(p. 506) tana tana. [Tel.] adj. Own, his her, my. See తాను of which this is the genitive. తన చేతననైనంతదూరి he reviled them to the utmost in his power. తనబుద్ధి his opinion, one's own opinion. తనకుతానె adv. He of himself, of his own accord, voluntarily. తనడు tana-du. adj. Own. His, her. See తన.

(p. 522) tānu tānu. [Tel.] pron. (reflexive.) Self, one, oneself. (G. తన. D. తనకు. Acc. తన్ను. plu. తాము, తమరు. G. తమ.) తనకుతానె voluntarily, of itself, of his own accord. తమకుతామే they of themselves. తాను చెడ్డకోతి వనమెల్లచెరిచినది one good-for-nothing monkey ruins the whole garden. తననే చూచినారు తననే చూచినారు (B. viii. 421.) they beheld him himself. తన్ను కాదనియెంచును (Vēma) he will not see that he is the person in question. తన్నుంచిరానట్టితప్పుకలదె. (Ila. iii. 56.) is there any error that does not spring from one's own folly?

(p. 1044) mōcu mōṭsu. [Tel.] v. n. To rest on, ఆను. To happen, occur, కలుగు, సంభవించు. 'మాకునధికమైన, మోహరసముమూరిమోచియున్నదియీకొ, మారుండొక్క రూపమాకు మీకు.' Vish. vii. 98. 'ముట్టినకర్మములు మూరి మోచినకతనన్.' ib. viii. 413. v. a. To bear, to carry, మోయు, వహించు. భరించు. To begin with, మొదలుకొను. 'భూతేశ్వరునియాజ్ఞ దలమోచి యిల్లాలుదానుగదలి.' Kālahasti 1. 502.

(p. 1068) rasamu rasamu. [Skt.] n. Juice, fluid, liquid, extract, essence. Taste, flavour, రుచి. Taste, sentiment, emotion, passion, affection, humour. Quicksilver, పాదరసము. The షడ్రసములు or six flavours are మధురము or తీసి sweet; ఆమ్లము or పులుసు sour; తిక్తము or వగరు astringent; లవణము or ఉప్పు salt; కటువు or కారము pungent; కషాయము or చేదు bitter. రసఖండమైనభూమి or రసవత్తైనభూమి strong soil, which is not exhausted. నీరసమైనభూమి land that is exhausted. కోపరసము the spirit of wrath. దయారసము the spirit of love, kind feelings. ఈ పద్యములో రసములేదు this is a tasteless verse. విరసమైనమాటలు rude language. The nine రసములు or humours produce the following స్థాయీభావములు (symptoms.) 1. శృంగారరసము (love) produces రతి enjoyement. 2. నీరసము (honour) produces ఉత్సాహము daring. 3. కరుణారసము (mercy) begets విస్మయము marvel. 5. హాస్యరసము (merriment) produces హాస్యభావము laughter. 6. భయానకరసము (timidity) leads to భయము fright. 7. బీభత్సరసము (austerity) begets జుగుప్స sarcasm. 8. రౌద్రరసము (wrath) leads to క్రోధము cruelty. 9. శాంతరసము. (gentleness) produces శమభావము calmness. రసకర్పూరము rasa-karpūramu. n. A white sublimate or muriate of mercury, కర్పూరరసము. రసగుండు rasa-gunḍu. n. A ball coated with quicksilver, రసముపూరినగుండు. రసజ్ఞు rasa-gnya. n. The tongue, నాలుక. రజజ్ఞత rasa-gnyata. n. Skill, judgement, taste, critical discernment, తెలివి. రసజ్ఞుడు rasa-gnyuḍu. n. A man of taste, a critic. గుణదోషములనెరిగినవాడు. రసదాడి or రసదాళి rasa-dāḍi. n. Sugar cane. చెరుకు. 'మమధురస్థూలదాడిమబీజములతోడ, దసరారురసదాడిగనెలతోడ.' A. ii. 85. A fine sort of plantain. అరటిలో భేదము. రసదాళిక rusa-dāḷika. n. A kind of sugar, చెరుకుదినుసు. రసన rasana. n. The tongue., నాలుక. రసనేంద్రియము rasan-ēndriyamu. n. The sense of taste. రసవతి rasa-vati. n. A kitchen. వంటఇల్లు. రసవర్గములు rasa-vargamulu. n. plu. The various condiments or ingredients such as salt, pepper, &c. సంబారములు. రసవాదము rasa-vādamu. n. Alchemy, chemistry, పాదరసమునుకట్టి బంగారుచేయువిద్య. రసవాది rasa-vādi. n. An alchemist, a chemist, రసమునుకట్టి బంగారుచేయువాడు. రససిందూరము rasa-sindūramu. n. A sort of factitious cinnabar, made with zinc, mercury, blue vitriol and nitre, ఔషధవిశేషము. రససిద్ధి rasa-siddhi. n. Alchemy, రసవాదము. 'ధమనీయఖంబున గ్రాలించిమెరుంగుపసిడి గనెరససిద్దిన్.' R. vi. 10. రసాంజనము a kind of collyrium. అంజనవిశేషము. రసాతలము rasā-talamu. n. A name of Hades. పాతాళలోకము. రసాభాసము ras-ābhāsamu. n. Bad taste, inelegance. adj. Disagreeable, disgusting. విరసమైన. ఆ శ్లోకమును దిద్ది రసాబాసము చేసినాడు in correcting the verse he has spoiled it, he showed bad taste in correcting it. రసాభాసముగా మాట్లాడినాడు he spoke coarsely. ఆయిల్లు నిండా రసాభాసముగా నున్నది that house is very disagreeable. ఊరేగుచుండగా వాన వచ్చి అంతా రసాభాసమైపోయినది when the marriage procession was going on, there was a shower and everything was upset. రసాయనము ras-āyanamu. n. A panacea, a medicine preventing old age and prolonging life, జరావ్యాధిహరౌషధము. Butter milk, sweet curds, గోరసము, చల్ల. Poison, విషము. 'తననచో మాధుర్యమెనయు నా యివి చూడుమన్నట్లు మేలిరసాయనములు, ఒప్పుగా గిన్నియలనుంచి యపచరించి.' T. iii. 18. టీ రసాయనములు, తీసిగలిగిన పదార్థములు. రసాల rasāla. n. A pudding or mess of curds, mixed up with sugar and spices. పెరుగులో ననేక ద్రవ్యములు వేసి చేసినది. రసాలము rasālamu. n. The sugar cane, చెరుకు. Also, the sweet mango tree, తియ్యమామిడి చెట్టు. రసావళ్లు ras-āvaḷḷu. n. A kind of cakes. 'తన యింటనప్పుడాయితమొనరించినకమ్మదావు లొలుకురసావళ్లునుమినుపవడలు జాపట్లునుగోదుమ పిండివంటలున్ గలవనినన్.' Vish. iii. 377. రసి or రసిక rasi. [Tel.] n. The pus, or matter of a sore, serum. పుంటిచీము. రసిక rasika. [Skt.] n. A woman of taste. రసికురాలు. రసికత or రసికత్వము rasikata. [Skt.] n. Good taste or judgement. రసజ్ఞత. రసికుడు rasikuḍu. A man of taste. శృంగారాదిరసములను గ్రహించువాడు, రసజ్ఞుడు. రసితము rasi-tamu. n. Sound noise, thunder. ధ్వని, ఉరుము.

(p. 1124) vaḍa vaḍa. [Tel.] n. Heat, వేడిమి, ఎండసెగ. తాపము. Trouble, pain, labour, శ్రమము. A sort of cake, గారె. A kind of hot cake. adj. Hot, వేడి. వడకొట్టి చచ్చిపోయినాడు or వడతగిలి చచ్చిపోయినాడు he died of sunstroke. 'నిప్పులవసంతములాడు నెండలవడజల్లుపడమటి వాయువులును.' P. i. 304. వడగల్లు vaḍa-gallu. n. A hailstone. 'రాలెనొయ్యనవడగండ్లు పాలపండ్లు.' A. iv. 118. పడగవ్వ vaḍa-gavva. n. The name of a certain fish, a species of Scomber. Russell, plate 139. వడగాలి or వడగాడ్పు vaḍi-gāli. n. The hot or land wind. నిప్పుగాలి. వడగొను vaḍa-gonu. v. n. To feel hot, తాపమునుపొందు. వడపప్పు vaḍa-pappu. n. A dish of green gram, split and soaked in water, with salt, pepper, assafœtida, &c. బడలికతీరుటకు నానవేసి కొంచెము ఉప్పు ఉంగువకలిపిన పెసరపప్పు. వడపిందె vaḍa-pinde.- n. A tender fruit that falls down from a tree through the heat of the weather. వడముడి vaḍa-muḍi. n. One who makes it hot for his enemies, శత్రువులకు తాపమును గలుగజేయువాడు. A Telugu name of Bhīma, one of the heroes of the Pāndu race. భీముడు. 'క కడువడి ౛నియంతంతంబుడమిబడినకరులగములు పొరలుట కతనన్ వడముడియడచినతెరువేర్పడగని వేవేగతేరు పరపెం గదియున్.' M. VI. ii. 375.

(p. 1206) veccamu veṭsṭsamu. [from Skt. విసర్జనం.] n. Expenditure, expense. వ్యయము. Purchasing petty articles for household use on credit. ఇంటికి వాడుకొనుటకు కావలసిన చిల్లరవస్తువుల అప్పు. 'సరసుడనైతే అంగడి వెచ్చములాడకు వెంగలితోజెలిమివలవదువినరా.' Sumati. 105. ఆసువెచ్చము the tax on every ' shuttle. 'పిసినివానియింట పీనుగు వెడలిన కట్టుకోలడు నుకాసులిచ్చి వెచ్చమాయెననుచచు వెక్కివెక్కేడ్చురా.' Vēma. i. 34. వెచ్చకాడు veṭsa-kāḍu. n. A spendthrift. మిక్కిలికర్చు చేయువాడు. A gallant or paramour, విటుడు. వెచ్చపెట్టు or వెచ్చించు veṭsṭsa-peṭṭu. v. a. To spend, to lay out. వ్యయముచేయు. 'కట్టకకుడువక పరులకుబెట్టక తమతండ్రిగూడపెట్టినసిరి దాగట్టి యుగుడిచియునొరులకు బెట్టియదనయిచ్చ వెచ్చపెట్టదలంచెన్.' Zacca. ii. 'దాతననుచుసకలధనమపాత్రులకును వెచ్చపెట్టుటదియెవెర్రితనము.' Kuchelo. iii. 140. వెచ్చపోవు, వెచ్చపడు or వెచ్చమగు veṭsṭsa-pōvu. v. n. To be spent. వ్యయమగు.

(p. 1219) vēgu vēgu. [Tel.] v. n. To dawn. తెల్లవారు, ఉదయమగు. To watch without sleeping, నిద్రమేలుకొనియుండు, ౛ాగారముచేయు. To fry, or be fried. తపించు, గిం౛లువేగు. To endure, suffer, grieve. పరితపించు, పడు. 'కంటికినిద్రగానొదుగంబడి వేగెదమిందు.' A. iii. 40. వీనితో వేగడము కష్టము I cannot get on with him. 'వేదనవేగివేగి, దుర్భరవిచచారడోలలదూగి తూగి.' R. v. 228. 'తెలతెలవేగుడు బులుగులు, కలకలబలుకంగ జగముకన్నులుదానై తెలతెలలవేగుచుదమ్ములచెలి యల్లన యుదయ శిఖరి శిఖరంబెక్కెన్.' Padma. iii. 34. n. Public news, news. రాజ్యసమాచారము, సమాచారము. Espionage, పొంచి రహస్యముగా మర్మమును కనుక్కోవడము. 'వేగుండియాతని విధమెల్లనరసి.' BD. iii. 1416. వేగుండి, పొంచుండి. వేగు, వేగువాడు, వేగులవాడు vēgu. n. A spy, scout. చారుడు, హర్కారా. వేగరి vēg-ari. (వేగు+అరి.) n. A messenger, spy, scout, చారుడు, హర్కారా, వేగులవాడు. 'ఘనముగావేగర్లకతననేవింటి.' వేగించు vēginṭsu. v. n. To keep awake. ౛ాగరము చేయు, మేలుకొనియుండు. To cause to be fried. వేగజేయు. వేగింపు vēgimpu. n. Waking from sleep, ౛ాగరము. The ceremony performed on the consummation of a marriage. శోభనము. వేగుచూచు vēgu-ṭsūṭsu. v. a. To spy out, reconnoitre, to explore, రహస్యముగాపోయి లేక వచ్చి మర్మమును కనుక్కొను. వేగుచుక్క, వేగురు చుక్క or వేకువచుక్క vēga-ṭsukka. n. The morning star, the planet Venus, శక్రుడు, వేగు౛ాము vēgu-dzāmu. n. The morning watch. రాత్రి నాలుగవ౛ాము, వేకువ౛ాము తెల్లవారు౛ాము. వేగుప్రొద్దు, వేగుబోక or వేబోక vēgu-proddu. n. Matin hour, the time of dawn. ప్రాతఃకాలము. వేవిన vēvina. adv. At dawn. తెల్లవారగా. 'వేవినగుడికేగి వేనవేల్విధుల.' BD. v. 284. 'వేవినమేడపై.' A. v. 15. ib. v. 164.