(p. 16) ambali ambali. [Tel; plu, అంబలులు, అంబళులు or అంబళ్లు. Gen. అంబటి] n. Porridge. పిండి నూకలువేసి ౛ావగాకాచినది. చింతంబలి paste made of pounded tamarind seeds. అంబట్టి కుండ a porridge-pot. అంబటిప్రొద్దు break-fast time: about noon. 'పలుచనియంబళుల్ చెరుకుపాలెడనీళ్లు ... వడపిందెలు నీరుచల్లయున్ వెలయగబెట్టు వెసవిఁజందనచర్చమున్నగన్.' Amuk. i. 41.

(p. 25) agu agu. [Tel.] (commongly written అవు), v. To be, to become, to prove to be. The present p|| is అగుచు, or అవుచు as అగుచున్నాడు or అవుచున్నాడు he is becoming. మిక్కిలి సిరి అగును much fortune will result. The past p|| is అయి as దొంగ అయి turned a rogue, become a thief. The root in A of అగు is కా as అట్లా కారాదు it cannot happen so. Aorist p|| అగు, అగునట్టి, అయ్యే, అయ్యెడి as క్రూరుడగు cruel. శాలివాహనశక వర్షంబులు 1466 అగునట్టి క్రోధి సంవత్సర కార్తీకశుద్ధ 5 శనివారము Saturday the 5th of the bright fortnight of the month Kārtika in the year Krodhi 'which is' the year 1466 (of the Salivahana æra.) ఇది దొంగతనము అయ్యేపనిగనుక as this is a matter in which a man might prove a rogue. Past Rel. p|| అయిన as నాది అయిన గుర్రము a horse of mine. The imperatives are కమ్ము plu. కండి. Causal forms కాజేయు or కావించు. Negative aorist కాదు, &c. అగుర = అగను+ర = అవును. It is so. 1. To be, to become, as కాకి కోకిలయగునె can a crow become a cuckoo? వాడు ఏమయినాడు what has become of him? దొంగ అయినాడు he proved to be a thief. వాడు నేరస్థుడైనాడు he was found guilty. ఆ పని అవును కాకపోవును that undertaking may or may not be accomplished. వానికి ఆకలి అవుతున్నది he is hungry. ఇట్లు రాత్రియగుట as it was now night. బాలుడగుట as he is but a child. 2. To be made, to be finished, to be spent or expended, to elapse, as పని శీఘ్రముగా కావలెను the work must be done soon. వివాహమగుము marry her. ఆ పెండ్లి అయినది the marriage took place. భోజనమయినది dinner is over. రాజదర్పనమయినది I got a sight of the king. అయినదాన్ని చూపు shew what has been done. ఆ పని అయినది the work is over, it is done. కావచ్చినది it is nearly done. రూకలు అయిపోయినది the money is expended. సంవత్సరము అయినది a year has passed. నెల అవుతున్నది it is about a month since. అర్థమయినదా do you understand it? సాకు భావముకాతేదు I do not understand it. భావముయనది I understand it. స్నానము కావించు to bathe, or to cause to bathe. తీర్పుకాలేదు no decision has been given. మ్రుచ్చిలితెచ్చుట మగతనం బగునె is it a manly thing to steal? 3. To be proper or fit, to be agreeable, as ఇచ్చట నుండనగునే మనకు is it fit for us to remain here? కాని పని an improper or unbecoming act. అట్లా చేయనవునా is it right to do so? పగలు కాచినపాలు ఆ రాత్రికి అవును milk boiled the same day is fit for use that night. అతనికీ నాకు కానందున as we are not on good terms. అయినవాండ్లున్ను కానివాండ్లున్ను friends and enemies. 4. To grow, as ఈ తోటలో ఏమి అవుతవి what is grown in this garden? ఇక్కడ వరి కఅదు rice does not grow here. 5. (Governing a dative) To stand in relation, as వాడు నీకేమవుతాడు how is he related to you? నాకు కావలసినవారు my relations. వానికి మేము ఏమీకాము we are in no way related to him. 6. Added to some nouns it gives them a verbal significance, as వారు ఎప్పుడు ప్రయాణమవుతారు when will they start or set out? విభాగాలు అయి వేరింటి కాపురము చేస్తున్నారు they seperated and live apart.

(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 115) ānavālu ānavālu. [Tel. ఆన+పాలు.] n. Porridge, rice and milk boiled. కాగిన పాలు, ఇగరకాచిన పాలు. ఆనవాలు [Tel.] n. Token, keepsake: a mark in lieu of signature: sign. Presumptive proof, a token or credentials. ఉంగరమానవాలొసగె he gave a ring as credentials. ఆనవాలుపట్టు ānavālu-paṭṭu. v. t. To identify, recognize. గురుతుపట్టు.

(p. 268) kācikōlu kāchi-kōlu. [Tel.] n. Rescue, saving. రక్షణము.

(p. 267) kācu kāṭsu. [Tel. from కాగు.] v. n. To be hot; to shine, as the sun or moon. To be hot as fever. To wait, dangle in attendence. నాకు జ్వరముకాచినది I had the fever on me. కొంచెము జ్వరముకాస్తున్నది there is a little fever. చలికాచుకొనుట to bask or sit by the fireside, or to warm oneself. ఎండకాస్తున్నది there is sunshine. ఆ చింతచెట్టు కాయడములేదు that tamarind tree does not bear. To wait for, attend on నాకొరకు కాచుకొన్నాడు he is waiting for me. అతని వద్ద మూడు ఏండ్లు కాచుకొని యుంటిని I was in attendance on his for three years. కాచు v. a. To boil; to heat, to warm. To bear fruit. కాగజేయు. ఆ ఊరంతా కాచి వడపోసినాడు lit. he has boiled and strained off the town, i.e., he has made himself master of the whole town. తేనీళ్లుకాచు to make tea. బెల్లము కాచడము sugar making. రాత్రి అంతా వారికి కాచడము కట్టడముతో సరిపోయినది the whole night was passed in fomenting and binding up the limbs.

(p. 268) kācu kāṭsu. [Tel.] v. a. To guard, keep, watch, tend, protect, take care of. To nourish. To spare, have mercy on, forgive, excuse. రక్షించు, కాపాడు. To keep off. అడచు. పశువులుకాచడము to tend cattle. పశువులుకాచేవాడు a cow herd. రాత్రి అంతా నిద్ర కాచినాడు he kept awake all night. నన్నుకాచేదిక్కులేదు. I have nobody who cares for me. నేను అట్లా చేసినట్టయితే నన్ను కాయబోకండి have no mercy on me if I have done so.

(p. 273) kāya kāya. [Tel. from కాచు.] n. 1. A green unripe fruit. అరటికాయలు green plantains. 2. A nut, berry, pod, bulb, knob, head. 3. Anything round, as the head (తలకాయ) the bob of a plummet: a boss or round piece. 4. The word is used for a thing or article: as a piece at chess తుంటకాయ a wicked thing or creature. 5. A pimple: a wart. తవ్వడముచేత వాడిచేతులు కాయలుకాచినవి his hands are callous or hard with digging: he has a wart on his hand. 7. A bottle. రెండు కాయలను ఒకడే తీసుకొన్నాడు he alone drank two bottles. 8. As an affix it often leaves the sense unaltered: thus తల or తలకాయ the head. పిల్ల or పిల్లకాయ a child. గొంతు or గొంతుకాయ the throat. పుస్తె or పుస్తెకాయ a marriage token worn on the neck మొట్టు or మొట్టికాయ a blow or knock. ఎండ్రకాయ a crab. చెంపకాయ a slap on the cheek. Some fruits are called కాయ even though ripe, thus (from టెంకి shell) టెంకాయ a cocoanut. మిరపకాయ a chillie. ఉల్లికాయ an onion. కూరగాయలు or కాయగూరలు vegetables. కాయధాన్యములు kāya-dhānyamulu. n. Pulse: all sorts of grain contained in pods: as పెసలు, కందులు, సెనగలు, &c.

(p. 273) kāyakannu kāya-kannu. [Tel.] n. A wall eye; a blind eye. కాయకాచినకన్ను.

(p. 304) kūrāḍu kūr-āḍu. [Tel.] n. Vinegar made from rice. కాచినకలి.

(p. 392) gōdāri gōdāri. [Tel.] n. The sediment of melted butter. వెన్నకాచిన మడ్డి. గోదారి పేలు gōdāpēlu. n. A kind of lice, pediculi pubis.

(p. 419) cirinavvu chiri-navvu. n. A smile, a smirk or slight laugh. చిరినాలుక chiri-nāluka. n. The little tongue, that is, the uvula. చిరిమాను, తీగమాను or ఎల్లమద్ది a plant called Anogeissus latifolia. (Watts.) చిరిమితరటు chirimi-taraṭu. n. A whip or scourge. తోల్లినచబుకు. చిరివేరు chiri-vēru. n. The chay root which produces a red dye. Oldculandia umbellata. చిరుతాళిబాదు chiru-ṭāḷi-bādu. n. A tree called Dalbergia scandens. Rox. iii. p. 232. చిరుగొమ్మ chiru-gomma. n. A cornice, a battlement. Bhanumati. iv. 135. చిరుచాప chiru-chāpa. n. A fine silky mat woven of bulrushes. చిరుత or చిరు chiruta. adj. Young, little. చిన్న. n. A bit, piece, fragment. Youth, childhood. A young one, a child, a boy. శిశువు. చిన్నది. చిరుత చూపుతో చూచి to look unkindly. చిరుతలు chirutalu. n. Dazzling, radiance, swimming of the eyes: మిరుమిట్లు. నా కన్నులకు చిరుతలు కమ్మనివి or చిరుతలు పారినవి my eyes are dazzled. చిరుత, చిరుతపులి or చిరుతగండు. n. A hunting leopard, commonly called a Cheeta. Cyṇœlurus jubalus. The leopard or Panther, Felis pardus. (F.B.I.). చిరుతిండి or చిరుదిండి chiru-tinḍi. n. Slight fare, such as cakes, fruit and the like. చిరువాలు chiru-vālu. (చిరు+పాలు) n. Boiled milk. చిరోష్మ chirōshma. adj. Heated, lukewarm. కొంచెముగ కాచిన. A. iv. 174.

(p. 554) tēru tēru. [Tel.] v. n. To become settled or clear (as water.) తేటపడు. To be rescued, allayed or relieved. To pass off, as a fainting fit. To escape. To recover, as from illness or danger. తేరుకొను, తెప్పిరు. To extend or reach. To shine forth, ప్రసన్నత నొందు. To happen, come to pass, or come forth, కలుగు. To rise, as cream or scum. To be finished or over, to reach the end. ముగియు, కడతేరు, ముగించు, జిగితేరెడుసొమ్ములు glittering jewels. తేరకయుండగా when it was in abeyance. వానికి ఒళ్లు తేరకఉండగా while he was still an invalid. తేరుకొను tēru-konu. v. n. To recover (from illness.) to gain strength or become convalescent. స్వస్థతనొందు. తేరుగడ tēru-gaḍa. n. Finishing, ending. ముగియుట. Recovering consciousness తెలివిడి. తేరుగడలెక్క a settled account. తేర్చు or తేరుచు tērṭsu. v. a. To make clear, clarify. తేరజేయు. To rectify, to correct. To finish. To cause to rejoice, ప్రసన్నతనొందించు. To relieve, console. To kill చంపు. తేరనారు tēra-vāru. v. n. To become clear. To dawn. 'తూర్పు తేరవారగా.' HK. ii. 34. తేరి tēri. adv. To the end, fully, to the full. తేరిచూచు, తేరజూచు, తేరుకొనజూచు or తేరిపారచూచు to look hard, to gaze earnestly, to look steadfastly; to see clearly. తేరి tēri. n. Clarified ghee. కాచితేరిన నెయ్యి.

(p. 580) dappaḷamu dappaḷamụ. [Tel.] n. A sour drink made of tamarinds and vegetables. కాయకూరలువేసి పలచగా కాచిన పులుసు.

(p. 615) dōhalamu dōhalamu. [Skt.] n. Desire, eagerness, or longing. Aspiring, ఇచ్ఛ, ఉత్సాహము. దోహలి dōhali. adj. Expert. నిపుణుడు, సమర్థుడు. 'వెన్నెలను గోపికాచిత్తనిత్తములను నరసి మ్రుచ్చిలనేర్చు దోహలియి తండు.' M. v. iii.