(p. 19) akkaḍa akkaḍa. [Tel. from అ+కడ = that place.] adv. There. ఆ స్థలమందు. అక్కడి of that place. అక్కడక్కడ here and there. అక్కడికిన్నీ సమ్మతించనందున as he would not even yet consent.

(p. 64) apāṅgamu apāngamu. [Skt.] n. The outer corner of the eye. కడకన్ను.

(p. 115) āna āna. [from Skt. ఆజ్ఞ] n. Command or order. ఆజ్ఞ n. Oath, adjuration. తోడు అని ఒట్టుపెట్టుకొనుట. Protestation. ఆన పూర్వకముగా faithfully, according to oath. ఆనలుకడకండ్లు అప్పు మొప్పు oaths are nonsense and a debt is a plague. నీయాన I swear by thee. నాయాన I swear by myself (as in English upon my word, upon my honor.)

(p. 164) uppatilu or ఉప్పతిల్లు uppatilu. [Tel.] v. n. To be born, produced, made. ఉద్భవించు, పుట్టు. 'కడకన్నుల నిప్పు కలుప్పతిల్ల.' N. ii. 29. 'కన్నుల శోక బాష్పధారా తతులుప్పతిల్లగా.' P. ii. 74.

(p. 234) kaḍa kaḍa. [Tel.] n. A place, quarter, or direction. దిక్కు, పార్శ్వము. The end, extremity అంతము. Distance దూరము. Proximity, సమీపము. ఇరుగడ on both sides. కట్టకడ at the very end. కడకు at last చివరకు. వెలిగడ dry ground. పరగడ a neighbouring field. తలగడ a pillow, being the place of head. చెట్టుకడ at the tree. అతని కడకు వచ్చిరి they came to him. కడ adj. Last. అంత్యము కడసారి the last time. కడ (affix) By, near, at. In the hands or possession of. అది నాకడనున్నది I have it by me. వాని పాదాలకడ పడినారు they fell down at his feet మావాండ్లకడ ఆ మర్యాద కద్దు it is the custom with us, or among us. ౛ాముపొద్దుకడ at sunset. పెందలకడ early. రేపకడ in the morning. కడకుపోవు or కడగాపోవు kaḍaku-pōvu. To be menstruous. కడకన్ను kaḍa-kannu. n. The corner of the eye. క్రేగన్ను, కటాక్షము. కడకంటచూచు kaḍakaṇṭa-ṭsūṭsu. v. n. To glance, view sidelong, to look askance. కడకొరివి kaḍa-koravi. n. A fire brand not quite burnt up కాలగా మిగిలిన కట్టె. కడగా kaḍa-gā. adv. Aside, away. కడలేని kaḍa-lēni. adj. Endless. కడవాడు kaḍa-vāḍu.n. A stranger అన్యుడు. The last male child కనిష్ఠుడు. కడసారి kada-sāri. adj & adv. Last, the last time.

(p. 234) kaḍaka or కడంక kaḍaka. [Tel. from కడకు q. v.] n. An attempt; courage, determination యత్నము, స్థైర్యము, ఉద్రేకము, పూనిక.

(p. 234) kaḍakaṭṭu kaḍu-kaṭṭu. v. n. To scheme, to undertake యత్నించు.

(p. 248) kammi kammi. [Tel.] n. A wire, bar, beam. Border, a fringe, edging. అంచు. A felloe బండికంటికడకమ్మి, కంబి. బ్రహ్మకమ్మి, ముక్కుకమ్మి, or ముక్కమ్మి a nose ring. కమ్మి తీసిపోయినది there is a peg loose, i.e., the plot is discovered. కమ్మిచీర a fringed cloth, or one with a border, edging, or selvage. కమ్మిబండి kammi-banḍi. A cart with wheels having spokes and felloes on the wheels, as opposed to చెకడాబండి a cart with solid wheels.

(p. 335) krēgannu krē-gannu. [Tel. క్రేవ+కన్ను] n. The outer corner of the eye. అపాంగము, కడకన్ను. క్రేగంట krēganṭa. adv. Askance, with a sidelong glance.

(p. 613) dōṇamu or దోణాము dōṇamu. [Tel.] n. A dumb-bell or Indian club. భుజమునకు బలమునిచ్చుటకై త్రిప్పెడు జెట్టివాని యుపకరణవిశేషము. A mallet, మ్రాను సుకరముగా చీలుటకై అక్కడక్కడ చెక్కిన మేకులను దిగగొట్టెడు ఉపకరణవిశేషము.

(p. 700) paḍihāri or పణిహారి paḍi-hāri. [Tel.] n. A messenger, a herald, a servant. A doorkeeper, ద్వారపాలనుడు. 'పణిహారులను బిల్వబంచి యాక్షణమె, కడకతో కల్యాణకటకంబునందు.' Charitra. i. 4415.

(p. 950) madhyamu madhyamu. [Skt.] n. The middle, the waist, the middle part. నడుము, నడిమి భాగము. adj. Middle, that which is in the middle, centric; mean, as opposed to extreme. Middling, that is neither good nor bad, poor, indifferent. నడితరము, నడుమనుండే. మధ్యపువెండి inferior silver, much alloyed. మధ్య madhya. n. A girl of from 13 to 18 years of age. A youthful maiden. మధ్య adv. affix: Between, in the midst, amongst, amidst, meanwhile. ఆమధ్య thereabouts, during that interval. తొమ్మిదో మాసము ఆమధ్య about the ninth month. జనవరిఆమధ్య about January. ఈమధ్య lately, recently. మధ్యమధ్య here and there, between whiles, now and then, at times, occasionally, అప్పుడప్పుడు, అక్కడక్కడ. మద్యదేశము madhya-dē-ṣamu. n. The central portion of the Bharata Varsha, i.e., of Northern India. మధ్యమ madhyama. n. The middle finger. నడిమివేలు. మధ్యమము madhya-mamu. n. The fifth note of the Hindu gamut; Tenor. adj. Middle, centrical, intervening. Mean, ordinary, middling, నడిమిది. మధ్యమమైన వెండి base or ordinary silver. వానికిదృష్టి మధ్యమముగా నున్నది his eyes are not good. మధ్యమ పురుషము madhyama-purushamu. n. The second (or middle) person in Grammar. Thou, you. ఎదుటివానిని తెలుపుమాట. మధ్యముడు madhyamuḍu. n. One who is middling, i.e., neither good nor bad. నడిమివాడు. మధ్యరాత్రము madhya-rātramu. n. Midnight. అర్ధరాత్రము, నడిరేయి, నిశీధము. మధ్యవర్తి madhya-varti. n. An arbitrator, a third person, a mediator, referee, nominee, umpire. మధ్యవర్తిత్వము or మధ్యస్థము madhya-vartitvamu. n. Mediation, arbitration. మధ్యస్థుడు madhya-sthuḍu. n. A third person, umpire, referee, mediator. మధ్యవర్తి, నడుమనుండి పక్షపాతములేక యిరుతెగలవారికి న్యాయము చెప్పువాడు. మధ్యాహ్నము madhy-āhnamu. n. Mid-day, noon. పట్టపగలు.

(p. 961) maligaṇḍlu mali-ganḍlu. [Tel. మలి + కండ్లు.] n. Stones separated from grain by winnowing. Light grains which are worthless. తరకలు, నూకనుచ్చు. 'అళ్లుచేసి మలచి యలిగండ్లుమలిగండ్లు, తిరిపెమిడెడుకటికదేబెలెల్ల, నెలమిమమన్నుదిసెడు నెర్రలౌదురుసుమీ.' Vēma. iii. 34. 'ద్వి మలిగండ్లుదీసిన మంచిబియ్యములు, నిలుచువిధంబున నిస్సారదుష్ట, వాసన నెంతయువడికడకొత్త, భాసురజ్ఙానసంపద వృద్ధిబొందు.' L. xxiv. 57.

(p. 970) māṭa māṭa. [Tel.] n. A word, పదము. A promise, వాగ్దత్తము, ప్రతిజ్ఞావచనము. Slander, నింద. Opinion, rumour, వృత్తాంతము. అతడు నీ మాట చెప్పలేదు he did not speak of you. ఇది వేరే మాట this is another affair, another thing. వానిమాటకాదు this is not about him, I am not talking about him. గడియకు ఒకమాట చెప్పినాడు he changed his mind every hour. మంచిమాట (interj.) Very well. దాన్ని గురించి రెండో మాటలేదు there is no alternative. వారివిద్ద మాటలుపడినాడు he was reproached or reprimanded by them. In some phrases the word మాట need not be translated. Thus, ఆమె తిరిగీ వస్తున్నదనేమాట తెలిసి knowing that she would return. నేను దానిని కొన్నమాట రూఢి it is very true I bought it. ఆమాటే యెరుగను I know nothing of it. ఇందుచేత మాటవచ్చును by this you will get into disgrace. అతడు మాటతప్పలేదు he did not fail in his promise. మాట తప్పినవాడు మాలవాడు a promise breaker is a pariah, i.e., is a mean wretch. నేను పోయినమాట వానికి ఎట్లా తెలిసినది how did he know that I was gone? అతడు పోయేమాట ఉండేమాటా does he propose to go or stay? వాడు ఉండేమాట యింకా తెలియలేదు I do not as yet know that he will remain. మాటకుమాట word for word, literally. నా మాట అడుగుదాటకు transgress not my command. తనమీద మాటరాకుండా ఇట్లా చేసెను he did this to avoid blame. మాటవినుట to obey. ఎంతమాట what nonsense! వానిమాట వాని ఒడిలో వేసినాను I acted as he desired. నీకు మాట నాకు మూట a command is easy to give but hard to perform, or a word from you will make me rich. వెయ్యిమాటలేల why discuss it at length, in a word. ఆ పెండ్లి మాట యీ గ్రంథములో లేదు there is no mention of the marriage in this book నామాటవేరు, నీమాట వేరు I say one thing you say another, my opinion is different from yours, my case is quite different from yours. వానికి నాకు మాటలు లేవు he and I are not on speaking terms. వానితో నీకేమిమాటలు why do you speak with him? ఈమాట వింటే ఆయన యేమనును if he hears of this what will he say? కడపటిమాటయేమి what was the upshot of the business? ఇప్పట్లో వాని మాట సాగదు he has now no influence. కడకు వానిమాటే ముందరికివచ్చినది at last his words proved true. దానిని గురించి ఇంకా యేమాటా తెలియలేదు I do not yet know the result. మాటలకు పట్టుకొంటే విడవడు if he begins talking he will never stop. అదెక్కడిమాట what nonsense! such a thing is impossible. మాటలు మంచివే కాణి మనసు మంచిదికాదు he talks well but has a bad heart. ఇంకా మాటలు రాని బిడ్డ a child that cannot yet speak. వానికి ఆ ఊరిలో మాట వాసికద్దు లేక మాట సాగుతుంది he has influence in the town. ఆయన మాటకు ఎదురులేదు his word is law. మాటలకుమాత్రము పేదరికములేదు as far as words go he is rich enough. ఒక మాట యిచ్చి పదిమాటలు తీసుకొన్నాడు his reproaches were returned ten-fold. మాటకాడు māṭa-kāḍu. n. A good public speaker, సభయందు భయములేక మాటాడువాడు, వక్త. మాటకారి māṭa-kāri. n. A skilful speaker, యుక్తిగా మాటాడువాడు. A talkative person, వాచాలుడు. మాటలమారి māṭala-māri. n. A talkative person, మిక్కిలి మాటాడువాడు. మాటలాడు, మాటాడు or మాట్లాడు māṭa-l-āḍu. v. n. To speak, talk, converse, to reproach. నన్నెందుకు ఊరికె మాటలాడుతావు why reproach me for nothing? S. iii. 41.

(p. 1037) mogi mogi. [Tel.] n. An attempt, పూనిక. 'సీ ద్వాదశవార్షికోత్తమసత్రయాగంబు మొగిజేయుచున్న యమ్మునులకడకు.' భార. అది. i. Total a group. మొత్తము, గుంపు, సమూహము. Joint property, ఉమ్మడి. ఇది వారికి మాకు మొగి or మొగినిఉన్నది this is held jointly by us. 'వ భీముండును ... అతిబలుండు ననువారొక్క మొగియును, సుమిత్రుండును మిత్రవర్మయు ననువారొక్క మొగియును, సువీరుండును సువర్చుండు నను వారొక్క మొగియును నిట్లు మూడు మొత్తంబులై.' భార. అది. Manner విధము. A time, ఆవృత్తి. ఒక్కమొగి or ఒక్కమొగిన్ at once. ఒక్కపెట్టున. 'ఉక్కుమిగిలి యొక్కమొగిన్ బిక్కటిల్లి.' adv. At first, ముందుగా, ముందర. 'తగునితగదనియెదలో వగవకసాధులగు పేదవారికి నెగ్గుల్ మొగిజేయుదుర్వినీతుల కగుననిమిత్తాగమము లైవభయంబుల్.' M. I. i. 130. మొగియు mogiyu. v. n. To attempt, to undertake, పూను. To spread all over, to surround, as darkness, కవియు.