(p. 146) īvi or ఈగి īvi. [Tel. from ఇచ్చు.] n. Giving, liberality, a gift. ఈవికాడు or ఈగికాడు or ఈవరి īgi-kāḍu. n. A liberal man. ఈవిమాను or ఈగిమాను īvi-mānu. n. A fabulous tree which gives everything one desires. కల్పవృక్షము.

(p. 259) kalpataruvu or కల్పవృక్షము kalpa-taruvu [Skt.] n. The 'Wishing tree' in the Hindu Paradise. The cocoanut or palm tree is called కలియుగకల్పవృక్షము.

(p. 608) dēvuḍu dēvudu. [Skt.] n. God. A deity, దేవత, వేలుపు. దేవ dēva. adj. Of God, దేవుని యొక్క. దేవకాంచనము dēva-kānchanamu. n. A certain tree. Bauhinia purpurea. దేవత dēvata. n. A deity, generally a goddess; but also a god, వేలుపు, దేవుడు. గ్రాందేవత the village goddess. దేవతరువు దేవతరువు dēva-taruvu. n. A heavenly tree, కల్పవృక్షము. A venerable tree. దేవతాజీవము dēvatā-jīvamu. n. A godlike or harmless creature. 'ఆ తెలివి యెరుగనట్టి దేవతాజీవుల, వనరిదెచ్చబిడ్డవలెనుసాకి, పాపమెరుగకంతబట్టి చంపుదురయా.' Vēma. దేవతాడిచెట్టు dēvatāḍi-cheṭṭu. n. The tree called గరాగరీ. Andropogon serratus. డావరడంగిచెట్టు. దేవత్వము dēvatvamu. n. Divinity, deification, apotheosis. 'అశ్మాపియాతిదేవత్వం మహద్భిఃసుప్రతిష్ఠితః. ' A stone even attains divinity when consecrated by the noble. (Hitopadesa. i. 45.) దేవదత్తము dēva-dattamu. n. Lit. the gift of god. The name of the conch of Arjuna, అర్జునునిశంఖము. దేవదత్తుడు and యజ్ఞదత్తుడు are two names in Sanskrit Law or Logic like John Doe and Richard Roe, or Titius and Seius, or Omar and Zeid in Arabic Law. దేవదారువు dēva-dāruvu. n. The Cedar: the Himalayan Cedar. Cedrus deodara. (Watts.) commonly called deodar. The Erythroxylon dreolatum (Linn.) Uvaria longifolia. Rox. iii. 664, 666. సురవృక్షము, అమరద్రుమము. Chittagong wood; usually called cedar. చారలదేవదారువు the Trincomalli wood. Berrya ammonilla (Watts.) దేవదాసి dēva-dāsi. n. A dancing girl employed in a temple. దేవనాగరి dēva-nāgari. n. The name of the character in which Sanskrit is usually printed. దేవభూతము or దేవసాయుజ్యము dēva-bhūtamu. n. Divinity, దేవత్వము. దేవమణి dēva-maṇi. n. A fortunate curl on a horse's neck. గుర్రముమెడసుడి, అశ్వములకు ఉండే సుడివి. శేషము. చింతామణి, మహామేద అనే చెట్టు. R. i. 131. Also, కాస్తుభము. (q. v.) దేవమాతృకము dēva-mātṛikamu. n. A country or land which is dependent on providence, i.e., watered by rain only, not by streams. వృష్ట్యంబుసంపన్న వ్రీహిపాలితదేశము. వాననీళ్ల చేత పండే పైరులుగల దేశము. దేవయజ్ఞము dēva-yagnyamu. n. The body sacrifice called వైశ్యదేవము. A sacrifice, హోమము, వేలిమి. దేవయానము dēva-yānamu. n. The car or vehicle of a god, దేవతావిమానము. దేవర dēvara. n. God. దేవుడు. A lord or master స్వామి. My lord, Sir. A title of respect used in addressing superiors. దేవరవారు your honour. ఇంటిదేవరలు household deities. కులదేవతలు applied particularly to the manes of married women, ముత్తైదువలు. Your reverence, a phrase among Jangams. జంగములకు శ్రేష్ఠనామము. దేవలుడు dēvaluḍu. n. A temporary paid priest or incumbent. A term of contempt, like priestling. A sacristan, beadle, or attendant in a temple, గుడిలో దేవుణ్ని పూజచేసేవాడు, తంబళవాడు, నంబివాడు. దేవళము dēvaḷamu. n. A temple, గుడి, దేవాలయము. దేవవర్ధకి dēva-varthaki. n. The 'artist of the gods,' a title of Visvakarma. దేవసరులు dēvasarulu. n. A sort of grain. దేవాంబరము dēv-āmbaramu. n. A sort of cloth. BD. iii. 120. దేవాజీవి or దేవాజీవుడు dēvā-jīvi. n. An attendant on an idol, దేవలుడు; a godlike creature, one that does no harm, as a bird. దేవాదాయము dēv-ādāyamu. n. The income of a temple. An endowment to a temple, land given for the unkeep of a temple, land given for the unkeep of a temple free of all rent. గుడిమాన్యము. దేవానాంప్రియము dēvānām-priyamu. n. Lit. The beloved of the gods, i.e., a goat. మేక. దేవానాంప్రియుడు dēvānām-priyuḍu. n. A foolish or ignorant man. మూర్ఖుడు. దేవాయుధములు dēv-āyudḥamulu. n. Stones and cudgels. రాళ్లు దుడ్డుకర్రలు. (దేవశబ్దమునకు యజ్ఞము అర్ధముచేసి యజ్ఞమందు ఆయుధములు రాళ్లు దుడ్లు మొదలైనవి గలవు గనుక ఆ సంబంధమునుపట్టి యీ పదము ప్రయోగించినారు.) A. vi. 100. దేవాలయము dēv-ālayamu. n. A temple. దేవళము. దేవి dēvi. n. A goddess, particularly Parvati. A queen. Cf. పుట్టపుదేవి. Madam. Lady. దేవేరి or దేవెరి dēvēri. n. A queen, a lady. దొరసాని, రాజపత్ని.

(p. 742) pārijātamu pāri-jātamu. [Skt.] n. Amaranth. The Coral tree, Erythrina fulgens. పగడమల్లి. Also, the Mimusops elengi. One of the trees in Paradise. కల్పవృక్షము పారిజాతాపహరణము pārijāt-āpaharaṇamu. n. The 'Rape of the Amaranth.' This is the title of a popular poem.

(p. 766) puḍuku, puṇuku or పుణ్కు puḍuku. [Tel.] v. a. To pick up, to handle, to take with the five fingers. వ్రేళ్లతోతీసికొను. To pinch. To give a little, కొంచెముగా ఇచ్చు. To give, ఇచ్చు. నేలపుణుకు to grovel on the earth as in grief. ఆమె అన్నము పుణికిపుణికి పెట్టినది she gave good stintingly. n. A gift. ఈవి. Giving, ఇయ్యడము పుడుకుదొడుకు or పుడుకుపసి puḍuku-doḍuku. (పుడుకు+దొడుకు.) n. The cow that grants all that one wishes, కామధేనువు. పుడుకుగల్లు puḍuku-gallu. n. The stone that grants all that one wishes, చింతామణి. పుడుకుమ్రాను puḍuku-mrānu. n. The tree that grants all that one desires, కల్పవృక్షము. పుడకులు or పుణుకు puḍukulu. n. A kind of cake, భిక్ష్యవిశేషము. పుణికిరించు or పుడికిరించు puṇikirinṭsu. v. n. To give a little. కొంచెముగా ఇచ్చు. To fumble, to twitch or be convulsed, as the fingers picking the sheets, &c., పుణికిరింత or పుడికిరింత puṇikirinta. n. Fumbling; twitching. పుణికిళ్లు, పుడికిళ్లు or పుణుకులు puṇikiḷḷu. n. Poking, shoving. A romping game like Puss in the corner. 'మరియు బుడికిళ్లు మొదలుగామనసువచ్చినాటలన్నియు.' N. ix. 102.

(p. 787) peṭṭu peṭṭu. [Tel.] v. n. To happen. కలుగు. ఉ. హరి. v. a. To put, place. ఉంచు. To lay (eggs), to bring forth (young), కను. To wear, ధరించు. To give, ఇచ్చు. To impute a blame, a crime, &c. మోపు. To raise a wall, కట్టు. To plant, నాటు. To beat, కొట్టు. n. A blow, a thump. దెబ్బ. Bestowal, charity, giving. ఈవి. A time, మారు, తడవ, ఆవృత్తి. When the verb పెట్టు is added to certain verbs like విడుచు, it means Altogether. బొత్తిగా విడిచిపెట్టు to give up entirely. This verb has numerous senses peculiar to certain nouns under which it will be found. పిల్లలుపెట్టు to bear young ones. గుడ్లుపెట్టు to lay eggs. ఆశపెట్టు to tive hopes, tantalise. ఆ తప్పును వానిమీద పెట్టిరి they laid the fault on him. ఆమెకు నూరు రూపాయిల సొమ్ము పెట్టినాడు he gave her a hundred rupees worth of jewels. అన్నముపెట్టు to serve or help food at dinner. కావలిపెట్టు to put a guard over. అపరాధముపెట్టు to pay a fine. నైవేద్యము పెట్టు to offer an oblation. బొబ్బలుపెట్టు to yell. బాధపెట్టు to torture. కనిపెట్టు to watch, to find out, to wait. చెట్లుపెట్టు to plant trees. అట్లు చెయవద్దని నాకు ఒట్లు పెట్టినాడు he adjured me not to do so. పాళ్లుపెట్టు to divide or separate into shares. గురిపెట్టు to take aim. కఠిన పథ్యము పెట్టినాడు he put him on strict diet. అంగడి or దుకాణముపెట్టు to open a shop. ఈ మాటను అంగడిలో పెట్టవద్దు do not talk of this publicity. గోడపెట్టు to build a wall. It is also added to many verbs sometimes without altering the meaning. Thus, చేర్చిపెట్టు or కూడబెట్టు to accumulate store up. పరుండబెట్టు to put to bed. దాచిపెట్టు to conceal or hide. 'ఎవ్వనియింటికి నేడు వారాసులు పెట్టనికోటయై పెరుగుచుండు' Molla. v. 48. దానిని ఒకపెట్టు పెట్టినాడు he gave her a slap. గోడపెట్టు చెంపపెట్టు రెండును వచ్చినవి his luck was bad in both ways. పెట్టుపోతలు శాశ్వతములుకావు meat and drink are momentary matters. మాటలు మా అమ్మవి, పెట్టుసవతితల్లిది the words are those of a mother, but the acts are those of a step-mother. నాల్గుపెట్లు four times. ఒకపెట్టున all at once, simultaneously. పెట్టించు peṭṭinṭsu. v. a. To have it placed or put, &c. మరొకరు ఉంచునట్లు చేయు. నాకు అన్నము పెట్టించినాడు he had food given me. పెట్టుకొను peṭṭu-konu. v. a. To keep, or put, for one's own advantage or use, ఉంచుకొను. కొడుకునకు తన తండ్రిపేరు పెట్టుకొన్నాడు he gave the boy his father's name. ఏముఖము పెట్టుకొని మాట్లాడును has he the face to speak? పెట్టుకోలు peṭṭu-kōlu. n. The act of keeping, పెట్టుకొనుట. పెట్టుచెట్టు peṭṭu-cheṭṭu. n. An epithet of the కల్పవృక్షము. పెట్టుడు peṭṭuḍu. n. Giving, charity, ఈవి, త్యాగము, దానము. పెట్టుబడి peṭṭu-baḍi. n. Money advanced or laid out. An outlay. పెట్టుమండు peṭṭu-mandu. n. A medicine given to acquire complete influence over another, తనకు లోబడియుండుటకుగాను పెట్టేమందు, వశ్యౌషధము. పెట్టుపడు peṭṭu-paḍu. v. n. To receive a blow, to be beaten, దెబ్బతిను.

(p. 937) mandāramu mandāramu. [Skt.] n. One of the five celestial trees, ఒక కల్పవృక్షము. The Gigantic Swallowwort, or Coral tree, Callotropis gigantea. జిల్లేడుచెట్టు. దీనజనమందారుడు he who is to the wretched a tree of life.

(p. 1021) meccu meṭsṭsu. [Tel.] v. a. To applaud, commend, praise, approve, శ్లాఘించు. ఒప్పుకొను. ఆపనికి మెచ్చి approving that act. 'జీవహింసలకును శివుడు మెచ్చండు.' Raghava Pandav. iii. 25. n. Praise, approbation, applause, commendation. మెప్పు, శ్లాఘన, అనుగ్రహము, ప్రీతి, బహుమానము. మెచ్చుపడసెను he was applauded. adj. Praiseworthy, శ్లాఘ్యము. మెచ్చుకొను meṭsṭsu-konu. v. a. To praise, approve, commend. శ్లాఘించు, కొనియాడు. మెచ్చులచెట్టు meṭsṭsula cheṭṭu The admirable tree, an epithet applied to the కల్పవృక్షము. మెచ్చులాడి meṭsṭsul-āḍi. n. A woman who is fit to be admired. మెచ్చుకొనదగిన ఆడుది, మెచ్చులాడు meṭsṭsul-āḍu. n. One who is fit to be admired, మెచ్చుకొనదగినవాడు. మెరమెచ్చు mera-meṭsṭsu. (మెచ్చు + మెచ్చు.) n. Great praise or approbation, entire satisfaction. మిక్కిలిమెచ్చు. See మెప్పు.

(p. 1178) vinu vinu. [Tel.] n. The sky. ఆకాశము. 'అదెధరణీ పరాగము భయంకరమై వినువీధిబర్వుచున్.' Vish. ii. 140. వినుకెంపు vinu-kempu. n. The Sun. సూర్యుడు, ద్యుమణి. వినుదకాలి or విన్నుచూలి vinu-ṭsūli. n. The wind, గాలి వినుద్రిమ్మరి vinu-drimmari. n. An ærial being, ఖచరుడు. వినుప్రోలు vinu-prōlu. n. Heaven. Lit. a city in the sky. వినుమ్రాను vinu-mrānu. n. The heavenly tree, కల్పవృక్షము. వినువలను or విన్వలను vinu-valanu. n. Heaven. స్వర్గము. వినువాక or విన్నది vinu-vāka. (విను+నది) n. The heavenly Ganges, ఆకాశగంగ, స్వర్నది. వినుసిగదేవర vinu-siga-dēvara. n. Siva.

(p. 1215) veli veli. [Tel.] n. Whiteness, తెలుపు. The outside or exterior, బయట, బాహ్యము. The external surface of the body, దేహముయొక్క బహిఃప్రదేశము. Publicity, బయలుపాటు. Excommunication, or exclusion from caste, బహిష్కారము. మాలో వెలి అనేమాటలేదు excommunication is unknown in our caste. 'వెలికిగోర్కు లెల్లవిడిచిపెట్టి.' Vēma. 791. adj. White, తెల్లని. Outer, outside, external. బైటి, బాహ్యమైన. వెలిగుడారు a tent pitched outside the town. వెలిపొలములు the outlying fields of a village. వెలికొత్తు to drive out. వెలికత్తెరనేల veli-kattera-nēla. a. A land mixed with gravel. కంకరమన్ను కలిసిననేల. వెలికిలు veli-kilu. v. n. To fall on the back,to touch the ground with the back. వీపుక్రిందగు. To lie on the back, వీపు క్రిందుగాపరుండు. వెలకిల velikila. adv. Supine, lying on the back, ఉత్తానముగా. వెలకిలబడు to lie on the back. వెలిగడ veli-gaḍa. n. Dry land. మెట్టనేల. వెలిగారము veli-gāramu. (వెలి+కారము.) n. Borax. బంగారమునకు కాంతితెచ్చే ఒకవిధమైన తెల్లని ఉప్పు. వెలిగిడ్డి veli-giḍḍi. n. The fabulous cow that grants all wishes, కామధేనువు. వెలిగుల్ల veli-gulla. n. A conch shell, శంఖము. 'వెలిగుల్లయు వనమాలయు గలిమియు మానికము మేనగలిగినవేల్పున్' G. iv. 169. వెలిగొండ veli-gonḍa. n. The distant mountain. Same as వెలితిప్ప. వెలిగౌరు veli-gauru. n. The white elephant of Indra, ఐరావితము. వలిచంట్ర The white species of the tree called చండ్ర వెలిచవి veli-ṭsavi. n. Adultery. జారత్వము. వెలితిప్ప veli-tippa. n. The silver mountain, Kailasa. వెండి కొండ, కైలాసము. వెలితుమ్మ the white species of the తుమ్మచెట్టు. వెలిదుక్కి veli-dukki. n. Ploughing land while it is moist with rain. నీళ్లుకట్టకుండావానతడితో దున్నడము. (Opposed to రొంపిదుక్కి.) వెలిపము Same as వలిపము. (q. v.) వెలిపుచ్చు or వెలిపరచు veli-putstsu v. a. To reveal, divulge. బైటబెట్టు, బయలుపరుచు, 'వేదశీర్షమెల్లవెలి బుచ్చగానేల.' Vēma. 214. వెలిపెట్టు See వెలివేయు. వెలిబూడిద veli-būḍida. n. The ashes of cowdung fuel. పిడకనిప్పులబూడిద. వెలిబిత్తరి a certain feat in wrestling. వెలిమాడు exports. లోమాడు imports, goods received. వెలిమావు veli-māvu. n. (Indra's) white horse, (ఇంద్రుని) తెల్లగుర్రము, ఉచ్చైశ్శ్రవము. వెలిమావులు white mares. 'విమలాంబుదముల బూనిన విమానములనదగవెలసి వెలిమావులు.' M. VII. i. 228. 'వేరొక్క వెలిమావువేల్పుదొరకు.' R. i. 46. వెలిమిడి or వెల్మిడి veli-miḍi. (వెలి+మిడుగు.) n. The ashes of cow-dung fuel, ashes, పిడకనిప్పులబూడిద, భస్మము. 'తెలుపులన్నియు మేలుదెలియంగనిసుక వెలిమిడియెముకలు వెసనుప్పుపత్తి.' Madhura Puran. D. page. 78. వెలిమొట్ట veli-moṭṭa. n. A sort of fish, the 'white snout.' వెలిమొట్టలనుదండువల తలార్లకునిచ్చె కొడిసెలపరిహాసకులకు నిచ్చె.' G. i. 111. వెలిమ్రాను veli-mrānu. n. The fabulous tree that grants all wishes, కల్పవృక్షము. వెలియునికి veli-y-uniki. n. Living in a foreign land, పరదేశవాసము. వెలివాడ veli-vāḍa. n. The outer 'street' or shrub of a town in which the pariahs live. బైటనుండేమాలపల్లె, చండాలవాటిక. వెలివాడపని veli-vāāa-pani. n. Cobblers' work. మాదిగపని. 'వెలివాడపని క్రొత్తమలక వాల్గొని నూనెయిడితంగెడాకుగట్టెడు తహతహ.' A. vi. 94. వెలివాడు or వెలివాడవాడు veli-vāḍu. n. An out caste, a pariah. చండాలుడు. మాలవాడు. 'వెలివాండ్రురెపల్లెకు జేరిరయ్యెడన్.' M. xiii. iii. 270. వెలివారు veli-vāru. n. A cordon formed round a hunting place. వేటాడుదోట బయటచుట్టుపారించెడుపోగు. వెలివెరియు Same as వెల్లివిరియు. (q. v.) వెలివిసరు veli-visaru. v. n. To come out, be revealed, be made public, బయలుపడు. వెలివేయు or వెలిపెట్టు veli-vēyu. v. a. To eject or excommunicate from a caste or sect. బహిష్కరించు.

(p. 1216) vella vella. [Tel.] n. Whiteness. తెల్లదనము, ధావళ్యము, శ్వేతవర్ణము. adj. White. తెల్లని, ధవళము. 'కుంభభవకృపాచార్యుల యుష్ణీశములు వెల్లలు.' భార. విరా. v. వెల్లగినే vell-agise. n. Flax, తెల్లఅవిసె. వెల్లగిసెలు linseed or flax seed. వెల్లగుర్రము Same as వెలిమావు. (q. v.) వెల్లచరపు vella-tsarapu. n. White washing, గోడపైన తెల్లసున్నము వేయడము, సున్నము కొడము, సున్నపుపూత. వెల్లన or వెల్లదనము vella-na. n. Whiteness. తెల్లన. Paleness. వెలవెలపాటు, పాండురత్వము. 'ఇంద్రరాజ్యలక్ష్మీ ముఖమండలంబున వసించిన వెల్లదనంబు కైవడిన్.' Parij. ii. 43. వెల్లనగు or వెల్లబారు velle-n-agu. v. n. To become white, తెల్లనగు. వెల్లని vellani. adj. White, తెల్లని. వెల్లనికన్నులు white eyes. వెల్లబాటు vella-bāṭu. n. Becoming white. తెలనగుట. వెల్లమ్రాను Same as కల్పవృక్షము. (q. v.) వెల్లయేనుగు vella-yēnugu. n. Indra's elephant. ఐరావతము. వెల్లసున్నము vella-sunnamu. n. Whitewash, గోడకుకొట్టడమునకై కలుపుకొన్నసున్నము. వెల్లాటకత్తె or వెల్లాటపుకత్తె velḷ-āṭa-katte. n. An adultress. జారిణి, వేశ్య. వెల్లాటము or వెల్లాటకము vell-āṭamu. (వెల్ల+ఆటము.) n. Notoriety, publicity, ప్రసిద్ధి. వెల్లావు Same as కామధేనువు. (q. v.) వెల్లవేయు to white-wash. వెల్లుల్లి vell-ulli. (వెల్ల+ఉల్లి.) n. Garlic. వెల్లెలుక vell-eluka. n. A white rat.

(p. 1225) vēlupu or వేల్పు vēlupu. [Tel.] n. A god or goddess, దేవుడు, దేవత. ఇలోల్పు a god of this world, i.e., a Brahmin. ఇలువేల్పు a patron saint, a genius or household god. వేలుపుటన్ను a goddess. దేవతాస్త్రీ. T. ii. 106. వేలుపుకొలను or వేలుపుటేరు the heavenly stream, the celestial Ganges, ఆకాశగంగ; the river Ganges, గంగ. వేలుపుగాణ a mythological being, a Gandharva, గంధర్వుడు. వేలుపుగిడ్డి or వేల్పుటావు the mythological cow that grants all wishes, కామధేనువు. వేలుపుచెట్టు the divine tree that grants all wishes, కల్పవృక్షము, వేలుపు ౛డదారి the divine ascetic or monk. i.e., Narada, నారదుడు. వేలుపుటొ౛్జ the divine preceptor of Guru, i.e., Brihaspati, నురాచార్యుడు, బృహస్పతి. వేలుపుదాయ an enemy of the gods, i.e., an Asura. వేలుపుబాస the language of the gods, i.e., Sanskrit. వేలలుపుబోనము the food of the gods, i.e., Ambrosia, అమృతము. వేలుపుమల or వేల్పుకొండ the hill of the gods, i.e., Mount Meru. వేలుపుమానికము the diamond of the gods, i.e., the philosopher's stone, a jewel that grants all that may be desired, చింతామణి. వేలుపురేడు or వేల్పుదొర the lord of the gods, i.e., Indra. వేలుపుసాని a fortune teller, సోదెచెప్పునది, దైవజ్ఞ. వేలుపుగౌరు the white elephant of the gods, ఐరావతము. వేలుపులత్రోవ the sky, ఆకాశము. వేలుపుటిక్క heaven, స్వర్గము. వేల్పుదళవాయి the general of the gods, i.e., Kumāraswāmi, కుమారస్వామి. వేల్పుపెద్ద Brahma, బ్రహ్మదేవుడు, సురజ్యేష్ఠుడు. వేల్పువె౛్జు the physician of the gods, i.e., Dhanvantari, ధన్వంతరి. వేల్పుడు vēlpuḍu. n. Worship, పూజ.

(p. 1275) santānamu or సంతానవృక్షము santā-namu. [Skt.] n. The name of one of the trees of heaven. ఒక కల్పవృక్షము. సప్తసంతానములు:- Digging a tank (తటాకము) building a Brahmin village (అగ్రహారము), building a temple (దేవాలయము), making a garden (వనము), getting a poem written (ప్రబంధము), getting a son (పుత్రుడు), finding treasure (నిధి).