(p. 65) appasamu appasamu. [Tel.] n. The cut at which water is let into a field. మడవ అప్పసము adv. Always. 'పసిరికపామువంటిదని పల్కుదురీ యలివేణివేణినప్పసము.' శుక. i.

(p. 203) aidu aidu. [Tel. for అయిదు] adj. Five. ఐదుగురు for అయిదుగురు five persons అయిదుమంది. అయిదు పది చేయు to salute, to bow to. నమస్కరించు. To be defeated, to lose ఓడిపోవు (ఓడిపోవువారు చేతులుకూర్చి మొక్కుదురు గనుక దీనికి ఓడిపోవుట అని అర్ధము వచ్చినది) 'సుస్థిరభుజశక్తి నైదుపది చేయరు దత్తిసెతక్క' ఆము. ii. To throw into confusion, leave a thing at sixes and sevens. ముందరడుగు వెనుకపెట్టు.

(p. 205) oṇṭu onṭu. [Tel.] n. A share, division. A village community గ్రామసమూహము. A unit in numeration. సారెని ఒంటు the place or square in which a counter stands in a game at draughts. ఒంటు or ఒంటుబావిలి. n. A sort of ear-ring worn by by men. పురుషులకర్ణభూషణము. ఒంటు v. i. To agree with one's health, to be wholesome or salubrious. ఇముడు, అనుకూలించు. To touch, to go near, to approach చేరు. ఆ దేశానికిన్ని ఈ దేశమునకున్ను ఒంటక ఆశక్తముగానున్నది or అక్కడి నీళ్లకును ఇక్కడి నీళ్లకును. ఒంటనందున వానికి ఒళ్లు కుదురులేదు his health suffered from change of water, (change of air.) See on నీళ్లు. ఒంటుకొను onṭu-konu. v. i. To touch, go near. తాకు. చేరు.

(p. 289) kundi or కుందియన or కుందెన kundi. [Tel.] n. A rim, the ledge round a mortar, to prevent the falling of the rice, &c., when beaten in it. రోలిగుంట చుట్టునుండే రాతి కుదురు.

(p. 294) kudirika . kudirika. [Tel. from కుదురు.] n. Symmetry, settlement, composure. పొందికము, అమరిక, నెమ్మది, కుదిరికగా నుండే మనిషి a handsome or comely man.

(p. 294) kuduṭapaḍu kuduṭa-paḍa [Tel. from కుదురు.] v. n. To be settled, or pacified. ఈ గాలి చేత మా ప్రాణము కుదుటపడినది we are refreshed by this breeze.

(p. 294) kuduru kuduru. [Tel.] v. n. To settle. స్థిరమగు. To recover (from illness) స్వస్థమగు. To be set, arranged, fixed, settled. To be got, obtained, found, come to hand. To fit or suit. అనుకూలమగు. To be introduced into an employ, to enter on it. To become firm, resolute. To succeed, prosper, flourish. కుదిరిన వ్రాత a settled handwriting అంతా బాగా కుదిరినది all is now right or settled. గణములు కుదరలేదు the metre is defective. ఆ పని వానికి కుదిరినది he obtained that employment. నాకు ఇల్లు కుదరలేదు. I cannot obtain lodgings. కుదురుపాటు kuduru-pāṭu. n. Settlement, arrangement, cure, remedy. కుదురుచు or కుదుర్చు or కుడిరించు kuduruṭsu. (causal of కుదురు.) v. n. To restore, to settle or arrange, to curl, to heal, to pacify, to calm, to fix or place. కుదురు kuduru. n. (G. కుదిటి Loc. కుదుట. Plu. కుదుళ్లు.) n. Settlement. Symmetry, gracefulness, beauty. Trimness, orderliness. అమరిక. Health, perfection. A family వంశము. One branch of a family. A garden bed. పాదు. A support or prop ప్రాపు. a ledge, or rim, preventing grain falling out of a mortar. A settle or ring of cord to prevent a pot from rolling over. చనుకుదురు a cancer in the breast. వాడు ఒక కుదిటివాడు he belongs to one branch of the family. ఒక్క కుదురైయున్నారు they live as one family. కుదురుకొను or కుదురుపడు kuduru-konu. v. n. To settle, to be settled. కదలకనిలుచు, నెలకొను, స్థిరపడు.

(p. 301) kuhakamu kuhakamu. [Skt.] n. Juggling, deception, sleight of hand. మోసము. 'కుహకమెడతెగకను కుదురులేదు' Vēma. 1349. కుహకి kuhaki. n. A hypocrite, a cheat.

(p. 353) gaḍḍi gaḍḍi. [Tel.] n. Grass. కసవు. వరిగడ్డి rice straw. గడ్డిమొలతాడు a small cord made of the darbha or sacred grass worn around the waist by a young Brahmin in the ceremony of investing him with the sacred thread. కామంచిగడ్డి or కామాక్షికసవు the Citronella, or Andropogon Nardus. (Watts.) గడ్డితలకాయ gaḍḍi-tala-kāya. n. A hair-brained fellow, a soft-headed fool. గడ్డి తినిపించు gaḍḍi-tini-pinṭsu. v. n. To dupe. (lit. to make one eat grass) వానిని గడ్డితినిపించినారు they befooled him. గడ్డితిను gaḍḍi-tinu. v. n. To eat grass, to be cheated. ఈలాగున గడ్డితిన్నాడు thus was he befooled. గడ్డిపరక gaḍḍi-paraka. n. A blade of straw or grass గడ్డిపాము gaḍḍi-pāmu. n. A species of snake. గడ్డిపిట్ట gaḍḍi-piṭṭa. n. A kind of bird: there are three sorts, named ఎర్రగడ్డిపిట్ట, బిత్తరిగడ్డిపిట్ట and భూతగడ్డిపిట్ట. గడ్డిబొద్దున gaḍḍi-bodduva. n. A ring of grass rope to set a pot on. చుట్ట కుదురు.

(p. 449) cuṭṭa ṭsuṭṭa. [Tel.] n. A ring. A roll of anything, anything rolled up as a leaf, a cheroot or cigar. A ring, a pillar. A relation. చుట్టలు relations, చుట్టములు. అలుకుచుట్ట a roll of cloth dipped in cowdung and water to smear floors with. చుట్టకుదురు a pad placed on the head to support a pail, &c. చుట్టవేసికొను to hem in or surround, to roll oneself into a mass.

(p. 629) naṭṭu naṭṭu. [Tel.] n. A spot of ground. A place, abode. స్థానము, వాసస్థానము, Delay, ఆలస్యము. An obstacle, or hindrance; hesitation. ఆటంకము. Loss, damage. A platform of earth, a terrace. A tape worm. The bent grass that infest corn-fields. సస్యరోగవిశేషము. One species of this called కుందురునట్టు is found in the రేగడ or black soil, another గరకనట్టు in the mudub or mixed soil. The largest species is called పడవనట్టు; the smaller గంపనట్టు. నట్టుకొట్టు naṭṭu-koṭṭu. v. n. To delay. ఆలస్యముచేయు. నట్లుపడు naṭṭlu-paḍu. v. n. To hesitate. తడబడు, అడ్డిపడు. నట్టుకొను naṭṭu-konu. n. To fix (itself) firmly, to be fixed. కుదురుకొను, నెలకొను.

(p. 673) nūlu nūlu. [Tel.] n. Cotton thread. నూలు తాడు a cotton rope, a measuring line. వాడు సన్ననూలు వడుకుచున్నాడు that man is a mere thread paper. నూలునిచ్చెన a rope ladder. 'అంపకోలనూలినాజ్ఞచెల్లు నట్టి సార్వభౌముడైన.' A. iv. 251. నూలిగరసు nūli-garasu. n. A bald head, బట్టతల. నూలుకొను or నూల్కొను nūlu-konu. v. n. To own, ఒప్పుకొను. To be fixed, కుదురుకొను. To be righted, చక్కబడు. To be produced, to flourish, పురికొను, పుట్టు, అంకురించు, విజృంభించు. 'క్రాలుగ, న్నులనును సిగ్గుమాల్కొన గనుంగొనవేల.' Parij. i. 90. నూలుకొలుపు or నూల్కొలుపు nūlu-kolupu. v. a. To stir up, spur on, పురికొలుపు, ప్రేరేపించు. నూలుకోలు or నూల్కోలు nūlukōlu. n. Flourishing, fixing.

(p. 675) neṭṭuḍukāya or నెట్టుబొట్టనగోలలు neṭṭuḍu-kāya. n. A certain game played by boys. H. iii. 190. 'చీకటి మోదిళ్లు చిమ్ము బిల్లల నెట్టుబొట్టనగోలలు, బొమ్మరాలు.' Vishṇu. v. 211. నెట్టె neṭṭe. n. A match, an equal, ఉద్ది. నెట్టెము or నెట్టియము neṭṭemu. n. A cushion or pad on the head, for carrying baskets on, like a porter's knot. చుట్టకుదురు. 'విసమానములు గాగ నసతోడ బెనవెట్టి నెట్టెంబుగా ప్రేగు చుట్టినాడు.' Swa. iv. 109. టీ కొవ్వుపొరతో కూడా పెనవేసి నెత్తి చుట్టగా ప్రేగు జుట్టినాడు. నెట్టెలుకట్టు or నెట్టలుకట్టు neṭṭelu-kaṭṭu. v. n. To form sides, to make matches. ఉద్దులు ఏర్పరచు. 'ద్వి. అయెడ రఘురాము డాప్తులు దాను, నిండారుప్రేమతో నెట్టెలు కట్టి, చెండును దండంబు చెలువొప్పబట్టి.' DRB. 154.

(p. 721) paruvaḍi paru-vaḍi. [Tel. పరువు+వడి.] adv. Properly, gently, well, fully, duly. క్రమముగా, కుదురుగా, తిన్నగా, అత్యంతము. 'పరువడిసూత్రములుదెంచి పారగవైతున్.' H. iii. 183. n. A time. పర్యాయము. Order, క్రమము. Various steps used in fencing. పాములో అడుగులువేయడము. 'ఎడమడుగు పరువడి, కుడియ డుగుపరువడి, కదలుపరువడి, కోపుపరువడి, దాటుపరువడి, ఒంటిఅడుగుకత్తెర, స్వరబందుకత్తెర, జాగినకత్తెర, చిట్టిఅడుగుకత్తెర, దాపుపావులు, జాగినపావులు, మొదలుగాగల పదిరెండు పరువళ్లుగల యగణ్యప్రావీణ్యంబెరిగి.' H. i. 240. ఇవి ముప్పదిరెండువిధంబులని కొందరందురు. 'సరసతగరడీలసాము చేయించి, పరగముప్పదిరెండు పరువళ్లునేర్పె.' Sārang. 647. 'జన్యస, న్నాహము దేహ చేష్టలనంబడగా పరువళ్లు చుట్టుచున్.' Satyabhāma. iv. 140.

(p. 725) paluku or పల్కు paluku. [Tel.] v. n. &a. To sound, ring, &c. To speak, మాటాడు, అను. To answer, ఉత్తరముచెప్పు. 'బాణాసన ప్రౌఢిమన్ ద్రోణాచార్యులకైన పల్కుదురు.' T. ii. 18. To blame, నిందించు. n. Speaking, utterance, language, a word. మాట. A sound, note, voice. వీణాదిస్వరము. Blame, నింద. A bit, a piece, తునక. తొలుబల్కు or ప్రాబల్కు the primeval word, i.e., the Vedas. సాక్ష్యము పలుకు to give evidence. సుద్దులుపలుకు to tell tales. పలుకుతత్తడి paluku-tattaḍi. n. A parrot. చిలుక. పలుకుదోడు paluku-dōḍu. n. Company, society. మాటతోడు. పలుకురాయి paluku-rāyi. n. A ringing stone or an echoing rock. పలుకుబడి paluku-baḍi. n. Pronunciation. ఉచ్చారణము. Influence, power of word. ఆయనకు ఆ ఊరిలో కొంచెము పలుకుబడి కద్దు he has some influence in that town. పలికించు palikinṭsu. v. a. To cause to speak. To utter or use (words or notes.) To sound or ring. అందుకు సాక్షులను పలికించినాడు he proved this by witnesses, he called witnesses to prove it. పలుకు పడతి or పలుకుచెలి paluku-paḍati. n. The goddess of speech, Sarasvati, వాగ్దేవి, సరస్వతి. పలుకరించు, పలకరించు or పల్కరించు palukarinṭsu. v. n. To speak. మాటాడు. To encourage, to challenge, హెచ్చరించు. పలుకరింత or పల్కరింత palukarinta. n. Calling. పిలువడము. Challenge, ఎచ్చరించడము.