(p. 16) ambaru ambaru. [Tel.] n. Amber. Ambergris. 'పరిమళద్రవ్యముల చారుశ్రీగంధమగురుకేసరికదంబ మంబరువునుగుజవ్వాది.' Hamsa. 5. 162. See అంబరము.

(p. 281) kiñjalkamu kinjalkamu. [Skt.] n. The filament of a lotus. కేసరము.

(p. 287) kuṅkuma kunkuma. [Skt.] n. A fragrant cosmetic or rouge, composed of turmeric, alum and lime juice. కూతురికి కుంకుమకుగాను ఇచ్చిన భూమి land granted to the daughter for pin money. కుంకుమ కేసరము kunkuma-kēsaramu. n. A certain fragrant cosmetic. కుంకుమపువ్వు kunkuma-puvvu. n. Saffron. కుంకుమపూజిట్ట kunkuma-pū-jiṭṭa. n. The small Minivet. Pericrocotus peregrinus (F.B.I.) కుంకుమము kankumamu. n. Saffron. జాఫరా, చెందిరము.

(p. 311) kēsaramu kēsaramu. [Skt.] n. A lion's mane. సింహము మెడమీది వెండ్రుక, ౛ూలు. The anthers of a flower: a filament: కేసరి Kēsari n. A lion. కేసరివడ్లు or కేసరులు n. A reddish sort of rice.

(p. 350) gajamu gajamu. [Skt.] n. An elephant. adj. Large. గజనిమ్మ the horse lime, i.e., the large lime: గజవ్యాళి a huge dragon, గజదొంగ a great rogue. గజము [H.] n. A yard, three feet. గజేంద్రగజము gajēndra-gajamu. n. The measure called 'the great yard' equal to ten yards. గజకర్ణము gaja-karṇamu. (Lit. An 'elephant's ear.') n. A large fan with a hollow handle. wherein it can be turned round rapidly. గజకర్ణమురీతిగా fickle, uncertain as a weathercock. గజగామిని or గజయాన gaja-gāmini. n. A woman with the rolling pace of an elephant i.e., with a majestic gait. గజనిమీలినము gaja-nimīlinamu. n. Wakefulness or lightness of sleep (Literally, an elephant's sleep.) A nap. Cunning కపటము. గజపిప్పలి gaja-pippali. n. Long pepper. గజపుష్పము gaja-pushpamu. n. A plant also called Messua Roxburghi. నాగకేసరము. R. v. 310. గజరాజము gaja-rājamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 103. గజరిపువు the enemy of the elephant, i.e., the lion. గజాననుడు gaj-ānanuḍu. 'Elephant faced.' -- an epithet of Gaṇēsa వినాయకుడు.

(p. 641) nāgamu nāgamu. [Skt. from నగ a hill.] n. Lit: That which pertains to a mountain. A serpent, పాము. Particularly, a cobra. An elephant, ఏనుగు. Various species of పాములు are called కంపునాగము, చింత N. దుంప N. పీత N. శంకు N. జొన్న N. కృష్ణ N. కోడె. N. adj. Large, పెద్ద. When used as the second part of compound, (సమాసము) it means Excellent. శ్రేష్ఠము. నాగకంకణుడు nāga-kankanuḍu. n. Siva who wears a 'bracelet of snakes.' నాగకేసరము nāga-kēsaramu. n. The small tree termed Mesua ferra. Rox. ii. 605. నాగగన్నేరు a large species of Oleander. నాగగొలంగ nāga-golanga. n. A plant called Murraya exolica. Rox. ii. 374. నాగజెముడు nāga-jemuḍu. n. A kind of cactus or prickly pear. నాగతాళి nāga-tāli. n. The plant called the prickly pear, Cactus indicus. Rox. ii. 474. Ains. ii. 217. నాగదంతి nāga-danti. n. A plant called కుంజర or నాగస్ఫోటము. నాగపడిగలు nāga-paḍigalu. n. Earrings in the shape of the expanded head of the cobra de capella. నాగపడిగలదండ a necklace. నాగపాశము nāga-pāṣamu. n. The serpentine weapon of Varuna. Nooses twining like serpents. W. on Vish. P. 140. నాగబంధము nāga-bandhamu. n. The serpent's embrace, i.e., both wound together in an upright position as shown in various sculptures. అభినయసంయుత హస్తభేదము. నాగబెత్తము nāga-bettamu. n. A cane with a metal tip at the end. నాగమళ్లె nāga-malle. n. The prickly pear; the plant named Justicia nasuta, అష్టపత్రిక. Rox. i. 120. నాగలోకము nāga-lōkamu. n. Lit: The serpent world, i.e., the nether world, పాతాళము. నాగవాసము nāga-vāsamu. n. The subterranean world of Nagas or fairies, నాగలోకము. A staple or a ring for a hasp, because shaped like a snake's head. తలుపుగొళ్లెముబైట తగిలించేది. The iron stays that diverge from the poles of a palanquin. A dancing house or theatre; a set of dancing girls, a troop of strolling players, నాట్యశాల. వేశ్యలమేళము. నాగస్వరము or నాగసరము nāga-svaramu. n. A hautboy, a kind of clarionet. A pipe used by snake players, పాములవాడు ఊదు బుర్ర. నాగాంతకుడు nāg-āntakuḍu. n. Lit: The killer of serpents, i.e., the eagle, గరుత్మంతుడు. నాగాననుడు nāgānanuḍu. n. Lit: 'Elephant faced', an epithet of Gaṇēsa. నాగు, నాగులు, నాగువు or నాగుబాము nāgu. n. A cobra. నాగము. నాగులుచీర a sort of petticoat woven with red stripes. నాగులచవితి nāgula-ṭsaviti. n. A festival devoted to serpent worship, held in the month of భాద్రపదము. నాగేంద్రుడు nāgēndruḍu. n. The kind of the Naga fairies.

(p. 951) manasu or మనస్సు manasu. [Tel.] n. The internal organ of cognition, the intellect, understanding, mind. Inclination, wish, will, pleasure, ఇష్టము. adj. Liking. ఇష్టము. మనసగు manas-agu. (మనసు + అగు.) v. n. To like, ఇష్టమగు. మనోవేగముగా పోయినాడు he went as quick as thought. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache or for a mental disease. వాణ్ని పిలవడానకు నీకెట్లా మనస్సు వచ్చినది how could you find it in your heart to call him? నీకు మనస్సు వచ్చినదానిని తీసికొనవచ్చును you may take which you choose. దానిని చేయడానకు వానికి యింకా మనస్సు రాలేదు he is not yet inclined to do this. తమరు మనస్సు పట్టితే అవును if you once set your heart upon it it will be done. వానికి మనస్సువస్తే ఒకటి, మనస్సు రాకపోతే ఒకటి he is guided by fancy or whim. మనస్సే కైలాసము heaven is in the heart. వానిమనస్సు అభేద్యము his thoughts are inscrutable. వాని మనస్సును ఎందుకు నొప్పించెదవు why should you grieve him or his heart? వానిమనస్సు విరిగినది he is heart-broken. ఈమాట నీమనస్సులో ఉండనీ you must keep this to yourself. అది యేడ్చితే వానిమనస్సు తాళలేదు he could not endure to see her weep. వాని మనస్సు తిరుగలేదు he has not altered his opinion. వానికి మనస్సులో ఒకటి, బయట ఒకటి he has one thing in his heart and another in his mouth. నామనస్సు ఒకవిధముగానున్నది I know not what to think, my mind is confused. 'ఇంద్రియములు మనస్థ్సములు' the senses are dependent on the mind. M. XII. v. 596. మనస్థ్సమైనమాట the thought of his heart. మీ మనస్సు as you please, your pleasure. వానిమనస్సువచ్చినట్టు as he chose, as he pleased. మనసియ్యలేదు he did not tell his real thoughts. నీ మనస్సు వచ్చినట్టా or నీమనస్సు పోయినదే దోవా what! are you to do as you like! మనస్సు ఉంచు to give close attention. మనస్సులోనిమాట one's real opinion. తన మనస్సు వచ్చినపనులు whatever jobs he pleased. ఇట్లుచేయుటకు మనస్సురానందున as (he) could not find it in (his) heart to do this. నా మనస్సున పట్టినది it was impressed on my mind. నాలుగు దినాలు మనస్సుపట్టుకొని (లేక. నిలుపుకొని) ఉండు you must keep yourself quiet or restrain yourself for a short time. మనసరి manas-ari. (మనసు + అరి.) n. A wise man. బుద్ధిమంతుడు. 'క అనయమునిజ ప్రచారం, బనయముగాకుండ నచట నతిశౌర్యమునన్, మనసంయేకేసరియని, మనసరిరాకొమరుమూక మనుమను రీతిన్.' R. i. 123. మనసా manasā. adv. Mentally, in the heart. హృదయములో. మనసార manas-āra. adv. Sincerely, willingly. మనసిజుడు, మనఃప్రభవుడు, మనోజుడు or మనోభవుడు manasijuḍu. n. Lit: The mind-born. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. మనస్కరించు manas-karinṭsu. v. n. To be inclined. మనఃపూర్తిగాచేయు, మనస్సు ఉంచు. In correspondence మనస్కరించేది denotes 'please to consider the above: this is equivalent to 'yours truly.' మనస్కరించి willingly, మనఃపూర్వకముగా. మనస్కారము manas-kāramu. n. Fixed attention, profound meditation. మనఃపూర్తి, మనఃప్రయత్నము, చిత్తపరిపూర్తి. మనస్కుడు mana-skuḍu. adj. 'Minded;' a word used in compounds, thus సన్మనస్కుడు a right minded man, a good hearted man. దుర్మనస్కుడు an evil minded man. ఖిన్నమసస్కుడయి heart-broken. భిన్నమనస్కులయి being of various minds. ప్రసన్నమనస్కులయి light hearted, pleased. మనస్తాపము manas-tāpamu. n. Mental distress, displeasure, anger, vexation. ఆమెకు మనస్తాపముగానున్నది she is annoyed or grieved at this. మనస్ఫూర్తిగా or మనఃపూర్వకముగా manas-phūrti-gā. adv. Willingly. మనస్వి manasvi. adj. Attentive, fixing the mind upon anything. Intelligent. జాగరూకుడు. Goodhearted. మంచి మనస్సుగల. మనోజ్షము manōgnamu. adj. Agreeable, pleasing, captivating, lovely, handsome, మంజులమైన, సుందరమైన. మనోరంజని manō-ranjani. n. (Lit. that which delights the mind.) The name of a certain flower with a rank smell, apparently a sort of arum. మనోరథము manō-rathamu. n. A wish, desire. ఇచ్ఛ. నామనోరథము తమరు త్వరగా నెరవేర్తురని నమ్మియున్నాను I trust that you will soon grant what I so earnestly wish. మనోమలికితము manō-malikitamu. n. Misunderstanding. మనోహరము manō-haramu. adj. Heart-stealing, i.e., charming, lovely, alluring, captivating, fascinating, ఇంపైన. n. Vermicelli.

(p. 1289) saṭa saṭa. [Tel.] n. An untruth, lie; a trick; cunning, intricacy. అబద్ధము, మాయ, మోసము, కపటము, చిక్కు. సటవటమాటలు boasting lies or idle talk, ౛ల్లిమాటలు. 'ద్రోహబుద్ధినైన దొంగరికమునైన, సటలనైన సాహసములనైన.' Vema. iii. 33. 'సటలివిమానరోరిహరి.' Parij. iii. 33. సట saṭa. [Skt.] n. Clotted hair. ౛డ, కేసరసమూహము. A mane, ౛ూలు.

(p. 475) zaḍa ḍzaḍa. [Tel.] n. Hair plaited or braided in chains, matted hair. The finishing twist or plait of a straw roof. The mane of a lion. ౛డకట్టు or ౛డగొను. ḍzaḍa-kaṭṭu. v. n. To be plaited, to form into plaits. ౛డదారి ḍzaḍa-dāri. n. A hermit or anchorite with matted locks. వానప్రస్థుడు. ౛డలుధరించిన ఋషి. ౛డబిళ్ల ḍzaḍa-biḷḷa. n. A head ornament worn by Hindoo women over their plaited hair. ౛డముడి. ḍzaḍa-muḍi. n. The knot of hair behind the head. ౛డమెకము the maned beast, i.e., a lion. కేసరి.

(p. 475) zaḍa ḍzaḍa. [Tel.] n. Hair plaited or braided in chains, matted hair. The finishing twist or plait of a straw roof. The mane of a lion. ౛డకట్టు or ౛డగొను. ḍzaḍa-kaṭṭu. v. n. To be plaited, to form into plaits. ౛డదారి ḍzaḍa-dāri. n. A hermit or anchorite with matted locks. వానప్రస్థుడు. ౛డలుధరించిన ఋషి. ౛డబిళ్ల ḍzaḍa-biḷḷa. n. A head ornament worn by Hindoo women over their plaited hair. ౛డముడి. ḍzaḍa-muḍi. n. The knot of hair behind the head. ౛డమెకము the maned beast, i.e., a lion. కేసరి.