(p. 132) iṇḍe inḍe. [Tel.] n. A crack, a split. చీలిక. ఇండెపారిన split, cracked. ఇండెపాయు to split. చీలు.

(p. 424) cīrika or చీలిక chīrika. [Tel.] n. A remnant or bit of cloth, a slice, a slip. A scratch.

(p. 424) cīlu chīlu. [Tel.] v. n. To split or crack. విదారితమగు. To withdraw from company. To be scattered. To fall off or drop off as paint. To divide, or branch off, as a road or stream. చీల్పించు chīlpinṭsu. (v. causal) To tear, divide, &c. To sow dissensions. చీలదీయు. chīla-dīyu. v. n. To split or to tear, to scatter, to divide. To seduce, beguile. To tempt, tamper with, raise dissensions, foment, worm out a secret. చీలిక or చీరిక chīlika. n. A slit, a slice. చీలుచు or చీల్చు chīluṭsu. v. a. To split, crack, tear, divide.

(p. 558) toṭṭu or తొట్టుకొను toṭṭu. [Tel.] v. n. To spread వ్యాపించు. To happen, come on (as thirst,) to chance ఆవిర్భవించు, పుట్టు, సంభవించు. To flow ప్రవహించు, స్రవించు. 'పిట్టవునీవు వారినిధి బెద్దలకెల్లను బెద్ద వెల్లిగా దొట్టు నొకానొకప్పుడతి దూరముతుంగ తరంగసంఘముల్ బిట్టడుచున్' P. i. 546. టీ వెలల్లిగాదొట్టు. వెల్లువగా ప్రవహించును. To stop up from flowing ఎగదట్టు. 'క ధరిత్రీవిభుడువేయిచేతుల, నావాహినినీరు తొట్టునట్లుగబట్టెన్.' V. P. vi. 199. To be filled నిండుకొను. 'చెక్కులదొట్టిన కన్నీరు వోవ దుడుచుచు బలికెన్.' Swa. iii. 52. To move జరగు. 'పొట్టలుచీలినదొట్టువారు.' రా: యు, కాం. v. t. To touch, స్పృశించు. To adopt, అవలంబించు. To begin, మొదలుపెట్టు. 'అత్తూపుగముల దుత్తురముగా దొట్టిమట్టాడి అట్టహాసంబుచేసి.' R. v. 191. తుత్తురముగా దొట్టి = తుత్తురుముచేసి. తొట్టు totṭu. n. A field within the bed of a tank. చెరువు కట్టలోపలి పొలము. A side, direction, quarter. పార్శ్వము, వైపు, దిక్కు. 'పార్థివచనుమేతొట్టున బొరలకుమనవుడు.' G. V. 257. Profit, gain. ఫలము, లాభము. Connection, relationship సంబంధము, స్పృక్కు. A sudden sound తటాలనుధ్వని. Also, same as తెట్టువ. (q. v.) తొట్టున toṭṭuna. adv. Quickly, at once. దబ్బున. తొట్టువ Same as తెట్టువ.

(p. 678) neriya , నెరె, నెర్రియ or నెర్రె neriya. [Tel.] n. A crack, slit, chink, fissure. చీలిక, నేలపగులు.

(p. 866) badda or బ్రద్ద badda. [Tel.] n. A piece, bit, fragment, slice, a flat thin bit, split wood. చీలిక, తునక. దూదేకులబద్ద a cotton beater's show. ఈ భాష మహాకష్టమని బద్దలుకట్టుతారు they figure this language as very difficult. బద్దలుకట్టి మాట్లాడినాడు he arranged his arguments to much advantage. కావటిబద్ద the wooden part of a yoke (కావడి.) See బద్దె. బద్ద or బ్రద్ద adj. Lean, lank. పలచని. 'బద్దపిక్కలనంటిబలసిన తొడలు.' HD. ii. 1087. 'పాచిపట్టినపండ్లు బద్దచేతులును.' BD. iii. 558. బద్దలగు badda-l-agu. v. n. To break in pieces, to go to shivers, to crack.

(p. 900) bēṭu bēṭu. [Tel.] n. A flake of dried earth or of stone. పెల్ల. A crack in a rock, కొండలోనగువానిలోని చీలిక.

(p. 913) bradda Same as బద్ద. (q. v.) బ్రద్దలవారు or బద్దలవారు braddala-vāru. n. Officers, footmen, personal attendants. బంట్రౌతులు, వేత్రధరులు. 'బ్రద్ధలవారిగన్గొని పురంబున నారసిసుప్రసిద్ధులౌ, పెద్దలనెల్ల నిచ్చటికి బిల్వుడు పొండనవారలేగి.' Chenna. v. 247. బ్రద్దపరి bradda-pari. n. A shield made of wickerwork. పేములతో నల్లికేడెము. బ్రద్దర bradd-ara. (బ్రద్ద + అర.)n. A piece, bit, తునక, చీలిక.

(p. 995) mukku or ముకు mukku. [Tel.] n. The nose. నాసిక. The bill or beak of a bird, పక్షిముఖము. The point or tip. చనుముక్కు a nipple. ముక్కు౛ోడనలు a double nose. ౛మిలిముక్కు. 'మునవనల్ దమిబట్టి ముంగాళ్ల ముక్కుజోడనలచీలిచి.' A. v. 122. ముక్కుడుస్సిన uncurbed, broken loose, rampant, ముక్కుతాడుతీసిన. 'వసుధేశముక్కుడుస్సిన పసరముక్రియ.' A. vi. 53. ముక్కుబంటి యైనదనుక satiating his nostrils with fragrance to the full. P. iii. 224. చిలుకముక్కులు and జీనువముక్కులు two sorts of grain. రెండుముక్కులపిట్ట (the double beaked bird) also called మూడు ముక్కలపిక్క and ఎబ్బెరపిక్క the Hornbill, or Toucan. Jerdon. No. 198. 'ముండగోష్ఠికి ముక్కు మొగమేడతనకు.' HD. ii. 1059. ముక్కు మొగము ఎగనట్టు మాట్లాడినాడు he talked as if I was a perfect stranger to him. ముక్కుపట్టనిముత్తెము a pearl not suited to the nose, i.e., a round man in a square hole. ముక్కుకమ్మిక a certain useless forest tree. ముక్కు mukku. v. n. To moan, groan. To mould or turn musty. To spoil or become half rotten. To strain or press, (as in pain.) ముక్క mukka. (Root in A of ముక్కు to be musty or mouldy, &c.) ముక్కపురుగులు weevils in spoilt grain, తవుటిపురుగులు. ముక్కకంపు a frowzy smell. తర్వాత తొండూరిగ్రామము ముక్క ఉరికినందున ఆ నెత్తము విరిచిరి a disease has appeared which is peculiar to that place. ముత్యాలు ముక్కిపోయినవి the pearls were spoiled. ముక్కుగోళ్లు, ముకుగోళ్లు, ముకుగ్రోళ్లు, ముక్కు జెరములు, ముక్కుచెరములు or ముక్కురంధ్రములు mukkugōḷḷu. n. plu. The nostrils. నాసాపుటములు. ముక్కుత్రాడు or ముకుత్రాడు a nose-rope used for curbing oxen. ముక్కుదొమ్మ or ముకుదొమ్మ mukku-domma. n. A sort of fish. H. iv. 225. ముక్కద్దము mukk-addamu. n. A pair of spectacles, సులోచనము, కంటిఅద్ధము. ముక్కమ్మి or ముక్కుకమ్మి muk-kammi. (ముక్కు + కమ్మి.) or ముక్కర mukka-ra. (ముక్కు + రాయి.) n. A nose ring. నాసాభరణము. ముక్కరమాను mukkara-mānu. n. The frame in which the roller (పుల్లిరుసు) of a కపిల well rolls. ముక్కరము muk-ka-ramu. (ముక్కు + కారెము.) n. A nostril, నాసికారంధ్రము. ముక్కిడి mukkiḍi (ముక్కు + ఇడి) adj. Noseless. ముక్కులేని. ముక్కిడిరోగము caries of the bones of the nose. 'ముక్కిడి తొత్తుకు ముత్తెంపునత్తేల.' రామలింగశతకము. ముక్కిడి or కొండముక్కిడి. n. A certain large tree, Schrebera swietenoides. Rox. i. 109. ముక్కుదూలము or ముకుదూలము mukku-dūlam. n. The bridge or division of the nose. ముక్కునడిమియెముక. ముక్కుపురిడి or ముక్కుపూరేడుపిట్ట mukku-puriḍi. n. The common snipe. (Jerdon.) ఒకపక్షి. ముక్కుపొడి mukku-poḍi. n. Snuff. నస్యము, పొడుము. ముక్కుపోగు mukku-pōgu. n. A nose ring, ముక్కుమ్మి, నత్తు, ముక్కుబంతి or ముకుబంతి mukku-banti. n. A disease that attacks the nose of a cow through cold. ముక్కుముంగర mukku-mungara. n. A certain useless forest tree. ముక్కులు mukkulu. n. Rice flour. మిక్కిలి చిన్ననూకలు. A kind of cake.

(p. 1156) vāru vāru. [Tel.] n. A strap of leather. తాడువలె నిడుపుగాకోసిన చర్మపుచీలిక, సన్నగా కోసినతోలు. వారంటువిల్లు vār-anṭa-rillu. (వారు+అంటువిల్లు.) n. A large bow used by masons, రాతిపనివారి వారుకట్టిన పెద్దవింటికోల. వారెన vārena. (వారు+ఎన.) n. A piece of leather or rope used to tie the yoke and pole of a cart together. నొగతోకాడిని చేర్చికట్టువారులోనగునది. A rope used for a similar purpose in a plough or a waterlift. ఏడికోలతో కాడిని చేర్చికట్టుటకు గాని ముంగిసమ్రానితో గడను చేర్చికట్టుటకుగాని ఉపయోగించెడు వారులోనగునది. వారెనపీట vāreṇa-pīṭa. n. A piece of wood placed between the yoke and the shaft of a plough.

(p. 1238) vrappu vrappu. [Tel.] n. A split, crack. బబీటిక, పగులు, చీలిక. 'సీ తలబడ్డగుదియవ్రప్పులబ-రాతమసియిడి.' A. vi. 110. టీ. వ్రప్పుల అనగా బద్దలయినగాయములయందు.

(p. 1238) vrayyu vrayyu. [Tel.] v. n. To go to pieces, to be split. బద్దలగు, చీలు. 'వాలిదు శ్శాసనునిరొమ్ము వ్రయ్యజీరి.' M. IX. ii. 129. వ్రయ్యబడు or వ్రయ్యపారు Same as వ్రయ్యు. వ్రయ్య vrayya. n. A bit, piece, fragment, splinter. బద్ద, చీలిక, ఖండము, తునుక.