(p. 78) aragoḍḍemu ara-goḍḍemu. [Tel.] n. Violence, quarrel. జగడము, దుండగము, అకార్యము. 'ఎరిగియెరిగినీముందట నరగొడ్డెము చేసిపోయిరి.' ఉ.హరి.iv.

(p. 124) ālamu ālamu. [Tel.] n. War, battle. Plague, trouble, oppression; పోరు, జగడము. Disregard, scorn, despite. ఆలక్ష్యము, వ్యర్థము. 'అనిపలుకు నమ్మరాశలోలనయన పలుకులాలం బుచేసి చక్రవాకి యిట్లనియె.' Swa. vi. 72.

(p. 248) kayyamu or కయ్యాటము kayyamu. [Tel.] n. A combat, fight, a quarrel. జగడము. కయ్యపుదిండి or కలహాశనుడు one who lives by fomenting quarrels. An epithet of Nārada. నారదుడు. కయ్యాల క్రచ్చ a quarrelsome fellow. సవతుల కయ్యాటము brawls between rival wives.

(p. 257) kalahamu kalahamu. [Skt.] n. A fight., contention, dispute. జగడము, యుద్ధము. కలహాంతరిత kalah-āntarita. n. A wife who has been vexed and is appeased పతిని విడనాడు తరువాత పశ్చాత్తాపసమనవ్వితయైన నాయిక. కలహాశనుడు kalah-āṣanuḍu. n. A quarrelsome being, a makebate; an eithet of Nārada. కలహించు kalahinṭsu. v. n. To fight, dispute. జగడమాడు.

(p. 421) cilla chilla [Tel.] n. The barb of an arrow or fishhook. A bone. శల్యము. A bit, a fragment. M. 12. 2. 430. adj. Empty, trifling, useless. చిల్లపెంకు a potsherd. 'చిల్లతైలము' = ఇందుగవగరు. A. iv. 36. చిల్లచెవులు ears that are empty, that is, unadorned with earrings. చిల్లకోల or చిళ్లకోల chilla-kōla. n. A whip with several lashes. తోమరము. A pitchfork. చిల్లచండ్లావు a cow, the ends of whose teats are forked. చిల్ల జగడము a vain dispute, a quarrel about nothing.

(p. 435) cēyu chēyu. [Tel.] v. a. To do, make, perform. నొప్పిచేయు or నొప్పిపెట్టు to pain. వంటచేయు to cook. జగడముచేయు to quarrel. కైదుచేయు to imprison. స్వాధీనముచేయు to put in one's charge. నర్తకము చేయు to trade. మరుగుచేసికొను to take shelter, use as a screen. బేరముచేయు to settle the price. అప్పుచేయు to contract a debt. నన్ను ఆడదాన్ని చేసి looking upon me as a mere woman. ఈ బిడ్డ నెలఒళ్లుచేసినది the infant looks a month old already. బిడ్డయేమైనా ఒళ్లుచేసినదా is the child picking up flesh? కాజేయు to misappropriate, to settle, to kill. పల్లకి చేసికొన్నాడు he procured a palankeen. పెండ్లిచేసికొన్నది a wedded wife. చెయ్యిచేసికొనికొట్టె he closed his fist and beat them. అండచేసికొను to take refuge. రహస్యంబుచేసికొని యెరింగించెన్. (M. XIII. ii. 375) he told it as a secret. చేయు v. n. To do, act, behave. To be worth. అది పదిరూకలుచేయును it will be worth ten groats. వానికి జలుబుచేసినది he caught cold. చేయి chēyi. [lit: That which does or works.] n. The hand. చెయ్యి or చెయి. A ray కిరణము. A trunk తొండము. A wing. రెక్క Two cubit's length రెండుమూరలకొలది. A hold or grasp పట్టు. చేయించు chēyinṭsu. v. a. To cause to do or make. To get done.

(p. 465) jiddu jiddu. [Tel.] n. Enmity. A quarrel. జగడము, కలహము.

(p. 465) jiddu jiddu. [Tel.] n. Enmity. A quarrel. జగడము, కలహము.

(p. 500) tagavu tagavu. [Tel. from తగు.] n. Justice, virtue, uprightness. ధర్మము, న్యాయము. Also, presents given to a daughter by her parents when she is married. A dispute జగడము. A lawsuit వ్యాజ్యెము. 'క తనుమాలు ధర్మమేలా తనగురు తెరుగంగలేనితనువదియేలా తనబుద్ధిగానిదేలా తనతనకేగాకయున్న తగవియేలా. ' (Rama Stava Rajam viii. 203, 188.) తగవుగోరి a peacemaker. సంధిచేయువాడు. తగవరి tagavari. [తగవు+అరి.] n. A judge or arbitrator. న్యాయాధిపతి. తగవేది tagav-ēdi. [తగవు+ఏది.] n. Sacrificing justice, unjust, wicked. తగవుమాలి. M. IV. ii. 40 and 193.

(p. 631) naḍucu or నడచు naḍuṭsu. [Tel.] v. n. To walk, go, move, proceed. To happen, occur, pass, take place. To behave, conduct oneself, ప్రవర్తించు. To take effect, as an order. To live, continue, last. To descend, as an estate. To beat, as applied to the pulse. To act (as a father, servant, &c.) వారికిందనడిచేభూమి the field they hold or enjoy. నడిచేనెల the current month, వానికిని మాకును నడిచిన జాబులు the letters that passed between us. నడిచినజగడము the dispute that took place. శ్లోకము నడవవద్దా surely the verse ought to flow easily. ఆ ఉత్సవము నడుస్తున్నదా is the feast still kept up? నడుపు or నడపు naḍupu. v. a. To make one walk, make a thing proceed. To manage, conduct. To navigate, steer a vessel. To undertake or govern. వ్యాయము నడుపు to execute justice. n. Walk, pace, step, gait. Walking, గమనము. Conduct, ప్రవర్తనము. నడిపించు or నడపించు. naḍi-pinṭsu. v. a. To make one walk. పిల్లకాయను నడిపించినది she made the child walk. To conduct, carry on, push on. నడుపు. ఆ మాన్యము వానికి నడిపించితిని I let my field to him free. నడుచుకొను naḍuṭsu-konu. v. n. To behave.

(p. 637) nalugu , నలగు or నలియు nalugu. [Tel.] v. n. To break. To be broken, bruised, crushed, crumpled or reduced to powder. నలియగు. To rub with a fragrant paste నలుగుపెట్టు. To become easy, smooth, or familiar by acquaintance. To wither, be weakened or debilitated. ఆ పాఠము అతనికి నలిగినది the lesson has become familiar to him. దోవ యింకా నలగలేదు the road is not yet trodden smooth. వారు జగడమాడగా నేను నలిగిపోతిని they were the disputants but I was the sufferer, I was crushed between them. వారు నలిగిపోయినాడు they are in reduced circumstances. ఒళ్లు నలిగియున్నది the limbs are quite tired. నలుగు nalugu. n. Rubbing, scrubbing the limbs with fragrant paste made usually of పెసలు. నలుగుపెట్టు to rub the limbs with paste. నలుగు or నలుగుపిండి n. A sort of fragrant paste used as soap. నలుగుడు or నలగుడు naluguḍu. n. Difficulty, trouble, pain, suffering. పిడనము, సంకటము, తొందర, ఇబ్బంది 'అతండు నలుగుడుబడరాదో మగువ.' Suca. iii. 333. That which is thrashed or bruised. నలిగినది. నలుగుడుపెట్టు to oppress, to harass. నలగగొట్టు nalaga-goṭṭu. v. a. To pound, to bruise. వాణ్ని నలగకొట్టినారు they thrashed him severely. నలత or నల్త nalata. n. Debility: a weak state: the remains or constitutional effects of a disease. పురాణించిన రోగము. Convalescence, a bad state of health, lingering indisposition, a low fever. నలతగొట్టు nalata-goṭṭu. n. A make-bate, a thorn in one's side. నలుకువ or నలకువ nalukuva. n. Ailing, an ill state of health. వ్యాధి. Suffering, శ్రమము, బాధ. Weariness, ఆయాసము. నలుచు, నలచు or నలుపు naluṭsu. v. a. To crush. To rub the skin. నలియజేయు, తోము.

(p. 722) paryavasānamu pary-avasānamu. [Skt.] n. The end, conclusion, termination, finishing, completion, accomplishment, fulfilment, upshot. ముగియుట. ఇది జగడములో పర్యవసానమయినది this ended in a quarrel. పర్యవసించు pary-avasinṭsu. v. n. To end, terminate. ముగించు. పర్యవస్థ pary-avastha. n. Quarrelling. విరోధించుట.

(p. 1056) yuddhamu yuddhamu. [Skt.] n. War; a battle, combat, contest.జగడము. యుద్ధరంగము a battle field.

(p. 1139) valayu valayu. [Tel.] v. n. To be liked, desired or wanted. ఇష్టమగు, విహితమగు. To be needful, or necessary, ఆవశ్యకమగు. To be proper, యుక్తమగు. To be surrounded, వలయతమగు. 'మృగమువలయంబారెన్.' పంచ. నా. ii. 'స్వబుద్ధిరాజుకు విశేషింపవలయు' (P. i. 391.) the use of his own judgment is much needed in a king. 'కయ్యమునకు నెయ్యమునకు వియ్యమునకు సమతవలయు.' (ib. ii. 47.) in combat, in inter-marriage, and in friendship equality is wanted; or, there should be a similarity. 'ఔగాములరయవలయు.' (ib. iv. 431.) you should look to the chances of gain or loss, of success or failure. వలె, వలెను, వలసినది or వలయును are added as auxiliaries, to the Root in the Infinitive of any verb; to give the idea of obligation or necessity; నేను ఇమటికి పోవలెను I must go home. నీవు ఇక్కడికి రావలెను you must come here, you should come here, I hope you will come here. తమదయ రావలెను మా దరిద్రము తీరవలెను I hope your favour will come and that my poverty will be removed. ఆయన రేపో ఎల్లుండో రావలెను he must be here tomorrow or the next day, i.e., we expect him here tomorrow or the next day. వాడు దానితమ్ముడుగా ఉండవలెను I suppose he must be her brother. నాకు ఆ పుస్తకము కావలెను I want that book. వాణ్ని చంపియుండవలెను they must have killed him. నీకు అట్లురావలెను this serves you right. నీవు సందేహింపవలసినదిలేదు you need not doubt it, there is no occasion to doubt it. వాణ్ని పిలువవలెనని అక్కడికి వెళ్లితిని I went there to call him. ఈ పని చేయవలెనని పోవుచుండగా as I was going there to do this. జగడమాడవలెనని వస్తివా did you come on purpose (or wanting) to quarrel? వలసి (the past p|| of వలయు.) ఇవ్వవలసి యిస్తిని I paid it, because I had to. 'నిశాచరునుద్యోగంబుచూచుకొనవలసి.' Swa. iv. 163. అట్లు చేయవలసివచ్చును it will become necessary to do so. వలసిన (past part of వలయు) is used as an affix (similar to the Latin-ibilis or endus). చెల్లింపవలసిన సొమ్ము money due, the sum payable. 'వ;సినసంపదల్ గలుగవా.' T. ii. 34. టీ వలసిన, కావలసినటువంటి. వలసె or వలసెను (the past tense of వలయు) it became necessary, or requisite. వానితో చెప్పవలసె I was obliged to tell him. 'వినిపింపరాని కార్యము వినిపింపగవలసె.' Swa. iv. 176. The negative aorist of this, వలవదు, వలదు, See under వలదు.

(p. 1151) vādamu vādamu. [Skt. from వద్ to speak.] n. A dispute, discussion, contention. మాటలపూర్వకమైన కలహము, వాగ్వాదము, తగవు. Alchemy, రసవాదము. వాదభ్రష్టోవైద్యశ్రేష్ఠః he who fails in alchemy becomes an excellent doctor. 'బధిరుబలె దరిద్రునిగతివాదిపగిదిగనకకారుచాడ్పున.' P. Pref. 15. టీ వాదిపగిది, రసవాదివలెను. వాదించు, వాదడుచు or వాదాడు vādinṭsu. v. a. To argue, debate, dispute, discuss. కలహముచేయు, జగడమాడు, తర్కించు. వాది vādi. n. A speaker. One who argues, వాదించువాడు. A plaintiff or complainant. వ్యాజ్యము తెచ్చినవాడు, తగవునకుపోయినవాడు. ప్రతివాది a defendant. కార్యవాది one who speaks or argues the point alone. 'కార్యవాదికేల కడుచలంబు.' Vēma. iii. 96. వాదు vādu. (from Skt. వాదము.) n. A dispute, contention, fighting. కలహము, యుద్ధము. 'స్త్రీల యెడవాదులాడకుము.' Sumati. i. 'వలదన్నబోవుదునెవాదుకుదీయక.' Ila. iv. 72. వాదుడుగుట, అనగా జగడముమానుకొనుట. 'మునుగజాస్యునితోవాదుడుగకయొనర్చిన పిమ్మట.' S. iii. 412. వాదుచేయు or వాదులాడు vādu-chēyu. v. n. To dispute, to contend. వివాడమాడు, పోరుచేయు.