(p. 232) kaṭṭu kaṭṭu. [Tel.] n. A tie, bond, band. A bandage, a knot బంధము, ముడి. A rule, regulation, law. నిబంధనము, నిర్బంధము. A tax or duty. Fascination,. వాకట్టు striking dumb. Soil, place ప్రదేశము. ఇసుకకట్టు sandy soil. System, fashion, mode or plot, device. కట్టుగా మాట్లాడు to speak by rule or consistently. A strike. వారు కట్టుకట్టినారు they struck work. Form, shape. Prohibition, restriction, a charm, an enchantment. మితి. A streak. నూనూగు మీసకట్టు the line of his budding whiskers. The hoop or band of a bucket, the tire of a wheel. The water in which any kind of pulse is boiled except rice. ఉలవకట్టు boilings of horse gram. Season, weather. part of the year. ఋతువు. శీతకట్టు the cold season. A forged coin. సీసకట్టు రూపాయి a leaden rupee. వెండికట్టు a silvered coin. జాతికట్టు the tie of kindred, the custom of the caste. మంత్రకట్టు fascination, charming by spells. మడికట్టు a waistband or girdle, నీరుకట్టు a stoppage of urine. వలకట్టు a weir in a river, posts to fasten a net to ఈ యింటిలో ముందరికట్టు పెద్దది వెనకటికట్టు చిన్నది the front of this house is larger than the back rooms.

(p. 442) cappa or చప్పని ṭsappa. [Tel.] adj. Vapid, tasteless, insipid. రసహీనము. చప్పనిభూమి barren land. చప్పనినీళ్లు insipid water. చప్పబడ్డ inactive, passive, spiritless. చప్పనిపథ్యము a plain diet ఆ యుద్ధము చప్పచల్లారినది the battle is entirely calmed down. చప్పగా ṭsappa-gā. adv. Insipidly. చప్పగానుండే tasteless, unattractive. చప్పసొర్ర ṭsappa-sorra. n. A kind of fish Zygæna blochii (F.B.I.) చప్పదనము or చప్పన ṭsappa-danamu. n. Insipidity. చప్పిడి ṭsappiḍi. adj. Flat, not projecting: insipid: void of any taste. చప్పిడిముక్కు a flat pug nose. చప్పిడి పిరుదులచిన్నది a thin-flanked girl.

(p. 416) cinna chinna. [Tel.] adj. Small, little, short, young, mean, trifling, insignificant, narrow: disgraceful. ముఖము చిన్నచేసుకొను to be ashamed, to be downcast or sorrowful. Junior, Younger, smaller. చిన్నచూపు humiliation, scorn. దేవుడు చిన్నచూపుచూస్తే యెవరేమి చేయవచ్చును when God withdraws his favour what can man do? చిన్న ఆకురాయి chinna-ākurāyi. n. The Blackheaded Cuckoo-Shrike, Campophaga sykesi. (F.B.I.) చిన్నకారు chinna-kāru. n. Childhood, youth. చిన్నకారుపిల్లలు young children. చిన్నతనము chinna-tanamu. n. Infancy: littleness, smallness. Disgrace, dishonor. ఇందువల్ల కులమునకంతా చిన్నతనము వచ్చినది this is a disgrace to the whole caste. చిన్నది chinnadi. n. A little one. A girl, a lass. ఈ చిన్నది అతనిభార్య this girl is his wife. పెద్ద చిన్నది the eldest daughter; or, a grown girl.

(p. 419) cirinavvu chiri-navvu. n. A smile, a smirk or slight laugh. చిరినాలుక chiri-nāluka. n. The little tongue, that is, the uvula. చిరిమాను, తీగమాను or ఎల్లమద్ది a plant called Anogeissus latifolia. (Watts.) చిరిమితరటు chirimi-taraṭu. n. A whip or scourge. తోల్లినచబుకు. చిరివేరు chiri-vēru. n. The chay root which produces a red dye. Oldculandia umbellata. చిరుతాళిబాదు chiru-ṭāḷi-bādu. n. A tree called Dalbergia scandens. Rox. iii. p. 232. చిరుగొమ్మ chiru-gomma. n. A cornice, a battlement. Bhanumati. iv. 135. చిరుచాప chiru-chāpa. n. A fine silky mat woven of bulrushes. చిరుత or చిరు chiruta. adj. Young, little. చిన్న. n. A bit, piece, fragment. Youth, childhood. A young one, a child, a boy. శిశువు. చిన్నది. చిరుత చూపుతో చూచి to look unkindly. చిరుతలు chirutalu. n. Dazzling, radiance, swimming of the eyes: మిరుమిట్లు. నా కన్నులకు చిరుతలు కమ్మనివి or చిరుతలు పారినవి my eyes are dazzled. చిరుత, చిరుతపులి or చిరుతగండు. n. A hunting leopard, commonly called a Cheeta. Cyṇœlurus jubalus. The leopard or Panther, Felis pardus. (F.B.I.). చిరుతిండి or చిరుదిండి chiru-tinḍi. n. Slight fare, such as cakes, fruit and the like. చిరువాలు chiru-vālu. (చిరు+పాలు) n. Boiled milk. చిరోష్మ chirōshma. adj. Heated, lukewarm. కొంచెముగ కాచిన. A. iv. 174.

(p. 422) cīkaṭi chīkaṭi. [Tel.] n. Darkness. అంధకారము. కనుచీకటి twilight. చీకటితో లేస్తిని I arose before dawn. చీకటిగాము. Rāhu. చీకటిగొంగ the sun. చీకటి adj. Dark, obscure, hidden, imperceptible. చీకటితప్పు a latent or hidden offence, i.e., adultery జారత్వము. చీకటి మొటికిళ్లు a certain game played by boys. చీకటిమ్రాకు chīkaṭi-mrāku. The tree called Exonthocymus pictorius. తమాలము. చీకటీగ chīkaṭtīga. n. Lit. the invisible fly. A small mosquito. చిన్నదోమ. చీజీకటి chī-jīkaṭi. n. The lighter twilight, as opposed to చిమ్మచీకటి.

(p. 708) pannā pannā. [Tel.] n. A frame used in weaving. The frame on which paper is made. The breadth of a cloth. ఆ గుడ్డ యొక్కపన్నా చిన్నది that cloth is not broad. A strip of cloth cut out as for jacket.

(p. 790) pedda or పెద pedda. [Tel.] adj. Great, big, large. గొప్ప, అధికమైన. Long, high, tall, పొడుగైన. Loud. Chief, principal, ముఖ్యమైన. శ్రేష్ఠము. Respectable, honest, honourable. Old, aged. Senior. n. An elder, or senior. జ్యేష్ఠుడు, జ్యేష్టురాలు పెద్దవాడు. An old man, వృద్ధుడు, ముసలివాడు, ముసలిస్త్రీ, A great man, గొప్పవాడు. An ancestor. A chief ruler or prince. రాజు. adv. Greatly, much. మిక్కిలి, అత్యంతము, 'పెద్దపెచ్చి.' M. I. v. 272. పిన్నంతరము the proper distinctions between old and young, respective rank. పెద్దకాలము a long time: also, old age. అతనికి పెద్దకాలము సమీపించినది or సంభవించినది he has become an old man. 'కడుపెద్దదవ్వుపోయి' going a great distance. M. I. i. 190. ఇందుకు పెద్దమాటలెందుకోయి why make such a noise about this? ఇది ఒక పెద్ద పనియా is this a great matter? పెద్దమేలయ్యె so much the better, సర్వోత్తమమాయెను వేల్పుపెద్ద the father or ruler of the gods. బడిపెద్ద a class leader, or head boy. పిన్నపెద్దలు young and old, every body; or village elders. 'మా పెద్దలు మునువేల్పులు' my ancestors were the gods. B. X. 6. పెద్దకాపు pedda-kāpu. n. The headman among the ryots of a village, a village headman, గ్రామాధికారి, గ్రామములో పెత్తనముచేసే కాపువాడు. పెత్తండ్రి pettanḍri. పెద్ద+తండ్రి.) n. A father's elder brother: the husband of a mother's elder sister. పెత్తల్లి pet-talli. (పెద్ద+తల్లి.) n. A mother's elder sister. The wife of a father's elder brother. పెత్తనము or పెద్దతనము pet-tanamu. (పెద్ద+తనము.) n. Power, authority, headship. Greatness, rank, respectability, chieftainship. పెద్దమనిషితనము, గొప్ప, గౌరవము. 'పెద్దతనము పోయె బుద్ధి పెడతలబట్టెన్.' T. iv. 15. Superintendence. అధికారము. Old age, ముసలితనము. పైన పెట్టుకొన్నపెత్తనము assumed superintendence. మొగుడు చావగానే ముండకు పెత్తనము వచ్చినది after the death of her husband the widow became head of the family. పిల్లపెత్తనములు childish management. బెస్తపెత్తనము official insolence or swagger. ఆయనకు పెత్తనము వచ్చినది, బైట తిరుగలేడు he is now aged, he cannot walk about. పెత్తనగాడు pettana-gāḍu. n. A superintendent, a chief. అధికారి. పెద్దకిరీటిగాడు or చింకబెల్లించి pedda-kirīṭi-gāḍu. n. The Indian Grey Shrike, Lanius lahtora. (F.B.I.) పెద్దకోమటి or పెద్దనెట్టి pedda-kōmaṭi. n. The head man or leader among the merchants. పెద్దచేయు pedda-chēyu. v. a. To magnify, honour, increase. 'ప్రియముపుట్టంగ నెంతయు బెద్దజేసి.' Vish. vi. 36. పదిమందికూడి యెవణ్ని పెద్ద చేస్తే వాడే పెద్ద he is honorable whom all consent to honor. ఆ దీపమును పెద్దచేయుము put the light out. పెద్దతల pedda-tala. n. A leader.పెద్దయైయుండి కార్యమును నడిపించువాడు. పెద్దది pedd-adi. n. An old woman: an old animal; a large or great thing. పెద్దనల్లంచిగాడు లేక చారలగాడు pedda-nallanchi-gāḍu. n. The Magpie Robin, Copsychus saularis. (F.B.I.) పెద్దనిదుర or పెద్దనిద్ర pedda-nidura. n. Deep sleep, i.e., Death. చావు, దీర్షనిద్ర పెదనిద్రపోవు pedda-nidra-pōvu. v. n. To die. చచ్చు. పెద్దనెల pedda-nela. n. The month called జ్యేష్ఠమాసము. పెద్దన్న pedd-anna. n. The eldest brother. పెద్దపులి pedda-puli. n. A royal tiger. వ్యాఘ్రము. పెద్దపులుగు pedda-pulugu. n. An owl. పెద్దపొల or పెద్దమాంసము pedda-pola. n. Cow's flesh, beef. గోమాంసము. పెద్దమనిషి or పెద్దమనుష్యుడు pedda-manishi. n. An aged person. A gentleman, an honest man, a man of respectability. నీవు చాలా పెద్దమనిషివి you are very fine fellow. ఆ చిన్నది పెద్దమనిషి కాలేదు that girl has not yet reached puberty, or arrived at maturity. పెద్దమనిషితనము pedda-manishi-tanamu. n. Manly or respectable conduct, propriety, decency, honesty. పెద్దమాను pedda-mānu. n. The name of a certain tree called Ailanthus excelsa. (Rox. & E. P.) కట్వంగము, దుండిగపుమాను, పెనుమాను. పెద్దమానుచెక్క or పట్ట the bark of this tree, or, of Ailanthus malabarica, which is used in medicine. పెద్దమ్మ pedd-amma. n. An elder mother, i.e., mother's elder sister or a father's elder brother's wife. పెద్దమ్మ is also the name of జ్యేష్ఠాదేవి a goddess who is the personification of misfortune, and is described as the elder sister of శ్రీ or Fortune. The word is also used to mean a wretched creature, a blockhead. వాణ్ని పెద్దమ్మపట్టుకొన్నది he is out of luck. వాణ్ని పెద్దమ్మ విడిచినది his luck has taken a turn. ఇది బుద్ధిమంతురాలు వాడు వట్టిపెద్దమ్మ she is a sensible woman, but he is a mere blockhead. పెద్దమ్మనేల a wretched bit of land. పెద్దమ్మతనము pedd-amma-tanamu. n. Wretchedness, stupidity. పెద్దయు pedda-yu. adv. Very, exceedingly, much. మిక్కిలి. పెద్దరికము peddarikamu. n. Greatness, rank, respectability, old age. పెద్దతనము, వృద్ధత్వము, గొప్ప, గౌరవము. పెద్దరోగము pedda-rōgamu. n. Leprosy. పెద్దలు peddalu. n. plu. Elderly people, one's seniors, the wise, తెలిసినవారు. Ancestors, fore-fathers. పెద్దవయస్సు pedda-vayassu. n. Old age. పెద్దకాలము. పెద్దవాడు pedda-vāḍu. n. An elder, senior, an old man. పెద్దవాకిలి pedda-vākili. n. The principal gate of a temple, &c.గోపురద్వారము. పెద్దవారము pedda-vāramu. n. Wednesday. బుధవారము. పెద్దవిన్నపము pedda-vinnapamu. n. Hardness of hearing. చెవుడు, బధిరత్వము. పెద్దవిన్నపముది pedda-vinnapamu-di n. A deaf woman. చెవిటిస్త్రీ. పెద్దవిన్నపమువాడు pedda-vinnapamu-vāḍu. n. A deaf man. చెవిటివాడు. పెద్దవీధి pedda-vīdhi. n. A highway, a public road, రాజవీధి, రాజమార్గము. పెద్దవేలుపు pedda-vēlupu. n. Brahma, బ్రహ్మ, సురజ్యేష్ఠుడు. పెద్దవేలు pedda-vēlu. n. The thumb, బొటనవేలు, అంగుష్టము. పెద్దాకుచెట్టు pedd-āku-cheṭṭu. n. A certain forest tree. పెద్దాపురి peddā-puri. n. A fine sort of sugar made at Peddapur, a town near Rajahmundry. పెద్ది peddi. (from పెద్ద.) adj. Great. పెద్దింటమ్మ pedd-inṭ-amma. n. A name of a certain village goddess, ఒక గ్రామదేవత. పెద్దేటికొంగ pedd-ēṭi-konga. n. The large river heron. The pelican.

(p. 819) pōyu pōyu. [Tel.] v. n. To arise, to be born or produced, పుట్టు, చెమటపోయు to perspire, చెమటపట్టు. చీముపోయు to suppurate as a boil, చీముపట్టు. వానికి యింకా అమ్మవారు పోయలేదు he has never had the small-pox. v. a. To pour, as water. To cast in metal or found. To fit on, as a halter as ఉరిపోయు. To place an arrow in a bow (బాణమును) సంధించు or కూర్చు. అమ్మవారు నిన్న సేతులుపోసినది the small pox came to a head yesterday. కట్టపోసినారు they built a bank. నారుపోయు to sow seed, which is afterwards to be transplanted. ఆకుపోయు to transplant rice. గోడపెట్టి ముదురుపోసినాడు he built a wall and placed a cope upon it. తలబ్రాలు పోసినది she poured the blessed grain upon their heads (in marriage.) ఉచ్చపోయు to make water, to pass urine. వడపోయు or వడకట్టు to strain rice, &c. ఉరిపోయు to cast a noose. వృథాగా నా ఉసురుపోసుకొన్నాడు he has injured me without any cause. పురుడుపోసేనిమిత్తము దానిని పుట్టింటికి తీసుకొని వచ్చినారు they brought her home to lie in. వాడు దానిని నోట్లో పోసుకొన్నాడు he poured it into his mouth. ఆ చిన్నది వానిని నీళ్లు పోస్తున్నది the girl is bathing him. ఆమె చెట్లకు నీళ్లుపోస్తున్నది she is watering the trees. బిచ్చమెత్తి పొట్టపోసు కొంటున్నాడు he fills his belly by begging. ఆసుపోసినది she placed the thread in readiness for weaving. పోయించు pōyinṭsu. v. a. To cause to cast or pour; to erect. గట్టుపోయించు to raise a bank. విగ్రహములు పోయించిరి they had some statues cast.

(p. 853) prauḍha prauḍha. [Skt.] n. A woman in the flower of youth, a lady, dame, గడితేరినస్త్రీ, ప్రగల్భురాలు. 'పరవశదైన్యమాడుకొను ప్రౌఢలగానదు.' Swa. v. 76. adj. Full grown, mature. Respectable, great, grand, fine, noble. ఎదిగిన, దిట్టయైన, గంభీరమైన. ప్రౌఢనాయిక a full grown girl. ప్రౌఢవాక్కు a grand style. ప్రౌఢకావ్యము a noble poem. ఆ చిన్నది ప్రౌఢ అయినతర్వాత after the girl grew up. ప్రౌఢత్వము prauḍhatvamu. n. Skilfulness; ability; grandeur. ప్రౌఢి or ప్రౌఢిమ prauḍhi. n. Dignity, skilfulness, ability, సామర్థ్యము, ఉత్సాహము, ప్రగల్భత. ప్రౌఢుడు prauḍhuḍu. n. One who is mature, wise, skilful, vigorous, clever. ప్రగల్భుడు, ఘనుడు. ప్రౌఢురాలు praudhurālu. n. She who is mature, skilful, wise, vigorous, clever. ప్రగల్భురాలు.

(p. 864) baḍiya or బడిద baḍiya. [Tel.] n. A stake or short thick stick. A cudgel. చిన్నదుడ్డు కర్ర. పిచ్చిబడియ a fool. See బడిత.

(p. 875) bāgu bāgu. [Tel.] n. Good, well being, a good state, or condition; health. క్షేమము, సుఖము. Beauty, charm, attraction. అందము Benefit, use, advantage. Manner, విధము. adj. Good, safe, sound, correct. క్షేమముగల. Beautiful, అందముగల. అట్లాచేస్తే యేమిబాగు what is the use of doing so? మహాబాగు very well, yes. బాగరి bāgari. (బాగు+అరి.) n. A beautiful or handsome woman or man. అందగాడు, అందగత్తె. 'తెల్లనితమ్మియందునెలదేటివలెన్ దగునొక్కబాగరిన్ నల్లనివాని.' R. iii. 44. బాగా or బాగుగా bāgā. adv. Well, properly, duly, satisfactorily, in good health. బాగానే ఉన్నది it is all right or safe. ఈ బట్ట బాగా ఉండలేదు this cloth is not good. వానికి బాగా ఉన్నది he is well. వానితలిదండ్రు లు బాగానే ఉన్నారు his parents are alive and well. వెన్నెల బాగా ఉండెను the moonshine was bright. చిన్నది బాగా ఉన్నది the girl is pretty. బాగుచేయు bāgu-chēyu. v. a. To do good to, to ameliorate. To mend, trim, repair. To cure. To clean. To set right, rectify, make fit, చక్కబరచు. బాగుదార bāgu-dāra. n. A small knife, చిన్నకత్తి. బాగుపడు bagu-padu. v. n. To be benefited, to thrive, to prosper. To recover health. To be reformed. బాగులోకివచ్చు to prosper or thrive. బాగులోకి తెచ్చు to benefit, ameliorate, rectify. బాగులాడి bāgu-lāḍi. n. A beau, అందగత్తె. బాగులు bagulu. n. Gestures, acts. వెర్రిబాగులు foolish gestures. వెర్రిబాగులవాడు or వెర్రిబాగులమారి one who acts as a mad man. 'బాలెవుం బాగులుమాయగన్గొనగపట్టుక వచ్చితిమయ్య.' Satya. iv. 9. బాగాలు (బాగు+ఆలు) the lovely wife. 'గురుని బాగాలు తమతోటగోడ దాటి.' T. iv. 145.

(p. 909) bolli bolli. [Tel.] adj. White spotted, white. తెల్లపోడగల 'బొల్లిమారలభల్లూకంబులును.' Parij. ii. 113. బొల్లిఅవు a white spotted cow. n. The white leprosy. శరీరమందుండే తెలుపు. A man with the white leprosy. బొల్లివాడు, బొల్లిగల పురుషుడు. బొల్లికోడి bolli-kōḍi. n. The coot, Fulica atra. (F.B.I.) 'ముట్టె కోడయుబోడ పొన్నంగికళ్లేట బొల్లికోడి.' H. iii. 13. బొల్లిగద్ద or బొల్లి మోముపులుగు bolli-gadda. n. The white faced kite, గరుత్మంతుడు. బొల్లితనము bolli-tanamu. n. Whiteness. శరీరమందుండే తెలుపు. Disgrace, dishonor, చిన్నదనము. 'మర్మభేదులయిన మార్గణములకోహ, టించి సిగ్గుజలముడిగ్గనాడి, యెల్లజనులు చూడ బొల్లితనంబున, కోర్చియక్కమారుడోడిపారె.' M. xiii. i. 14. బొల్లిమోర మెకము bolli-mōra-mekamu. n. A bear, ఎలుగు.

(p. 1130) vayasu or వయస్సు vayasu. [Skt.] n. Age, time of life, any period of life, ప్రాయము. ఈడు. Youth, యౌవనము. వయసువచ్చినవాడు a full grown boy. వయఃకాలము youth, maturity. వయసువచ్చినచిన్నది a grown girl. వయస్తంభము the art of prolonging youth by finding the philosopher's stone. 'వాద వయస్తంభవశ్యాషధములు.' L. vii. 370. వయసుది vayasu-di. n. A young woman. యౌవనవతి. వయసువాడు vayasu-vāḍu. n. A young man. యౌవనవంతుడు. వయస్థుడు vayas-thuḍu. n. A man in the prime of life. పడుచువాడు. వయస్య vaya-sya. n. A female friend. చెలికత్తె, సఖి. వయస్యుడు vayasyuḍu. n. An equal, a friend. స్నేహితుడు, సఖుడు.