, కొలువుకూటము. ఉత్తరసభ a superior court or a court of appeal. సభాతాంబులము betel, etc. served out at a public meeting. సభాకంపము bashfulness in company. సభాపతి sabha-pati. n. The president of an assembly, a chairman at a meeting, సమాజనాయకుడు. సభాసదుడు, సభాస్తారుడు or సభికుడు sabhā-saduḍu. n. A member of a council, a councillor, one present at a meeting. One of a company, సభవారిలోనొకడు, సభాస్థిత ధర్మజ్ఞుడు న్యాయవాది, సభ్యము sabhyamu.adj. Polite, polished, genteel, well-bred, fit for or admissible into society. సభారంజకమైన, సౌజన్యమైన, సత్కులప్రమాతమైన. సభ్యత sabhyata. n. Politeness, refinement in manners. సజ్జనత్వము. సభ్యత్వము sabhya-tvamu. n. Courtiership, councillorship. సభికధర్మము. B. vii. 157. సభ్యుడు sabhyuḍu. n. A councillor, a good man, a man of good birth or manners. సభాస్థితధర్మజ్ఞుడు. సభయందుండువాడు, మంచివాడు, సత్కులప్రసూతుడు.

(p. 1369) spandamu spandamu. [Skt.] n. Motion, a slight movement, shaking, vibrating, fluttering, quivering, agitation. ఇంచుకకంపము, చలనము, కదలడము, వణకడము. స్పందితము spanditamu. adj. Agitated, moved, shaken. కంపితమైన, కదలింపబడిన.

(p. 1370) sphūrti sphūrti. [Skt.] n. Excitation, palpitation, vibration, tremulousness. Manifestation. Excess, fulness; expanding, prevalence. Gleaming, sparkling, shining, ప్రవృత్తి, కంపము, ప్రకాశము, ఉదయము, విజృంభణము, అతిశయము, పరిపూర్ణత. Thinking, తోచుట. 'పురితేరుల్ మహనీయ జంగమ నగస్ఫూర్తింగడున్ రాజిలున్.' P. i. 70. 'భూషామణిస్ఫూర్తి బ్రోదజేయ.' ib. iv. 368. 'కనకగిరిస్ఫూర్తి గరచె గౌతమిగ్రాచె.' A. i. 43. విగ్రహస్ఫూర్తి గానుండువాడు a stout man. సమయస్ఫూర్తిమాట a sudden thought, a repartee on the spur of the moment. అతనికి సమయస్ఫూర్తి కలదు he has a ready wit.

(p. 478) zaladaramu or ౛లపరము. ḍzala-daramu. [Tel.] n. Trembling కంపము. ౛లదరించు or ౛లపరించు ḍzladar-inṭsu. v. n. To shudder, tremble. To be in a fright. P. iii. 213. HD, i. 1185. KP. iii. 20. కంపించు, భయపడు. To be set on edge, as the teeth.

(p. 478) zaladaramu or ౛లపరము. ḍzala-daramu. [Tel.] n. Trembling కంపము. ౛లదరించు or ౛లపరించు ḍzladar-inṭsu. v. n. To shudder, tremble. To be in a fright. P. iii. 213. HD, i. 1185. KP. iii. 20. కంపించు, భయపడు. To be set on edge, as the teeth.