(p. 185) eḍala eḍala. [Tel. Plu: of ఎడ, the final A being the Locative sign.] prep. Towards, regarding, touching, in the matter of. In the event of, in case, if. అట్లు చేసినయెడల in doing so or if it is done so. వాడు నన్ను చూచినయెడల if he saw me. నాయెడల regarding me. ఆయెడల on that occasion, or if so.

(p. 322) koravaṇḍi kora-vanji. [Tel.] n. A gypsy. A gypsy dance. 'ఏయే భూములు చూచినావె కొరనంజీ' Suca. i. 21.

(p. 451) cūpu ṭsūpu. [Tel. from చూచు.] n. Slight, a look, vision, glance. లక్ష్మి అతణ్ని చిన్న చూపుచూచినది fortune frowned on him. చిన్నచూపు humiliation, contempt. బ్రతికే చూపు కనిపించలేదు there was no prospect of his living longer. చూపోపు (చూపు+ఓపు) to endure the sight of. చూడ సహించు. చూపోపక unable to stand before his face. A. v. 78. చూపు or చూపించు v. a. To shew, point out. భయముచూపించు to frighten. అన్నము చూపించు to provide for, give bread to. ఆశ చూపించు to hold out hopes or prospects. చూపుడుకోక a transparent petticoat. చూపుగుర్రము or చూపుడుగుర్రము tsūpu-gurramu. n. A block head, a useless man. పనికి ఉపయోగము కానివాడు. చూపుడువేలు ṭsūpuḍu-vēlu. n. The forefinger. జుట్టునవేలు. చూపరులు ṭsūp-arulu. n. Spectators, bystanders. చూపరి ṭsūpari. n. A handsome woman, or man. చక్కనివాడు, లేక, చక్కనిది.

(p. 508) tappu tappu. [Tel.] v. n. To err, fail, cease. To be lost, broken, changed, made void, or erroneous. దైవానుగ్రహము తప్పినందున through the divine favour being lost. To drop off, as a shackle. To go off, abate, as a pain. రేపుతప్పినది the ford is missed. అడుగులో పిడుగుతిప్పు a great mistake in a short space. ఆయువుతప్పినవాడయినాడు he declined into the vale of years. v. a. To transgress, to miss. తప్పుచేయు, అతిక్రమించు. దినము తప్పుదినము every other day, missing one day in turn. ఒకటితప్పి ఒకటి one now and then; here and there one. తప్పివచ్చినపని a thing that happened unexpectedly, or out of the common way. మాటతప్పు to break one's word or promise. తప్పక tappaka. adv. Unfailingly, steadfastly, steadily, certainly, surely. తప్పచూచు tappa-ṭsūṭsu. v. t. To disregard. దైవము తప్ప చూచినందున as God withdrew his favour. తప్పు or తప్పితము or తప్పిదము. (తప్పు+ఇతము or ఇదము.) n. An error, fault, mistake, offence. తప్పుపలుకు to say what is wrong or false. తప్పులుపట్టు to find fault with, to cavil. adj. Erroneous, mistaken, faulty, wrong. Foul or entangled. తప్పుకూడు unlawful food. తప్పుటడుగులు పెట్టు to stagger or totter as an infant. తప్పుదారి or తప్పుదోవ a wrong road. తప్పించు tappinṭsu. v. a. To extricate, to set free విడిపించు. To take away, remove, lose, shift, alter. తాడు తప్పించుట to get the cord free, to extricate it. నా జీవనము తప్పించినాడు he took away my living. To elude ముఖము తప్పించు to abscond. To cause to cross over, pass by, transgress, depart from (an agreement.) దోవతప్పించినాడు he misled me. తప్పించుకొను tappinṭsu-konu. v. n. To get free, to escape. ప్రాణము తప్పించుకొని వస్తిని I escaped with my life. తప్పుడు or తప్పుదల. tappuḍu. n. Missing, making a mistake తప్పుట. తప్పుడు adj. Wrong తప్పైన. తప్పుడుపడు or తప్పుపడు to make a mistake సరితప్పు.

(p. 519) tavvu or త్రవ్వు tavvu. [Tel.] v. a. or v. n. To dig. కాలుత్రవ్రు to paw or spurn the ground. to be eager for. ఊరక తవ్వుకొన్నట్టు అవుతుంది this is merely beating about the bush. పాతరతవ్వుకొను to open a closed grain pit. తవ్వకము or తవ్వాటము tavvakamu. n. Digging, excavation, breaking up soil. తవ్వించు tavvinṭsu. v. n. To cause to dig up. నా యిల్లు తవ్వించి సోదాచూచినారు they dug up the floor of my house and ransacked it. తవ్వుగోల or తవుగోల tavvugōla. n. A spade.

(p. 522) tānu tānu. [Tel.] pron. (reflexive.) Self, one, oneself. (G. తన. D. తనకు. Acc. తన్ను. plu. తాము, తమరు. G. తమ.) తనకుతానె voluntarily, of itself, of his own accord. తమకుతామే they of themselves. తాను చెడ్డకోతి వనమెల్లచెరిచినది one good-for-nothing monkey ruins the whole garden. తననే చూచినారు తననే చూచినారు (B. viii. 421.) they beheld him himself. తన్ను కాదనియెంచును (Vēma) he will not see that he is the person in question. తన్నుంచిరానట్టితప్పుకలదె. (Ila. iii. 56.) is there any error that does not spring from one's own folly?

(p. 880) bāḷi bāḷi. [Tel.] n. Concern; affection, emotion, passion, love, desire, lust. కాంక్ష, విచారము; ఆశ, ఆసక్తి, మోసము. 'చూడకుండంగగూడదీసుదతిసొబగు చూచినంత నెమదిలోనజొచ్చెబాళి.' T. iii. 75.

(p. 918) bharaṇamu bharanamu. [Skt.] n. Cherishing, maintaining, nourishing, supporting భరించుట. Dowry, స్త్రీధనము. Wages, hire. కూలి, జీతము. భుక్తికైనాహరణభరణ శక్తి చూచినాను I did it to the best of my ability to get my bread. భత్యభరణములు batta and wages. Also, a land measure in Ganjam equal to about one-fifth of an acre.

(p. 1012) musiñcu musinṭsu. [Tel.] v. n. To become silly or foolish, to be silly, play the fool. చెడు. నీకు ఏల ఇట్లు బుద్ధి ముసించినది why are you so silly? వానికి బుద్ధిముసించినదిhe has lost his wits. వానికి బుద్ధిముసించి ఆ కాగితము ఎత్తి చూచినాడు he was off his guard and took the letter and read it.

(p. 1014) mūcūcacu mū-ṭsūṭsu. [Tel. మూతి + చూచు.] v. a. To smell, put to the nose. ఆఘ్రాణించు. 'వినునాచూచినమూచూచిన భోజ్యము నింద్యము.' M. XIII. iv. 105.

(p. 1114) lōpala lōpala. [Tel.] n. The inside. లోను, అంతరము. (affix) Among, in, within. మాయింటిలోపల ఉన్నాడు he is now in my house. నన్ను పదిలోపల పదకొండుగా చూచినారు they looked upon me as one of the mob. 'తన శిష్యులలోపల నిన్ను దుర్వారపరాక్రమాఢ్యుడని.' M. X. i. 231. 'ఏటిలోపల తీర్థంబులెల్లదిరిగి.' N. vi. 162. ఏటిలోపల within one year. లోపలి lopali. adj. Inner, interior. లోని. లోపలిసౌధము the inner chamber. 'లోపలిసౌధంబులోన వర్తింపంగ.' Bhāg. X. లోలోపల lō-lōpala. adv. Secretly. రహస్యముగా, మర్రముగా.

(p. 1157) vāru vāru. [Tel. plu. of వాడు. he.] pron. They, వాండ్రు. It is also thus used, as equivalent to people folk. నావారు my people. మీవారు your people. ఈ యూరివారు the people of this village. నేను చూచినవారు the people whom I saw. Added to some nouns it has an honorific sense, as దేవరవారు, దొరవారు your honor. Infl. వారి their. వారు v. n. To flow down, or drain off, as water from boiled rice, వడియు, గంజిమొదలైనదికారు. To be lessened or diminished, ఉడుగు. v. a. To pare or cut thin, as the ends of a palm leaf. తాటాకు ఓరచివ్వు. వారుకొను vāru-konu. v. a. To take up by the handful. Metaphorically, to get, gain, possess oneself of. పిడికిళ్లాదిగా ఎత్తుకొను, పొందు; చెందు. నన్ను మోసము చేసి వాడేమి వారుకొన్నాడు has he gained any thing by cheating me? వారుచు or వార్చు vāruṭsu. (causal of వారు) v. a. To touch water with the lips and cast it away. ఆచమించు. To cause to flow, వారజేయు. గంజివార్చు to pour off the water from boiled rice by inclining the vessel, వారు నట్టుచేయు. To expect, ప్రతీక్షించు, ఉద్దేశించు. సంధ్యవార్చు to offer up prayers: (because while uttering the prayer called సంథ్య they let water run through their hungers.) 'హేమకుంభ జలములనొగివార్చి జలకంబుదీర్చి.' DRU. 774. 'సంధ్యవార్చువేళ.' G. vi. 17. వారుపు or వార్పు vārupu. n. The act of straining water or letting it flow, ఆచమనము. Water poured off from boiling rice, గంజి.

(p. 1167) viccu vitsṭsu. [Tel.] v. n. To become open or loose, to burst asunder, as a ripe fruit, to be cracked, split or broken, to be dispersed. విరియు, వికసించు, వీడు, చీలు. 'మబ్బొకయించుకవిప్పవిచ్చుమొగ్గయి మరిపారిపోదురు సమస్తదిశాగతులైనయధ్వగుల్.' A. iv. 170. మొగ్గవిచ్చినది the bud opened. దండువిచ్చి యథాయథలైపోయినది the army broke up and every man went his way. ఆ గోడ విచ్చినది a crack has opened in the wall. ఆ కుండ విచ్చినది the pot cracked. మూసలో లోహముకరిగి కన్ను విచ్చి అడుగునప్పుడు when the melted metal looks quite clear. v. a. To open, loosen, unite, undo; to spread, expand. విరియజేయు, విడిపించు. దాని కొప్పువిచ్చినాడు he untied her knot of hair. కన్నువిచ్చు వారినని చూచినాడు he opened his eyes and looked at them. పాము పడగవిచ్చినది the snake spread or expanded its crest. 'మేడిపండుచూడ మేలిమైయుండును పొట్టవిచ్చి చూడ పురుగులుండు.' Vema. 174. విచ్చు viṭsṭsu. n. The act of being scattered or dispersed, చెల్లాచెదరగుట. adj. Scattered, scattering. చెల్లాచెదరైన. చెల్లా చెదరుచేయునట్టు. విచ్చుకత్తి viṭsṭsu-katti. n. A drawn sword, ఒరదూసినకత్తి. విచ్చుటాకు viṭsṭsu-ṭ-āku. n. A coloured palmyra leaf rolled up and put in the pierced ears of women, in order to widen the bore for an earring. చెవ్వాకు. విచ్చుమొగ్గ viṭsṭsu-mogga. n. An opening bud, విరియుమొగ్గ.

(p. 1319) sākṣi s-ākshi. [Skt. స+అక్షి.] n. An eye withness, a witness, one who testifies to anything, one who gives evidence. ప్రత్యక్షముగా చూచినవాడు, ఎరిగినవాడు. దొంగసాక్షి or సబద్ధపుసాక్షి a false witness. అంతరాత్మ సాక్షిగా నేనొకపాప మెరుగను my heart bears me witness that I did no wrong. అగ్నిసాక్షిగా in the presence of the god of fire. పంచభూత సాక్షిగా నేనెరుగను I swear by the five elements that I am not guilty. ఏకసాక్షినకర్తవ్యం a single witness will not suffice. 'తమరు చూడగానె తమవారుకొందరు, చచ్చుటెల్లతమకు సాక్షి కాదె.' (Vema. 1650.) Is not this a proof? సాక్షి భూతుడు s-ākshī-bhūtuḍu. n. One equivalent to a witness, one as good as a witness. చూచుచుండువాడు. సాక్ష్యము s-ākshyamu. n. Testimony, evidence. ప్రత్యక్షముగా చూడడము, ప్రత్యక్షముగా చూచిన దాన్ని చెప్పడము. సాక్ష్యముగా as an evidence. దొంగసాక్ష్యము or అబద్ధపుసాక్ష్యము false evidence. ప్రత్యక్షసాక్ష్యము direct evidence. సాక్ష్యమిచ్చు or సాక్ష్యముచెప్పు s-ākshyam-itstsu. v. n. To give evidence, to bear witness. మనస్సాక్షి the conscience.

(p. 1346) sūcakamu sūchakamu. [Skt.] n. Intimation, information by signs. సూచన, జ్ఞాపకము. adj. Shweing, denoting, intimating, suggesting. అగుపరచే, జ్ఞాపకముచేసే. సూచకుడు sūcha-kuḍu. n. A spy, informer. కొండెగాడు. One who hints or suggests, బోధచేయువాడు. సూచన. sūchana. n. A hint, a suggestion, a slight or faint notice. ౛ాడ. సూచనగాచెప్పు to tell briefly, to give a general idea or outline, to hint. సూచించు sūchinṭsu. v. a. To hint, signify, point out, ౛ాడగా తెలియజేయు. 'చూచినీతో దీని సూచింపకుండితి.' Vish. vi. 337. సూచితము sūchitamu. adj. Hinted at. సూచింపబడిన.