(p. 17) aṃśamu amṣamu. [Skt] n. A share, part, portion, a fraction; the denominator of one; a degree of latitude or longitude (Geog.); a subject భాగము, విషయము, దేవుని యంశమున పుట్టినవాడు he who is born from a portion of the deity, he who is of divine origin; అంశపురుషుడు a fortunate man, a man of talent or parts. వర్ణనాంశము a descriptive part or passage in a poem. ఈ అంశము నాకు తెలుసును I am acquainted with this subject. ఈ అంశములో in this respect. వాడు అన్ని అంశములు తెలిసినవాడు he knows every thing. అంశచక్రము a table consulted by astrologers in casting nativities, an astrological diagram for ascertaining the degree of the sun in any sign. దశాంసము the tenth part; అంశసవరణ = reduction of fractions; అంశనీయము or అంశ్యము = that which is divisible.

(p. 79) aramu aramu. [Skt.] adj. Swift: speedy. వడిగల, వేగమైన. అరము n. The spoke or radius of a wheel, the edge of a weapon: a corner or angle. ఆయుధధార. చక్రపు అంచు. కోణము. 'అరపంచకసంయూక్తాస్వస్తికా కారశాలిని.' Anand. T. xii. 27. 'సహస్రారచక్రము.' N. vi. 69. A discus or circular missile weapon.

(p. 90) allāḍu or అల్లలాడు allāḍu. [Tel. అల్ల+ఆడు] v. n. To shake, move, wave, toss about, to wander about, to be in distress. ఆడు, గాలికి కొట్టుకొను, తిరుగు, సంచరించు, కడగండ్లబడు. 'ధరాచక్రమల్లాడె.' N. iv. 288. ధ్వజపటము గాలికి అల్లాడుచున్నది the flag flutters in the wind. కూటి అల్లాడుతాడు he is in want of bread. కొలువుకు అల్లాడుతాడు he is in trouble for want of employment. అల్లాటము allāṭamu [Tel.] n. A to-andfro movement, wandering about. అల్లారుదు or అల్లార్చు allāruṭsu. [Tel.] v. a. To shake, move, vibrate, agitate, wag, wave. ఆడించు, విసురు. 'ఘనవాలమల్లార్చు.' N. i. 144. అల్లారుముద్దు allāru-muddu. [Tel. అల్ల+ఆరు+ముద్దు.] Prettiness, agreeableness, sweetness. జనసమ్మతి, అతిప్రేమాస్పదము. అల్లారుముద్దుగా ad. Prettily, agreeably, sweetly, pleasantly. జనసమ్మతిగా, అందరికి సంతోషముగా, ముచ్చటగా. 'పడుచుదనమున వేడుకపడుచున్నాడు ముద్దరాండ్రకు నల్లారు ముద్దుగాను.' N. ix. 102.

(p. 167) ummalikāḍu ummali-kāḍu. n. A ruler. అధికారి. 'శ్రవణయు గాంతరావరణ చక్రము లగ్గలు పట్టుతోరపుంజెవుడు కనీనికావసుధసీమకు నుమ్మలికాడు.' P. i. 379.

(p. 230) kaṭi kaṭi. [Skt.] n. The hip or haunch. మొల. కటిచక్రము the loins, the hips. కటితటము th hip. కటిద్వయము a pair of hips. పిరుదులు. T. ii. 23. కటిసూత్రము girdle. మొలతాడు. కటిస్థలము the posteriors.

(p. 259) kalu or కల్లు kalu. [Tel.] n. A carriage wheel. బండిచక్రము. Stone రాయి. Toddy కల్లు. కలుకోట a stone fort. కలుగానుగ a stone mill. రాతిగానుగ. కలుగుండ్లు houlders, large stones పెద్దరాళ్లు.

(p. 277) kālamu kālamu. [Skt.] n. Time, occasion, period. Season, weather. The tense of a verb. Death చావు. Blackness నలుపు. భూతభవిష్యద్వర్తమానకాలములు the past, future, and present tenses. కాలముచేయు to die. వర్షాకాలము the rainy season. శీతకాలము winter. ఎండకాలము summer. the bright fortnight or moonlight weather. చీకటికాలము the dark fortnight. కాలముజరుపు to demur: to put off. మీరు ఎట్లా కాలము జరుపుకొంటున్నారు how do you pass your time, or how do you live? కాలత్రయము at the three times of the day, morning, noon and night, or, the present, past and future. కాలత్రయములందున్ను perpetually. కాలకంఠము kāla-kaṇṭhamu. n. The black-throat, i.e., a sparrow పిచ్చిక. A peacock నెమలి. A wagtail కాటుకపిట్ట. కాలకంఠుడు or కాలకంధరుడు kāla-kaṇṭhuḍu. An epithet of Siva. కాలకూటము kāla-kūṭamu. n. Mortal poison: venom. విషభేదము. కాలక్షేపము kāla-kshēpamu. n. Passing or spending time. విద్యాకాలక్షేపము literary pursuits. వట్టికాలక్షేపము mere pastime. గ్రంథకాలక్షేపము reading. కాలక్షేపముచేయు to pass one's time, నీవు ఇప్పువు ఎట్లా కాలక్షేపము చేస్తున్నావు how do you now live? కాలక్రయము kāla-krayamu. n. The price of the day: the present rate; the current price. కాలఖండము kāla-khaṇḍamu. The liver. కారిజము. కాలచక్రము. kāla-chakramu. The circle of time. కాలజ్ఞముల kālagnyamu. A cock, as knowing the hour. కాలజ్ఞవత్రి kālagnyapa/ /ri. n. A cock, also, the cuckoo. 'కాలజ్ఞపత్రిరుతం బెట్లు చెలంగుమానకుపితస్త్రీ కర్ణదంభళియై.' A. v. 110. కాలజ్ఞానము kāla-gnyānamu. n. Knowledge of time Predictive knowledge. Certain histories or legends are written under this name, as the విద్యారణ్యకాలజ్ఞానము, the సర్వజ్ఞకాలజ్ఞానము, the చెన్నబసవకాలజ్ఞానము being the visions or predictions regarding particular saints. కాలజ్ఞుడు kālagnyuḍu. n. An astrologer జ్యోతిష్యుడు. కాలధర్మము. kāla-dharmamu. n. The debt of nature. Death మురణము. అకాలమ్పత్వువు untimely death. కాలప్రవృత్తి kāla-pravritti. n. Evacuation. నేడు నాకు కాలప్రవృత్తికాలేదు I had no motion to-day. కాలయాపనము kāla-yāpanamu. n. Delay, loss of time. కాలవహ్ని kāla-vahni. n. The devouring flames destined to burn up the world. A consuming fire, a conflagration. కాలవిళంబము kāla-vīḷambamu. n. Tardiness, loss of time, delay. కాలసూత్రము kāla-sūtramu. n. A name of a region in the hell of the Hindu Purānas. కాలహరణము kāla-haraṇamu. n. Delay, loss of time. కాలాంతకుడు kāl-āntakuḍu. n. One who brings the end. An epithet of Siva. కాలాంతరము kāl-āntaramu. n. Another time. కాలాంతరమందు or కాలాంతరేణ through the lapse of time, at another time. కాలాతీతము kal-ātītamu. n. Delay, loss of time. కాలాతీతమైనది it is now too late. కాలార్కుడు kāl-ārkuḍu. The sun that at the last day shall scorch up the world. కాలావధి kāl-āvadhi. n. The end of a year or season. కాలావసానము kāl-āvasānamu. n. The end of time, i.e., death. కాలికము kālikamu. adj. Regarding time. బహుకాలికమైన of long standing. ఈషత్కాలికమైన temporary, momentary. కాలోచితము kāl-ōchitamu. adj. Seasonable. కాలోచితపుమాటలు such words as suited his purpose.

(p. 365) gāli gāli. [Tel.] n. Wind, air, breeze. వాయువు. Scent మృగములదేహవాసన. A devil పిశాచము. plu. గాలులు. వానికి గాలి సోకినది he is possessed by a devil. గాలి విద్య an art that, like painting, depends on geniua alone and cannot be taught. గాలిమాట. a rumour. Empty talk, nonsense, లోక ప్రవాదము. గాలికుంటు a spavin, a disease that attacks horses and cattle. పిచ్చుకకుంటి, పశువులకు గొరిసెలందు పుండుపడే వ్యాధి. గాలికల a senseless or empty dream. వారిది గాలిజీవనము they live upon the wind, i.e., they have no settled means of life. గాలికుక్క gāli-kukka. n. A hound: because it follows the scent. గాలిగుడి gāli-guḍi. n. A halo round the sun or moon. పరివేషము. గాలిగాడు gāli-gāḍu. n. An ass; a fool. గాలిగుడ్డు gāli-guḍḍu. lit. A wind egg. A simpleton. Nothing, nonsense. గాలిగూళ్లు (from గూడు.) gāli-gūḷḷu. n. A mode of arranging sheaves so as to be aired. గాలిగొను gāli-gonu. v. n. To be aired. గాలిపారు. గాలిగోపురము gāli-gōpuramu. n. The dome over a temple gate: a steeple. The ornamented gate of a temple. గాలి చక్రము gāli-chakramu. n. A weather-cock. గాలిదిండి gālidinḍi. n. A snake. పాము. గాలినెచ్చెలి gāli-nechecheli. n. The friend of wind, i.e., fire. అగ్ని. గాలిపంట gāli-panṭa. n. A precarious crop. గాలిపటము or గాలిపడగ gāli-paṭamu. n. A paper kite. గాలిబిళ్లలు gāli-biḷḷalu. n. The disease called mumps. గాలిమండ or గాలిమందపశువులు gāli-manda. n. Cattle herded in the forest, which become half wild. గాలివాన gāli-vāna. n. A tempest, storm, hurricane. గాలితోడివాన, తుపాను, ఝంఝ.

(p. 374) guḍusu guḍusu. [Tel.] n. A round or circle. A halo పరివేషము. adj. Round. గుడుసుకయిదువు the weapon of Vishnu. విష్ణుచక్రము. గుడుసుపడు guḍusu-paḍu. v. n. To form a circle or become round. గుండ్రమగు. M. VII. iv. 218.

(p. 399) ghaṭamu ghaṭamu. [Skt.] n. An earthen vessel or jar, కుండ. The body శరీరము. A ruined well పాడునుయ్యి. ఘటవిసర్జనచేసినాడు he left the body. ఈ ఘటముండేవరకు as long as I live. Bringing about, effecting కూర్పు, ఘటము. దుర్ఘటము impracticable, hard to get or bring about. ఘటచక్రము ghaṭa-chakramu. n. A potter's wheel. ఘటయంత్రము ghaṭa-yantramu. [Skt.] n. A sort of pump. నూతిగిరక, నీరుతోడేగిలక. 'గీ పొంతఘటయంత్రసరము ద్రిప్పుచు జపించు' A. v. 90. ఘటశాసి ghaṭa-ṣāsi. n. A logician. తార్కికుడు. A. vi. 89. ఘటశ్రాద్ధము or ఘటస్పోటనము ghaṭa-ṣrāddhamu. n. The funeral of a pot; a mode of divorce, wherein funeral rites are performed as though the rebellious wife were actually dead. ఘటస్ఫోటనము చేసినాడు he divorced his wife.

(p. 404) cakramu chakramu. [Skt.] n. A wheel. A discuss or sharp-edged plate of steel, hurled at a foe like a quoit: the thunderbolt or weapon of Vishṇu. A realm, region. రాష్ట్రము. A figure, diagram or sign in astrology. The name of a coin. The bird called చక్రవాకము. A region or division of the body. చక్రధరుడు or చక్రపాణి Vishṇu. కటి or కటిచక్రము the loins, the region of the lions. అష్టకోణచక్రము an octagon. చక్రవర్తి chakra-varti.. n. An emperor or sovereign. రారాజు, సార్వభౌముడు. చక్రవర్తిని chakra-vartini. n. An empress. సార్వభౌమురాలు. చక్రవాకము chakra-vākamu. n. The Brahminy-duck or Ruddy Casarca rotila (F.B.I.) జక్కవపక్షి. The poetical swan, always described as being in pairs, to which poets liken fair breasts. చక్రవాళము chakravāḷamu. n. A range of mountains supposed to encircle the earth. చుట్టుకొండ. చక్రవృద్ధి chakra-vṛiddhi. n. Compound interest వడ్డికివడ్డి. చక్రాంకనము or చక్రాంకితములు or చక్రాంకములు chakrānkanamu. n. Marks branded on the front of the shoulders, representing the disc and shell of Vishṇu. (It is a rite similar to absolution.) చక్రాంగము chakrāngamu. n. A swan. హంస. చక్రాంగి a female swan. చక్రి chakri. n. The discus-wielder, i.e., Vishṇu. A snake, because rolled in a ring. A potter, because using a wheel.

(p. 449) cuṭṭu ṭsuṭṭu. [Tel.] v. a. To go about, to go round. To roll, wrap up, to wind up, to encircle or clasp in an embrace. To hem in, surround, to overtake (as sin does). To draw a circle. To make small ciphers, thus: సున్నచుట్టు, క్రారావడిచుట్టు to write o or ; పాగాచుట్టు to tie a turban. చుట్టుకొను or చుట్టుపారు to surround, hem in, roll up. To turn, to go round. దోవచుట్టుకొని వేళ్లుచున్నది here the road makes a sweep. చుట్టు n. A turn, a round, a circuit, a circumference. A turn or bout: a time. A toe ring, worn by women కాలియుంగరము, తలచుట్టు a turban. గోరుచుట్టు a whitlow. ఎన్నిచుట్లు చెప్పేది how often am I to tell you? చుట్టు adj. & adv. Around, round about, out of the direct way. చుట్టలుగు, చుట్టువాలు or చుట్టుకైదువు ṭsuṭṭ-alugu. (చుట్టు+అలుగు.) n. The Discus of Vishnu చక్రమనే ఆయుధము. R. iii. 42. చుట్టిల్లు a round hut without posts or pillars: చుట్టివచ్చు to go round anything; ప్రదక్షిణముచేయు. To surround పరివేష్టించు. చుట్టుకొల్లారము, చుట్టుకొల్లారు or చుట్టుమాలె ṭsuṭṭu-kollāramu. n. A house built round an open area, with a chamber at each corner and a gallery between. చుట్టుగుల్ల ṭsuṭṭu-gulla. n. A volute shell. గుండ్రని శంఖము. చుట్టుదల ṭsuṭṭu-dala. n. The act of surrounding చుట్టుట. చుట్టుతిరుగు ṭsuṭṭu-tirugu. v. n. To go the rounds, as a patrol. చుట్టుపట్టు ṭsuṭṭu-paṭṭu. n. All sides. Roundabout. చుట్టుపడు ṭsuṭṭu-paḍu. v. n. To fall out of the direct route: to go round. చుట్టుముట్టు ṭsuṭṭu-muṭṭu. v. n. To encamp around, besiege, hem in, surround. Vish P. viii. 64. చుట్టువేదెము ṭsuṭṭu-vēḍemu. n. Riding a horse round the ring. Dasav. X. 145. గుర్రపుమండలగతి. చుట్టువేలు or చుట్టనవేలు ṭsuṭṭu-vēlu. n. The forefinger. 'చుట్టువేలునచక్కచూపంగగలవే.' R. iv. 167. చుట్టూరు ṭsuṭṭ-ūru. adv. Roundabout.

(p. 472) jyōti jyōti. [Skt.] n. Light, radiance. వెలుగు. In a mystic sense, internal illumination. The lights that dance before the eyes when dazzled or closed. A lump of paste, used as a meat offering. A star నక్షత్రము The eye కన్ను. The sun సూర్యుడు. జ్యోతిర్లత jyōtir-lata. n. An ignis fatuus. A ray of light. జ్యోతిరింగణము jyōti-r-ingaṇamu. n. A firefly or glow-worm మిణుగురుపురుగు. జ్యోతిషము jyōtishamu. n. Astronomy, astrology. జోస్యము. జ్యోతిషికుడు jyōtiṣhkuḍu. n. An astronomer: an astrologer, a fortune teller. జ్యోతిష్మతి jyōtish-mati. n. A plant, the Balloon vine, or, the Heart-pea, or, the Winter Cherry, Cardiospermum Halicacabum, (Watts), also called సువర్నతల, వెక్కుడుతీగ or ఉప్పడంత. జ్యోతశ్చక్రము an astronomical chart or diagram. సూర్యచంద్రాది నక్షత్రగ్రహములను చూపేపటము. జ్యోతిస్సు jyōtissu. n. Radiance. జ్యోత్స్న jyōtsna. n. Moonlight. వెన్నెల. జ్యోత్స్ని jyōtsni. n. A moonlight night. వెన్నెలరాత్రి.

(p. 472) jyōti jyōti. [Skt.] n. Light, radiance. వెలుగు. In a mystic sense, internal illumination. The lights that dance before the eyes when dazzled or closed. A lump of paste, used as a meat offering. A star నక్షత్రము The eye కన్ను. The sun సూర్యుడు. జ్యోతిర్లత jyōtir-lata. n. An ignis fatuus. A ray of light. జ్యోతిరింగణము jyōti-r-ingaṇamu. n. A firefly or glow-worm మిణుగురుపురుగు. జ్యోతిషము jyōtishamu. n. Astronomy, astrology. జోస్యము. జ్యోతిషికుడు jyōtiṣhkuḍu. n. An astronomer: an astrologer, a fortune teller. జ్యోతిష్మతి jyōtish-mati. n. A plant, the Balloon vine, or, the Heart-pea, or, the Winter Cherry, Cardiospermum Halicacabum, (Watts), also called సువర్నతల, వెక్కుడుతీగ or ఉప్పడంత. జ్యోతశ్చక్రము an astronomical chart or diagram. సూర్యచంద్రాది నక్షత్రగ్రహములను చూపేపటము. జ్యోతిస్సు jyōtissu. n. Radiance. జ్యోత్స్న jyōtsna. n. Moonlight. వెన్నెల. జ్యోత్స్ని jyōtsni. n. A moonlight night. వెన్నెలరాత్రి.

(p. 1405) tiruguḍu tirugaḍu. [Tel.] n. A wheel. చక్రము.