(p. 56) anupu anupu. [Tel.] n. Toll, customs; ambuscade, ambush, సుంకము. పొంచియుండే చోటు. 'తెరవలిటునీరు పోయ పందిలియు జేరి, యవలగొర గాక పిచ్చుకుంటైయనంగు, డనువుగొనజొచ్చె కల్లగుట్టమర.' A. ii. 69. టీ సుంకము పుచ్చుకోనుపక్రమించెను. అనుపు v. a. To send, dismiss. పంపించు. 'నన్ననువుగాధల చేతనెప్రొద్దు ద్రోయకన్.' H. i. 42.

(p. 121) ārabamu ārabamu. [Tel.] n. Vegetation, crops, fruit of the earth in general. పైరు. 'ఆకీడునన్. వానల్కల్గకమానె నారబములెండంజొచ్చె.' V. P. ii. 113. Cultivation. tillage సాగుబడి; కాడారబము dry cultivation; నిరారబము wet cultivation.

(p. 512) tariyu tariyu. [Tel.] v. n. To approach. సమీపించు. To enter. To plunge into. చొచ్చు, తారసిల్లు. M. VII. iii. 196. Parij. iv. 32. v. a. To cross. దాటు. తరియజొచ్చు tariya-zoṭsṭsu. v. a. To enter, to engage in. చేరజొచ్చు.

(p. 807) pottemu or పొత్తెపుమట్టి pottemu. [Tel.] n. A red earth, sand or dust with which boxers cover the floor of their gymnasium so as not to be hurt, గరిడీసాలయందు క్రిందపరిచే యెర్రమన్ను. 'మ గరిడిన్ బొత్తెపు మట్టి చల్లడము చెంగావిన్ కళల్ దేరుకా, సెరహిన్ మీరగ జొచ్చి మల్లుర కడున్ జేసానలన్ సాధనల్ బరగం బల్పిడు గుక్కుటో బరవు పోటన్ గ్రద్ధనల్ గ్రుద్దులన్ ధరమట్టాడిజయించు నాతని కసాధ్యంబెద్ది లేదిందులన్.' Kanaka Ranjani. v. 153.

(p. 880) bāḷi bāḷi. [Tel.] n. Concern; affection, emotion, passion, love, desire, lust. కాంక్ష, విచారము; ఆశ, ఆసక్తి, మోసము. 'చూడకుండంగగూడదీసుదతిసొబగు చూచినంత నెమదిలోనజొచ్చెబాళి.' T. iii. 75.

(p. 891) buḍuta or బుడత buḍuta. [Tel.] n. A little one, a child. శిశువు, బిడ్డ. బాలుడు. 'ఒక పాటిబుడత, యాకుమాడువులందియ్య.' H. i. 134. A. vi. 159. adj. Little. Short, పొట్టి. బుడతగాడ్పు a gentle breeze. 'క్రూరభుజంగా స్యకుమారంబుననుజొచ్చి వెడలుసాహసియైన బుడుతగాడ్పు.' Bmj. iii. 132. బుడుతడు buḍutaḍu. n. A male child. బాలుడు.

(p. 958) marugu marugu. [Tel.] v. n. To be concealed or hidden, చాటగు. To be dejected, to be in deep sorrow, కుందు, సంతాపించు. మరుగు or మరువు marugu. n. Privacy, cover,shelter, a screen, concealment, the hidden part of any thing, అగోచరస్థానము చాటు. తమమరుగుజొచ్చినాను I have sought shelter with you. ఆతోట నిండా మరుగుననున్నది that garden is very private. మరుగుగోడ a curtain or screen placed before a door. మరుగుపెరడు or మరుగుదొడ్డి a privy or necessary. ఆమాటను మరుగుచేసినారు they kept that word secret. adj. Hidden, unseen, invisible, imperceptible, obscure, sheltered. మరుగుపడు marugu-paḍu. v. n. To disappear, to be hidden. కానకిపోవు. మరుగుపరుచు marugu-parutsu. v. a. To conceal, keep secret. మరుకువ marukura. n. Sorrow, grief, సంతాపము. మరువ maruva. (మరుగు + వా.) n. A pot, కుండ. adj. Dumb, మూగైన. మరువకందు maruva-kandu. n. An epithet of Agastya, కుంభ సంభవుడు. మరువవాడు maruva-vāḍu. n. A dumb man. మూగవాడు.

(p. 980) mālugu or మాల్గు mālugu. [Tel. from మాలు.] v. n. To become or grow idle, సోమరితనమునుపొందు. n. Idleness, సోమరితనము. Also same as మాలు a pad or cushion placed on the shoulder of a palanquin bearer. మాలుగుపోతు mālugu-pōtu. n. A sluggard, a lazy wretch. యీడవరిగోయుచు, కూరుకుజెందజొచ్చెననీ, మాలుగుపోతువీని కనుమానములేదిక.' Chenn. iii. 447.

(p. 1088) roccu roṭsṭsu. [Tel.] n. Mud, mire. బురద. Contempt, disregard. పరిభవము, తిరస్కారము. Blame, ill-fame. Noise, సందడి. 'వ రఘువరులసచ్చరి తోచ్చయంబులనుచ్చరింపుచు, తొచ్చెంబులరొచ్చుసేయుచు.' R. v. 194. 'రొచ్చోర్వకిటులోగజొచ్చె మేను.' A. v. 6. రొచ్చుకంపు a foul stench.

(p. 1110) loṅka lonka. [Tel.] n. A dell, a valley. కోన. 'ఆ ధరణిపాలుడంతదురగంబునచ్చోట, గట్టి వాలుగేలబట్టికొనుచు, లొంకజొచ్చెనాత్మ గొంకక కాలుండు కదసితివియబట్టి వెదకుమాడ్కి.' G. viii. 45.

(p. 1119) vakkāṇiñcu vakkā-ṇinṭsu. [from Skt. వచ్ to speak.] v. a. To tell, narrate, describe. చెప్పు, వాక్రుచ్చు. 'ధర్మశాస్త్ర ములవక్కాణింపగా జొచ్చినావౌనేకాక.' N. ix. 309. To write a commentary on, to comment on, వ్యాఖ్యానము చెప్పు. వక్కాణము vakkāṇamu. n. News, సమాచారము. See వక్కణ.

(p. 1140) valmikamu or వల్మికము valmīkamu. [Skt.] n. An ant hill, పుట్ట వల్మీకముల జొచ్చువనభుజంగంబులు the serpents enter the ant hills.

(p. 1224) vēlamu vēlamu. [from Skt. వేష్టనము.] n. A camp, శిబిరము, పాళెము, దండుదిగి యుండుచోటు. 'అనివేలమంతయునపుడుచచాటించి.' Pal. 308. వచ్చిన యురువడి వేలముజొచ్చి.' ib. 200. Also, same as వేడము (q. v.)

(p. 1237) vrakka or వక్క vrakka. [Tel. from వ్రయ్యు.] n. A piece, fragment, bit. తునుక, బద్ద. వ్రక్కపాయు vrakka-pāyu. v. n. To be cut, తెగు. వ్రక్కపారు vrakka-pāru. v. n. To be cut or split. చీలు, భేదిల్లు. వ్రక్కలించు vrakka-linṭsu. v. a. To split or break in pieces, బద్దలుచేయు. వ్రక్కలింత vrakka-linta. n. The act of cutting in pieces. వ్రచ్చు vraṭsṭsu. v. a. To tear to pieces. చీల్చు, పగల్చు, భేదించు. 'అలబలంబులుజొచ్చి యరటులువ్రచ్చి రావులగొట్టివారణములగట్టి.' HD. i. 1112.

(p. 1244) śaraṇamu ṣaraṇamu. [Skt.] n. A refuge, shelter, asylum, defence, protection, protector. రక్షకము, రక్ఠణము, రక్షకుడు, ఆశ్రయము. A house, గృహము. 'గంజాశరణము.' a liquor shop, కల్లంగడి. P. i. 405. 'ఆమహీసురశరణమునకు కామందకియనగనొక్క గానుగలదిసుతుల్ నేమించిబంపగంపంగోమల గతినువ్వులమ్ముకొననేతెంచెన్' P. ii. 115. ప్రయోగశరణాం వైయాకరణాః grammarians resort to or rely upon usage. శరణాగతుడు ṣaran-āgatudu. n. A refugee, one who seeks or takes refuge or shelter with another, one who calls for quarter. శరణుచొచ్చినవాడు. ఆశ్రయించినవాడు. శరణాగతులైరి they threw themselves at his feet, they sought refuge with him. శరనార్థి ṣaraṇ-ārthi. n. A suppliant. petitioner. 'శరణార్థినను గానగాదగు.' Swa. vi. 113. శరణు ṣaraṇu. (another form of శరణము.) n. A refuge, asylum shelter, defence, protection. రక్షణము, ఆశ్రయము. A bow, salutation, prostration, obeisance. నమస్కారము. 'భయార్తులై శరణు జొచ్చివారిని రక్షించుటకంటె' Vish. v. 244. 'విధిగృహాక్షయవిత్తశేవధికిశరణు.' A. vi. 147. శరణుచొచ్చు ṣaraṇu-tsoṭsṭsu. v. n. To take refuge with. శరణుడు ṣaraṇuḍu. n. A preserver, a protector, రక్షకుడు, పోషించువాడు. 'సకలంబుదానైన శరణునకరుగ నొకచచోటు నిలువంగ నొకచోటుకలదె.' L. ii. 262. శరణ్యము or శరణీయము ṣaraṇyamu. adj. Fit to be protected or aided. రక్షింపదగిన. Fit to seek refuge under, శరణుచొరదగిన. n. A protection, defence, shelter, రక్షకము. శరణ్యుడు ṣarṇyuḍu. n. A protector, defender, saviour, రక్షకుడు, 'అర్తజనశరణ్యుండు.' B. v. 1152.