(p. 71) abhirūpamu abhi-rūpamu. adj. Learned. pleasing, handsome చదువుకొన్న, మనోజ్ఞమైన.

(p. 308) keralu keralu. [Tel.] n. To be enraged, to cry out from alarm. కోపించు, రేగు, బొబ్బలిడు. To exceed అతిశయించు, విజృంభించు. To cry as a bird. కూయు. 'గీ ప్రమదమునదేటు లెలుగెత్తిపాడుచోట, శారికలనంగశాస్త్రముల్ చదువుచోట, గీరకలకంఠములు క్రొవ్వికెరలుచోట, బావురములారజంబులుపలుకుచోట.' స్వా. iii.

(p. 441) caduvu ṭsaduvu. [Tel.] v. a. To read, to study. చదువు n. Learning. చదువులు studies. చదువులబడి a school. చదువులయ్య a schoolmaster. చదువుకొను ṭsaduvu-konu. v. n. To learn. నేర్చుకొను. చదువుచెప్పు ṭsaduvu-cheppu. v. To teach. నేర్పు. చదువుల పులుగు ṭsaduvula-pulugu. n. The educated bird, i.e., a parrot, Bhase. § 70. చదువులవేల్పు the god of learning బ్రహ్మ. చదువరి chaduv-ari. n. One who reads, one who can read. A student, a learned man. చదివించు ṭsadi-vinṭsu. v. a. To make one read; to get some one to read. ఆ బాబును చదివించుకొంటిని I got the letter read to me. To get proclaimed what one presents to a bride or bride-groom on the occasion of their marriage. చదివింపులు ṭsadivimpulu. n. Homage or adoration accompanied with a certain recited formula.

(p. 562) toluta or తొల్త toluta. [Tel.] n. Beginning. మొదలు, ముందు. adj. First. మొదటి. adv. At first, in the place. తొలుతటి tolutaṭi. adj. First prior, preceding. Radha, iii. 62. తొలుతటిపదము the preceding word. Appa. v. 151. తొలుతొలుత or తొలుదొల్త tolu-toluta. adv. At the first, at the very beginning. Swa. i. 44. తొలుదీవి tolu-dīvi. n. The first island, i.e., Jambu dvīpa. Vasu. i. తొలుగట్టు tolu-gaṭṭu. (తొలుత+గట్టు.) n. The legendary eastern mountain on which the sun is supposed to rise. ఉదయాద్రి. తొలుచదువులు or తొల్చదువులు the first books, the Vedas వేదము. తొలుపక్కము the first lunar fortnight శుక్లపక్షము. తొలురిక్క the first constellation, i.e., Asvini. తొలువేలుపు the first god, i.e., Brahma సురజ్యేష్ఠుడు; also, an Asura. అసురుడు, పూర్వదేవుడు. తొలునాడు tolu-nāḍu. n. The day before. తొలుబాము tolu-bāmu. n. A former birth. పూర్వజన్మము. M. xii. i. 190. 'తొలుబాములల నోములు పెక్కునోచుగంగాదిమహానదుల్.' R. vii. 118.

(p. 689) pantulu pantulu. [short for Skt. పండితులు.] n. A teacher. చదువులయ్యవారు. A title given to the లౌకిక Brahmins as నరసన్న పంతులు, వెంకన్న పంతులు, &c.

(p. 704) padaḍu padaḍu. [Tel.] n. Ashes. బూడిద. భస్మము. An empty corn husk: trash, rubbish. 'ద్వి పదడు చేపట్టుడు పసిడియై చనదె.' Charitra. ii. 2783. పదట in the dirt. 'ఆ పడయరాని యాయువొడలికిగలిగిన, బావకృతులదానిబదటగలప' M. XII. v. 468. పదటబుచ్చు padaṭa-buṭsṭsu. v. a. To ruin, to waste. బుగ్గిలోగలువు. 'చదువులెగనాడె నీతులుపదటబుచ్చె.' Satya. iv. 57.

(p. 727) pallavamu pallavamu. [Skt.] n. A sprout, a shoot. కరపల్లవములు rosy hands. పల్లవ గ్రాహిపాండిత్యము superficial knowledge, పైపైచదువులు. పల్లవాస్త్రుడు pallav-āstruḍu. n. Manmadha, because his arrows are young leaves. పల్లవించు pallavinṭsu. v. n. To sprout or shoot. చిగిరించు, చిరుర్చు. పల్లవితము pallavitamu. adj. Sprouted, చిగిరించిన.

(p. 982) miñcu minṭsu. [Tel.] v. a. To surpass, excel; to transgress. అతిశయించు, అతిక్రమించు. చదువులోవారిని మించినాడు he surpassed them in learning. అతడు ముందు మించిపోయినాడు he is already gone on. మించిమాట్లాడకు do not talk rashly. పని మించిపోయినది it is now too late, the thing is gone by. చెయ్యిమించవద్దు do not lay a hand upon him, do not take the law into your own hands. ఇంతకుమించి యెరుగను I know nothing more than this. పెదవికి మించినపల్లు a projecting tooth, i.e., a scapegrace, a disobedient fellow, మించిమించియుంటే, లేక, మహా ఉంటే పదిరూపాయీలు ఉండవచ్చును at the utmost there may be ten rupees. ఆరూకలను మించ ఇచ్చివేసినాడు he had already paid the money. 'ఉత్తరంబుమించి యరిగిన' M. III. i. 2. when they first went northwards, ఉత్తరాదికి ముందుగా పోవునప్పటికి మించుకాలు the right leg, కుడికాలు. n. A kind of ring worn on the second toe, కాలిచుట్టు. Excess, ఆధిక్యము. Lightning, మెరుపు. Brightness, ప్రకాశము, మించూనె it flashed. మెరుపునుపొందెను, మెరసెను. 'తొలుదొల్తనుదయాద్రి శిలదాకిమించూని.' A. i. 43. మించుబోడి or మించుబోణి minṭsu-bōḍi. n. A beautiful girl. మెరుపు తీగెవంటిచక్కనిస్త్రీ. మించుదల minṭsudala. n. Transgression. అతిక్రమణము. Excess, greatness, ఆధిక్యము.

(p. 1031) mēlu mēlu. [Tel.] n. Good, kindness. ఉపకారము. Good fortune, prosperity, favour, happiness, క్షేమము, శుభము. Profit, advantage, లాభము. Righteousness, పుణ్యము, సుకృతము. Excellence, superiority, విశేషము. Love, మోహము. Pride, మదము. 'చదువుల మేలులేదొ.' P. iv. 119. అక్కడికి పోతే మేలు it would be better to go there. అదేమేలు so much the better. మేలెరుగు to be grateful, remember kindness. కీడుమేలు తెలిసినవాడు one who knows good and evil. 'మేలుకలిగేవాడు in time of prosperity. 'తత్సుతశతకంబుకంటె నొక సూనృత వాక్యము మేలుభూవరా.' Bhārat మేలు or మేలి adj. Upper, higher. ఉపరి, అధికము, పై. Good, better. Noble, fine, excellent, superior, శుభమైన, శ్రేష్ఠమైన. మేలుమిద్దె an upper storey. 'లోపలియంతస్తులోని మేల్మిద్దె.' Sārang. D. 113. మేలుగోడ the top wall, battlement, parapet or rail wall. మేలుముసుకు the outer cover. మేలుమాట or మేలువార్త happy news. adv. Up, above, over, మేలు or మేలుమేలు interj. Well done! excellent! better and better! జయ, జయ జయ. మేలుకట్టు mēli-kaṭṭu. n. An awning, a canopy. వితానము. 'మేలిమిమీరగా మేలుకట్టులుగట్టు, రమణీయ చీనాంబరములుగట్టి.' N. ix. 124. మేలుకమ్మిచీర mēlu-kammi-chīra. n. A cotton cloth woven with a coloured border three inches broad. మేలుచెయ్యి mēlu-cheyyi. n. Superiority. హెచ్చు, ఆధిక్యము. adj. Superior, హెచ్చైన. Victorious, గెలుపుగల. మేలుచెయ్యిగానుండు to prevail, to have the advantage. 'అట్లు తమవారు మేలుచెయ్యైన భంగివిని.' M. VI. ii. 2. మేలిమి mēlimi. n. Fineness, excellence. Pure gold. తప్త కాంచనము, అపరంజి. మేలిమి or మేలి adj. Fine, excellent. B. X. 207. మేలిల్లు mēl-illu. n. A upper storey, మేడ, సౌధము. మేలుకొను, మేల్కొను, మేలుకను, మేల్కను, మేలుకాంచు or మేల్కాంచు mēlu-konu. v. n. To awake, rise. To be aroused, stand on one's guard, be alert. నిద్రతెలియు, జాగ్రతపడు. మేలుకొలుపు mēlukolupu. v. a. To awaken. నిద్రలేపు. మేలుకొలుపులు mēlu-kolupulu. n. Matinsong, reveille, music in the dawning. సుప్రభాతములు. cf. 'the dulcet sounds at break of day, &c. మేలుకోలు mēlu-kōlu. n. The act of awaking, మేలుకొనుట. మేలుదురంగి or మేల్దురంగి mēlu-durangi. [H. dorangi] n. Fine velvet. Fine shot silk. ఒకవిధమైన చక్కనిపట్టు. 'పటికంపుమెట్లను జిగిరంగు మేల్దురంగి.' T. iv. 202. మేలువడు or మేల్పడు mēlu-paḍu. n. To fall in love, be enamoured, మోహిమచు, ఆశపడు. 'ఎవ్వనిచూచి మేలుపడితే యరవింద దళాక్షి.' Vijaya. iii. 37. మేలుబంతి mēlu-banti. n. The top line, the copy set to a schoolboy learning to write. A pattern, మాదిరి. One who is or sets an example; a paragon of excellence, an example, ఉదాహరణము. adj. Excellent, శ్రేష్ఠము, శ్రేష్ఠుడు, శ్రేష్ఠురాలు. 'మేదినీనాధులకునెల్ల మేలుబంతిగా బ్రవర్తింపకేల, దుష్కర్మివైతి.' Vish. ii. 116. 'నిజచరిత్రంబు భావిబూభుజులకెల్ల మేలుబంతిగవసుమతియేలుచుండె.' ib. vi. 63. మేలలుమచ్చు mēlu-maṭsṭsu. n. An upper storey, చంద్రశాల. మేలుమచ్చులు a kind of game played by boys. మేలురాసి mēlu rāṣi. n. The top part of a heap of winnowed grain. తూర్పెత్తిన ధాన్యపుసోగు. మేలువాడు mēlu-vāḍu. n. A lover, విటుడు, వలపుకాడు, మంచివాడు. 'అంతరాధకుమేలు వాడైమురారి.' A. v. 56.

(p. 1070) rā rā. [Tel.] The infinitive of imperative of వచ్చు. See note under రమ్ము. మా యింటికిరా come, to my house. రాదలచినాడు he thought of coming. రాలేను I cannot come. 'దగ్గిర రానెదుర్కొని.' (T. iv. 173.) when he drew near, (she) turned towards him. రాక, రాకడ or రావడము rāka. n. Coming, arrival, approach. వచ్చుట. రాకపోకలు coming and going. రాక. adv. Without coming. రాకపోవు or రాకయుండు rāka-pōvu. v. n. Not to come or arrive. రాకు or రాకుము rāku. v. imp negative. Come not, do not come, రావద్దు. రాబడి rā-baḍi. n. Income, వచ్చుబడి. రాగాపోగా rāgā-pōgā, (lit: coming or going.) adv. In the end, finally, at last one way or another, with one thing or another. రాగాపోగా నిలిచినదియిది after all this is the remainder. రాడు rāḍu. (3d. pers. sing. masc. neg. aorist of వచ్చు.) He will not come, he does not come. రాదు rādu. (3rd. pers. sing. neut) It does not come. It is used as an auxiliary signifying prohibition: కోపపడరాదుగాని చెప్పుతాను you must not be angry but I will tell you. నిరాశకారాదు we should not give up hope. అట్లు చేసినట్టు ఎంచరాదుగాని we must not imagine he has done so, but yet. నేను ఇక్కడ ఉండరాదు. I must not stop here. రాని rāni. (neg. rel. participle of వచ్చు.) Which has not come which shall not come or does not happen. పనికిరాని or అక్కరకురాని useless. చెప్పరానిమాట what is not fit to be said. వచ్చీరానిమాటలు a half formed pronunciation as that of a child beginning to speak. వాడు వచ్చీ రానివానితో౛తే his coming is as useless as if he were absent. చదువురానివాడు one who cannot read, an illiterate man. చదవరానిజాబు an illegible letter, or a letter that should not be read. 'వచనములు రానికడుచిన్న వానినిన్ను' thee, a child unable to speak. Yamunā Charya Charitra. i. 73. రాను rānu. (first person neg. aor. of. వచ్చు.) I will not come or I do not come. Also, a noun neaning coming, as రానుపోను both coming and going, as రానుపోను both coming and going. రానుపోను పదిదినములుపట్టును to go and return will take ten days. రానున్నది that which is to come or to happen. 'రానిదికోరినరాదది రామన్నది కోరకున్న రాకుండదుగా' (Sumati. 137.) what cannot happen though desired: that which will happen though desired: that which will happen though undesired will not fail to come to pass. రాబట్టు rā-baṭṭu. v. a. To receive, receive back, recover, regain. వచ్చినదాన్ని రాబట్టు receive that which is sent to you. రామి rāmi. (negative verbal noun of వచ్చు.) The not coming, non-arrival, రాకపోవడము. plu. రాములు. చేయరామి impracticability. తిప్పరామి the difficulty of turning (it.) కానరామి the not seeing, the impossibility of seeing. 'అక్కచుడు రామినప్పుడు పొక్కుచునీదేవయాన' (Yayati. iii. 126.) grieved at his not coming or at his non-arrival.

(p. 1106) lekka lekka. [Tel.] n. Number, సంఖ్య. An account, a sum in arithmetic, reckoning. గణితము. [from Skt. లక్ష్యము.] Esteem, regard. లక్ష్యము. లెక్కలేని numberless. వాడు మంచిలెక్కగాడు he is a good accountant. వాడు లెక్కలు చదువుచున్నాడు or నేర్చుకొంటున్నాడు he is learning arithmetic. లెక్కతేల్చు to ascertain the balance in an account. లెక్కచూచు to make out or look over an account. వాడు నన్ను లెక్క చేయలేదు he disregarded me. లెక్కగొను, లెక్కచేయు or లెక్కించు lekkagonu. v. a. To esteem, respect. లక్ష్యముచేయు, గౌరవించు. లెక్కపెట్టు or లెక్కించు lekka-peṭṭu. v. a. To reckon, count. To regard, mind, esteem. ఎంచు. లక్ష్యముచేయు.

(p. 1122) vaccu vaṭsṭsu. [Tel.] v. n. To come, arrive. To happen, occur, take place. చేరు, సంభవించు, కూడు, ప్రాప్తమగు. రేపువత్తురు they will come tomorrow. నిన్నవస్తిమి we arrived yesterday. నాతో కూడావచ్చినాడు he accompanied me. మనసువచ్చినన్నికాగితాలు పుచ్చుకొన్నాడు he took as many papers as he pleased. నీ మనసువచ్చినట్టు చెయ్యి do as you please. This verb is used (like Come in all languages), in numerous senses. వచ్చేతేప next time. వచ్చేనెలలో in the next month. వచ్చేకడగండ్లు రాకమానవు the evil that must happen will happen. As an auxiliary, it is added to the present participle of any verb to denote long habit or continuance, as చదువుచువచ్చినాడు he continued to read. అట్లుచేయుచు వచ్చినాడు I have been doing so all along. అక్కడికి పోవుచువచ్చినాడు he used to go there. It is also joined to the past participle of the verb వలయు. ఇట్లు చేయవలసి వచ్చినది it became necessary to do so. It is added to the infinitive in A. ఇది మాకు తెలియవచ్చినది it came to our knowledge. నాకు బుద్ధిచెప్పివచ్చినాడు he went so far as to advise me. వచ్చు or వచ్చును (the third person singular aorist of వచ్చు) is used with the infinitive as an auxiliary signifying permission, possibility or probability. నీవు అక్కడికి పోవచ్చును you may go there. మేము రావచ్చునా? may we come? అట్లు కావచ్చును it may be so perhaps. రాదు (the neg. aor. 3rd person singular) means must not or cannot. నీవు అక్కడికి పోరాదు you must not go there. నేను చేయరాదు I cannot do it. అట్లా చెప్పరాదా can you not say so? Added to a dative, వచ్చు is used to mean To be got, gained, acquired, to be available. ఆ భాష వానికి వచ్చినది he has learned the language, he knows that tongue. ఈ బియ్యము నెల దినాలకు వచ్చినవి this rice lasted for one month. వానికేమివచ్చినది what happened to him? ఇయ్య మనసువచ్చినది he was inclined to give it. వానికి బుద్ధివచ్చినది he has learnt sense. వానికి మీసాలువచ్చినవి his whiskers have grown. దానికి మళ్లీ కండ్లు వచ్చినవి she has recovered her sight. ఆ బిడ్డకు పళ్లు వచ్చినవి the child has cut its teeth. ఇక్కడ సకారమునకు లోపము వచ్చినది there is an elision of the letter S. వానికి అన్నానికే లోపము వచ్చినది he is even in want of food. వానికి ఒంటికివచ్చినది he fell sick. ఇది పనికివచ్చును this will do, this will be useful. ప్రాణమునకు వచ్చే perilous, hazardous. ఇది నీ ప్రాణమునకు వచ్చును this will put your life in peril. నోటికివచ్చినట్టు వానికి తిట్టినాడు he gave them all the abuse he could think of. అతని పేరు నాకు రాలేదు I cannot recollect his name. ఆ పాఠము వానికి రాలేదు he does not know the lesson. వచ్చుబడి vaṭsṭsubaḍi. n. Income. ఆయతి. రాబడి. వానికి నిండా వచ్చుబడియున్నది he has a large income. వచురాములు vatstsu-rāmulu. (వచ్చుట+రామి.) n. Coming and not coming. వచ్చుటయును రామియును.

(p. 1154) vāyiñcu vāyinṭsu. [Tel.] v. a. To beat. strike, sound or play on a drum, a lute, &c. మేళముమొదలైనవాటినికొట్టు, వీణెమీటు, సన్నాయిమొదలైనవాటిని ఊదు. చదువునుగుంటబెట్టి గంటవాయించు to forget what one has learnt. వాయింపు vāyimpu. n. Sounding a drum, etc. వాయించుట, వాయిదము same as వాద్యము. (q. v.) వాయిద్యము corruption of వాద్యము (q. v.)

(p. 1174) viditamu viditamu. [Skt.] adj. Known, understood, evident, plain. తెలియబడిన, స్పష్టమైన. 'వీరుదిక్పాలురువిదితయశులు.' M. III. ii. 34. విదితముగా viditamu-gā. adj. Clearly, plainly, evidently. విశదముగా, స్పష్టముగా. 'విదితంబుగశాస్త్రంబులు చదువుచు వర్తించె.' Vish. vi. 8. 'జగద్విదితముగను.' Kuchleo. ii. 47. విదితుడు vidituḍu. n. A well-known or celebrated man. తెలియబడినవాడు, ప్రసిద్ధుడు.

(p. 1175) vidya vidya. [Skt. from విద్ to know.] n. Knowledge, science, learning, education; an art, చదువు, జ్ఞానము. Conjuring, juggling. మహావిద్య the great art, i.e., magic. విద్యాధరుడు vidyā-dharuḍu. n. A demigod of a particular class, a fairy, or genius, జీమూతవాహనాదిజాతి. విద్యార్థి vidy-ārthi. n. A pupil, student, చదువు కోరువాడు, చదువుకొనువాడు. విద్యావంతుడు vidyā-vantuḍu. n. A man of learning.