(p. 61) apatrapa apa-trapa. [Skt.] n. Shame caused by others. పరులవలన గలిగిన సిగ్గు.

(p. 115) ādhidhaivikamu ādhi-daivikamu. [Skt. from దేవ.] adj. Superhuman, supernatural. దైవము వల్ల గలిగినది. ఆధిదైవిక తాపములు sufferings due to supernatural causes.

(p. 115) ādhibhautikamu ādhi-bhautikamu. [Skt.] adj. Natural, or caused by the operation of the natural elements. పృథివ్యాదిభుతముల వలన గలిగినది.

(p. 115) ādhyātmikamu ādhy-ātmikamu. [Skt.] adj. Spiritual. ఆత్మ వల్ల గలిగినది. ఆధ్యాత్మికతాపములు sufferings self caused.

(p. 170) ulikipaḍu uliki-paḍu. [Tel.] v. n. To start, shake. హటాత్తుగా గలిగిన భయము చేత కంపించు. To be afraid. భయపడు. ఉలికిపాటు uliki-pāṭu. n. A start, tremor, shudder.

(p. 373) guṭaka guṭaka. [Tel.] n. A single gulp. ఒక్కసారి మింగగలిగినంతది. గుటగుట guṭa-guṭa. adv. (Anuk of a growl, a growling sound.) Aloud. (Also of a gulping, bubbling, simmering sound) Rustingly, crashingly. 'బెబ్బులుల్ గుహలనిర్భీతి గూర్కుచుకానజిటుకన్న గుటగుటార్భటుల ' Suriya. iv. 60. గుటుకు గుటుక్కు or గుడుక్కు guṭuku. n. A gulp, a sob. గుటుక్కను or గుటుక్కుమను to sob, gulp: to die, expire. దాన్ని గుటుక్కునమింగెను he swallowed it at a gulp.

(p. 704) padaḍu padaḍu. [Tel.] n. Ashes. బూడిద. భస్మము. An empty corn husk: trash, rubbish. 'ద్వి పదడు చేపట్టుడు పసిడియై చనదె.' Charitra. ii. 2783. పదట in the dirt. 'ఆ పడయరాని యాయువొడలికిగలిగిన, బావకృతులదానిబదటగలప' M. XII. v. 468. పదటబుచ్చు padaṭa-buṭsṭsu. v. a. To ruin, to waste. బుగ్గిలోగలువు. 'చదువులెగనాడె నీతులుపదటబుచ్చె.' Satya. iv. 57.

(p. 716) parighōṣamu pari-ghōshamu. n. Sounding, noise, మ్రోత. Thunder, ఉరుము. పరిచరుడు pari-charuḍu. n. A guard or bodyguard, an attendant, a servant. చౌకిపారాలు జాగ్రతగాచేసే భటుడు. A sentinel, సేననుకాచుభటుడు. పరిచర్య or పరిచారము pari-charya. n. Service, attendance, dependence. సేవ. పరిచరించు pari-charinṭsu. v. n. To serve. పరచర్యచేయు. పరిచారకుడు pari-chārakuḍu. n. A man servant. పరిచారిక pari-chārika. n. A maid servant. పరిచార్యుడు pari-chāryuḍu. n. One fit to be attended on or served. పరిజనము pari-janamu. n. A train of followers, attendants. పరివారము. పరితపించు pari-tapinṭsu. v. n. To grieve. to be sorrowful. పరితాపము or పరీతాపము pari-tāpamu. n. Pain, anguish, sorrow, affliction, సంతాపము. Heat, fever, జ్వరభేదము. Trembling, భయము, కంపము. పరితోషము or పరితుష్టి pari-tōshamu. n. Pleasure, satisfaction, delight, gratification, great joy , మిక్కిలి సంతోషము. పరితోషించు pari-tōshiṇṭsu. v. n. To rejoice greatly. పరిత్యజించు pari-tyajinṭsu. v. a. To abandon, or quit బొత్తిగావిడుచు. పరిత్యాగము pari-tyāgamu. n. Abandonment, quitting, desertion, yielding, relinquishment, giving up. దేహపరిత్యాగము dēha-pari-tyāgamu. n. Dying, giving up life. పరిత్యాగపత్రిక pari-tyāga-patrika. n. A writ of divorce. పరిత్యక్తము pari-tyaktamu. adj. Abandoned. పరిత్యాజ్యము pari-tyājyamu. adj. Fit to be abandoned. పరిత్రాణము pari-trāṇamu. n. Preservation, protection, fostering, రక్షణము. పరిత్రాసుడు pari-trāsuḍu. adj. Afraid, భయము గలిగిన. 'విదళిత జనసంఘమహోగ్ర కల్మష పరిత్రాసున్.' Ved. Ras. iii. 29. పరిదానము pari-dānamu. n. Barter, exchange. వినిమయము, వస్తువులను మార్చుకొనుట. A bribe., పరిదానముపట్టు to receive a bribe. పరిదేవనము pari-dēvanamu. n. A lamentation, విలాపము, కలవరింత. M. II. iii. 35. పరిధానము pari-dhānamu. n. A cloth, or lower garment. కట్టుబట్ట, దోవతి. నిర్ముక్తపరిధాన she who is stripped. పరివక్వము pari-pakvamu. adj. Ripe, mature. Cooked, dressed. పరిపాకము pari-pākamu. n. Maturity, perfection; the fruit or consequence of actions. పరిపాలకుడు pari-pālakuḍu. n. A good protector, cherisher, or patron. చక్కగా కాపాడువాడు. పరిపాలన or పరిపాలనము pari-pālana. n. Protection, patronage. fostering care, government. పరిపాలించు or పరిపాలనచేయు pari-pālinṭsu. v. a. To protect or cherish, to govern or rule. ఆయన రాజ్యపరిపాలన చేయునప్పుడు during his reign. పరిపాలితము pari-pālitamu. అడజ. Well protected or ruled. పరిపూర్ణము pari-pūrṇamu. adj. Complete, full, replete, పరిపూర్తి pari-pūrti. n. Completeness, completion, fullness, satiety, satisfaction. పరిపోషించు pari-pōshinṭsu. v. a. To nourish well, చక్కగా పోషించు. The noun forms are పరిపోషకుడు, పరిపోషణము, పరోపోషితుడు. పరోభ్రమణము pari-bhramaṇamu. n. Wandering, roaming, travelling. పరిభ్రమించు pari-bhraminṭsu. v. n. To travel, roam or wander in all directions. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట గుండ్రమైన. పరిమర్దనము pari-mardanamu. n. Rubbing, grinding, trampling or destroying. పరిమర్దితము pari-marditamu. adj. Rubbed, ground, trampled. పరిమార్జనము pari-mārjana-mu. n. A thorough cleaning or cleansing, అంతట తుడుచుట, పరిశుద్ధము చేయడము. పరిమితము pari-mitamu. adj. Meted, measured, limited. పరిమితి pari-miti. n. A limit పరిమాణము. పరిరంభము, పరిరంభణము or పరీరంభము pari-rambhamu. n. An embrace. అలింగనము. పరిలుతత్ pari-luṭhat. adj. Rolling. పొరలుచుండునట్టి. T. i. 5. పరివట్టము pari-vaṭṭamu. [from Skt. పరివేష్టము.] n. A cloth or head band, used on particular ceremonial occasions at a temple. పరివర్జనము pari-varjanamu. n. Entire abandonment, బొత్తిగా విడుచుట. Killing, చంపుట. పరివర్తితము pari-varti-tamu. adj. Wholly abandoned, బొత్తిగావిడువబడిన. పరివర్తనము, పరివర్తము or పరీవర్తము pari-vartanamu. n. The act of going round any thing, చుట్టివచ్చుట. A return, వెనుకకు తిరుగుట. An exchange, వస్తువుల మార్పు. పరివర్తించు pari-vartinṭsu. v. n. To go round, చుట్టివచ్చు, తిరుగు. పరివాదము or పరీవాదము pari-vādamu. n. Reproach, censure. నింద. M. XI. i. 197. పరివాదిని pari-vādini. n. A lute with seven strings. ఏడుతంతులగలవీణ. పరివారము or పరీవారము pari-vāramu. n. Dependants, a train, or retinue. Those who are about a prince, his escort. పరిజనము. పరివారదేవతలు pari-vāra-dēva-talu. n. Attendant gods. పరివారాంగన a handmaid, a waiting woman. పరివాసితము pari-vāsitamu. adj. Scented, perfumed. Parij. iv. 35. పరివృతము or పరీవృతము pari-vritamu. Encompassed, surrounded. చుట్టబడిన. పరివేషము or పరినెశము pari-vēshamu. n. A halo encircling the sun or moon, గాలిగుడి. పరివేష్టించు pari-vēshtinṭsu. v. a. To surround, or encompass. చుట్టివచ్చు. పరివేష్టనము pari-vēshṭanamu. n. Surrounding. చుట్టివచ్చుట. Also, పరివట్టము (q. v.) పరిశీలన or పరిశీలనము pari-sīlana. n. An enquiry, investigation. శోధనము. పరోశీలించు pari-sīlinṭsu. v. a. To enquire into, investigate, test, examine, మిక్కిలి శోధించు. పరోశుద్ధము pari-ṣuddhamu. adj. Sacred, holy, pure, clean. మిక్కిలి శుద్ధిపొరిదిన. పరోశుద్ధి pari-ṣuddhi. n. Purity, holiness. పరిశోధన or పరి శోధనము pariṣō-dhana. n. An enquiry. మిక్కిలి శోధించుట. పరిశోధించు pari-ṣōdhinṭsu. v. a. To examine well, investigate: to try or search thoroughly, మిక్కిలి శోధించు. పరిశ్రమ or పరిశ్రమము pari-ṣrama. n. Industry, assiduity, thorough acquaintance. పరిశ్రమించు pari-ṣraminṭsu. v. n. To be industrious or diligent. మిక్కిలి కష్టపడు. పరిశ్రాంతము pari-ṣrāntamu. adj. Fatigued, exhausted, harassed. పరిశ్రాంతి pari-ṣrānti. n. Fatigue, exhaustion, harassment. మిక్కిలి ఆయాసము.

(p. 729) paścāttāpamu paṣchāt-tāpamu. [Skt.] n. Remorse, repentance, pity, compassion, commiseration, regret, reluctance. దేవరవారు జనులయందు ధర్మగుణమును మిక్కిలి పశ్చాత్తాపమును గలిగినవాడు గనుక as you are a man of a charitable disposition and full of pity. పశ్చాత్తాపపడు to repent.

(p. 731) pasupu or పసపు pasupu. [Tel.] n. Indian saffron or turmeric. Curcuma longa. Rox. i. 32. హరిద్ర. కూరపసుపు turmeric used as a spice. అడవిపసుపు the wild species. Rox. i. 23. చాయపసుపు the species used as a yellow dye. నీలిపసుపు another species, Cūrcuma cœsia, Rox. i. 26. మానుపుసుపు (or కుసంభల.) Safflower, Carthamus tinctorius. W. పసుపుటాకులు turmeric leaves. పసుపాడు to use turmeric (by smearing it over the body), that is, to bathe. A. i. 63. and v. 41. ఎండపసపు or పసుపెండ golden sunshine. అనగా నీరెండచేత గలిగిన పసిమి. A. vi. 75. ఆమె పసుపుకుంకుమ యెన్నటికిని పోదు lit: She will never lose her turmeric and red paint, i.e., she will never become a window. పసుపుకుంకుమ a phrase for pin money, or dower, because it is money given to a bride, nominally to supply her with yellow and red paint for the forehead. పసుపు కుంకుమముపుచ్చుకొను to ratify a marriage by accepting these on behalf of the bride. పసుపు చాయ pasupu-ṭsāya. n. Yellow colour. పసుపుపిట్ట or పసుపుముద్ద n. Lit. The saffron bird. The Baya, or Weaver bird, Ploceus baya. (F.B.I.) గిజిగాడు.

(p. 791) penayu penayu. [Tel.] v. n. To twine, కలయు. To struggle, to be implicated. పెనగు. 'రూపు పేరు రెండు రూఢితో గలిగిన, పేరురూపు క్రియను పెనసియుండు.' Vēma. 361. పెనపు penapu. v. a. To cause to be entwined, పెనయజేయు. To unite, కలుపు. To cause to be twisted, పెనచు. To cause to struggle. n. A quarrel. వివాదము. Enmity, విరోధము. పెనపరి penap-aṛi. n. A quarrelsome person, వివాదశీలుడు. One who is fond of creating enmity, భేదశీలుడు.

(p. 812) pola or పొలసు pola. [Tel.] n. Flesh, meat. మాంసము. The stench of bad meat. మాంసపు దుర్గంధము. A scale of a fish. చేపమీది పొలుసు. 'అనుజీవులు పొలపెట్టులేక నాకట నొందియెందేనియుంబోవ తానొడబడిన.' P. i. 214. టీ పొలపెట్టులేక, మాంసము పెట్టుటలేక.' A. vi. 20. పొలగాలి, మాంసగంధము గలిగినగాలి. పొలదిండి pola-dinḍi. n. A cannibal, a carnivorous creature, a Rākshasa, రాక్షసుడు, క్రవ్యాదుడు.

(p. 822) pōvu pōvu. [Tel.] v. n. To go, proceed. To pass, cease, disappear. To be lost, to die. ఇంటికి పోయినాడు he went home. వానిదోవను వాడు పోయెను he went his way. వానితండ్రి పోయినతరువాత after his father's death. పదిదినములు పోయిన తరువాత after ten days had passed. వాన పోయిన తరువాత after the rain ceased. ఆ పుస్తకముపోయినది the book is lost. వాని కండ్లు పోయినవి he lost his eyes. చిల్లులుపోయిన చెంబు a mug that leaks. పదింటిలో నాలుగుపోతే ఆరు deduct four from ten and six remain. వాడు దానితోపోయినాడు he had (sexual) intercourse with her. Added to infinitives in A, it gives the signification of intent or futurity. వ్రాయబోతే వద్దన్నాడు when I was going to write he told me not to do so. దాన్ని కొట్టబోయినాడు he was about to strike her. వారెప్పుడు పోబోతారు when are they going to set out? చెప్పబోయేవుసుమీ take care, you don't mention it. Affixed to the past affirmative participles of many verbs, it denotes completeness: as ఆ గోడ పడిపోయినది the wall has fallen down. ఆ మాటలు ఇప్పుడు ఏటిలో కలిసిపోయినవి those words are now all forgotten; lit: gone into the river. వారక్కడనే ఉండి పోయినారు they settled there. Joined to negative participles it is used to form a past tense negative. రాకపోయెను he did not come. పోకపోయెను he did not go. వినకపోయెను he would not listen. పోవుదెంచు Same as పోవు. Also, to pass, as time, కడచు, పోదోయు pō-dōyu. v. a. To baffle, to push back, to thrust away. పోదోలు pō-dōlu. v. a. To drive off. పోనాడు pōn-āḍu. v. a. To drive off, to turn away, to abandon. To blame, censure, నిందించు, పోగొట్టు or పోగొట్టుకొను to lose. పోని pōni. (neg. part. of పోవు) who or which goes not. పోని దోషము a sin that cannot be removed or done away. లేనిపోని nonsensical. లేనిపోనిమాటలు foolish language. లేనిపోనిపని a foolish thing. లేనిపోనిదేవులు gods that are no gods. పోని. [for పోనిమ్ము.] imperative: Let it go, let it pass. Never mind. పోనొత్తు pōn-ottu. v. a. To do away, to remove. 'అయ్యుంతులు, చిత్తజుబాణములచేత సిగ్గంతయుబోనొత్తి మునిబెండ్లియాడగ తత్తరపడుటెరిగి.' Vish. v. 147. పోపడు pō-paḍu. v. n. To go, పోవు. 'క కోపంబునరాజుకొడుకు గుడ్డులు రెండుం, బోపడునట్లుగగోళ్లన్, వేపెరికి.' M. XII. iii. 243. పోబడి pō-baḍi. (పోవు+బడి.) n. A trace. ౛ాడ. పోబెట్టు pō-beṭṭu. n. A kind of noise expressive of love. అనురాగమువల్ల గలిగినధ్వని. పోము pōmu. (1st. pers. plu. neg. aor. of పోవు.) We will not go. పోరాని pō-rani. adj. Unavoidable, Friendly, loving, dear, ఆప్తమైన. పోరానిచుట్టము a dear relation. పోరామి pō-rāmi. n. Affection, love, friendship, స్నేహము. 'పోరేరారెప్రియంబుగల్గినజనుల్ పోరామిపోబోవునే.' Swa. iii. 173. 'ఆరాములలోనెప్పుడు, పోరాములుచాలనెరపి పురుషోత్తముడున్.' B. X. §. 59. Hardship, trouble, సంకటము. పోయిన pōyina. (past rel. p of పోవు.) Gone, departed, lost. Also, past, last, as పోయిన సోమవారము last Monday: పోయిన నెల last month. పోయివచ్చు pōyi-vaṭsṭsu. v. n. To take leave, to go, వెళ్లు. పోయివస్తాను farewell, goodbye. పోవిడుచు pō-viḍuṭsu. v. a. To abandon, give up, let go. మాను, వదలు.

(p. 914) brāti brāti. [Tel.] n. Love, ప్రేమ. adj. Much, great, అధికము, హెచ్చు, అతిశయము, గొప్ప. Hard to get, impossible, దుర్లభము. Dear, beloved, ప్రియము. See బాతి. 'భవదధీనులకున్ విజయంబుబ్రాతె.' M. VII. v. 8. is it any great matter for thy favourites to be conquerors? నీప్రాపుగలిగినవారికి జయముకలుగుటయతిశయమా?

(p. 1014) mūgu mūgu. [Tel.] v. a. To surround: to settle upon any object (as flies or insects do.) ముసురుకొను, చుట్టుకొను, కవియు. 'ఈగలుచీమలు మూగి, మైగలిగిన, చర్మంబురక్త మాంసములుమెసవ.' N. iv. 95. మూగతీట thick-set itch. దట్టముగా పేలినతీట. మూగబారు same as మూగు.