(p. 15) andhakāramu andhakāramu. [Skt.] n. Darkness. చీకటి.

(p. 15) andhatamasamu andha-tamasamu. [Skt.] n. Thick darkness. కటికచీకటి, చిమ్మచీకటి.

(p. 15) andhamu andhamu [Skt.] n. చీకటి.

(p. 139) irulu irulu. [Tel.] n. Shades, shadows, darkness. చీకటి, చీకట్లు. ఇరులుకొను irulu-konu. v. n. To become dark or obscure. చీకటిపడు. ఇరులగొంగ irula-gonga. n. The destroyer of darkness. i.e., the Sun.

(p. 230) kaṭika or కటికి kaṭika. [Tel.] adj. Mere. quite, entire, total, downright, cruel, unfeeling, horrid. కటికపని butchery. కటికచీకటి utter or thick darkness. నిన్నంతా నేను కటికపస్తు ఉంటిని all yesterday I was absolutely starving. కటిక్కన or కటిక్కిన kaṭikkana. adv,. Sharply, smartly, without making any allowance, కటిక or కటికవాడు kaṭika n. A butcher. మాంసమమ్మువాడు.

(p. 241) kanucīkaṭi kanu-chīkaṭi. [Tel.] n. Twilight.

(p. 245) kappiri kappiri. [Tel.] adj. Dusky. చీకటికప్పిరి గానున్నది there is still some darkness.

(p. 267) kāku kāku. [Tel.] n. Confusion. కలత. Pain. గాసి. 'గాలిరజోవ్యాప్తిగా కుజేసి.' Vasu. iv. 14. adj. Vain వ్యర్థము, శూన్యము కాకుచేయు kāku-chēyu. v. a. To throw into confusion. To outvie or outshine. కాకుపడు to be troubled, startled, or in confusion. T. iv. 153. కాకుపరచు to throw into confusion. 'చీకటికాటుకపిట్టలు కాకుపడన్, భాస్కరుండు కరజాలకముల్ వీకనిగడింప, తారలు వ్యాకులతందారెఖగములగుటన్భీతిన్.' T. iv. 153.

(p. 275) kāru kāru. [Tel.] n. A season, time of the year. కాలము. చిన్నకారు childhood, youth. తొలికారు the opening of the year. కారు మెరుపు or తొలికరుమెరుపు or క్రొక్కారు మెరుంగు vernal lightning తొలివానకాలపు మెరుపు. నవకారు Spring. ఈ సంవత్సరములో ముక్కారులున్ను పండినవి the three seasons have yielded crops this year. ఒక కారు కోడిపిల్లలను అమ్మివేసినాను I have sold one brood of chickens. నాలుగు కారులగిత్త a heifer four years old. కారు కాలము, ఫలకాము harvest time. కారు పంట, a crop that depends on the rain. వర్షాకాలమందు నీరాసరానుపండే పల్లపుపంట, కారువడ్లు rice grown in the hot season, ఎండకాలమందు పండే వరి ధాన్యము. కారువాయిధర price current of grain at the time of reaping. A plough-share. పటుకారు or నీరుకారు tongs, a pair of pincers. Darkness, jetty blackness. నలుపు, చీకటి. కారుకమ్మెను darkness came on. A forest కారుచిచ్చు wild or forest fire. The plu. కారులు, అనగా వదరులు hard language; reviling. పరుషవచనము; vain talk వ్యర్థవచనము. కారులు lies అబద్ధములు. A stain కర్రు. Ignorance అజ్ఞానము.

(p. 277) kālamu kālamu. [Skt.] n. Time, occasion, period. Season, weather. The tense of a verb. Death చావు. Blackness నలుపు. భూతభవిష్యద్వర్తమానకాలములు the past, future, and present tenses. కాలముచేయు to die. వర్షాకాలము the rainy season. శీతకాలము winter. ఎండకాలము summer. the bright fortnight or moonlight weather. చీకటికాలము the dark fortnight. కాలముజరుపు to demur: to put off. మీరు ఎట్లా కాలము జరుపుకొంటున్నారు how do you pass your time, or how do you live? కాలత్రయము at the three times of the day, morning, noon and night, or, the present, past and future. కాలత్రయములందున్ను perpetually. కాలకంఠము kāla-kaṇṭhamu. n. The black-throat, i.e., a sparrow పిచ్చిక. A peacock నెమలి. A wagtail కాటుకపిట్ట. కాలకంఠుడు or కాలకంధరుడు kāla-kaṇṭhuḍu. An epithet of Siva. కాలకూటము kāla-kūṭamu. n. Mortal poison: venom. విషభేదము. కాలక్షేపము kāla-kshēpamu. n. Passing or spending time. విద్యాకాలక్షేపము literary pursuits. వట్టికాలక్షేపము mere pastime. గ్రంథకాలక్షేపము reading. కాలక్షేపముచేయు to pass one's time, నీవు ఇప్పువు ఎట్లా కాలక్షేపము చేస్తున్నావు how do you now live? కాలక్రయము kāla-krayamu. n. The price of the day: the present rate; the current price. కాలఖండము kāla-khaṇḍamu. The liver. కారిజము. కాలచక్రము. kāla-chakramu. The circle of time. కాలజ్ఞముల kālagnyamu. A cock, as knowing the hour. కాలజ్ఞవత్రి kālagnyapa/ /ri. n. A cock, also, the cuckoo. 'కాలజ్ఞపత్రిరుతం బెట్లు చెలంగుమానకుపితస్త్రీ కర్ణదంభళియై.' A. v. 110. కాలజ్ఞానము kāla-gnyānamu. n. Knowledge of time Predictive knowledge. Certain histories or legends are written under this name, as the విద్యారణ్యకాలజ్ఞానము, the సర్వజ్ఞకాలజ్ఞానము, the చెన్నబసవకాలజ్ఞానము being the visions or predictions regarding particular saints. కాలజ్ఞుడు kālagnyuḍu. n. An astrologer జ్యోతిష్యుడు. కాలధర్మము. kāla-dharmamu. n. The debt of nature. Death మురణము. అకాలమ్పత్వువు untimely death. కాలప్రవృత్తి kāla-pravritti. n. Evacuation. నేడు నాకు కాలప్రవృత్తికాలేదు I had no motion to-day. కాలయాపనము kāla-yāpanamu. n. Delay, loss of time. కాలవహ్ని kāla-vahni. n. The devouring flames destined to burn up the world. A consuming fire, a conflagration. కాలవిళంబము kāla-vīḷambamu. n. Tardiness, loss of time, delay. కాలసూత్రము kāla-sūtramu. n. A name of a region in the hell of the Hindu Purānas. కాలహరణము kāla-haraṇamu. n. Delay, loss of time. కాలాంతకుడు kāl-āntakuḍu. n. One who brings the end. An epithet of Siva. కాలాంతరము kāl-āntaramu. n. Another time. కాలాంతరమందు or కాలాంతరేణ through the lapse of time, at another time. కాలాతీతము kal-ātītamu. n. Delay, loss of time. కాలాతీతమైనది it is now too late. కాలార్కుడు kāl-ārkuḍu. The sun that at the last day shall scorch up the world. కాలావధి kāl-āvadhi. n. The end of a year or season. కాలావసానము kāl-āvasānamu. n. The end of time, i.e., death. కాలికము kālikamu. adj. Regarding time. బహుకాలికమైన of long standing. ఈషత్కాలికమైన temporary, momentary. కాలోచితము kāl-ōchitamu. adj. Seasonable. కాలోచితపుమాటలు such words as suited his purpose.

(p. 1401) gabbucīkaṭi gabbu-chīkaṭi. [Tel.] n. Thick darkness. గాఢాంధాకారము.

(p. 418) cimmu chimmu. [Tel.] v. a. To thrust, butt (with the horns, &c.) to strike with the claws. పొడుచు. To cast, fling, throw, toss. మీటు, వైచు. To squirt or spirt. To sweep. To pat or tap. To splutter ink as a pen. (H. ii. 7.) కన్నీళ్లను కొనగోట చిమ్ముచున్న flicking away the tears with the finger tip. చిమ్మిరేగు (Swa. iv. 104.) to be proud మిక్కిలి విజృంభించు. చిమ్ము. n. A thrust పొడుచుట. Tossing వైచుట. A spirt. A dash in writing, a splutter of the pen. చిమ్ములాడు to spirt. T. v. 45. చిమ్ముడు or చిమ్మనము chimmuḍu. n. Tossing. చిమ్మట. చిమ్ముబిళ్లలు chimmu-biḷḷalu. n. A game like quoits. చిమ్ములసురియ chimmula-suriya. n. A small dagger. చిమ్మచీకటి chimma-chīkati. n. Thick darkness, palpable darkness. Gloom. గాఢాంధకారము, అంధతమసము. చిమ్మన chimmana. adv. Whizzingly, pop! with a spirt or dash. చిమ్మనగొట్టము, చిమ్మనగ్రోవి. chimmana-goṭṭamun. A syringe, a squirt. చిమ్మదిరుగు to turn round and round గిరగిరతిరుగ. చిమ్మాత్రిగుల్ల chimmadri-gulla. n. The worm in a shell that bores the planks of ships.

(p. 422) cīkaṭi chīkaṭi. [Tel.] n. Darkness. అంధకారము. కనుచీకటి twilight. చీకటితో లేస్తిని I arose before dawn. చీకటిగాము. Rāhu. చీకటిగొంగ the sun. చీకటి adj. Dark, obscure, hidden, imperceptible. చీకటితప్పు a latent or hidden offence, i.e., adultery జారత్వము. చీకటి మొటికిళ్లు a certain game played by boys. చీకటిమ్రాకు chīkaṭi-mrāku. The tree called Exonthocymus pictorius. తమాలము. చీకటీగ chīkaṭtīga. n. Lit. the invisible fly. A small mosquito. చిన్నదోమ. చీజీకటి chī-jīkaṭi. n. The lighter twilight, as opposed to చిమ్మచీకటి.

(p. 424) cīra chīra. [Tel.] n. A garment. వస్త్రము. A woman's garment, a petticoat, a skirt or gown కోక. A curtain తెర. A scratch with the nail. తెరచీర a screen used in ambush for wild beasts. చీరరోగము a certain disease. చీరచింపు chīra-chimpu. n. A kind of fish. G. i. 111. చీరము chīramu. [Skt.] n. Bark, rind, cloth made of bark. నారచీర. చీరచాప or చాపచీర chīra-ṭsāpa. n. A ship's sail. చీరపారని చీకటి impenetrable darkness. Anir. D. 60. చీరావి (చీర+ఆవి.) warmth. (They breathe into a handkerchief and apply this 'steam in a cloth' to comfort an aching eye.) BD. iii. 1548.

(p. 1403) cīraṭi chīkaṭi. [Tel. చీకు+కట్టు.] n. Darkness. See under చీకటి.