(p. 129) āsēkamu āsēkamu. [Skt.] n. Sprinkling water. నీళ్లు చల్లుట.

(p. 444) calla ṭsalla. [Tel.] n. Curds beaten with water, buttermilk. మజ్జిగ. చల్లకైవచ్చి ముంత దాచనేల, చల్లకు పోయి ముంత దాచడమేమి why conceal your pot when you come for buttermilk, i.e., why do you beat about the bush? or, why mince the matter? చల్ల or చల్లని adj. Cool, cold. శీతము. Benign, merciful, healing. Comfortable. చల్లకము ṭsallakamu. n. Sprinkling. Watering, irrigation. చల్లుట. చల్లకడి ṭsalla-kaḍi. n. Flummery: buttermilk mingled with fenugreek. మెంతిమజ్జిగ. చల్లకవ్వము ṭsalla-kavvamu. n. A churn-staff: The bird called King-fisher: also a name for the insect called గొల్ల భామపురుగు mantis precatoria. చల్లగడ్డ ṭsalla-gaḍda. n. The linear leaved asparagus. Asparagus sarmentosus, Willden. Hamsa. iv. 12. Ainslie. ii. 409. Rox. ii. 151. Watts. శతమూలి. చల్లగా ṭsalla-gā. adv. Easily, gently, well, safely, comfortably: in good health, softly, deliberately. చల్లగాచూచు to look at or regard with satisfaction. చల్లగామాట్లాడు to speak coolly or gently. మీదొరతనము చల్లగా నుండవలెను may your reign be peaceful! వాని చెయ్యి చల్లగా నుండవలెను may his hand be blessed! 'తే అందరికి నన్నివగల నానాందమిచ్చి, చల్లచేయగ.' (Ila. i. 79.) with her graces she charmed them all, cheering and refreshing their hearts. కన్నులచల్లచేసె. (T. ii.38.) it cheered his eyes. చల్లని చెయ్యగల వైద్యుడు a physician with a lucky hand. చల్లనిప్రభువు a kind master. చల్లచప్పుడు ṭsalla-ṭsappuḍu. n. A fool జడుడు. చల్లచీమ or చలిచీమ ṭsalla-chīma. n. A black ant, so called because it is benign or merciful in not stinging as the red ant does. చల్లజంపు ṭsalla-zampu. n. One who kills in cold blood. A cruel man భయంకరుడు. చల్లటి ṭsllaṭi. adj. Cool Convex. చల్లటిబిళ్ల a convex plate of glass. as distinguished from అద్దపుబిల్ల a pane. చల్లడము or చల్లాడము ṭsallaḍamu. n. Tight drawers or breeches: short trousers, which reach as far as the middle of the thigh. The loose skirt end of the waist band that hangs in front: ఇ౛ారు, సగముతొడవరకు తొడుగుకొనే గుడిగి. చల్లదనము or చల్లన ṭsalla-danamu. n. Coolness, coldness. చల్లనీరుకణితి ṭsalla-nīru-kaṇiti. n. A sort of fish. A species of sparus. Russell's fishes. No. 104. చల్లలపడు ṭsalla-paḍu. v. n. To cool. చల్లన గు. చల్లరసము Same as చల్లకడి. చల్లరాడు tsalla-rāḍu. n. The post (తరికంబము) round which the string passes, which works the churning stick. చల్లవడియము tsalla-caḍiyamu. n. A kind of cake. వడియములలో ఒకభేదము. చల్లచేయు ṭsalla-chēyu. v. t. To cool. చల్లపరుచు. చలల్లారు tsallāru.v. n. To grow cool. చల్లపడు. To become calm, to be allayed, restrained or pacified ఉపశమిల్లు. To be extinguished. చల్లార్చు tsall-āruṭsu. v. a. To cool or calm, to allay, restrain or pacify, to extinguish.

(p. 445) callu tsaliu. [Tel.] v. a. To sprinkle, to scatter. To water or irrigate, to sow. Also (metaphorically,) of a smile spreading over the face. కూటిలో మన్నుచల్లడము to throw earth in one's food, i.e., to take away one's bread, to ruin one. ఇంటిమీద నిప్పులుచల్లిరి they scattered fire on the house. మొక్కచల్లు to transplant corn. తోటకు నీళ్లు చల్లినారు they pumped water into the garden. ధూళిచల్లి sprinkling dust. చల్లుపోరాడు or చల్లులాడు tsallu-pōrāḍu. v. n. To fling water or dust at each other. R. I. 211. 186.

(p. 637) nalla nalla. [Tel.] adj. Black. n. Blackness. నలుపు. Black stuff: charcoal, బొగ్గు. Blood, నెత్తురు. నల్లంగి nallangi. n. A sort of snipe. నల్లిండ్లు nallinḍlu. (నల్ల+ఇండ్లు.) n. Brahmin houses. అగ్రహారము. ఔపాసన ధూమము చేత నల్లనైనయిండ్లు. నల్లంచిగాడు or నల్లచ్చిగాడు nallanchi-gāḍu. n. The Black backed Indian Robin, Thamnobia fulicata. పెద్దనల్లంచి or చారలగాడు the Magpie Robin, Copsychus saularis. పొదనల్లంచిగాడు or తోకనల్లంచిగాడు the Shama, Cittocincla macrura. నల్లఉలవి, తీవిఉలవి or ఉలవటెంకి nalla-vulavi. n. A fish, Rhynchobatus djeddensis. నల్లకాత or ఇజ్జనల్లతీగె a certain plant. నల్లకిచు see నలికిరిపాము or నలికీచి. నల్లగిల్లు nalla-gillu. v. n. To blacken, become dark, నల్లపడు, నల్లనగు. నల్లగుండు nalla-gunḍu. n. An eel. నల్లగుడ్డు nalla-guḍḍu. n. The pupil of the eye, కనీనిక. నల్లజీనువాయి. nalla-jīnuvāyi. n. The Black-headed Munia, Munia malacca. నల్లచీమ nalla-chīma. n. A black ant. నల్లజీలకర్ర nalla-jīlakarra. n. Black cummin. Nigella indica. Rox. ii.646. నల్లచేమ the black species of చేమకూర. నల్లటి or నల్లని nallaṭi. adj. Black. నల్లతిమిరిమీను nalla-timiri-mīnu. n. A fish. Narcine timlei. నల్లదనము nalla-danamu. n. Blackness. నల్లదాసరిగాడు nalla-dāsari-gāḍu. n. A tortoise. తాబేలు. నల్లద్రావుడు nalla-drāvuḍu. n. A demon. రాక్షసుడు. నల్లదిండి or పొత్తిలసొర nalla-dinḍi. n. A fish, Rhinchobatus ancylostomus. (F.B.I.) నల్లన nallana. n. Blackness. నల్లనయ్య lit: the black god, i.e., Krishna. నల్లపుస nalla-pūsa. n. A black bead. నల్లపడు nalla-paḍu. n. To turn black, to blacken. నల్లమందు nallamandu. n. Lit the black drug, i.e., Opium. అభిని. నల్లమడుగు a black pond, that is, a deep pond. మిక్కిలి లోతుగలమడుగు. నల్లమాను nallamānu. n. Black wood. A sort of harrow used before or after sowing the seed, to level the ground. మాగాణిభూమి దున్ని విత్తనములు చల్లుటకు ముందుగా చిదపచిదప నీరు సర్దుకొనుటకు రెండుతాళ్లు కట్టి తోలేది. నల్లవలువ తాలుపు one who wears a black dress; an epithet of Balarama, నీలాంబరుడు.

(p. 1208) veda veda. [Tel.] n. Sowing of the seed, విత్తుట, విత్తులుచల్కడము. The rutting season, పశుఋతువు, ఫలించుకాలము. వెదబడ్డది the seed is sown. 'సీ హల జీవి సందోహములకు బలాకికావిసరంబులకు మంచి వెదలుదొరికె.' A. iv. 160. A woman's tresses, కొప్పు. వెదగొర్రు vēda-gorru. n. A drill-plough. విత్తనము వేయు మూడు కర్రులు గలవాగేలు. వెదచల్లు veda-ṭsallu. v. a. To scatter, to sow broadcast. పార౛ల్లు. 'వేడిమిరిక్కుల వెదచల్లుకొనుచు.' DRY. 1412. To cause to spread, వ్యాపింపజేయు. వెదచిందు veda-chindu. v. n. To spread, వ్యాపించు. వెదపెట్టు veda-peṭṭu. v. a. To scatter, sow, as seed, చల్లు, విత్తు. To impregnate, గర్భాధానము చేయు, బీజావాపముచేయు. వెదావు ved-āvu. n. A cow that is in heat, ఫలపడడానకు ఆ యుత్తముగానుండే ఆవు, పొర్లుటకుతగియున్న ఆవు.

(p. 1315) savyamu savyamu. [Skt.] adj. Left, left hand. వామము, ఎడమ. అపసవ్యము the right. సవ్యకరము the left hand. ౛ందెమును సవ్యముగా వేసుకొని యుండినాడు he wore the Brahminical thread on the proper shoulder, i.e., the left shoulder. ౛ందెమును అపసవ్యముగా వేసుకొని యుండినాడు he wore the thread on the wrong shoulder i.e., the right shoulder. నక్తమచరుండుదంచితగతి సవ్యదిశకొత్తతరుమనపసవ్యగతింజాళెంబునహయంబు బోనిచ్చుచు.' Swa. iv. 159. 'నీరుకావులు కట్టినీళ్లదర్బలచేత సవ్యాపసవ్యతల్ చల్లువారు.' Rama Stava. Raj. ii. 74. సవ్యముగా savyamu-gā. adv. Towards the left hand. ఎడముగా. సవ్యసాచి savya-sāchi. n. Ambidexter; a title of Arjuna, because he used both hands equally well. అర్జునుడు. సవ్యేష్ఠుడు savyē-shṭluḍu. n. A charioteer, who stands on the proper side, that is, on the left. రథసారధి.

(p. 1328) sāvi sāvi. [Tel.] n. Time. కాలము. A blasted stalk of withered corn. తీరా పండక మునుపే యెండిపోయిన పైరు. 'ఎరువుజిల్లెడుసావి నెరువుచల్లుగ తాభిమానుడైగంపలతానెతెచ్చి.' KP. iv. 84.

(p. 1352) sēkamu or సేచనము sēkamu. [Skt.] n. Wetting, sprinkling. తడుపుట, చల్లుట. ప్రోక్షణము. సేకముచేయు to smear, చరుము. 'ఇవియాదిగా మందులన్నియు గూర్చిచెచ్చెరతనువెల్లసేకంబుచేసి.' BD. iii. 1162. 'భవదీయవిలోక నామృతసేకంబున.' M. XII. i. 33. 'ఘనబీజములపాదు గావించి నాటిజలసేకమున పోషణము గావించి.' Sar. D. 375.