(p. 25) aggalamu aggalamu [Tel.] adj. Excessive vehement, intolerable. మెండు. 'తూర్యనినదమగ్గలమయ్యెన్' Swa. vi. 105. అగ్గలముగ adv. Excessively, vehemently, cruelly. దుస్సహముగా. 'దాపక చెప్పుము చెప్పుకున్ననగ్గలముగ నివ్వధింతునని.' H. iii. 140. అగ్గలించు aggalinṭsu [Tel. from అగ్గలము] v. n. To increase, to grow. ఎక్కువగు. 'ముచ్చటలగ్గలింప.' Vish. vii. 375.

(p. 376) gudiguṃzalu gudi-gunzalu. n. Stick planted at the entrance of a pen or fold. పశువుల దొడ్డిద్వారమునకు నిలువుగా పాతిన కర్రలు. గుదిగ్రుచ్చు or గుదికూర్చు gudi-gruṭsṭsu. v. n. To arrange. సవరించు. 'మున్నిటికథలు గుదిగ్రుచ్చుకొనిచెప్పుకొని పోవవలదు.' L. vii. 74. గుదిత్రాడు gudi-trāḍu. n. A halter, a tether. దూడ కాలికి కట్టే తాడు. గుదిత్రోయు to tie up the legs and push away కాళ్లు కట్టి త్రోయు.

(p. 459) janamu , జనములు or జనాలు janamu. [Skt.] n. People, folk, persons. Tara. ii. 84. 'జనముల్ రానియెడన్' (Vijaya. i. 358.) when nobody was by. జనపతి jana-pati. n. A king, a lord of men. జనపదము jana-padamu. n. Any inhabited country. దేశము. A village. గ్రామము. జనశ్రుతి jana-ṣruti. n. News, tidings, intelligence, a rumour. జనులుచెప్పుకొనే వృత్తాంతము, నానుడి. జనాంగము janāngamu. n. A household, a family. A nation. జనాభా janābhā. [H.] n. Population. జనాభాలెక్క a census. జనాభాసిస్తు or జనాభాదస్తు poll-tax.

(p. 459) janamu , జనములు or జనాలు janamu. [Skt.] n. People, folk, persons. Tara. ii. 84. 'జనముల్ రానియెడన్' (Vijaya. i. 358.) when nobody was by. జనపతి jana-pati. n. A king, a lord of men. జనపదము jana-padamu. n. Any inhabited country. దేశము. A village. గ్రామము. జనశ్రుతి jana-ṣruti. n. News, tidings, intelligence, a rumour. జనులుచెప్పుకొనే వృత్తాంతము, నానుడి. జనాంగము janāngamu. n. A household, a family. A nation. జనాభా janābhā. [H.] n. Population. జనాభాలెక్క a census. జనాభాసిస్తు or జనాభాదస్తు poll-tax.

(p. 862) bazāru baḍzāru. [Tel.] n. Shop, అంగడి. The merchant's quarter, a market. అంగడివీధి. బ౛ారుమాట bāḍzāru-māṭa. n. A rumour, town-talk, వీధులలో చెప్పుకొనుమాట. బ౛ారము baḍzāramu. n. Adultery, వ్యభిచారము. బ౛ారి baḍzāri. (బ౛ారము+ఇ.) n. An adulteress, వ్యభిచారిణి. బ౛ారించు baḍzārinṭsu. v. n. To commit adultery, వ్యభిచరించు.

(p. 1040) mora mora. [Tel.] n. A cry, scream lamentation, complaint, plaint. A declaration, statement. అత్తనాదము. Also, another form of మోర. (q. v.) మొరపెట్టు mora-peṭṭu. v. n. To scream, cry, yell, lament, wail, cry aloud, complain. అర్తధ్వనిచేయు, అరుచు, పడిన అన్యాయమునుగూర్చి చెప్పు. మొరపెట్టుకొను to howl, make a complaint, complain, తనకు గలిగిన అన్యాయమును గూర్చి చెప్పుకొను. స్త్రీలకు స్వాతంత్య్రములేదని శాస్త్రములు మొరపెట్టుచుండగా while the Sastras declare that women have no independence.

(p. 1089) rō rō. [Tel. another form of రోయి.] n. Wealth, money. Value, price. ధనము. విలువ. రోయీవి rō-y-īvi. n. A gift of money. రోవెల rō-vela. n. The money value, the sum bargained for, లంజకు ఇస్తానని చెప్పుకొన్నరూక. రోవెలది rō-veladi. n. A woman that has her price, a harlot.

(p. 1141) valla valla. [Tel. another form of వలన.] A postposition used as a case ending in the 5th case of nouns and pronouns. By, by means of, from. వానివల్ల తెలిసినది I learned it from him or of him. ఈ మందువల్ల by means of this medicine. adj. Convenient, feasible, practicable, possible. యుక్తము, అనుకూలము. అది వల్లకాదు it is impossible. అక్కడికి పోవల్లలేదు you cannot go there. ఇరి లేకుంటే నల్లకాదు I cannot do without this. చెల్లిస్తేగాని వల్లకాదు you cannot avoid paying it. వాడు ఉంటేగాని వల్లకాదు I cannot do without him. నీవు వస్తేగాని వల్లకాదు your coming is indispensable, it cannot be done unless you come. చెప్పుకోక వల్లకాదు you cannot avoid explaining this. n. A stratagem, expedient, convenience. ఉపాయము, యుక్తి. వల్లపట్టుతప్పి పడినాడు he lost his hold and fell. ఎడమనల్లవాడు a left handed man, ఎడమచెయి వాటముగలవాడు. వల్లకాని valla-kāni. adj. Impracticable, impossible. అసాధ్యమైన. వల్లమాలిన valla-mālina. adj. Much, excessive; impracticable, అపరిమితమైన. వల్లగానుండు valla-ga-n-unḍu. v. n. To be convenient, practicable, possible, feasible. సాధ్యముగానుండు.

(p. 1150) vāḍu [Tel.] v. n. To wither or fade. మ్లానమగు. 'ఆయాసభరమున నాననాబ్జమువాడ.' T. iii. 144. వాడించు or వాడుచు vāḍinṭsu. v. a. To cause to wither, వాడుజేయు. వాడబారు, వాడుపారు, వాడుదెంచు or వాడువడు vāḍa-bāru. v. n. To fade. మ్లానమగు, కందు. 'సీ లవలీదళములట్ల సవరైన చెక్కులు వాడ బారగముద్దులాడియాడి.' UR. iv. 287. వాడు or వాడుకొను vāḍu. v. a. To use, to make use of, ఉపయోగపరుచు, పనుపరుచుకొను వినియోగపరుచు. v. n. To be generally talked, or spoken of. వదంతిగా చెప్పుకొను. వారీమాటలను వాడుకొనినారా did they use these words? వాడుదల vāḍu-dala. n. Use, practice, వాడుక, అభ్యాసము. వాడుక or వాడిక vāḍuka. n. Practice, habit, custom. సాధారణప్రసిద్ధి, పనుపడడము, ఉపయోగము, అభ్యాసము, అలవాటు. Business, వ్యవహారము. వాడికకు తెచ్చు to use, make use of adj. Customary, usual, habitual. అలవాటుగానుండే. వాడుకగా or వాడికగా vāḍuka-gā. adv. Usually, commonly. అలవాటుగా. వాడుకపడు vāḍuka-paḍu. v. n. To be accustomed. పనుపడు, అలవాటుపడు. ఈ పనిలో వాడుక పడ్డవారు persons accustomed to this business. వాడికవారు or వాడుకవాండ్రు vāḍika-vāru. n. plu. Customers. వాడికగా వచ్చువారు.

(p. 1200) vīḍu vīḍu. [Tel.] v. n. To be separated, loosened or unfastened, విడిపోవు, విడిచిపెట్టు, వదలు. To become plain or evident, విశదమగు. To be fulfilled, కొనసాగు. To increase, prosper, వర్ధిల్లు. v. a. To cause to be separated, వీడజేయు. 'దేవకీసుతుకోర్కితీగలువీడంగ వెలదికిమైదీగెవీడదొడగె.' BX. వీడజేయు vīḍa-jēyu. v. a. To do away, to cause to be separated. నివృత్తిజేయు. వీడదీయు vīḍa-dīyu. v. a. To take off, to separate. తీసివేయు, చీలదీయు. వీడదొక్కు vīḍa-dokku. v. a. To apportion, assign. పాలుపంచు. వీడుకొను or వీడ్కొను. vīḍu-konu. v. a. To quit, leave, abandon. To take leave or permission, విడుచు, విడిచిపెట్టు, వదలు, పోయివచ్చెదనని చెప్పుకొని వదలు, సెలవుపుచ్చుకొను. 'పామడు పుత్రుల దీవించి పునర్ధర్శన మయ్యెదమనచు వీడ్కొనినిజనివాసంబులకుంజనిరి.' M. IV. i. 54. 'అరణము గనిచ్చి సుఖముండుడనుచు దక్షుడబ్జువీడ్కొని భార్యతోనరిగెనపుడు.' T. iv. 195. వీడుకొలుపు or వీడ్కొలుపు vīḍu-kolupu. v. a. To send away, dismiss, పంపించు. సగనంపు. 'బ్రాహ్మణద్వేషంబులేక బ్రతుకుండని వీడ్కొలిపినంబోయి.' P. iii. 254. వీడుకోలు or వీడ్కోలు vīḍu-kōlu. n. Permission to go. పోవననుజ్ఞ. The act of leaving or quitting, విడుపు. Permission, leave. అనుజ్ఞ, సెలవు. Death, చావు. వీడుచు vīḍuṭsu. v. a. To cause to be separated, వీడజేయు. To let go, give up, విడిచిపెట్టు. వీడు౛ోడాడు vīḍu-dzōd-āḍu. v. n. To undergo a change, to be changed. మారుపాటునొందు. To resemble, సరిపోలు. వీడు౛ోడు Same as విజ్జోడు. (q. v.) విడుపడు, వీడ్పడు, వీడువడు or వీడ్వడు viḍu-paḍu. v. n. To be changed, మారుపడు. To differ, భేదపడు. To totter, as feet, తడబడు. వీడుపాటు or వీడ్పాటు vīḍu-pāṭu. n. Change, మారుపాటు. Difference, వ్యత్యాసము. A decision, settlement. ఏర్పాటు. 'కల్లయున్ నియమువీడ్పాటొందగా.' KP. iii. 269.