(p. 314) koṇḍa konḍa. [Tel.] A hill, hillock, mountain, rock. మల. కొండకాకి a hill crow. కొండకాటిగాడు konḍa-kāti-gāḍu. n. The Indian Tree-pie, Dendrocitta rufa.(F.B.I.) కొండకాలువ koṇḍa-kāluva. n. A mountain stream, or cascade. సెలయేరు, ఝరము. కొండగురుతు a common characteristic సామాన్యలక్షణము. కొండగొర్రె koṇḍa-gorre. n. A wild sheep, or hill sheep. The four-horned Antelope, Tetracerus quadricornis. కొండగోగు koṇḍagōgu. A plant, Hibiscus populncoides. కొండగోరింక koṇḍa-gōrinka. n. The southern Grackle, Enlabes religiosa. కొండచిలువ koṇḍa-chiluva. n. The rock snake. అజగరము, కొండపాము. A sluggard. కొండచీమ koṇḍa-chīma .n. The hill ant, or tree ant. కొండచూలి konḍa-ṭsūli. n. A name of Parvati; lit. Daughter of a Mountain. కొండత్రిమ్మరి konḍa-trimmari. n. (Lit. a hill-rover.) A monkey. కోతి. కొండనాలుక konḍa-nāluka. n. The uvula. చిరునాలుక. కొండపసుల konḍa-pasula-pōligāḍu. The White-bellied Drongo, Dicrurus cerulescens. కొండపిండి konḍa-pinḍi. n. A kind of tree. కొండపిచ్చిక. konḍa-pichchika. n. A hill sparrow. కొండపోడు konḍa-pōḍu. n. A corn-held on high ground. కొండబూరుగు a species of the silk cotton tree. కొండముచ్చు konḍa-muṭsṭsu. n. The lion-tailed monkey. Macacus silenus. నల్లనిమూతిగలకోతి. కొండయెంతవ konḍa-yentava. n. The ruddy Mungoose. Herpestes smithi. కొండయేనుగు konḍa-ēnugu. n. The Indian Elephant. Elephas maximus. కొండలొట్ట కన్నుజిట్ట konḍa-loṭṭa-kannu-jiṭṭa. n. The Jungle Wren-warbler. (Jerd.) Prinia Sylvatica. (F.B.I.) కొండరులు konḍa-rulu. [Tel.] n. Hill people, highlanders. 'కొండరుల్ చురు కొకయింతలేక మనుచున్.' G. xi. 20. కొండరేడు konḍa-rēḍu. n. The lord of hills. Himavat. కొండలాటి konḍalāṭi-pakshi. n. The bird called Sultan Bulbul. కొల్లాటిపక్షి. కొండవంగపండు konḍa-vanga-panḍu. n. The Indian Black headed Oriole. Oriolus melanocephalus. (F.B.I.) కొండవలిగాలి konḍa-vāli-gāli. n. A sharp cold wind. కొండవీటి చేంతాడు an immensely long rope, as long as a well-rope in Kondavidu near Guntur. కొండశిల n konḍa-ṣila. A rock snake, or boa.

(p. 360) garbhamu garbhamu. [Skt.] n. The belly, the stomach, the womb. కడుపు. The inside of any thing, the interior; the middle. A fœtus కడుపులోని పిండము. నదీగర్భము the middle of a river. గర్భగృహము the nave, sanctuary, or shrine of a temple. గర్భముతోనున్న pregnant. గర్భముధరించు to conceive or become pregnant. ఆమె గర్భము కరిగిపోయింది she miscarried. ఆమెకు గర్భము నిలిచినది she has not miscarried. గర్భకలమము a swelling ear of corn. వరి పొట్టకరుకు. Vasu. ii. 101. గర్భాగారము a closet or recess. An inner chamber. లోపలిగది. ఏకగర్భజనితులయిన of full blood children of the same womb. గర్భవాసిగా నుండే yet in the womb, unborn. గర్భశత్రువు a secret enemy. గర్భాధానము the nuptial ceremony. గర్భాశయము the womb, the uterus. గర్భాష్టకము the eighth month of uterine gestation. The eighth year reckoning from conception. గర్భిణి garbhiṇi. n. A pregnant woman: చూలాలు.

(p. 451) cūḍi ṭsūḍi. n. Pregnancy of cattle. చూలు, పశుగర్భము. adj. Pregnant. చూలుగానున్న. చూడియావు ṭsūḍi-dvu. n. A cow in calf.

(p. 425) cūlika chūlika. [Skt.] n. The root of an elephant's ear. గజకర్ణమూలము. The tresses or hair. పిల్లజుట్టు, కొప్పు.

(p. 452) cūlu ṭsūlu. [Tel.] n. Pregnancy, గర్భము. చూలుకొను or చూలుపడు to be pregnant, the womb, embryo, child, foetus గర్భస్థపిండము, శిశువు. చూలాలితనము ṭsūl-āli-tanamu. n. Pregnancy. చూలాలు ṭsūl-ālu. n. A pregnant woman. చూలి ṭsūli. n. A child, offspring, fruit. తుమ్మిచూలి he who was born from the lotus. రాచూలి the prince's child. చూలి adj. Pregnant. చూలిగొర్రె a ewe in lamb. ఆ గుర్రము చూలితో నున్నది the mare is in foal.

(p. 510) tammi tammi. [Tel.] n. The lotus. పద్మము. A disposition or arrangement of an army in the battle-field in the form of a lotus పద్మవ్యూహము. కెందమ్మి the red lotus. తమ్మికంటి tammi-kanṭi. n. A fair eyed person, A translation of the Sanskrit word పుండరీకాక్షః, a name of Vishṇu. తమ్మికెంపు tammi-kempu. n. A sapphire. పద్మరాగము. తమ్మికేలు tammi-kēlu. n. A lotus-like (i.e., beautiful) hand. తమ్మిచూలలి or తమ్మిపుట్టు tammi-ṭsūli. n. The god who sprang from a lotus, i.e., Bramha. పద్మగర్భుడు. తమ్మిదొర the lord of the lotus, i.e., the sun. తమ్మిచెలి tammi-cheli. n. The lover of the lotus, i.e., the sun, తమ్మిదొరచూలి an epithet of Sugrīva. R. v. 259. తమ్మిపగతుడు the foe of the lotus, i.e., the moon. తమ్మిమోహరము tammimōharamu. n. The 'lotus evolution', a certain form of military array. తమ్మయింటి గరిత = Lakshmi.

(p. 516) talapu or తలంపు talapu. [Tel. from తలచు.] n. Thinking, considering తలచుట. A thought, idea. అభిప్రాయము. A desire కోరిక. Reflection చింత. Recollection జ్ఞప్తి. Heart హృదయము. Imagination, intention, a proposition, plan, supposition. తలపుచేయు talapu-chēyu. v. n. To think, consider. ఎంచు, భావించు. తలపుచూలి the child of Desire, i.e., Manmatha మన్మథుడు, భావజుడు. తలపురాయి talapu-rāyi. n. The stone that grants all wishes. చింతామణి.

(p. 647) niṅgi ningi. [Tel.] n. The sky. ఆకాశము. నింగిచూలి the atmosphere, వాయువు, నింగిపడు ningi-paḍu. v. n. To set, as the sun. అస్తమించు. నింగిసిగ an epithet of Siva, శివుడు.

(p. 668) nīru nīru. [Tel. of. Tam. తన్నీర్.] n. Water. ఉదకము. Fluid. టెంకాయనీరు cocoanut water. Bad humors in the body. బళ్లునిరుపట్టినది the body is bloated. Urine, మూత్రము. కొత్తనీరు freshes in a river or rain water. కన్నీరు a tear. plu: నీళ్లు water. కంట నీళ్లుపెట్టుకొన్నది She shed tears. మంచినీళ్లు తాగినతీరుగా coolly, as easily as if drinking water. నీరుగుట to melt away, perish, turn to water. బంగారునీరు gilding, gold water. బంగారునీరుపోయు to gild, to dissolve gold. నీటికానుపు or నీటిచూలి nīṭi-kānupu n. Lit Water-born, i.e., Fire, అగ్ని. నీటికుప్ప, నీరుకుప్ప, నీటిరాశి, నీరువామి or నీర్వామి nīṭi-kuppa. n. The sea. సముద్రము. నీటితాత nīṭi-tāta. n. The wind. వాయువు. నీటిదయ్యము nīṭi-dayyamu. n. A water-sprite. జలగ్రహము. నీటిపుట్టుగు, నీటుపుట్టుగు or నీటుపుట్టువ nīṭi-puṭṭugu. n. A lotus, నీటియిక్క nīṭi-yikka. n. A jewel worn on the breast of Vishṇu. కాస్తుభము. నీటిరిక్క nīṭi-rikka. n. The constellation called పూర్వాషాఢా నక్షత్రము. నీటిరేడు or నీటిరాయుడు nīṭi-rēḍu. n. Varuna, the god of the Ocean. నీటిరేనిరిక్క nīṭi-rēni-rikka. n. The constellation called శతభిత్తు. నీరాకు nīrāku. (నీరు+ఆకు.) n. Moss, water-weeds. పాచి. నీరాట or నీరాటము nīr-āṭa. (నీరు+అట.) n. Bathing, a bath. స్నానము. Sporting in water, జలక్రీడ. నీరాడు nīr-āḍu. v. n. To bathe. స్నానముచేయు, క్రుంకు. n. Hot water poured on a curry while being cooked, కూరాటిలోపయు వేణ్నీళ్లు. నీరామని nīr-āmani (నీరు+ఆమని.) n. The rainy season. వర్షఋతువు. నీరారుచు or నీరార్చు nīr-āruḷsu. v. a. To cause to bathe నీరాడజేయు. To create a friendship between, స్నేహము చేయించు. నీరాటము nīrāṭamu. n. Bathing, స్నానము, 'కయిచేసినృపరాత్మజకెంతో, నీరాటమొనర్చియు శృంగారించి' Bilh. iii. 203. An aquatic animal. 'క నీరాటవనాటములకు, బోరాటంబెట్లుగలిగె పురుషోత్తముచే. నారాటమెట్లుమానెను, ఘోరాటవిలోన భద్రకుంజరమునకున్. ' B. VIII. 110. నీరుకట్టు or నీరుపెట్టు to water, to irrigate. నీటికాలువ a watercourse. నీరావు nīr-āvu. n. The 'water cow,' i.e., the boat-fly, an aquatic insect called notonccta. నీరుకట్టు or నీరరికట్టు nīru-kaṭṭu. n. Ischuria, a stoppage of urine. మూత్రబంధరోగము. నీరుకట్టె, నీరుకట్టియ or నీరుపాము nīru-kaṭṭe. n. A water snake. నీరుకాకి nīru-kāki. n. A cormorant. నీరుకాయ nīru-kāya. n. A sort of jelly or blubber found on the sea beach. A bubble of water, నీటిబుగ్గ, బుద్బుదము. నీరుకాయవాడు or నీరుకాయమోడు nīrukāya-vāḍu. n. A man of the sea, a triton. నీటిమనుష్యుడు. నీరుకాసు nīru-kāsu. n. Alms given at bathing places. 'తీర్థసన్నిధి మంత్రములుచెప్పి నీరుకాసులుగడించి.' H. ii. 166. నీరుకుక్క nīru-kukka. n. The common otter, Lutra vulgaris ( F.B.I.) నీరుకోతి nīru-kōti. n. A water monkey. నీరుకోడి nīru-kōḍi. n. A water-fowl. నీరుగండి nīru-ganḍi. n. A large snake, పెనుబాము, అజగరము. నీరుగన్నేరు nīru-gannēru. n. A species of oleander, హింజలము. నీరుగొబ్బి nīru-gobbi. n. A kind of tree, ఇక్షురము. నీరుగోరంట nīru-gōranṭa. n. A light tinted గోరంట; a species of this plant which has a light, red tint. నీరుచిచ్చు or నీర్చిచ్చు nīru-chiṭsṭsu. n. Fire said to exist under the ocean, బడబాగ్ని, బాడబము. నీరుచురుకు nīru-ṭsuruku. n. Heat of urine, a disease. నీరుజీలుగ nīru-jīluga. n. A plant. Ӕeschynomene aspera (E. P.) నీరుట్టుభూమి nīr-uṭṭu-bhūmi. [నీరు+ఉట్టు for పుట్టు.] n. Land under which there are springs. నీరుటెంకి .nīru-ṭenki n. A lake, జలాశయము. నీరుడి nīruḍi. (నీరు+ఊడు.) n. A disease in which excessive urine is passed, diabetes. Urine. ముత్రము. నీరుడుము a water iguana, నీటిఉడుము. నీరుతాలుపు or నీటుతాల్పు nīru-tālupu. n. A cloud, మబ్బు. నీరుతిట్ట nīru-tiṭṭa. n. The sea. నముద్రము నిరుతిత్తి nīru-titti. n. The bladder, మూత్రకోశము. నీరుతుట్ర. నీరుదొత్త nīru-tuṭra. n. A water snake. నీరుదోమ nīru-dōma. n. A water mosquito. నీరుద్రిమ్మరి a water animal, జలజంతువు. నీరు పంది nīru-pandi. n. The porpoise. వారి. కిటి. నీరుపచ్చ nīru-paṭsṭsa. n. A sort of emerald. నీరుపాడి nīru-pāḍi. A plant called కార్కోటి. నీరుపాప nīru-pāpa. n. A sort of mermaid, described as a dumb monster somewhat resembling a man in limbs. నీటుమనుష్యుడు. నీరుపిల్లి nīru-pilli. n. A water cat, an otter. నీరువ్రబ్బచెట్టు nīru-prabba-cheṭṭu. n. A kind of plant, the reton plant, Bolomus rotong. జల వేతసి. నీరుబొద్ది nīru-boddi. n. A sort of vegetable. See బొద్ది. నీరుమజ్జిగ or నీరుచల్ల nīru-majjiga. n. Thin buttermilk. చాలా నీళ్లు కలిసిన చల్ల. నీరుమట్టము nīru-maṭṭamu. n. Water level. నీళ్లునిలుచు ప్రమాణము. నీరుమట్టపుపలక an instrument called a water-level. నీరుముంపు nīru-mumpu. adj. Watery, జలప్రాయము. నీరుముట్టు nīru-muṭṭu. v. n. To touch water, జలస్పర్శముచేయు; to make water, so called because the Hindus afterwards touch water as purification. 'నీటిచేరువకొరగాదు నీరుముట్ట.' వి. పు. iv. నీరుల్లి nīr-ulli. n. An onion. Alliumcepa [Watts.] నీరువంగ or నీటివంగ nīru-vanga. n. A kind of brinjal. నీరుపట్టు or నీర్వట్టు nīru-vaṭṭu. n. Thirst. దప్పి. పిపాస. నీరుపట్టుగొను to be thirsty. నీరువత్తిగ or నీరొట్టు nīru-vattiga. n. A sort of sweetmeat. H. i. 117. పేణీలు. నీరేనుగు nīr-ēnugu. n. A water elephant, నీటిగజము.

(p. 679) nelakolupu nela-kolupu. v. a. To place, deposit. ఉంచు. నెలత nelata. [నెల+త = తనువుగలది] n. A woman. నెలచూలి or నెలపట్టి nela-ṭsūli. n. The planet. Mercury, బుధుడు. నెలతాలుపు or నెలతాల్పు nelatālupu. n. Lit: He who wears the moon (on his head) i.e., Siva, చంద్రశేఖరుడు. నెలత్రాపడము or నెలపులుగు nela-trāvaḍamu. n. A mythical bird called చకోరము, which is supposed to live on the moon's light. నెలపాలు or నెలవీసము nela-pālu. n. A phase of the moon. చంద్రకళ. నెలపొడుచు nela-poḍuṭsu. v. n. To rise, as the moon, చంద్రోదయమగు. నెలపొడుపు nela-poḍupu. n. Moonrise, the rising or appearance of the moon. నెలమేపరి nela-mēpari. n. Lit: One who feeds on the moon, i.e., Rahu, the ascending node. నెలవెలుగు nela-velugu. n. Moonlight. వెన్నెల. నెలబాలుడు nela-bāluḍu. n. The moon, చంద్రుడు. నెలరాయి, నెలచట్టు or నెలచలుప nelarāyi. n. Moonstone. చంద్రకాంతశిల. నెలవంక nela-vanka. n. The crescent moon బాలచంద్రుడు. A mark like a half moon; such as is produced by nipping (in fondness) with the nail. నఖక్షతము. నెలవంకకోల a crescent shaped arrow, అర్థచంద్ర బాణము.

(p. 682) nēla nēla. [Tel.] n. Land, earth, soil. భూమి. A country, దేశము. adj. 'Of the earth.' A prefix (like ground, or dwarf,) applied to certain plants, as నేలపేము, dwarf rattan, నేలపొన్న dwarf cassia. నేలగలుపు nēla-galupu. v. a. Lit. To mix with the earth. To ruin. దానిని నేలగలిపినాడు he ruined it. నేలకుగోలకుతెచ్చు to turn upside down, కిందుమీదుచేయు. నేలచూపు a downcast look. నేలచూలి nēlaṭsūli. n. Lit: The earth-born child, i.e., Sita, బూమిజ. నేలతాడి nēla-tāḍi. n. The plant called Curculigo orchioides. తాలమూలి. Rox. ii. 144. నేలతాలుపు nēlatalupu. n. A mountain. పర్వతము, భూధరము. A king, రా౛ు, భూధరుడు. నేలనెమలి nēlanemali. n. The bird called a florikin. నేలపట్టి nēla-paṭṭi. n. Sita. సీత, భూపుత్రి, Mars, అంగారకుడు. నేలపల్లటీ nēla-pallaṭī. n. A kind of pigeon called a tumbler. నేలమీద పల్టీలువేసే పావురాయి. నేలబావి a well without any wall round it. నేలమాళిగ, నేలమాలె or నేలమాలియ a room under ground, భూమిలోపలి యిల్లు. నేలముల్లాకు the plant called క్షుద్రము, Solanum jacquini. నేలరేడు nēla-rēḍu. n. A king. రాజు, భూపతి. నేలవేము nēla-vēmu. n. The plant called Justicia paniculata. Rox. i. 118. or Andrographis paniculata. (Watts.) నేలవేలుపు nēla-vēlupu. n. A Brahman. భూసురుడు, భూదేవుడు. నేలాపల nēlāpu. (నేల+ఆపు.) n. A kind of hawk. ఒక విధమైనడేగ.

(p. 702) paḍḍa paḍḍa. [Tel.] n. A female buffalo or cow fit for breeding, a beifer, తొలిచూలి ఆవు, లేక, గేదె. See also under పడు.

(p. 724) palikni palikni. [Skt.] n. A grey headed woman. ముసలిది. A cow which is for the first time in calf. తొలుచూలిపయ్య.

(p. 765) puṭṭa puṭṭa. [Tel.] n. An ant hill, వల్మీకము. పాముపుట్ట an ant hill in which a snake lives. నాగులచవితికి పుట్టలో పాలుపోయుదురు they pour milk in a snake's hole on the feastday called Nāgula Ṭsaviti. A pack, number, collection, lot heap, crowd. ఆ యిల్లు చీమలపుట్టగా నున్నది the house is a regular ant's nest. ఆ పుస్తకము అబద్ధాలపుట్టగానున్నది that book is a pack of lies. వాని ఒళ్లు వట్టినరములపుట్ట he is mere skin and bone. పుట్టకాపు or పుట్టకూడుదిండి puṭṭa-kāpu. n. Lit: That which feeds on ant hills, i.e., a bear, ఎలుగుగొడ్డు. పుట్టకాలు puṭṭa-kālu. n. A leg swollen with elephantiasis, బూరకాలు, ఏనుగుకాలు. 'పుట్టకాల్ సొట్టవ్రేల్ వట్టివ్రేలుంజెవుల్.' Jagan. i. 54. పుట్టకాలివాడు one who is afflicted with elephantiasis in the leg. పుట్టకుడు puṭṭa-kūḍu. n. The heart of an ant hill, the red earth that contains the eggs. A fungus. కుక్కగొడుగు. 'వ పొట్టకైపుట్టకూటికిం జీమలకుం జెదలునకు నెలుంగులు గలుగులం బుట్టలు నిశితనిజ నఖరకులిశ కోటులంగోరాడ.' Swa. iv. 49. పుట్టకొక్కు, పుట్టగొడుగు or పుట్టచేర్పు puṭṭa-kokku. n. A mushroom, toadstool, fungus. M. XII. v. 418. పుట్టకోట puṭṭa-kōta. n. A bulwark, a buttress. కోటకు కోటబైట వేసిన మట్టితిన్నె. పుట్టకోవలు the pointed tops of ant hills, పుట్టమీదిశిఖరములు. పుట్టగోచి puṭṭa-gōchi. n. A large modesty piece. పెద్దగోచి, కాపీనము. పుట్టచిలుక puṭṭa-chiluka. n. The Sirkeer Cuckoo. Taccocua leschnenaultii, (F.B.I.) పుట్టచూలు or పుట్టపుట్టువు puṭṭa-ṭsūlu. n. He who was 'born of an ant hill.' This is a word translated from the Sanscrit name వాల్మీకి. Vālmīki. పుట్టతమ్మచెట్టు puṭṭa-tamma-cheṭṭu. n. A large creeping plant, the fruit of which is used medicinally. పుట్టతేనె puṭṭa-tēne. n. Honey found in an ant-hill. పుట్టతేలు puṭṭa-tēlu. n. The large black scorpion, so called because found in rubbish. మరిడ్రగబ్బ. పుట్టముంగి puṭṭa-mungi. n. Lit: A mongoose on an ant hill, used as a type of composure. adj. Demure. అది తిట్టుచుండగా పుట్టముంగివలె మారకయుండినాడు she reviled him but he stood stock still. పుట్టలమ్మ puṭṭal-amma. n. A village goddess.

(p. 799) paiḍi or పయిడి paiḍi. [Tel.] n. Gold. బంగారు. Money. ధనము. A dowry. ఉంకువవ. adj. Golden, gold coloured, bright yellow. పైడికంటి or పయిడికంటి paidi-kanti. adj. Golden eyed, బంగారువన్నె కన్నులుగల. n. The spotted owlet, Athene brama (F.B.I.) కనకాక్షి. పైడిచూలాలు paidi-tsūl-ālu. n. Lit: The lady that produces gold, i.e., the Earth. భూమి, వసుగర్భ. పైడితామర paiḍi-tāmara. n. The land lotus, మెట్టతామర. పైడినెలత paiḍi-nelata. n. An epithet of Lakshmi. లక్ష్మి. పయిడపత్తి paiḍi-pāṭṭi. n. A kind of fine golden colored cotton. పైడిబాసము or పసిడిబాసము paiḍi-bāsamu. n. Gold and other things. బంగారు మొదలుగాగల వస్తువులు. A. vi. 100. పైడిముడుచు paiḍi-muḍuṭsu. To betroth, నిశ్చితార్థముచేయు. పైడిముడుపు paiḍi-muḍupu. n. A betrothal, వివాహమునకు ప్రధానముచేయడము, నిశ్చితార్థము. పైడిరేడు. పైడిరాయడు or పైడిదొర paiḍi-rēḍu. n. The lord of wealth, i.e., Kubēra.