(p. 255) karra karra. [Tel.] n. Wood, a piece of wood. A stick or staff. The stem or stalk of grain; any straight rod whether of wood or not. పొగకర్ర or జాలకర్ర a sunbeam. ఇనపకర్ర a bar of iron. కర్రపచ్చినికోసినకోత reaping while the stalks are green. Blackness నలుపు. A dark stain మరక. See కర. కర్రకుట్లు karrakuṭlu. n. A piece of flesh fried over a fire. ఇనుపశలాకయందు గ్రుచ్చి కాల్చే మాంసఖండము.

(p. 321) koyya koyya. [Tel.] n. Wood. మ్రాను. A staff or stick. కర్ర ఓడకొయ్య a ship's mast. కొయ్యకాలు a wooden leg; stubble. జొన్నౘంకి వరివెన్ను కోయగా మిగిలినది, కోత కోసిన మోడు. P. iii. 193. విరుగుబాటుకొయ్య a stubborn wretch. గుండకొయ్య wretch. కొయ్యతనము koyya-tanamu n. Stubbornness, obstinacy. కొయ్యంగ koyyanga. n. A fish like the carp called Khavai by Musulmans.

(p. 328) kōyu kōyu. [Tel.] v. a. To cut, To pluck, gather. To reap. To slaughter (an animal for food). కోసికొనిపోవు to wear away. To take (at cards).

(p. 504) taḍi taḍi. [Tel.] n. Damp, moisture. తేమ. Water నీరు. భయమువల్ల నోట తడిలేక through fright my tongue having dried up. చేతడి అరచు (P. i. 502.) my hand is not yet dry, i.e., it is this moment done. adj. Wet, damp, moist. తడిబట్ట a wet cloth. తడిగుడ్డతో గొంతుకోసినాడు he cut his throat with a damp cloth, that is, he ruined him by fair and gentle means; hanging a man with a silken halter. తడిపొడి slightly wet. తడిపడు taḍi-paḍu. v. n. To be moist. తడియొత్తు taḍi-y-ottu. n. A towel, a napkin తడితుడుచుకొనుగుడ్డ. తడియు taḍiyu. v. n. To be wet, to get wet. తడుపు it is wet తడపి ఉన్నాడు he is wet తడువు taḍupu v. a. To moisten or wet. తడియజేయు. n. A modesty piece or loin cloth. గోచి. తడుపుదాలుపు a bachelor బ్రహ్మచారి. A towel చిన్నగుడ్డ. adj. Wet (as a cloth) తడిసిన (గుడ్డ.) తడిపించు taḍipinṭsu. v. a. To cause to become wet, వానిచేత ఈ బట్ట తడిపించు you must make him wet the cloth.

(p. 633) nammu nammu. [Tel.] v. a. & n. To believe or give credit to. To trust or confide in. To rely on, to have faith in. విశ్వసించు. To suppose, imagine. నమ్మనగు it is believable, విశ్వసింపవచ్చును. నమ్మకము, నమ్మిక or నమ్మిగ nammakamu. n. Trust, reliance, assurance, confidence, belief, faith, dependence. నమ్మకముగా confidently, positively, trustworthily. నమ్మకమైన nammakam-ai-na. adj. Trustworthy, faithful. నమ్మకస్థుడు nammaka-sthuḍu. n. A trustworthy or faithful man, a respectable man. నమ్మిక మాటలు persuasive words: assurance, beguiling. నమ్మినవాణ్ని చెరపరాదు you should not injure him who confides in you. నమ్మించు namminṭsu. v. a. To cause to believe or trust. To assure, cheat, promise, persuade. నమ్మించి గొంతుకోసినాడు lit: he made them believe in him and cut their throat, i.e., he ruined them.

(p. 707) pana pana. [Tel.] n. A sheaf of corn. చేలలో కోసివేసిన ప్రోగు.

(p. 717) parigacēnu pariga-chēnu. n. A reaped field. సస్యముకోసినచేను. పరిగరి or పరిగవాడు parig-ari. n. A gleaner. పరిగ యేరువాడు. పరిగపిట్ట pariga-piṭṭa. n. The Rose-coloured Starling or Cholam bird, Pastor roseuṣ. (F.B.I.) పరిగబ్రతుకు pariga-oratuku. n. An uncertain means of livelihood, పరిగలేరుకొని బ్రతికేబ్రతుకు.

(p. 1006) munu or మున్ను munu. [Tel.] n. The former time, పూర్వము. The beginning of any thing, మొదలు. The end, తుది. మునుమొట్టన్ to the end, కడవరకు, మునుగట్టు the first or former hill, తొలుగట్టు, పూర్వ పర్వతము. adj. First, former, ancient. adv. Formerly, previously, first, పూర్వము. మునుకోసినపైరు the crop first reaped, ముందరిపంట. మునుకొను, మున్కొను, మునువడు or మునుచు munu-konu; v. n. To place or have in front, ముందు ఉంచుకొను. మునుకోలు munu-kōlu. n. The act of keeping in front, ముందు ఉంచుకొనుట. మునుమాపు munu-māpu. n. The earlier part of the night. ముం౛ాము. BD. iii. 269. మునుమును or మునుమున్న munu-munu. adv. At first. మొట్టమొదట.

(p. 1010) mulumu mulumu. [Tel.] n. A stubble field. కోతకోసినపొలము. A field irrigated from wells.

(p. 1060) rampamu rampamu. [Tel.] n. A saw. క్రకచము, కరపత్రము. రంపగాడు or రంపకాడు a sawyer. రంపానకోసిన రాతిపలకలు sawn slates.

(p. 1112) lō lō. [Tel.] prep. In, within, inside of, amongst, among, of. దారిలో on the road. ఇంటిలో or ఇంట్లో in the house. వచ్చినంతలో on his coming. అంతలో or ఇంతలో in the meantime. The word must be translated to suit the verb with which it is used. Thus, బిళ్లను మెడలో వేసుకొన్నాడు he wore the badge over his shoulder. తలలో వాగా చుట్టుకొన్నాడు he rolled the turban round his head. అత్తలోనుండి విభాగము కాలేదు she is not separated from her mother-in-law's family. ఇంతరాత్రిలో so late at night. తమలోతాము మాటాడుకోలేదు they did not speak to each other. వేలిలోనుండే ఉంగరము the ring on his finger. బిడ్డ నాపక్కలో పండుకొని ఉండినది the child lay down at my side. మాలో అందరు all of us. వాడు అందరిలో మంచివాడు he is the best of them all. (See లోను and లోని.) పనిలో మాట్లాడుట to talk during work, or while at work. చెట్టులో బంకకారుతున్నది gum flows from the tree. అతడు నాచేతిలో కోసినాడు he inflicted a wound on my hand. లో lō. adj. Inner, internal, inside. Inferior, or subordinate. లోగది an inner room. లోకావు a sub-renter or under farmer. లోచెయ్యి the inner hand, i.e., the palm of the hand. లోగొను to take inside, to receive, to contain within itself, లోపల నడచుకొను. లోమనుష్యుడు a reserved or self-contained man. లోగా lō-gā. adv. Within, inside, meanwhile, in the course of, లోపల. పదిదినములకులోగా within ten days. ఈలోగా meantime. ఇది వానికి చేరే లోగా before this reaches him. యాభైయేండ్లకులోగా before he was fifty years old.

(p. 1156) vāru vāru. [Tel.] n. A strap of leather. తాడువలె నిడుపుగాకోసిన చర్మపుచీలిక, సన్నగా కోసినతోలు. వారంటువిల్లు vār-anṭa-rillu. (వారు+అంటువిల్లు.) n. A large bow used by masons, రాతిపనివారి వారుకట్టిన పెద్దవింటికోల. వారెన vārena. (వారు+ఎన.) n. A piece of leather or rope used to tie the yoke and pole of a cart together. నొగతోకాడిని చేర్చికట్టువారులోనగునది. A rope used for a similar purpose in a plough or a waterlift. ఏడికోలతో కాడిని చేర్చికట్టుటకు గాని ముంగిసమ్రానితో గడను చేర్చికట్టుటకుగాని ఉపయోగించెడు వారులోనగునది. వారెనపీట vāreṇa-pīṭa. n. A piece of wood placed between the yoke and the shaft of a plough.

(p. 1159) vālu or వ్రాలు vālu. [Tel.] v. n. To bend or weigh down. To light or perch. To hang loose; to fall down. కొమ్మ మొదలైనవివంగు, చెట్టుమీదిపక్షిదిగు, కిందికిదిగు, దిగువపడు, వంగు, ౛ారు, ఒరగు. To increase, అతిశయించు. v. a. To transgress, exceed, అతిక్రమించు. వాలినకిన్కమైన in the passion which he felt, వచ్చినకోపముచేత. వాలినకృపను through the grace that descended on thee, వచ్చిన అనుగ్రహమువల్ల. అదివాని పాదములమీదవాలెను she fell at his feet. 'శైలములెత్తికందుకము చందము గానెగవైచినేలకున్ వ్రాలదుతేటి.' R. v. 290. 'వువ్వులవ్రాలదుతేటి' T. iii. 111. వాలు vālu. n. A sword, కత్తి. A slope, a descent. అదోకపాటు. Length, దైర్ఘ్యము. Sharpness, వాడిమి. 'అ రవిరులతేనియలచాలు అతనివాలు.' H. ii. 16. ఇరువాలుదున్నుట అనగా అడ్డము దిడ్డముగా రెండుసారులు దున్నుట. వాలు vālu. adj. Long, sloping, slanting, descending, drooping. దీర్ఘమైన, అదోకపాటుగానుండే. వాలుచూపులు drooping glances. Sharp, వాడిగల. Cruel, క్రూరము. వాలమ్ము or వాలుటమ్ము a sharp arrow. వాటకొంగ valu-konga. n. A stork, వక్కుకొంగ, బకము. వాలుగ or వాలుగా vālu-ga. adv. Slantingly, lengthily, అదోకపాటుగా, నిడుపుగా. వాలుగంటి or వాల్గంటి vālu-ganṭi. n. A bright eyed woman; lit: a long-eyed girl. దీర్ఘములైనకన్నులుగల స్త్రీ, ఆయతాక్షి, విశాలాక్షి. వాలుగడుపు or వాల్గడుపు vālu-gaḍupu. n. A projecting or protuberant belly, బొ౛్జ. వాలుగొమ్ము a canal or sluice. వాలుచు or వాల్చు vāluṭsu. v. a. To bend, incline, slant. కిందికివంచు. To cut off, కోసివేయు. రెప్పవాలుచు to droop the eye-lids, i.e., to close the eyes. రాత్రిఅంతా కన్నులు వాల్చలేదు I did not close my eyes all night. ఆ మంచమును వాల్చినాడు he slanted the couch. 'వాలినకిన్కమైవాలు నీవాడి; వాలువజిహ్వలువాలుతుననిన, జందనగంధులు జలమురెట్టింప.' HD. i. 947. టీ వాలిన, వచ్చిన, కిన్కమై, కోపమువల్ల; వాలు, దీర్ఘమైన; ఈ వాడివాలున, ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిగ్వలు, నాలుకలను; ఈ తీక్ష్ణ ఖడ్గముచేతను; జిహ్వలు, నాలుకలను; వాలుతుననిన, కోసివేతుననేటప్పటికి. వాలుచుక్క or వాల్చుక్క vālu-ṭsukka. n. The planet Venus or its regent. శుక్రుడు. 'పొలుపొంద తూర్పున బొడిచెవాల్చుక్క.' Sar. D. 558. వాలుచేప vālu-chēpa. n. A kind of fish called Chirocentius nudius. మత్స్యవిశేషము. వాలుడు vāluḍu. adj. Hanging down. వాలుడుకొమ్మలు branches that hang down. n. A kind of tree. ఎర్రవాలుడు the red kind. వాలుడుచెక్క the bark of this tree used in medicine. వాలుడుతైలము the oil extracted from this bark. 'కోరివాలుడుతైలంబు గ్రోలువారు.' P. i. 725. వాలుపు or వాల్పు valupu. n. Bending down, వాల్చుట. వాలుప్రొద్దు vālu-pṛoddu. n. The morning or evening sun, లేతప్రొద్దు, అపరాహ్ణము, వాలుమగడు vālamagaḍu. n. The hero of the sword, i.e., A brave man. శురుడు. 'క తాలిమియుధృతియుప్రజ్ఞా. శీలతయు పరాత్మగుణవిశేషజ్ఞతయున్, కాలోచితకార్యముగల, వాలుమగండేలు జలధవలయితధరణిన్,' P. iii. 32.

(p. 1223) vēyu vēyu. [Tel.] v. a. To throw, cast, or fling. To discharge a missile weapon, or fire arms. To let drop, దిగవిడుచు. To place, put, put on, as a dress. ఉంచు. దానిని చెంపమీద ఒక దెబ్బ వేసినాడు he gave her a slap on the cheek. ఆ గుడ్డను బల్లమీద వేసినాడు he put the cloth on the table. నాకూటిలో రాయివేసినాడు he threw a stone into my food, i.e., he injured my livelihood. మూతవేయు to put a lid on, shut. తలుపు వేసినాడు he shut the door. రాత్రిఅంతా నేను రెప్పవేయలేదు I did not close my eyes all last night. కోలాటము వేస్తున్నారు they are dancing a Kolatam. గంతులువేయు to leap. బండికట్టు or వేయు to make the carriage ready. పల్లమువేయు or వేయు to make the carriage ready. పల్లమువేయు or జీనికట్టు or వేయు to saddle a horse. ప్రశ్నవేయు to ask a question. గుడిసెవేయు to build a hut. దివిటీలువేయు to light torches. లెక్కవేయు to add up an account. ఆ యావు దూడవేసినది the cow calved. మబ్బువేసినది it is now cloudy. మేతవేయు to give fodder. కూతవేయు to give a cry. 'చయ్యనరెట్టబట్టి పొమ్మని వెనుకకుబడద్రోచి వీపువేసెన్ పెలుచన్.' Vish. ii. 14. పడమటిగాలి వేసేటప్పుడు when the land-wind blows. నాకు భయమువేస్తున్నది I am afraid. కంపువేస్తున్నది it is stinking. As an auxiliary added to some past participles, it denotes completeness of action and may be expressed by 'up, off, on, down, through, away.' కోసివేయు to cut off. మూసివేయు to shut up. తోసివేయు to push a way. తీసివేయు to draw out. పీకివేయు to pluck up or out. కొట్టివేయు to strike down or cut off. వ్రాసివేయు to write off. ఇచ్చివేయు to give away. తినివేయు to eat up. It is also used with an infinitive; as పడవేయు to cast down; పారవేయు to throw away. వేసికొను vēsi-konu. v. a. To put, place, eat, consume. నా సొత్తును వాని నోటిలో వేసికొన్నాడు he devoured my property. ఆ మాతను నోటో వేసుకొచ్చాడు he put the pill in his mouth. టోపి వేసుకొన్నాడు he put on his hat. మిడతవేసుకొని పోయిన పంట corn eaten up by the locusts.

(p. 1356) sona sona. [Tel.] n. Juice that exudes from plants, the acrid juice or milk of some plants, స్వవించునది, చెట్టు కాయకోసినప్పుడు వచ్చేరసము. జీడి. A stream of such juice, ఊటకాలువ. The white of an egg, గుడ్డులోని గి౛ురు. The hairy covering of a fruit, &c.' సొనదేరిపొటమరించినెరవాసిన యట్టి.' Swa. vi. 31.