(p. 4) aṅke anke. [Tel.] n. A numerical figure అంకము. Opportunity, time. One pack, half a bullock load. A form of అణక. Bringing the yoke under the neck, as by a troublesome bullock. ఎద్దులు అంకె వేసికొన్నవి the bullocks turned restive, bringing the yoke under the neck. A command, authority, control, restraint, check. అంకెగొను v. i. To cover oneself with కప్పుకొను. అంకెచేయు v. i. To obstruct అడ్డగించు.అంకెకురాని,(భాస్క.2.) ungovernable. అంకెకురావు, అనగా అక్కరకురావు they will not be of any use. అంకెవేసికొను or అణకవేసికొను v. n. To be restive, as a bullock in the yoke. ఎద్దయకాడికెదురు తిరుగుట. నాడు తేపతేపకు అంకెవేసికొనును. he turns restive every now and then.

(p. 52) ani ani. [Tel.] (Past p|| of అను to say) Having said. This is translated by the word 'That' or 'so' or the infinitive mood is used, as వారు అక్కడ ఉండినారని అన్నాడు he told me that they were there. అవతల వెళ్లరాదని తిరిగీ వస్తిమి we did not think it right to go on and returned; we thought we must not go further; so we came back. నన్ను పొమ్మని చెప్పెను he told me to go. తన సొమ్మని యెంచి considering it his own. దాన్ని నాకని కొన్నాడు he bought it for me. కావలెనని అక్కడికి పోయినాడు he went there on purpose. పండ్లను పటపటమని కొరికినాడు he gnashed his teeth. ఘమ్మని fragrantly. తళుక్కని brilliantly. గడగడమని మాట్లాడినాడు he spoke rapidly. ఈగలు జుమ్మని ముసురు కొన్నవి the flies covered it buzzingly. నీవు ఈ శాలువ కప్పుకొంటే గుమ్మని ఉండును if you wear this shawl it feels warm: or, you will feel warm.

(p. 65) appu appu. [Tel.] n. Loan, debt. ఋణము. అప్పు పుచ్చుకొను to borrow. అప్పుయిచ్చు to lend. అప్పువడు to fall in debt. అప్పుసప్పులు debts: here the word సప్పులు is an anuk.అప్పులకాపు a man in debt; a debtor. అప్పు పుచ్చుకొన్నవాడు. అప్పులవాడు n. A creditor, lender. ఉత్తమర్ణుడు, అప్పు యిచ్చినవాడు.

(p. 379) gummaḍu gummaḍu. [Tel.] n. A beau or fop. సొగసుకాడు, అలంకరించుకొన్నవాడు.

(p. 406) caruvu charuvu. [Skt.] n. A burnt offering. An oblation. హన్యము. ఆకొన్నవారికి అమృతముచరువు hunger makes dry bread sweet as ambrosia.

(p. 524) tāru tāru. [Tel.] v. n. To roam, rove, stroll, saunter, run about, loiter. సంచరించు. To go. పోవు. To meet. కదియు. To lurk, lie in wait. మరుగుపడు. To dance attendance. To fall away in flesh, become lean. క్షీణించు. అడగు, తారుకొను, పొంచు. తారుకొన్నసిగ్గు lurking shame. L. iv. 202. తారుకొను or తార్కొను tāru-konu. v. n. To meet, draw near. తారసిల్లు. R. i. 111. and v. 155. To follow, వెంబడించు. To bear, wear, carry. ధరించు. భరించు. 'తలలపైమిన్నేర్లు తార్కొన్నవారు.' L. ii. 116.

(p. 565) tōḍu tōḍu. [Tel.] v. a. To draw or take up (water:) to bale. To dig up. కెల్లగించు. To wind up, as thread. నూలలుపోగుతీసిచుట్టు. కుంభముతోడు to place the dinner before the goddess. వడ్డించు. తోడికొను, తోడుకొను or తోడ్కొను tōḍu-konu. v. a. To bring along with one, to lead; to draw water. వానిని ఇక్కడికి తోడుకొనిరా bring him here. v. n. To curdle as milk. పేరుకొను. పాలు తోడుకొన్నవి the milk curdled. తోడితెచ్చు, తోడుతెచ్చు, తోడ్తెచ్చు or తోతెచ్చు tōḍi-teṭsṭsu. v. t. To fetch, to go and bring పిలుచుకొనివచ్చు. తోడించు tōḍinṭsu. v. a. To have drawn, to cause (water) to be raised. తోడ్తేర = కూడా పిలుచుకొని రావడానకు.

(p. 818) pōtamu pōtamu. [Skt.] n. A vessel, boat, ship. ఓడ. The young of any animal. పిల్ల. శిశువు. An elephant ten years old, పదేండ్ల యేనుగు. A cloth, వస్త్రము. శుకపోతము a young parrot. వాతపోతము a young breeze, i.e., a light wind. పోతపాత్రిక pōta-pātrika. n. A vessel, a ship, ఓడ. 'సంసార సాగరమతుల ధైర్యపోత పాత్రికనిస్తరింపుముకు మార.' M. XII. vi. 222. పోతవణిక్కు or పోతవణిజుడు pōta-vaṇikku. n. A sea-faring merchant. ఓడను కేవుకు పుచ్చుకొన్నవాడు, ఓడ బేరగాడు. పోతవహుడు or పోతనాహుడు pōta-vahuḍu. n. A rower, a boatman, a steersman. ఓడనడుపువాడు, తండేలు.

(p. 834) prabuddhuḍu pra-buddhuḍu. [Skt.] n. One who is awake, మేలుకొన్నవాడు. A man who has become acquainted with reality; an enlightened man, a wise man. A clever man. ప్రబుద్ధులు the wise. ప్రబోధము pra-bōdhamu. n. Wisdon, Intellect, understanding. మిక్కిలి తెలివి. జ్ఞానము. Caution, vigilance, wakefulness, మేలుకొనుట. ప్రబోధించు pra-bōdhinṭsu. v. a. To teach clearly, చక్కచగా తెలుపు. To wake up, మేలుకొలుపు. ప్రబోధిక pra-bōdhika. adj. That which rouses or warns. లేపునది, జ్ఞానమును కలుగజేయునది. గురుబాలప్రబోధిక the name of a certain Telugu commentary on the Amara Kosha.

(p. 1005) mudra mudra. [Skt.] n. A seal: a seal ring, or signet. The stamp, print, or impression of a seal. A distinguishing mark impressed or burned upon a man or beast. Coinage. మునుపటిముద్ర రూపాయి a rupee of the old coinage. Gesticulation, attitude. మౌనముద్ర the seal of silence, i.e., silence. నిద్రాముద్ర the seal of sleep, i.e., sound sleep. జ్ఞానముద్ర a particular position of the fingers used in religious ceremonies. ముద్రలు marks impressed upon sand or clay placed on heaps of grain, the permanent marks made on the shoulders representing the insignia of Vishnu which are the shell and the wheel, &c. వాడు ముద్రాధారణము చేసికొనినాడు he received the seals, i.e., his shoulders were sealed with the shell and wheel of Vishṇu. మధ్యులు గోపిముద్రలు వేసికొందురు they wear patches of brown clay. వానికి శునకముద్ర వేసినారు they stamped him with the figure of a dog. ముద్రకర్త mudra-karta. n. An apparitor, the lowest local officer attached to a Guru or priest, ఆయా స్థలములలో గురువుయొక్క తాబేదారుగానుండేవాడు. ముద్రకోల mudra-kōla. n. A stamp to mark or seal with. The insignia of Vishnu, being the shell and wheel made in copper. ముద్రవేయు సాధనము, ముద్రధారణముచేయు సుదర్శన పాంచజన్యములు. ముద్రగడ mudra-gaḍa. n. A sceptre, a royal staff. 'తన ముద్రగడవేరుతలగ బట్టించి.' Pal. 450. A wooden stamp. ముద్రగరిటె mudra-gariṭe. n. A ladle shaped mace or large spoon borne in state before a person in authority, దేశాయీలు మొదలైనవారిముందర బిరుదుగా తీసికొనిపోవు గంటలుగల యిత్తడిగరిటె. ముద్రణము mudraṇamu. n. Setting one's seal to. ముద్రించుట. Dooming, giving a decision, సిద్ధాంతప్రతిపాదనము. 'కనకాద్రిముద్రణగ్రంథకర్త.' A. ii. 45. టీ మేరుపునందును తన ముద్ర చెల్లించువాడు. ముద్ర తీసివేయు mudra-tīsi-vēyu. v. a. To unseal. ముద్రాధారణము mudrā-dhāra-ṇamu. n. Sealing , i.e., the act of impressing the shell and wheel of Vishnu on either shoulder. చక్రంకనము చేసికొనుట. ముద్రపలక mudra-palaka. n. A wooden stamp for sealing a heap of corn. ధాన్యరాశిమీద ముద్ర వేసేపలక. ముద్రమనిషి mudra-manishi. n. A sealer, i.e., a bailiff who seals heaps of corn. అంబారములకు ముద్ర వేయు బంట్రౌతు. ముద్రవేయు mudra-vēyu. v. a. To seal. ఈబోగమువాండ్లు ఆగుడికి ముద్రవేయబడినారు these dancing girls are dedicated to that temple. ముద్రాంకితము mudr-ānkitamu. adj. Sealed, marked with a seal. ముద్రవేయబడిన. ముద్రాంకితుడు mudr-āankituḍu. adj. One who is impressed with shoulder. సమాశ్రయణము. చేసికొన్నవాడు. ముద్రాక్షరశాల mudr-āksharu-ṣāla. n. A press or printing office. అచ్చుయిల్లు, అచ్చుకూటము. ముద్రించు mudrinṭsu. v. a. To seal. ముద్రవేయు, అచ్చువేయు. 'మృషావాదింజేయుదు ననుతలంపు ముద్రించి.' HN. v. 176. ముద్రిక mudrika. n. A seal ring, శిఖాఉంగరము. ముద్రితము mudritamu. adj. Sealed, marked, stamped, closed. ముద్రవేయబడిన, మూసికొనిన, ముకుళితమైన.

(p. 1056) yuktamu yuktamu. [Skt.] adj. Joined, combined, united, కూడుకొనిన. Right, fit, proper, ఉచితమైన, న్యాయమైన. యుక్తమైనమనిషి a proper person. n. Fitness, propriety, justice. ఉచితము. న్యాయము. దాన్ని నీవు చెల్లిస్తే యుక్తము it will be better for you to pay the money. నీవు యుక్తాయుక్తము విచారింపవలసినది you must look on both sides of the question. యుక్తపడు yukta-paḍu. v. n. To fit or suit. అనుకూలపడు. యుక్తి yukti. n. Union, కూడిక. Wit; a contrivance, expedient, stratagem, artifice; a plot, a happy thought. ఉపాయము, యోచన. యుక్తుడు yuktuḍu. An affix meaning. Accompanied by, possessed of, characterised by. కూడుకొన్నవాడు. భార్యాయుక్తుడై being accompanied by his wife. పాపయుక్తులు sinners. దోషయుక్తురాలు she who is sinful, a sinner.

(p. 1173) vitāna vitāna. [from Skt. విధము.] adv. In the manner of, like విధముగా రీతిగా. 'నక్కయురులలోనచిక్కు కొన్నవితాన.' Ila. iii. 59.

(p. 1184) virati vi-rati. [Skt.] n. Stopping, ceasing, rest, pause, cessation. The caesura or pause in a verse. విరామము, విశ్రాంతి. విరతము vi-ratamu. adj. Stopped or ceased, rested. విరమించిన, నిలచిన, చాలించిన. విరతుడు vi-ratuḍu. n. One who has rested, stopped or ceased. చాలించుకొన్నవాడు.

(p. 1191) viśāraduḍu vi-ṣāraduḍu. [Skt.] n. One who is learned, or wise, బాగా చదువుకొన్నవాడు, విద్వాంసుడు. A clever or skilful, famous, or celebrated man; an adept or expert. ప్రగల్భుడు. ప్రసిద్ధుడు. విబుద్ధుడు, నేర్పరి. 'జ్ఞానమెక్కడ బోయెధర్మవిశారదుండవు,' Rukmangada. iii. 232.

(p. 1226) vēṣamu or వేశము vēshamu. [Skt.] n. Dress, garb, habit, a fashion or manner of dress, costume, a disguise or guise. వస్త్రభూషణాదులు అలంకరించుకొనడదము. మారువేషము a false garb, a disguise. 'తక్షకుండునగ్నవేషధరుడై.' M. 1. i. 151. వేషమువేయు to put on a disguise. కృష్ణవేషమువేసినాడు or కట్టినాడు he dressed or disguised himself as Krishna. తలనొప్పిగా నున్నదని వేషమువేసినాడు he feigned a head-ache. వేషగాడు vēsha-gāḍu. n. An actor: an impostor, వేషములువేసేవాడు. వేషధారి vēsha-dhāri. n. A person in disguise, a hypocrite, an impostor, మారువేషమువేసుకొన్నవాడు. వేషాలమారి vēshāla-māri. n. One who feigns, a pretender, a cheat, మాయలమారి. వేషి vēshi. n. One who is disguised. వేషధారి. 'ఇంద్రుడు ప్రియంబుగ గౌతమవేషియైనవాడని.' BRY. v. 37.