(p. 201) ērpaḍu ērpaḍu. [Tel.] v. n. To fix, settle, to assume a shape. To be settled or determined. To seem, appear, come to light, to look. To happen. To be declared, to be or become. To be selected, distinguished, separated, arranged, appointed. రూపగు, తేటపడు,బయలుపడు, నిర్ణయింపబడు. కర్తలై యేర్పడినారు they appeared as, or, turned out to be the heirs. ఏర్పరుచు or ఏర్పరించు ērparaṭsu. v. a. (casual of ఏర్పడు) To form, adjust. To choose, select. distinguish. To separate, divide, To set forth, define, declare. To arrange, to settle. ఏర్పడునట్లు చేయు. ఏర్పాటు ēr-pāṭu. n. An arrangement, settlement, rule. Fixing, disposal, decision, management. Selection, choice, agreement. నిర్ణయము, నియమము, వివరణము. ఏర్పాటుచేయు to select, arrange, to effect an arrangement. To project or scheme.

(p. 253) karta karta. [Skt. from √ - kri, to make.] n. Maker, author, doer. చేయువాడు. The nominative case in grammar. గ్రంథకర్త an author. అట్లు చెప్పడానకు కర్తలమా who are we that we should say this? అర్థాంశ కర్త a half owner. విచారణకర్త a superintendent, an examiner. ధనఋణంబులకు కర్తతనయుండుగదా a son is the person concerned in our gains and losses. గ్రామకర్త the head of a village. 'వెరపెరుంగక స్వచ్ఛందవృత్తియందు నాకొకడు కర్త లేడు.' I live according to my own inclinations and have no master. వాని ధనఋణములకు కర్త నయినాను I came in for both his goods and debts. కైంకర్యకర్త he who presents a sacrifice; ధర్మకర్త the warden of a temple. న్యాయకర్త an officer of justice, a ruler. తన ఆస్తిని నలుగురు ధర్మకర్తలను ఏర్పరచిపోయినాడు he died leaving four guardians or executors of his property. స్మృతికర్త a lawgiver, a legislator. క్షేత్రకర్త a mere tenant at will.

(p. 253) kartanamu kartanamu. [Skt.] n. Cutting, severing. కత్తిరించుట. కర్తరి kartari. Scissors. కత్తెర. కర్తరీముఖము kartarī-mukhamu. n. A certain position of the hand in dancing.

(p. 253) kartalāṇamu kartalāṇamu. [Skt.] n. A black horse having white hoofs and a white tail. కత్తలాని.

(p. 253) kartavyamu kaṛtavyamu. [Skt.] adj. Fit to be done. చేయదగినది.

(p. 254) karti karti. [Tel.] An inflected form of కర్రు, కర్తినేల One 'Plough' of land, i.e., as much as one కర్రు suffices for.

(p. 254) kartṛkamu kartrukamu. [Skt.] n. Doing, agency, action. కర్తృత్వము karṯrutvamu. n. Agency: the act or property of an agent. Deglegated authority: అతిని మీద కర్తృత్వము ఉంచినారు they made him plenipotentiary, they entrusted the affair to him. అది చేయవలసిన కర్తృత్వము నాయందున్నది the right to do this rests with me.

(p. 255) karru karru. [Tel.] n. A plough share. (infl. కర్తి.) కర్తిమొన the point of a plough share. కర్తిమొలలు the iron clamps which connect the plough with the share. See కర్తి. గొంతులో కర్రువేసినట్టున్నది I feel a burning pain in my throat. A stain డాగు.

(p. 490) ṭhāyamu or ఠాయి ṭhāyamu. [from Skt.] స్థాయి n. A word (like do, re, mi.) used in the gamut. స్వరస్థాయి. ఠాయి అని పాడు to sing in a high note; to raise up the voice, or make the notes swell out. 'చ ప్రమదయొకర్తుమాధవుని బాడవిపంచిధరించికేలసలం భ్రమమునతంత్రిమీటుచు దిరంబుగ ఠాయముచేసియొక్కరా గముతగనాలపించి.' B. x. 1162.

(p. 837) prayōgamu pra-yōgamu. [Skt.] n. An application, use or employment, as of a weapon, tool, word, or a spell. Administration of a medicine, నడుపుట. A usage. In grammar, a voice. కర్తృ కర్మ క్రియల కూడిక. మహాబిల్వాదిప్రయోగము a prescription of Bilwa and other drugs. దీనికి కాళిదాస ప్రయోగమున్ణది Kalidasa has used this word. యక్షీణీప్రయోగముచేయు to bewitch or send a devil into (a person.) ఈ ఔషధప్రయోగముచేసినాడు he administered this medicine. విషప్రయోగముచేసి చంపినాడు he killed him by means of poison. బాణప్రయోగముచేసినాడు he used an arrow, i.e., discharged it. ప్రయోగించు pra-yōginṭsu. v. a. To use, practise, administer; use, as a weapon. ఉపయోగించు. ప్రయోజకుడు pra-yōjakuḍu. n. One who uses. The original instigator of any act. A clever man, a genius. కార్యమును నెరవేర్చువాడు. వాడు శుద్ధ అప్రయోజకుడు he is quite a useless person. ప్రయోజనము pra-yōjanamu. n. Use, advantage, profit. A thing to be kept or observed, as a holy day, or a feast పండుగ. An affair, business. కార్యము. A cause, motive. హేతువు. శుభప్రయోజనము a happy occasion (as a wedding.) రేపు మాయింట్లో కొంచెము ప్రయోజనము గనుక రావడానికి వల్లలేదు I cannot come to-morrow as there are some rites to be observed at home. అక్కడికి నీవుపోయినందుకు ఏమి ప్రయోజనము what is the use (good, or advantage) of your going there? ప్రయోజనప్రస్తుతములకు వారిని మేముపిలువడములేదు we do not invite them to parties. In Grammar, ప్రయోజ్యకర్త the indirect agent (in the instrumental case.) ప్రయోజకకర్త the direct agent (in the nominative case.)

(p. 914) brāhmaṇamu brāhmaṇamu. [Skt. from బ్రహ్మ.] n. An assembly of Brahmins. The Brahmanas of the Vedas. వేదభాగము. బ్రాహ్మణ్యము brāhmaṇyamu. n. An assembly of Brahmins, బ్రాహ్మణసమూహము. The state, quality, or business of a Brahmin, Brahminhood. బ్రాహ్మణభావము. బ్రాహ్మము brāhmamu. n. The rite of marriage performed in accordance with the Vedas by Brahmins, కన్యాదానము. adj. Pertaining to Brahma. బ్రహ్మసంబంధమైనది. బ్రాహ్మణుడు or బ్రాహ్మడు brāhmaṇuḍu. n. A Brahmin. విప్రుడు. బ్రాహ్మణాయనుడు brāhmn-āyanuḍu. n. A Brahmin of a good family. బ్రాహ్మణబ్రువుడు brāhmṇa-bruvuḍu. n. A Brahmin who does not act according to rules of his caste. తాను బ్రాహ్మణుడై అన్యజాతి కర్తముచేత బ్రతికేవాడు. బ్రహ్మణి brāhmaṇi. n. A Brahmin woman. బ్రాహ్మణస్త్రీ. The lizard called నలికండ్లపాము. బ్రహ్మి brāhmi. n. An epithet of Saraswati, spouse of Brahma. సరస్వతి. See బ్రహ్మ.

(p. 928) bhōkta bhōkta. [Skt.] n. One who eats, భుజించువాడు. One who enjoys. అనుభవించువాడు. కర్తాభోక్తాజనార్దనః the creator and enjoyer is God, all things are created by God for his good pleasure. భోక్తవ్యము bhōktavyamu. adj. Fit to be eaten or enjoyed, తినదగిన, అనుభవింపదగిన.

(p. 1147) vākku or వాకు vākku. [Skt.] n. Speech, speaking. A word, పలుకు, మాట. 'పాలవంటి వారుపన్నుబెట్టెడువారు, వాకెరుగరుకాపవారు.' Vēma. 1314. మనోవాక్కాయకర్మంబుల by mind, word, limbs or acts. వాగ్దత్తము a promise. వాగ్దానము giving a promise. వాక్సహాయము interest, recommendation వాక్పటుత్వము power of speech, eloquence. వాకొను vā-konu. v. a. To tell, say, utter, speak. చెప్పు, మాటాడు. To cry out. అరచు. వాక్పతి or వాగీశుడు vāk-pati. n. Lord of speech. A name of Brahma or of Brihaspati, బ్రహ్మ, బృహస్పతి. An eloquent person. కవీశ్వరుడు. వాక్యము vākyamu. n. A sentence, కర్తృకర్మ క్రియా సంబంధముగల పదసమూహము. Speech, a word, utterance, dictate. మాట. (In astronomy,) the process for astronomical computations. వాక్రుచచ్చు vā-kruṭsṭsu. (వాకు+కూర్చు.) v. a. To say, utter. చెప్పు. To name, పేరుచెప్పు. 'గారాబుసంతతిగలుగమి మనకుస్థిర మపుత్రత్యగతిర్నాస్తియనుచు వరవేద వాక్యముల్ వాక్రుచ్చుచుండు.' L. iii. 105. వాక్సరణి vāk-saraṇi. n. The course of conversation. వాగ్ధోరణి. వాగ్జాలము vāg-jālamu. n. A mass of words, loquacity. శబ్దచచయము, వాగ్దేవత or వాగ్దేవి vāg dēvata. n. The goddess of speech, Sarasvati, సరస్వతీదేవి. వాగ్ధాటి vāg-dhāṭi. n. Readiness of speech, వాగ్ఝరి. వార్బంధనము vāg-bandhanamu. n. Silencing, stopping any one's speech. నోరుమూయడము. వాగ్మి vāgmi. n. A man of eloquencce an orator. One who is talkative, or talks much. నలుగురిలో నిర్భయముగా మాట్లాడేవాడు, యుక్తి యుక్తముగా మాట్లాడువాడు. మాటకారి వాగ్వాదము vāg-vādamu. n. A verbal dispute or altercation, an argument. వాక్కలహము. వాఙ్మూలము vāng-mūlamu. (from వాక్ mouth and మూలము origin.) n. A deposition, an oral statement. వాచాచెప్పినది వాచాచెప్పినదానిని వ్రాసినది. వాఙ్మూలము వ్రాయించు or ఇచ్చు vāng-mūlamu-vrā-yinṭsu. v. n. To depose, to make a deposition. వాఙ్మూలము వ్రాసికొను to take down a deposition. వాఙ్మూలముగా vāng-mūla-mu-gā. adv. Orally, by word of mouth. నోటిమాటగా.

(p. 1164) vikartanuḍu vi-kartanuḍu. [Skt.] n. The sun. సూర్యుడు.

(p. 1164) vikiramu vikiramu. [Skt.] n. A bird. పక్షి. A piece, ఖండము. The funeral cake offered for one destitute of surviving relatives to do it for him. కర్తనష్టమైన వారికి వేయుపిండము.