(p. 45) adhamarṇuḍu adhamarṇuḍu. [Skt.] n. A debtor. అప్పుపడ్డవాడు. ఉత్తమర్ణుడు a creditor. అప్పిచ్చువాడు (from ఋణము a debt.)

(p. 65) appu appu. [Tel.] n. Loan, debt. ఋణము. అప్పు పుచ్చుకొను to borrow. అప్పుయిచ్చు to lend. అప్పువడు to fall in debt. అప్పుసప్పులు debts: here the word సప్పులు is an anuk.అప్పులకాపు a man in debt; a debtor. అప్పు పుచ్చుకొన్నవాడు. అప్పులవాడు n. A creditor, lender. ఉత్తమర్ణుడు, అప్పు యిచ్చినవాడు.

(p. 147) uñcu unṭsu. [Tel. Causal of ఉండు] v. t. To place, put, set, lay, let be, keep, deposit, preserve, reserve. ఈ మాటలు అట్టె ఉంచు leave off these assertions. మదిలోనుంచు to bear in mind. తమరు దయ ఉంచవలసినది you must not forget me: ఉంచుకొను unṭsu-konu. To keep for himself. To keep a mistress. To entertain in service.

(p. 154) uttamamu ut-tamamu. [Skt.] adj. Excellent. best, virtuous, chief, principal, first. ఉత్తమపురుషము (in gram. lit. ఉత్తమ = last), the first person. ఉత్తమర్ణుడు ut-tamarnuṇu. [Skt. ఉత్తమ+ఋణము] n. A creditor. అప్పిచ్చినవాడు. ఉత్తమాంగము ut-tam-āngamu. [Skt. అంగము] n. The principal member, i.e., the head. ఉత్తముడు ut-tamuḍu. A most excellent man. ఉత్తమోత్తమము ut-tamōt-tamamu [Skt. ఉత్తమ+ఉత్తమ] adj. Superlative, best, excellent.

(p. 182) ekkuva ekkuva. [Tel.] n. Excess, greatness, eminence. Particularity, peculairity. ఆధిక్యము, విశేషము. అతని దగ్గిర పుస్తకాలు ఎక్కువగా లేవు he has not many books. ఎక్కువ ekkuva. adj. Great, peculiar, remarkable, singular. అధికము. ఎక్కువ పాతదికాదు it is not very old. ఎక్కువళ్రమకాదు it is no great trouble. ఎక్కువతక్కువ ekkuva-takkuva. n. More or less, uneveness, irregularity, ups and downs. కొంచెము ఎక్కువతక్కువగా నూరు రూపాయలు about 100 Rupees. మాలో నేదైనా యెక్కువ తక్కువ ఉంటే తమరు క్షమించవలెను please to excuse all errors.

(p. 267) kāgā kāgā. [Tel.] adv. Because, seeing that తమరుకాగా ఇది సాగినది this has been effected through you indeed. The same as అయ్యేటట్టుగా. కరమాశ్చర్యముగాగ to their great astonishment. కాగానే as soon as; therefore. ఆ పెండ్లి కాగానే as soon as ever the marriage was over. ఆ సమయములో తమరు చెయ్యి యిచ్చినారు, కాగానే ప్రాణము దక్కినది I owe my life to your aid.

(p. 509) tamarakamu or తమరము tamarakamu. [Skt.] n. Tin. తగరము.

(p. 509) tamaru tamaru. [Tel.] pron. plu. (used honorifically.) You, yourself. తమరొకరె your honour alone. The genitive is తమ, own, స్వకీయమైన.

(p. 519) tā tā. [Tel. the root of తాను.] G. తన. D. తనకు. A. తన్ను. Plu. తాము, తారు, or తమరు. G. తమ. See తాను.

(p. 522) tānu tānu. [Tel.] pron. (reflexive.) Self, one, oneself. (G. తన. D. తనకు. Acc. తన్ను. plu. తాము, తమరు. G. తమ.) తనకుతానె voluntarily, of itself, of his own accord. తమకుతామే they of themselves. తాను చెడ్డకోతి వనమెల్లచెరిచినది one good-for-nothing monkey ruins the whole garden. తననే చూచినారు తననే చూచినారు (B. viii. 421.) they beheld him himself. తన్ను కాదనియెంచును (Vēma) he will not see that he is the person in question. తన్నుంచిరానట్టితప్పుకలదె. (Ila. iii. 56.) is there any error that does not spring from one's own folly?

(p. 524) tāru tāru. [Tel.] pro. They themselves. You (honorific) తమరు.

(p. 685) nyāyamu nyāyamu. [Skt.] n. Propriety, fitness, Justice, equity. తగవు. Law, morality. అభ్రష్టధర్మము. Logic, తర్కశాస్త్రము. A reason, a cause. మీరు నాకు తండ్రియనే న్యాయమువల్ల by reason of your being my father. A relation, connection. వారు నాకు తల్లి తండ్రి న్యాయముగానుండిరి they were as father and mother to me. చంద్రచకోరన్యాయముగానున్నాము we are like the moon and the partridge, i.e, inseparable lovers. తమరు న్యాయము జరిగించవలెను I request that you will do justice. న్యాయ or న్యాయమైన nyāya. adj. Rixh, proper, fit, just. న్యాయతః nyāyatah. adv. Correctly, duly, justly. న్యాయము nyāyamu. adj. Just. న్యాయముతోకూడిన.

(p. 883) biccamu biṭsṭamu. [from Skt. భిక్షము.] n. Alms. బిచ్చమెత్తుకొను to beg. బిచ్చముపెట్టు to bestow alms. ఇది తమరు పెట్టిన బిచ్చముగా నెంచుచకొంటాను I shall consider this as a piece of charity to me. బిచ్చగాడు biṭsṭsa-gāḍu. n. A beggar. భిక్షమెత్తుకొనువాడు.

(p. 951) manasu or మనస్సు manasu. [Tel.] n. The internal organ of cognition, the intellect, understanding, mind. Inclination, wish, will, pleasure, ఇష్టము. adj. Liking. ఇష్టము. మనసగు manas-agu. (మనసు + అగు.) v. n. To like, ఇష్టమగు. మనోవేగముగా పోయినాడు he went as quick as thought. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache or for a mental disease. వాణ్ని పిలవడానకు నీకెట్లా మనస్సు వచ్చినది how could you find it in your heart to call him? నీకు మనస్సు వచ్చినదానిని తీసికొనవచ్చును you may take which you choose. దానిని చేయడానకు వానికి యింకా మనస్సు రాలేదు he is not yet inclined to do this. తమరు మనస్సు పట్టితే అవును if you once set your heart upon it it will be done. వానికి మనస్సువస్తే ఒకటి, మనస్సు రాకపోతే ఒకటి he is guided by fancy or whim. మనస్సే కైలాసము heaven is in the heart. వానిమనస్సు అభేద్యము his thoughts are inscrutable. వాని మనస్సును ఎందుకు నొప్పించెదవు why should you grieve him or his heart? వానిమనస్సు విరిగినది he is heart-broken. ఈమాట నీమనస్సులో ఉండనీ you must keep this to yourself. అది యేడ్చితే వానిమనస్సు తాళలేదు he could not endure to see her weep. వాని మనస్సు తిరుగలేదు he has not altered his opinion. వానికి మనస్సులో ఒకటి, బయట ఒకటి he has one thing in his heart and another in his mouth. నామనస్సు ఒకవిధముగానున్నది I know not what to think, my mind is confused. 'ఇంద్రియములు మనస్థ్సములు' the senses are dependent on the mind. M. XII. v. 596. మనస్థ్సమైనమాట the thought of his heart. మీ మనస్సు as you please, your pleasure. వానిమనస్సువచ్చినట్టు as he chose, as he pleased. మనసియ్యలేదు he did not tell his real thoughts. నీ మనస్సు వచ్చినట్టా or నీమనస్సు పోయినదే దోవా what! are you to do as you like! మనస్సు ఉంచు to give close attention. మనస్సులోనిమాట one's real opinion. తన మనస్సు వచ్చినపనులు whatever jobs he pleased. ఇట్లుచేయుటకు మనస్సురానందున as (he) could not find it in (his) heart to do this. నా మనస్సున పట్టినది it was impressed on my mind. నాలుగు దినాలు మనస్సుపట్టుకొని (లేక. నిలుపుకొని) ఉండు you must keep yourself quiet or restrain yourself for a short time. మనసరి manas-ari. (మనసు + అరి.) n. A wise man. బుద్ధిమంతుడు. 'క అనయమునిజ ప్రచారం, బనయముగాకుండ నచట నతిశౌర్యమునన్, మనసంయేకేసరియని, మనసరిరాకొమరుమూక మనుమను రీతిన్.' R. i. 123. మనసా manasā. adv. Mentally, in the heart. హృదయములో. మనసార manas-āra. adv. Sincerely, willingly. మనసిజుడు, మనఃప్రభవుడు, మనోజుడు or మనోభవుడు manasijuḍu. n. Lit: The mind-born. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. మనస్కరించు manas-karinṭsu. v. n. To be inclined. మనఃపూర్తిగాచేయు, మనస్సు ఉంచు. In correspondence మనస్కరించేది denotes 'please to consider the above: this is equivalent to 'yours truly.' మనస్కరించి willingly, మనఃపూర్వకముగా. మనస్కారము manas-kāramu. n. Fixed attention, profound meditation. మనఃపూర్తి, మనఃప్రయత్నము, చిత్తపరిపూర్తి. మనస్కుడు mana-skuḍu. adj. 'Minded;' a word used in compounds, thus సన్మనస్కుడు a right minded man, a good hearted man. దుర్మనస్కుడు an evil minded man. ఖిన్నమసస్కుడయి heart-broken. భిన్నమనస్కులయి being of various minds. ప్రసన్నమనస్కులయి light hearted, pleased. మనస్తాపము manas-tāpamu. n. Mental distress, displeasure, anger, vexation. ఆమెకు మనస్తాపముగానున్నది she is annoyed or grieved at this. మనస్ఫూర్తిగా or మనఃపూర్వకముగా manas-phūrti-gā. adv. Willingly. మనస్వి manasvi. adj. Attentive, fixing the mind upon anything. Intelligent. జాగరూకుడు. Goodhearted. మంచి మనస్సుగల. మనోజ్షము manōgnamu. adj. Agreeable, pleasing, captivating, lovely, handsome, మంజులమైన, సుందరమైన. మనోరంజని manō-ranjani. n. (Lit. that which delights the mind.) The name of a certain flower with a rank smell, apparently a sort of arum. మనోరథము manō-rathamu. n. A wish, desire. ఇచ్ఛ. నామనోరథము తమరు త్వరగా నెరవేర్తురని నమ్మియున్నాను I trust that you will soon grant what I so earnestly wish. మనోమలికితము manō-malikitamu. n. Misunderstanding. మనోహరము manō-haramu. adj. Heart-stealing, i.e., charming, lovely, alluring, captivating, fascinating, ఇంపైన. n. Vermicelli.

(p. 996) mukhamu mukhamu. [Skt.] n. The mouth, నోరు. The face, countenance, మొగము. The commencement, ఆరంభము. The front, ముందటిభాగము. The external appearance, the look of the face, ముఖవిలాసము. నిశాముఖము nightfall, evening. సేనాముఖము the front of the army. నఖముఖములు the points of the nails. ముఖమిచ్చు to indulge. అతడు వారితో ముఖమిచ్చి మాట్లాడలేదు he did not speak with them as a friend. 'బల్దూరంబైన శ్మశానవాటి ముఖమాలోకింపగన్.' Bilh. iii. 25. అధోముఖుడుగానుండినాడు he was hanging with his head down. ఆ దివిటీని అధోముఖముగాపట్టినాడు he held the torch with the flaming end downwards. 'అనుఘకథాముఖంబున హితాహిత బోధమొనర్తురింపుగా.' Mand. i. 8. టీ కాథా ముఖంబున by means of a story, కథచేతను అర్ధముఖము the profile or half face. తమరు రామునిముఖముచూచి నన్ను రక్షింపవలసినది I pray that for the sake of Rama you will relieve me. పడమటిముఖముగా towards the west. పడమటిముఖముగా నుండే యిల్లు a house facing the west. ఆడదానిముఖమెరుగనివాడు a youth that as yet knows not the face of a woman, i.e., entirely chaste. అందరును ఏకముఖముగా నుండలేదుగనుక as they were not unanimous or were not all of one mind. 'బాణకృపాణముఖాస్త్ర శస్త్రములు,' M. VII. ii. 275; arrows, swords, and other weapons. ముఖముమాడ్చుకొనినాడు he looked sulky or angry. వానికి ముఖము చచ్చినది he turned pale, he looked blank or ashamed. ముఖదాక్షిణ్యము complaisance. వానిముఖములో ఈగ ఆడలేదు he was all in a pucker. ఆ రూకలను వాని ముఖముమిద పారవేయుము fling the money at his face. అది వానికి ముఖపాఠముగానున్నది he has got it by heart. వాడు ముఖప్రితి మాటలాడును he talks plausibly. ముఖమెరుగనివాడు a stranger. ముఖమెరుగనిదేశము a strange land, a land where one has no acquaintance. ముఖవాసికలవాడు he is a winning man. వానికి ముఖవశ్యముకద్దు he is a very taking man. ముఖము తప్పించుకొనిపోయినాడు he has absconded or disappeared. ముఖస్తుతి flattery. ముఖస్తుతిచేయు to flatter. వాని కాశ్లోకము ముఖస్థముగానున్నది he knows the verse by heart. ముఖద్వారము mukhadvāramu. n. The mouth. నోరు. నదీముఖద్వారము the mouth of a river. ముఖపట్ట or మొగపట్టా mukha-paṭṭa. n. The headstall of a horse, గుర్రము యొక్క ముఖమునకువేసే తోలుపట్టా. ముఖమంటపము mukha-manṭapamu. n. The porch or pillared entrance of a Hindu temple. మందరిమండపము. ముఖవచనము mukha-vachanamu. n. Verbal communication, word of mouth. నోటిమాట. ముఖవస్త్రము mukha-vastramu. n. A veil. A pall, ప్రేతవస్త్రము. ముఖశాల or మొగసాల mukha-sāla. n. A hall at the entrance of a house, an antechamber, తల వాకిటిచావడి. ముఖాంతరముగా mukh-āntaramu-gā. adv. By means of, through, ద్వారా. నా తమ్ముని ముఖాంతరముగా పంపించినాను I sent it by my brother. ముఖాముఖి mukhā-mukhi. adv. Face to face. ఎదురెదురుగా. 'వినుముఖాముఖిబల్కెద.' T. iii. 84. ముఖుడు mukhudu. n. A word used in compounds, thus అధోముఖుడై hanging with his face down. సుముఖుడుగా మాట్లాడినాడు he spoke graciously. దుర్ముఖుడైయుండినాడు he was cross. పరాఙ్ముఖుడైయుండెను he turned his face away.