(p. 38) aḍḍamu aḍḍamu. [Tel.] n. Obstacle, hindrance, A screen. అభ్యంతరము, ఆటంకము, చటు. A pledge తాకట్టు నీ మాటకు అడ్డము లేదు no one will resist you. వాండ్లకు మాకు గోడ అడ్డముగా ఉండినది there was a wall between them and us. ఒక నగను అడ్డము పెట్టి యిరువైరూపాయలు తెచ్చినాడు he pawned a jewel and got twenty rupees. నా పనికి అడ్డము వచ్చినాడు he opposed my endeavours. మొగుణ్ని అడ్డముపెట్టుకొని తానే అన్ని పనులు చూచుకొనిపోయినది she used her husband as a screen and carried on the business. వాడు తండ్రికి అడ్డమాడుతాడు he opposes or contradicts his father. తిరుపతికి పోయేలోగా మూడేళ్లు అడ్డమువస్తవి there are three rivers to cross on the way to Tirupati. ఏదో ఒకటి వచ్చి అడ్డముపడినది something has got in the way. వానికి అడ్డము తగిలినారు they interrupted him. కొంతదూరము దోవనే పోయి అవతల అడ్డము తిరిగినాడు or అడ్డము తొక్కినాడు he went along some way and then cut across. 'కరాగ్రములు దృష్టులకడ్డమిడుచు.' BD. iv. 1532. అడ్డముగా aḍḍamu-gā. [Tel.] adv. Crosswise, across, transversely. చెట్టు కండ్లకు అడ్డముగానున్నది the tree intercepts the view, నేను అడ్డముగా నిలిస్తిని I stood in his way.

(p. 72) abhyasiñcu abhyasinṭsu. [Skt.] v. a. To excercise, practise, learn, study. అలవాటుచేయు, వాడుకచేయు, నేర్చుకొను. అభ్యసింపజేయు to cause to practise or learn అభ్యసితము abhyasitamu. [Skt.] adj. Practised, exercised, skilled. Learned, expert. అలవాటుపడిన, చెయ్యితిరిగిన, పనుపడిన, నేర్చుకోబడిన. అభ్యసనీయము abhyasanīyamu. n. That can be practised or learned. అభ్యాసము abhyāsamu. n. Practice, exercise, study, use. వాడుక, అలవాటు, అక్షరాభ్యాసము learning the alphabet. అభ్యాసం కూసు విద్య practice makes perfect.

(p. 155) uttānamu uttānamu. [Skt.] adj. Not deep. Turned on one's back. lying supinely, reclining. లోతులేని, వెలికిల తిరిగిన. ఉత్తానశయుడు n. One who lies on one's back.

(p. 220) ōsaru or ఓసరిల్లు ōsaru. [Tel.] v. t. To step aside, to get out of the way, to evade. తొలగు. To be tired అలయు. 'తిరిగితిరిగి వేసరియో సరిలిన దాసరిగింపు.' A. iv. 52. ఓసరించు ōsarinṭsu. v. n. &t. To turn aside, remove, put aside. To fail, to push aside, move aside తప్పించు, ఓసరిలనుంచు ōsarila-n-unṭsu. v. t. To lay aside ఒక పక్కగానుంచు. ఓసరింత ōsarinta. n. Moving aside ఓసరిల్లుట.

(p. 243) kannu or కను kannu. [Tel.] n. The eye. నేత్రము. Sight చూపు. An orifice, small hole or hollow రంధ్రము. The black mark in the middle of the parchment or of a drum. మద్దెల మొదలగువానిలోనుండు గుండ్రని నల్లగురుతు. A trace ౛ాడ. The bush for box in a carriage wheel బండికన్ను. An arch or a span in a bridge వంతెనద్వారము. The eye-like spot in a peacock's train నెమలిపురికన్ను. The mesh of a net వలలోని రంధ్రము. The eye or joint or knot in a cane or reed వెదురులో నగువాగనువు కిందిగుంట. దాపలికన్ను the small end of the drum. కన్నువిచ్చు to open the eye. The abl. is కంట thus కంటబడు to fall into the eye, to be in view. వానికి కండ్లు అగుపడవు he cannot see కన్నుకనబడనివాడు a blind man. కండ్లు తిరిగినవి I turned giddy. పెద్దకండ్లుచేయు to look angry. కన్నులెర్ర చేసికొను to make one's eyes inflamed with wrath. కన్నుగట్టు kannu-gaṭṭu. n. Fascination, deluding. కన్నుకట్టుట to delude, or blind the eyes. కన్నుకట్టువిద్య magic,legerdemain. The art of being invisible. కన్నుగవ or కన్నుదోయి A pair of eyes. కన్నునీరు or కన్నీరు tears. కన్నుబ్రాము (R. 1. 107.) To evade, delude. కన్నుమూసినగంత a blindman's buff. కన్నుమొరగు as though blind. కన్నుమెరగు or కనుమొరగు to delude వంచించు. కన్నులారచూచు to see with one's own eyes, view distinctly. కన్నువేయు to cast an eye on, to long for ఆశించు, కన్నులమ్రాను the sugar cane చెరకు. కన్నులవిలుకాడు Cupid మన్మథుడు .

(p. 449) cukka ṭsukka. [Tel.] n. Any small mark; a dot or spot: a drop, a small quantity of liquid. బొట్టు. The round mark (తిలకము) worn on the forehead by Hindus. A star, నక్షత్రము. The planet Venus, శుక్రుడు. A pip on the dice or cards. A comet. తోకచుక్క. చుక్కతిరిగినది it is past midnight. చుక్కకాడ ṭsukka-kāḍa. n. An annual plant, a native of wet rice fields. Spermacoce stricta. Rox. i. 370. చుక్కకార ṭsukka-kāra. n. A sort of fish. Sternoptyx diaphana. Gmelin. చుక్కకూర ṭsukka-kūra. n. A kind of sorrel. చుక్కచేరు a jewel worn on the forehead; a row of stars. చుక్కలచాలు. చుక్కపిల్లి ṭsukka-pilla. n. A kind of fish. చుక్కపిల్లి ṭsukka-pilli. A tabby cat. చుక్కబొట్టు ṭsukka-boṭṭu. n. An ornamental spot worn on the forehead. తిలకము. చుక్కయెదురు a star full in front ఎదురు చుక్క. చుక్కలము ṭsukkalamu. n. A spot in the eye due to an injury or to disease. చుక్కలి or చుక్కిలి ṭsukkali. n. A tree called Trophis Aspera. Rox. iii. 762. బర్రింక. చుక్కలతెరువు the sky ఆకాశము. చుక్కలరేడు the moon. చుక్కవాలు ṭsukka-vālu. n. An evil planet or unlucky star. Particularly of Venus (ఛుక్క, i.e., శుక్రః) for the Hindus believe that every journey will turn out ill if on setting out this star faces them.

(p. 430) ceyi, cēyi or చెయ్యి cheyi. [Tel.] n. A hand The arm. A sleeve. An elephant's trunk. Five (in counting, as three hands, i.e., fifteen.) అరచెయ్యి or లోచెయ్యి the palm of the hand. మీదిచెయ్యి or మీజెయి the back of the hand. ముంజెయ్యి the wrist. మోచెయ్యి the elbow. దండచెయ్యి the upper arm. చెయిదము, చెయిది or చెయ్దు cheyidamu. [Tel. from చేయు.] n. An act, action, doing. కృత్యము, చేష్ట. 'చేతకానిచెయిదములు చేయక.' M. XII. ii. 415. చెయిపట్టు cheyi-paṭṭu. v. n. To adopt, protect, take by the hand. To seize or ravish a woman. To marry. To foster. చెయ్యిన్రాలలలు or చేవ్రాలు cheyi-vrālu. n. Handwriting, a signature. వారందరు ఒక చెయ్యిగానున్నారు they are all hand in hand, hand and glove with each other. ఆ పని చెయ్యికూడివచ్చినది the business turned out well. చేతికిందిమనిషి a servant, a slave. చేతిపని hand-work. చేతిసొమ్ము money in hand, cash. అతని చేతివాడు one of his creatures or hangers on. చెయ్యివెల sale for ready money. రొక్కపు వెల. చెయ్యి సాగినంతలో when your hand is in, when you have the opportunity. In some phrases the word may be left untranslated: as నా చేతికిచ్చెను he gave it to me; lit. to my hand చెయికావలి means a supply of rice, &c., provided for dinner at a future stage in a journey. చెయ్యికావలికి నాలుగు రూపాయలు ఎత్తిపెట్టుకొన్నాడు he laid up something to meet contingencies. కరిడిచెయ్యి అద్దము like a looking glass in the hand of a bear. చేతకాని idle, paltry, incapable. In some compounds it means extra, as చెయ్యికావలి or చెయ్యిజాగ్రత a reserve, or extra ground; చెయ్యితడి ఆరకముందు తీర్చివెయ్యి do it before your hand cools. చెయ్యియీటె a small spear. తాళపుచెయ్యి a key. నీచేతినుంచి తగులుతుంది, or, చెయ్యికరుచును you will have to lay out some money. చెయ్యిచేసికొను to handle, interfere, meddle with, to use the hand: to take the law into one's own hands and beat. చెయ్యివిడుచు to abandon, desert, give over (a person.) చెయ్యిచూచు to feel the pulse. చెయ్యితిరిగిన cheyyi-tirigina. adj. Experienced, expert, handy. చెయువు or చెయ్వు cheyuvu. n. An act, an action.

(p. 529) tirigi , తిరిగీ or తిరుగ tirigi. [Tel. from తిరుగు.] adv. Again, a new, back. తిరిగియిచ్చు to return or give back. తిరిగివచ్చు to go round to a temple, &c. ప్రదక్షిణముచేయు; to surround పరివేష్టించు.

(p. 531) tirugu tirugu. [Tel.] v. n. To turn, rove, roam, travel. సంచరించు To be giddy. పరిభ్రమించు. To go back. వెనుకకుమరలు. To come again. మరలవచ్చు. To cease, go off, as, disease, be revoked, as an order. To fail, miss, be fruitless, to break one's faith. అతడు ఈ పనిలో తిరిగినాడు he was engaged in this business. వానికి ఒళ్లు తిరిగినది he felt giddy, he was sick, or vomited. మధ్యతిరుగు to intercede, act between others, be an agent. వానికి నోరు బాగా తిరగదు he does not pronounce well. ఆ మాట నా నోట్లో తిరగదు. I cannot pronounce that word. కావలితిరుగు to stand sentry. తిరగదీయు to tamper with or corrupt a witness తమ మాటకు తిరుగులేదు you are supreme: your word is law. హుండి తిరిగిపోయినది the bill was dishonoured. చుక్కలు తిరిగినది the stars have turned, i.e., it is past midnight. తిరుగాణి (తిరుగు+ఆణి.) a screw. సందుల తిరిగిరి they went round by the alleys. తిరుగు v. a. To go round, encircle. సరివేష్టించు. తిరుగు or తిరుగుడు tirugu. n. A turning, a turning back, తిరుగుట, భ్రమణము. A change మారుపాటు. A screw, a rivet, a carpenter's vice. మర. A bend or turn (as in a road.) The point on which an affair turns. తిరుగుడుబండి a return cart. లెక్కలో తిరుగుడు వచ్చినది or తిరుగుళ్లుపడినవి there is a difficulty, a question, a point to be cleared. తిరుగుడుచీల or తిరుగుడునొక్కు a screw, మర. తిరుగుడు పువ్వు tiruguḍu-puvvu. n. The turning flower, i.e., the sun flower. A sort of gold jewel worn by women. తిరుగుడుత్రాడు a noose, ఉరి, ఉచ్చు. తిరుగుదల tirugudala. n. A turn. మరలుట. వ్యాధి తిరుగుదలగా నున్నది the disease is on the turn. తిరుగుడుపడు to turn, to be giddy పరిభ్రమించు. తిరుగుడుపాటు tiruguḍu-pāṭu. n. Rebellion, resistance. తిరుగబడు or తిరగబడు tiruga-baḍu. v. t. To turn against, to rebel against, to oppose, to attack angrily. తిరగబాటు or తిరుగబాటు tiraga-bāṭu. n. Disobedience, rebellion, turning against. తిరగబోయు or తిరుగబోయు tiraga-bōyu. v. a. To spice, or season (a curry.) తిరగబోత or తిరుగబోత tiraga. n. Seasoning, putting spice, &c., to food. తిరగవేయు or తిరుగవేయు tiraga-vēyu v. a. To turn a thing over. తిరుగ or తిరుగా tiruga. adv. Again. తిరుగడ tirugaḍa. (తిరుగు+గడ.) n. A pipe which is turned by a screw. మరపెట్టినగొట్టము. తిరుగలి or తిరగలి tirugali. (తిరుగు+కల్లు.) n. A hand mill. (or తిరుగు+కలి.) Turning భ్రమము. తిరుగుబోతు tirugu-bōtu. n. A rambler, rover, giddy fool. తిరుగుమొరుగు or తిరుగుమరుపు tirugu-morugu. n. An intricacy, refinement. Ila. iii. 16. తిరుగుమొగము tirugu-mogamu. n. Turning away the face. విముఖము. తిరుగుపారు tirugu-pāru. v. t. To surround. పరివేష్టించు.

(p. 571) trippu or తిప్పు trippu. [Tel.] v. t. To cause to turn. తిరుగజేయు. n. Turning. తిరుగుడు త్రిప్పట trippaṭa. n. Turning, roaming, wearisomeness. తిరుగుట. ఆయాసము. త్రిప్పరి a roamer త్రిమ్మరి. త్రిప్పుకొను ṭrippukonu. v. n. To turn. తిరిగికొను. త్రిప్పియాడు trippi-y-āḍu. v. t. To turn. త్రిప్పు. త్రిప్పుత్రాడు or త్రిప్పుడుత్రాడు a churning rope తరిత్రాడు.

(p. 963) maḷli or మళ్లీ maḷḷi. [Tel. from మళ్లు.] v. adv. Again. తిరిగిన్ని. మళ్లించు maḷḷinṭsu. v. a. To turn, to return, to get back.

(p. 1079) rimma rimma. [Tel.] n. Giddiness, perturbation, ఉన్మాదము, దిమ్మ. 'జ్ఞానమెన్నగురువు జ్ఞానహీనముబుద్ధి రెంటిసందునుండు రిమ్మచూడ, రిమ్మతెలిసెనేని రెచ్చితానుండడా.' Vēma. iii. 39. వాని రిమ్మతిరిగినది his giddiness is gone off.

(p. 1107) lē lē. [Tel.] The base of the negative forms లేక, లేని, లేదు, &c. లేక lēka. past participle of లేదు. Not being, not being present, without, wanting. అతడు అక్కడ లేకపోవుటవల్ల by his not being there. వానికి రూకలు లేకపోవుటవల్ల by being in want of money. దాన్ని అణిచేవారులేక యిట్లు విడబడి తిరిగినది she played these pranks as there was no one to check her. కూటికిలేక being in want of food. When added to the infinitive, it means Unable. రాలేక unable to come. దానిని చూడలేక unable to look at it, unable to bear the sight of it. లేకుండ or లేకుండా lēk-unḍā. is used in much the same way as లేక; e.g. అతడు లేకుండ నావల్లకాదు I cannot do it without him లేకుండాచేయు lēk-unḍā-chēyu. v. a. To do away, to get rid of, to turn out. నివృత్తిచేయు. వారిని ఆ యింటిలోలేకుండా చేయుము turn them out of the house. అది వాడు ఇవ్వనక్కరలేకుండా చేస్తిని I relieved him from the necessity of giving it. లేకుండు lēk-unḍu. v. n. To be absent, to be wanting. లేడు lēḍu. He is not; he is not present. ఇంటిలోలేడు he is not in the house. చేయలేడు he cannot do it. వీక్షంపగలేడయ్యె. he could not behold it. లేదా lēdā. It it not? or, or else. అది అక్కడ లేదా is it not there? లేదు lēdu. It is not. అది అక్కడ లేదు. it is not there. లేనట్టు lēn-aṭṭu. As if it is not అతడు లేనట్టున్నది it appears he is not there. అతడు లేనట్టు తెలిసి knowing that he was not there. లేని lēni. adj. Devoid of. తెలివిలేనివాడు he who is devoid of sense. వాడు నోరులేనివాడు he is a dumb creature, a mere fool. తప్పులేని faultless. దోవలేని అడవి a pathless forest. వెలలేనిమాణిక్యము a priceless gem. లేనిపోనిపని nonsense, a fool's errand. లేనిపోనిసౌఖ్యములు vain deluding joys. లేనిమాటలు slanders, falsehoods. లేనిపోనిసాకు a false pretence. పోరులేని పోరుపుట్టె నీప్రొద్దు a dispute arose without cause. 'అదియుగాక రాజ్యమును మహాభూతంబు సోకినప్పు డెట్టిసుజనులకును లేనిచీకుదనములేనిమూగతనము, లేని చెవుడు గొంతయైనకలదు.' K. P. v. 248. లేనివారు the absent; the poor. లేమి lēmi. n. Nullity, not being, absence, want, poverty. కలుగమి, ఉండమి, దారిద్య్రము. 'జనకుడు లేమికింగడువిషాదము నొందె.' M. X. ii. 17. ధనములేమి want of wealth. కలిమిలేములు gains and losses, riches and poverty. లేమిడి lēmiḍi. n. Poverty, want. దారిద్య్రము. లేరు lēru. v. 3rd. pers. plu. They are not. M. V. i. 342. వారు లేరు they are not here. not living. లేవు lēvu. v. (neuter.) They are not.

(p. 1120) vakki vakki. [Tel.] adj. Lean, fleshless. బక్కయైన, పలచని, కృశము. వక్కిపక్షి. వక్కికట్టె or వక్కివాడు vakki-pakshi. n. A starveling, బక్ఖవాడు. వక్కు vakku. v. n. To become lean. బక్కచిక్కు, కృశించు. 'మునిగిమునిగిమునిగి ముద్దయై ముద్దయై వనరివనరివనరి వక్కివక్కి, తిరిగితిరిగితిరిగి దిమ్మరైయుండును.' Vema. 816. వక్కు, వక్కుకొంగ or వక్కువులుగు vakku. n. A heron, బకము.

(p. 1152) vāpasu vāpasu. [H.] n. Restitution, returning. వాపసుచేయు to return, తిరిగియిచ్చు.