(p. 38) aḍḍamu aḍḍamu. [Tel.] n. Obstacle, hindrance, A screen. అభ్యంతరము, ఆటంకము, చటు. A pledge తాకట్టు నీ మాటకు అడ్డము లేదు no one will resist you. వాండ్లకు మాకు గోడ అడ్డముగా ఉండినది there was a wall between them and us. ఒక నగను అడ్డము పెట్టి యిరువైరూపాయలు తెచ్చినాడు he pawned a jewel and got twenty rupees. నా పనికి అడ్డము వచ్చినాడు he opposed my endeavours. మొగుణ్ని అడ్డముపెట్టుకొని తానే అన్ని పనులు చూచుకొనిపోయినది she used her husband as a screen and carried on the business. వాడు తండ్రికి అడ్డమాడుతాడు he opposes or contradicts his father. తిరుపతికి పోయేలోగా మూడేళ్లు అడ్డమువస్తవి there are three rivers to cross on the way to Tirupati. ఏదో ఒకటి వచ్చి అడ్డముపడినది something has got in the way. వానికి అడ్డము తగిలినారు they interrupted him. కొంతదూరము దోవనే పోయి అవతల అడ్డము తిరిగినాడు or అడ్డము తొక్కినాడు he went along some way and then cut across. 'కరాగ్రములు దృష్టులకడ్డమిడుచు.' BD. iv. 1532. అడ్డముగా aḍḍamu-gā. [Tel.] adv. Crosswise, across, transversely. చెట్టు కండ్లకు అడ్డముగానున్నది the tree intercepts the view, నేను అడ్డముగా నిలిస్తిని I stood in his way.

(p. 179) eṇḍa enḍa. [Tel.] n. Heat, sunshine, glare, radiance, ఎండయెక్కినది the sun is high. చిరుఎండ the soft heat of the morning or evening; రేయెండ moonshine. వాడు వచ్చినప్పుడు నిండా యెండయెక్కినది it was late in the day when he arrived. ఎండకాచునప్పుడు when it is hot. నీకు ఎండ తగిలినది, or, నీ ముఖమునకు ఎండతగిలినది you look hot or fatigued, ఎండకన్నెరుగనివాడు one whose 'eye knows not the sunbeam,' i.e., who lives in the shade. ఎండకాలము eṇḍa-kālamu. n. The hot weather. ఎండగట్టు eṇḍa-gaṭṭu. v. t. To tie up (as a cloth) in the sun to dry. ఎండిపోవు. ఎండదెబ్బ eṇḍa-gāli. n. A burning wind. ఎండగోట్టు eṇḍa-goṭṭu. v. i. To dry up or wither ఎండిసోవు. ఎండదెబ్బ eṇḍa-debba. n. A stroke of the sun. ఎండదొర or ఎండరేడు eṇḍa-dora. n. The sun. ఎండపొద్దు eṇḍa-poddu. n. Noon. ఎండమావి eṇḍa-māvi. n. The mirage మృగతృష్ణ. ఎండబెట్టు eṇḍa-beṭṭu. v. t. To put out to dry. ఎదురెండ the sun against the face.

(p. 196) ēṭu , i.e., వేటు ēṭu. [Tel.] n. A blow. దెబ్బ. జారు ఏటు తగిలినది the blow grazed (his head.)

(p. 364) gāyamu gāyamu. [Tel.] n. A wound. క్షతి. నాకు గాయము తగిలినది I was wounded. గాయగాడు a wounded man.

(p. 501) tagulu tagulu. [Tel.] v. a. & n. To happen, occur, turn up, appear. To belong to. appertain to, to come in contact with, to touch, hit, strike. To be caught; got, found, joined, entangled, understood. To be received (as a blow), incurred (as expense or punishment.) n. See under తగులము. ఆ యింటికి నిప్పుతగిలినది the house caught fire. ఇక్కడ గాలి తగులుచున్నది the wind strikes here, here we get the breeze. పెండ్లితగిలినది there was a marriage. ప్రయాణము తగిలినది he had occasion to make a journey. అక్కడ మంచినీళ్లు తగిలినవి there we found fresh water. వానికి దెబ్బతగిలినది he received a blow. కుండ కాలికి తగిలినది the pot touched my foot. ఓడ మెరకు తగిలినది the ship ran aground. వానికి రోగముతగలకుండ to prevent his catching the disease. అతనితిట్లు నాకు తగలలేదు his abuse did not affect me. ఇది వానిమనసునకు తగిలినది this was impressed upon his mind. వెంటతగులు to pursue. తగులుకొని వచ్చిరి they attacked, they followed. అడ్డముతగులు to oppose, to come in the way. పదిరూకలు తగిలినవి it cost ten cash. తగులుకొను tagulu-konu. v. n. To be involved or entangled with. చిక్కుకొను. To fall in love with. వలచు. To catch fire. అది వాణ్ని తగులుకొనిపోయినది she has gone off with him. ఆ యిల్లు తగులుకొన్నది the house caught fire. తగలబడు or తగులబడు tagala-baḍu. v. n. To burn or be set on fire. ఇల్లు తగలబడ్డది the house was burnt. తగలబెట్టు or తగులబెట్టు tagala-beṭṭu. v. a. To set fire to, to kindle, to burn అడివిని తగలబెట్టిరి they burned the forest. తగులుబడి tagulu-baḍi. n. Expense, charge, cost, outlay. పట్టుబడి. తగులుబాటు tagulu-bāṭu. n. Charge, cost, expense. తగులవడు to be caught. చిక్కు, పట్టుపడు.

(p. 818) pōṭu pōṭu. [Tel.] n. A thrust, a stab, a blow. పొడుపు. కత్తిపోటు. A throb of pain. పోదుపు, నొప్పి. The swell of a river, or of the sea, the flow of the tides, high water, సముద్రోల్పణము, నద్యాదులజలవృద్ధి. Heroism, courage, శౌర్యము. A battle, యుద్ధము. వాడు ఇప్పుడు కొంచెము పోటుమీద నున్నాడు he is now drunk. 'నా కొడుకు పోటుమాటలు, నీకేటికి పొసగవాడ.' M. IV. v. 258. పోటుమాటలు అనగా ఎత్తిపొడుపుమాటలు. చెవిపోటు chevi-pōṭu. n. Ear-ache. ఆ కురుపు పోట్లు పొడుస్తున్నది the boil is throbbing. పోటాపోటీ pōṭā-pōṭī. n. Rivalry, emulation, competition, నీకంటే నాకనిపయిబడడము. వానికి నిన్న దర్భపోటుతగిలినది he was invited to the ceremony held on the anniversary of a man's father's death. పోటుపాటు ఎరిగినవాడు one who knows both sides of the question పోటాడు or పోటొగ్గు to get ready for battle. రణోద్యోగము చేయు. పోటుకంబము pōṭu-kambamu. n. A post or pillar which is set up as a prop, ఊతగానిలిపినస్తంభము. పోటుకలుపు pōṭu-kalupu. n. A second weeding, రెండవమారు తీయు కలుపు. పోటుకాడు, పోటుబంటు, పోటుమగడు or పోటుమానిసి pōṭu-kāḍu. n. A hero, a courageous man, శూరుడు. పోటుకోల pōṭu-kōla. n. A sharp pointed stick used as a prop. 'వలలును దెరలు ప్రోగులు చుట్టగాలేదు, పోటుకోలొకటియు బుచ్చలేదు, తెగిన మెకంబుల తేలేదు.' Dhurjati. iii. 96. పోటుగంప pōṭu-gampa. n. A large basket. పోటుపాటు pōṭu-pāṭu. n. The ebb and flow of a tide. Paidim. i. 86. 'నీపోటుపాటున నిపుడిట్లు మమ్ము బోరించితివి.' HD. ii. 1196. నీపోటుపాటున, నీవెచ్చి తగ్గుటచేతను. పోటెక్కించినవాడు pōt-ekkinchina-vāḍu. n. An assailant, one who attacks. ఎదిరించి పైకి వచ్చేవాడు.' పోటెక్కించినవారిమీద ప్రయోగించినవాని సమరపతి వధియించుననియును బెద్దలవలన వినియుందుము.' M. VII. iii. 96. పోటొడ్డు pōt-oḍḍu. v. n. To face in battle, to oppose. యుద్ధానిముఖుడగు. 'పొడిసింగరాజు పోటొడ్డినాడు.' Pal. 410. పోట్లాట pōḷl-āṭa. (పోటులు+ఆట.) n. Fighting; a struggle, dispute, యుద్ధము, కొట్టాట. పోట్లాడు or పోటులాడు pōṭl-āḍu. v. n. To fight, to battle, to struggle, to come to blows. యుద్ధముచేయు. పోట్లావు pōṭl-āvu. n. A cow that butts, పొడిచే స్వభావముగల ఆవు పోటరి or పోటరికాడు pōṭari. (పోటు+అరి.) n. A hero, a brave man. శూరుడు. 'పోటరులైనభర్త లేవురు గలరంటి.' M. IV. ii. 264. పోటరితనము pōṭari-tanamu. n. Heroism. శూరత్వము.

(p. 842) praharamu pra-haramu. [Skt.] n. A watch (of about three hours), ౛ాము. A blow, దెబ్బ. ఆ పిల్లవానికి నిండా ప్రహరములు తగిలినవి the boy was well thrashed. ప్రహరణము pra-haranamu. n. A weapon. అయుధము. ప్రహరించు pra-harinṭsu. v. a. To smite, beat. కొట్టు.

(p. 1277) sandu or సంది sandu. [from Skt. సంధి.] n. A small opening, a fissure, crack, hole, బొత్త, చిల్లి, బీటిక. Space, an interval. ఎడము, మధ్యప్రదేశము, మధ్యకాలము. A lane, a narrow street, చిన్నవీధి, గల్లీ. A nook, corner, మూల. A backyard, పెరడు. A period of time, an opportunity, సమయము, సందర్బము. A direction or quarter. చంకసందు the armpit. వేళ్లసందు the space between two fingers. ఇక్కడ సందు విడువు leave a space here. సందిచ్చు to give room or opportunity. వాడు ఎవరికిని సందియ్యకుండా మాట్లాడుతాడు he will let nobody else get a word in, he gives no one an opportunity of speaking. వారిద్దరిసందున వీడు నలిగిపోవుచున్నాడు between the two this man is ruined. సందులు గొందులంతా వెతికినాడు he hunted in every hole and corner. సందుచూచి లోగా చొరబడినాడు he took an opportunity and rushed in సందువాకిలి the back-door, పెరటిగుమ్మము. సందుముట్టు menses occurring at intervals, that is, at irregular periods. 'నేటికి నబ్బెసందు.' T. iii. 87. అనగా నేడు సమయము చిక్కెను. సందిక్రంతజగడములు petty disputes, అల్పమైనజగడములు. సందుకట్టు sandukaṭṭu. n. An interval, మధ్యకాలము. గ్రహణపు సందుకట్టు the time that an eclipse lasts. అమావాస్య సందుకట్టు the period of new moon. నేను పోయి వీడు వచ్చే సందుకట్టులో in the interval between my going and his coming. సందుకొను sandu-konu. v. n. To take or seize an opportunity, సమయము చూచుకొను. To extend spread, వ్యాపించు. v. a. To unite with, కూడు. To be joined to, to marry, పరిగ్రహించు. సందుకొట్టు or సందుతగులు sandu-koṭṭu. v. n. To be injured by a ghost. సందుదోషము sandu-dōshamu. n. Demoniac possession. బిడ్డలకు మాససంధియందు కలుగు బాలగ్రహదోషము. ఆ బిడ్డకు సందుదోషము తగిలినది, సందుకొట్టినది or సందుతగిలినది the child is fairy-struck or injured by a ghost that haunts a particular spot. సందుసీసము sandusīsamu. n. A certain feat in wrestling.

(p. 1280) sampeṭa sampeṭa. [Tel.] n. A sledge-hammer. ఇనుముసాగగొట్టెడు సమ్మెట. 'తరిమి సంపెట పెట్టుతగిలినయట్లు.' Dab. 233.

(p. 481) zāru ḍzāru. [Tel.] v.n. To slide or slip, to trip or stumble, to creep. ౛రుగు. To slip, open, or become loose. వదులగు. To drop or gush out as water; to flee. ఉరుకు; స్రవించు. తలకు ౛ారువేటు తగిలినది the blow grazed the head. To slope, to slant, as ౛ారుకొప్పు her slanting tire. కింద౛ారిపోయినాడు he crept under it. ౛ారుముడి a sliding knot: a knot with bows as distinguished from పీటముడి. ౛ారుచు, ౛ారించు, or ౛ార్చు to cause to slide or slip down. ౛ారజేయు. ౛ారుజీరలు ḍzāru-jīralu. n. A certain game played by children. ౛ారుడు, ౛ారుపు or ౛ారుపాటు ḍzāruḍu. n. Slipperiness. ౛ారుట. A fault స్ఖాలిత్యము, దోషము. ౛ారుపారు Same as ౛ారు.

(p. 481) zāru ḍzāru. [Tel.] v.n. To slide or slip, to trip or stumble, to creep. ౛రుగు. To slip, open, or become loose. వదులగు. To drop or gush out as water; to flee. ఉరుకు; స్రవించు. తలకు ౛ారువేటు తగిలినది the blow grazed the head. To slope, to slant, as ౛ారుకొప్పు her slanting tire. కింద౛ారిపోయినాడు he crept under it. ౛ారుముడి a sliding knot: a knot with bows as distinguished from పీటముడి. ౛ారుచు, ౛ారించు, or ౛ార్చు to cause to slide or slip down. ౛ారజేయు. ౛ారుజీరలు ḍzāru-jīralu. n. A certain game played by children. ౛ారుడు, ౛ారుపు or ౛ారుపాటు ḍzāruḍu. n. Slipperiness. ౛ారుట. A fault స్ఖాలిత్యము, దోషము. ౛ారుపారు Same as ౛ారు.