(p. 169) urumu urumu. [Tel.] v. n. To thunder. ఉరిమి చూచె he looked daggers. ఉరుము n. Thunder. A sort of drum. To cry avaunt. వీరహుంకారము. ఉరుము పోయించు to celebrate a feast in honor of a rustic deity when a village is to be founded. ౛ాతరచేయు.

(p. 210) ottu ottu. [Tel.] n. Thickness, closeness of texture. తరచుదనము. Aspiration of a letter. Pressure అదుముడు. A mattress మెత్త. A kind of ring worn by children బిడ్డల చేతులకు వేయు ఒక విధమైన బంగారునగ. ఒత్తులు gold bracelets for children. ఒత్తుపడు to be pressed or squeezed అదుముడుపడు. ఒత్తు adj. Thick తరుచైన.

(p. 332) krandu krandu. [Tel.] v. n. To sound, మ్రోగు. To weep విలపించు. n. Sound, noise. మ్రోత, సందడి. Greatness, excess. ఎక్కువ. Thickness తరచు. Danger ఉద్రవము. adj. Great, extreme, much. క్రందైన Crowded as in a battle. పోగయిన. క్రందుకొను krandu-konu. v. n. To exceed; to be great. To spread, as cloud. To arise, as a noise or hubbub. అతిశయించు, తిరచగు. క్రందున kranduna. adv. Vastly, greatly. క్రందిల్లు or క్రందుపడు krandillu. n. v. To sound, make a noise. మ్రోగు, శబ్దించు. క్రంచుకయ్యము n. A melee or close fight. దొమ్మి యుద్ధము.

(p. 363) gāda gāda. [Tel.] n. Thick prickly heat చెమటకాయలతరచు.

(p. 510) taracu or తరుచు taraṭsu. [Tel.] n. Thickness. బాహుళ్యము. adj. Thick, in various senses, as coarse cloth; frequent, usual, perpetual, plentiful. అధికము. తరచుగావచ్చిరి they came in crowds.

(p. 513) tarucu or తర్చు taruṭsu. [Tel.] v. a. To stir, agitate; to investigate. To churn చిలుకు, మథించు. తరుచు or తరచు taruṭsu. n. Thickness. సాంద్రత్వము. తరచుగా thickly, సాంద్రముగా; often అనేకపర్యాయములు. తరిచిచూచు to investigate or sound.

(p. 874) bahu bahu. [Skt.] adj. Very much, very numerous, plenty, abundant, విస్తారమైన. Many, అనేకమైన. బహుకాలము a long time. అది బహుబాగానున్నది that is very fine or good. బహుత్వము bahutvamu. n. Plurality. బహుధా bahudhā. adv. In many ways. అనేకవిధములచేత. బహుధాన్య bahu-dhānya. n. The ame of a year. బహునాయకత్వము or బహునాయకము bahu-nāya-katvamu. n. Anarchy. ఆరాజకము. Authority vested in many chiefs. బహుపాదము or బహుపాద bahu-pādamu. n. The banyan tree, మర్రిచెట్టు. బహుప్రదుడు bahu-praduḍu. n. A very liberal or charitable man, మిక్కిలి యీవికాడు. బహుమతి or బహుమానము bahu-mati. n. A present, donation, reward, gratuity, premium. పారితోషికము. Honor, సమ్మానము. వానికి అవమానమును అక్కరలేదు బహుమానమును అక్కరలేదు he regards neither disgrace nor honor. బహుమూత్రము bahu-mūtramu. n. Diabetes. బహురూపము bahu-rūpamu. n. A blood-sucker, a lizard. ఊసరవెల్లి, తొండ. బహురూపుడు bahu-rūpuḍu. n. One who assumes many forms, అనేకరూపములు గలవాడు. బహుళము bahulamu. adj. Abundant, plenty, అధికము, తరచు. n. The waning or dark fortnight. కృష్ణపక్షము. బహుళముగా abundantly. బహువచనము bahu-vachanamu. n. (In Grammar) the plural number. బహువిధము bahu-vidhamu. adj. Various, diverse, multiform. వివిధమైన, అనేక విధములుగల బహువు bahuvu. adj. Much. అధికము. Many, పెక్కు. బహువ్రీహి bahu-vrīhi. n. One of the forms of Sanskrit grammatical composition in which two or more words are compounded to furnish an epithet or attributive, as ముక్కంటి. అన్యపదార్థప్రధానమైన సమానసము. బహుశః or బహుశా bahuṣah. adv. Generally, probably, usually, at large. బహుసుత bahu-suta. n. A woman who is the mother of many children. బహుస్వనము bahu-svanamu. n. Lit: that which is clamorous: i.e., an owl. గుడ్లగూబ. బహూకరించు bahū-karinṭsu. v. a. To bestow honour, to pay respect to. సన్మానించు, గౌరవించు. 'జనకతనయాన్వేషణక్రియారంభంబునీయదియసుమ్మని బహూకరించి వీడుకొలిపి.' R. v. 330. బహూకృతి or బహూకరణము bahū-kṛiti. n. Showing respect, సన్మానించుట.

(p. 1059) r ra. [Tel. short for రమ్ము.] In addressing intimate friends or very low class persons, this is used as a suffix; thus, ఏమిర, ఎందుకుర, ఏమిరా, ఎందుకురా. In ancient Telugu, when it was under influence of the Kanarese literature the letter ఱ was used, but it is now obsolete. It is called శకటరేఫము, అలఘురేఫము or బండి 'ర' while the ర is called మంచి 'ర' or లఘురేఫము. The ర is never used in Sanskrit words. It is said to have been pronounced hard, and to have had the force of two ర sounds; so that in ఱ్ఱ there are supposed to be four R sounds included, which is absurd on the face of it. According to the ancient spelling తరచు means to churn, తఱుచు thick. పెర is a bee hive, పెర other, strange.పెరుగు is curd, పెరుగు to curd, పెఱుగు to grow. వేరు means a root, వేఱు different. మరుగు means to hide, మఱుగు too boil. In modern Telugu the ఱ is unknown and thus both sets of words are splet alike. The ancient poets distinguished these sounds, never allowing ర to rhyme with ఱ. Modern Telugu poets such as the translator of the Bhagavata disregard this distinction. In recent years attempts have been made to revive the use of this obsolete letter, but without success.

(p. 1111) lolli lolli. [Tel.] adj. Thick, తరచైన. Heavy, ఘనమైన.

(p. 1148) vāca vācha. [Skt.] n. Another form of వాక్కు. (q. v.) వాచంయముడు vacham-yamuḍu. n, A sage or prophet, మునీశ్వరుడు, మౌని. వాచకము vāchakamu. n. A word, a significant sound, శాస్త్రశిక్షిత వాక్కు, వాచ్యార్థమును తెలుపుశబ్దము. (Vulgarly) fluency in reading, వడిగాచదివేశక్తి. వాచస్పతి vāchas-pati. n. The lord of speech, i.e., Brihaspati. వాచా vāchā. adv. Orally, verbally, viva voce, by word of mouth. ఆయన వాచా చెప్పినాడు he said it orally. వాచాటుడు or వాచాలుడు vāchāṭuḍu. n. A talkative man, one who talks idly or blamably, a tattler, వాగుపోతు, ప్రేలేవాడు, మాటకారి. 'వాచాటులగు జరఠవనితలు.' A. iv. 43. వాచాలము vāchālamu. adj. Chattering, talkative, gabbling, talking much. ప్రేలే, వాగే, పనికిమాలిన మాటలాడే. వాచాలత or వాచాలత్వము vāchālata. n. Talkativeness, readiness or fluency of speech, tattling, ప్రేలడము, వాగడము, తరచుగా మాటలాడడము. 'రాజెల్కలున్ వాచాలత్వముజూపె.' G. vii. 10. వాచించు vāchinṭsu. v. a. To tell, చెప్పు. To read, చదువు. వాచికము vāchikamu. n. News, intelligence, tidings. చెప్పిపంపించిన వర్తమానము, సమాచారము. 'కాంచన పత్రికావళుల గౌతుకమాచక వాచికంబు వ్రాయించిసమస్తదేశ వసు ధేశులకంపిన.' Vasu. v. 80. టీ వాచికము, సమదేశవాక్కు. వాచ్యము vāchyamu. adj. Fit or proper to be spoken or said. చెప్పదగిన. Blameworthy, vile,contemptible, low, out-caste. నిందింపదగిన, నింద్యము, హీనము. In grammar, the voice or mood of a verb. కర్మవాచ్యము the active voice; కర్మణివాచ్యము the passive voice.

(p. 1192) viśēṣamu vi-ṣēshamu. [Skt.] n. Sort, kind, species, variety, భేదము, విధము. A particularity, speciality, peculiarity, singularity. A specific quality, a distinguishing property, a characteristic. A particular thing, an individual, an object distinguished by some attribute or adjunct. Merit, excellence; something noteworthy or distinguished, a remarkable occurrence, news. చూడదగిన యుత్తమవస్తువు. అతిశయము, వింత, వింతరూపము. A charitable or virtuous action. సత్కార్యము, పుణ్యము. ఈ వైద్యునికి హస్తవిశేషముకద్దు this doctor has a fortunate hand. ఓషధివిశేషము a sort of herb. అక్షక్రీడావిశేషము a kind of diceplay. నేడేమివిశేషము what is there particular to-day? What is the matter to-day? ఆయన విశేషజ్ఞుడు he is a great scholar. adj. Extraordinary, eminent, remarkable, unusual. Much, more, abundant, greater, exceeding, surpassing. అతిశయమైన, వింతైన, అత్యంతమైన. విశేషమైన కార్యము a good deed. ఈ శ్లోకమునకు ఒక విశేషార్థమున్నది this verse has a secondary or recondite meaning. విశేషణము vi-ṣēshanamu. n. (In grammar). An adjective. విశేష్యలక్షణములనుచెప్పేది, గుణవాచకశబ్దము. విశేషించు vi-ṣēshinṭsu. v. n. To excel. అతిశయించు. విశేషించి or విశేషముగా vi-ṣēshinchi. adv. Abundantly, plentifully, much, exceedingly. తరచుగా, విస్తారముగా, మిక్కిలి, మిగుల. అతనితో విశేషించి సహవాసము చేయవద్దు you should not associate much with him. 'ఈ యత్రికుమారునింబోషించెదవిశేషించినేట నుండియు బ్రాణపదంబుగాగారవించెద.' T. ii. 178. విశేష్యము vi-ṣēshyamu. n. (In grammar), a noun or substantive. నామవాచకపదము, వస్తువాచకశబ్దము.

(p. 1284) saṃsaraṇamu sam-saranamu. [Skt.] n. A highway. రాజమార్గము, బాట. Going, the progress or march of troops. అసంబాధచమూగతి, ఇరుకులేక దండునడుచుట, పురనిర్గమము, రణారంభము. A city gate, గవను, పురద్వారము. Married life, సంసారము. 'సంసరణేతరచిత్తుడు.' (P. iv. 451.) టీ సంసారమునకు అన్యమైన మనస్సుగలవాడు.

(p. 1313) sallāpamu or సల్లపనము sal-lāpamu. [Skt.] n. Conversation, talk. పరస్పర సంభాషణము. 'వాక్యవిస్తరచతురత్వమేర్పడగ సల్లపనం బొనరించునర్థితోన్.' M. iv. i. 197. సల్లాపించు sal-lāp-inṭsu. v. n. To talk or converse. పరస్పరము సంభాషించు.

(p. 1393) haiyaṅgavīnamu haiyan-gavīnamu. [Skt.] n. Clarified butter prepared a day before it is used, fresh butter. అప్పుడు తరచితీసిన వెన్న, అప్పుడు వెన్న కాచిన నెయ్యి, సద్యోఘృతము.