(p. 52) ani ani. [Tel.] (Past p|| of అను to say) Having said. This is translated by the word 'That' or 'so' or the infinitive mood is used, as వారు అక్కడ ఉండినారని అన్నాడు he told me that they were there. అవతల వెళ్లరాదని తిరిగీ వస్తిమి we did not think it right to go on and returned; we thought we must not go further; so we came back. నన్ను పొమ్మని చెప్పెను he told me to go. తన సొమ్మని యెంచి considering it his own. దాన్ని నాకని కొన్నాడు he bought it for me. కావలెనని అక్కడికి పోయినాడు he went there on purpose. పండ్లను పటపటమని కొరికినాడు he gnashed his teeth. ఘమ్మని fragrantly. తళుక్కని brilliantly. గడగడమని మాట్లాడినాడు he spoke rapidly. ఈగలు జుమ్మని ముసురు కొన్నవి the flies covered it buzzingly. నీవు ఈ శాలువ కప్పుకొంటే గుమ్మని ఉండును if you wear this shawl it feels warm: or, you will feel warm.

(p. 53) anukariñcu anu-karintsu. v. a. To imitate. ఒకరిని లేక ఒకదానిని చూచి ఆ ప్రకారముగా చేయు. అనుకరణము anu-karaṇamu. [Skt.] n. Imitation. ఒకనిని లేక ఒకదానిని చూచి అదేప్రకారముగా చేయడము, చటచట, పటపట, దడదడ, గడగడ, -- యిట్టిని అనుకరణశబ్దములు these words are onomatopœic words, imitatives. అనుకారము anu-kāramu. [Skt.] n. Imitation. Resemblance. పోలిక. అనుకారి anu-kāri. adj. Imitative. తద్వత్తుగాచేసే, ఒకడు చేసేటట్టుగా చేసే.

(p. 188) eduru eduru. [Tel.] n. The front. An opponent ప్రతివిరోధి. adj. ఎదురు opposite, other. అన్యమైన. ఎదురాడు edur-āḍu. (ఎదురు+ఆడు) v. i. To speak against, to oppose. మారాడు. ఎదురీదు to swim against, to resist. ఎదురుకట్టుల or ఎదురుకట్ల eduru-kaṭṭula. adv. In front ఎదుట. ఎదురుకుత్తుక eduru-kuttuka. n. The lock jaw. ఎదురుకొను or ఎదుర్కొను eduru-konu. v. n. & a. To go forward to meet. To act against, to disobey. ఎదురగు, ఎదిరించు. ఎదురుకోలు or ఎదుర్కోలు edur-kōlu. n. The mutual advances of the relations of the bride and bridegroom during the marriage. Going forward to welcome a guest. ఎదురుగడ eduru-gaḍa. n. A joint bond, a reciprocal or mutual agreement. ఎదురు వ్రాసిన ఒడంబడికలోనగునవి. ఎదురుగడగా వ్రాయు to write off (a sum as balance.) ఎదురుగాలి eduru-gāli. n. A head-wind, a contrary wind. ఎదురుచూచు eduru-ṭsūṭsu. v. n. To look forward, expect ప్రతీక్షించు. ఎదురుపడు eduru-paḍu. v. To come forward to meet. ఎదురుగావచ్చు. To be met. వాడు నాకు ఎదురుపడినాడు I met them. ఎదురుపలుకు eduru-paluku. v. n. To object, gainsay. ఎదురురొమ్ము eduru-rommu. n. The chest or breast. రొమ్ము నడిమి భాగము. ఎదురువడ్డి cross interest. ఎదురువ్యాజ్యము eduru-vyājyamu. n. A cross suit ఎదురేగు edur-ēgu. v. i. To go in the opposite direction to meet. ఎదురుగాపోవు. ఎదురొత్తు edur-ottu. n. A return push, shove for shove. మారొత్తు. ఎదురుక్షౌరము shaving against the grain, or, the wrong way.

(p. 224) kaṇṭi kaṇṭi. [Tel. from కన్ను.] n. One who has an eye. ముక్కంటి one who has three eyes. జగడగంటి or కలహకంటి one who has an eye for quarrels,. i.e. a quarrel some woman.

(p. 232) kaṭṭugaḍa kaṭṭu-gaḍa. [Tel.] n. A store, that which is stored up. చేర్చిపెట్టిన ధాన్యము మొదలైనవి. కట్టుగడచేయు to lay up in store. కట్టుగడసరుకులు goods in store. కట్టుగడగుడ్డ cloth that is injured by time while unsold.

(p. 351) gaḍagaḍa gaḍa-gaḍa. [Tel.] adv. Violently. Rapidly. వాడు గడగడవణికెను or గడగడలాడెను he trembled greatly or exceedingly. గడగడచెప్పు to say rapidly.

(p. 552) tēgaḍa tēgaḍa. [Tel.] n. Bloom, vigour. ఈ పిల్లకాయ మంచితేగడగా నున్నాడు this child is healthy and strong.

(p. 650) niguḍu niguḍu. [Tel.] v. n. To stretch, or be extended, వ్యాపించు, నిక్కు, సాగు. To rise or increase, విజృంభించు. To fly or be discharged, as a dart. To fall upon or attack, కవియు. To hasten, వేగిరపడు. To become straight, చక్కబడు. To be fulfilled, నెరవేరు. To be vented, as a sigh. To burst forth, as rage. ఆర్పులునిగిడె shouts arose. 'ఇంద్రియములు విషయములమీద, నిగుడనీక మనంబులో మగుడ దిగిచి.' M. XII. v. 90. 'నీళ్లలోన నోడ నిగిడి తిన్నగ బ్రాకు బైట మూరెడైన బ్రాకలేదు.' Vēma. 'నీళ్లలోన మొసలి నిగిడియెనుగు బట్టు, బైట కుక్కచేత భంగపడును.' Vēma. నిగుడుదెంచు niguḍudenṭsu. v. n. To jut out. నిక్కు. నిగడ nigaḍa. (Root in A of నిగుడు.) adv. Out, long, along. నిగడగొలుచు to overreach in measurement. నిగడ దన్నుతాడు చూడు he will kick you so that you will stand straight. నిగిడారు (నిగిడి+ఆరు.) Same as నిగుడు. నిగుడించు, నివుడించు, నిగిడించు, నిగుడుచు or నిగుడ్చు nigudinṭsu. v. a. To stretch, extend. To discharge, shoot, cast, emit (light), give (a sigh). To raise up, prop up. నిగుడజేయు. చూడ్కి నిగుడించు to extend the view over the opening landscape. 'అందనిపండుకేమిటికి నర్రు నిగుడ్చెదవు.' HD. i. 2032.

(p. 712) paragaḍa or పరగడము paragaḍa. [Tel.] n. Another place, ఇతరస్థలము. A side, పార్శ్వము. A field outside of a village. ఊరిబైటిపొలము, బీడు, నెత్తము. పరగడ paragaḍa. adv. (affix.) Off, from, aside. బహిరర్థము, అవతల. ఊరిపరగడ outside the village. పరగడబెట్టి. అనగా బైటపెట్టి 'వెరవకుమంచుదేర్చి యదువీరుడునల్గడ జూడ గట్టుదా, పరగడనిల్చి.' N. ix. 138. టీ కొంచెము అవతలగానిలిచి. plu. పరగళ్లు. A. iv. 54. పరగడగా paragaḍa-gā. adv. Indirectly, apart మేము పరగడగా విన్న సమాచారము the news we received indirectly. వారు పరగడగా నిలిచిరి they stood apart.

(p. 862) bajagaḍagu or బజగడుగు baja-gaḍagu. [Tel.] adj. Unsteady, నిలుకడలేని బజగడుగుది an unsteady woman. నిలుకడలేని ఆడుది. 'బజగడగుదానిమాటలు, నిజమనిగురుభక్తినిరుతునిర్మలచరితులం, సుజనుకుమారునిలీలాం, గజునింబోనాడుకొంటిగదనేననుచున్.' Sāranga. Pad. iii. 241.

(p. 1124) vaḍavaḍa vaḍa-vaḍa. [Tel. anuk] adv. Violently (shaking) , గడగడ.

(p. 1139) vali vali. [Skt.] n. A fold, ముడుత. See నలీముఖము. [Tel.] n. Cold, coldness, చలి, Shivering through cold, కంపము. 'పవన శైత్యంబులు వలియనదగు.' ABA. iii. 92. 'వానకునెండకు వలికిగాడ్పునకు.' Pātivr. 83. line 8. adj. Cold, chill. చల్లని. 'మదిరాక్షి వలిగాడ్పుకొదమనెత్తానినే బొలయుమన్ననుగాని బొలయవెరచు.' R. v. 175. వలిగొను vali-gonu. v. n. To be chill, to feel very cold, to shiver, చలిపెట్టు. 'కలువరమునెరింగికన్నుల దెరిచివలి గొన్నమెయి తలవరులగానమిని, గడగడ నడకుచుకడుభయంపడుచు.' Sar. D. 475. వలితిప్ప vali-tippa. n. A phrase for the Himalaya mountains. హిమవత్పర్వతము. వలిపని vali-pani. n. The act of cooling anything, శైత్యోపచారము. నీలా. iii. వలిపిరి vali-piri. n. Cold, చలి. A chill, shivering, వడకు. వలిపిరిగొట్టు valipiri-goṭṭu. n. One who shivers from cold. వడకువాడు. వలిమల వలిగట్టు, వలిగుబ్బలి or వలిగొండ vali-mala. n. A snow-clad mountain, మంచుకొండ. The Himalayas. వలిమిడి vali-miḍi. n. A kind of foot-rot from which cattle suffer, పశువులకు కాలిమడమల యందు కలిగే రోగవిశేషము. వలిమొలక or వలిమొల్క vali-molaka. n. The son of the Wind god, వాయుపుత్రుడు. An epithet of Bhima, భీముడు. వలివెలుగు or వలివెల్గు vali-velugu. n. The Moon. చంద్రుడు.

(p. 1358) solayu solayu. [Tel.] v. n. To languish, faint. సొక్కు, నీరసమొందు, మూర్ఛిల్లు, భిన్నమగు. To hesitate, go back, వెనుదీయు. 'సొలసివంట యిల్లుజొచ్చినకుందేలు చందమయ్యె.' HK. iii. 152. To be tired or disgusted with, వైరస్యమునొందు. సొలపు or సొలయిక solapu. n. Languishment, swooning, faintness. నిస్త్రాణ, పారవశ్యము, మూర్ఛ, బడలిక. సొలపుచూపు a languishing glance. 'సహజంబుగా వధుజనులజూచుట మాని సొలపున నోరగజూడగడగె.' T. ii. 72. సొలపు solapu. v. a. To cause to languish, to cause to faint. సొక్కించు. సొలపుతనము solaputanamu. n. Languishment, faintness. సొక్కు, మ్లాన భావము, భిన్నత. సొలిమిడి solimiḍi. n. A swoon, fainting. మూర్ఛ, సొమ్మ.

(p. 474) zagaḍamu ḍzagaḍamu. [Tel.] n. A dispute, a quarrel. కలహము. War, a battle, యుద్ధము. ౛గడగొండి or ౛గడగంటి ḍzagaḍa-gonḍi. n. A scold, a termagant, a virago. కలహశీలురాలు. ౛గడమాడు ḍzagaḍam-āḍu. v. n. To fight: to quarrel, to wrangle. కలహించు. ౛గడాలమారి a quarrelsome person. ౛గడించు ḍzagaḍinṭsu. v. n. To quarrel or fight. To fight a battle. యుద్ధముచేయు.

(p. 474) zagaḍamu ḍzagaḍamu. [Tel.] n. A dispute, a quarrel. కలహము. War, a battle, యుద్ధము. ౛గడగొండి or ౛గడగంటి ḍzagaḍa-gonḍi. n. A scold, a termagant, a virago. కలహశీలురాలు. ౛గడమాడు ḍzagaḍam-āḍu. v. n. To fight: to quarrel, to wrangle. కలహించు. ౛గడాలమారి a quarrelsome person. ౛గడించు ḍzagaḍinṭsu. v. n. To quarrel or fight. To fight a battle. యుద్ధముచేయు.