(p. 401) ghūrṇanamu ghūrṇanamu. [Skt.] n. Turning round, whirling, rolling. గిరగిరతిరగడము, తిరుగుడు. మదఘూర్ణమైన tipsy. ఘూర్ణితము ghūrṇitamu. adj. Rolling, turning. తిరుగుడుపడిన. ఘూర్ణిల్లు ghūrṇillu. v. n. To roll, turn round. తిరుగుడుపడు. To sound, resound. To ring or tinkle to roar, or hiss. మ్రోయు, రోషించు.

(p. 531) tirugu tirugu. [Tel.] v. n. To turn, rove, roam, travel. సంచరించు To be giddy. పరిభ్రమించు. To go back. వెనుకకుమరలు. To come again. మరలవచ్చు. To cease, go off, as, disease, be revoked, as an order. To fail, miss, be fruitless, to break one's faith. అతడు ఈ పనిలో తిరిగినాడు he was engaged in this business. వానికి ఒళ్లు తిరిగినది he felt giddy, he was sick, or vomited. మధ్యతిరుగు to intercede, act between others, be an agent. వానికి నోరు బాగా తిరగదు he does not pronounce well. ఆ మాట నా నోట్లో తిరగదు. I cannot pronounce that word. కావలితిరుగు to stand sentry. తిరగదీయు to tamper with or corrupt a witness తమ మాటకు తిరుగులేదు you are supreme: your word is law. హుండి తిరిగిపోయినది the bill was dishonoured. చుక్కలు తిరిగినది the stars have turned, i.e., it is past midnight. తిరుగాణి (తిరుగు+ఆణి.) a screw. సందుల తిరిగిరి they went round by the alleys. తిరుగు v. a. To go round, encircle. సరివేష్టించు. తిరుగు or తిరుగుడు tirugu. n. A turning, a turning back, తిరుగుట, భ్రమణము. A change మారుపాటు. A screw, a rivet, a carpenter's vice. మర. A bend or turn (as in a road.) The point on which an affair turns. తిరుగుడుబండి a return cart. లెక్కలో తిరుగుడు వచ్చినది or తిరుగుళ్లుపడినవి there is a difficulty, a question, a point to be cleared. తిరుగుడుచీల or తిరుగుడునొక్కు a screw, మర. తిరుగుడు పువ్వు tiruguḍu-puvvu. n. The turning flower, i.e., the sun flower. A sort of gold jewel worn by women. తిరుగుడుత్రాడు a noose, ఉరి, ఉచ్చు. తిరుగుదల tirugudala. n. A turn. మరలుట. వ్యాధి తిరుగుదలగా నున్నది the disease is on the turn. తిరుగుడుపడు to turn, to be giddy పరిభ్రమించు. తిరుగుడుపాటు tiruguḍu-pāṭu. n. Rebellion, resistance. తిరుగబడు or తిరగబడు tiruga-baḍu. v. t. To turn against, to rebel against, to oppose, to attack angrily. తిరగబాటు or తిరుగబాటు tiraga-bāṭu. n. Disobedience, rebellion, turning against. తిరగబోయు or తిరుగబోయు tiraga-bōyu. v. a. To spice, or season (a curry.) తిరగబోత or తిరుగబోత tiraga. n. Seasoning, putting spice, &c., to food. తిరగవేయు or తిరుగవేయు tiraga-vēyu v. a. To turn a thing over. తిరుగ or తిరుగా tiruga. adv. Again. తిరుగడ tirugaḍa. (తిరుగు+గడ.) n. A pipe which is turned by a screw. మరపెట్టినగొట్టము. తిరుగలి or తిరగలి tirugali. (తిరుగు+కల్లు.) n. A hand mill. (or తిరుగు+కలి.) Turning భ్రమము. తిరుగుబోతు tirugu-bōtu. n. A rambler, rover, giddy fool. తిరుగుమొరుగు or తిరుగుమరుపు tirugu-morugu. n. An intricacy, refinement. Ila. iii. 16. తిరుగుమొగము tirugu-mogamu. n. Turning away the face. విముఖము. తిరుగుపారు tirugu-pāru. v. t. To surround. పరివేష్టించు.

(p. 1405) tiruguḍu tirugaḍu. [Tel.] n. A wheel. చక్రము.

(p. 571) trippu or తిప్పు trippu. [Tel.] v. t. To cause to turn. తిరుగజేయు. n. Turning. తిరుగుడు త్రిప్పట trippaṭa. n. Turning, roaming, wearisomeness. తిరుగుట. ఆయాసము. త్రిప్పరి a roamer త్రిమ్మరి. త్రిప్పుకొను ṭrippukonu. v. n. To turn. తిరిగికొను. త్రిప్పియాడు trippi-y-āḍu. v. t. To turn. త్రిప్పు. త్రిప్పుత్రాడు or త్రిప్పుడుత్రాడు a churning rope తరిత్రాడు.

(p. 809) poddu or ప్రొద్దు poddu. [Tel.] n. The sun. Time, period. బారెడుపొద్దు ఎక్కినప్పుడు when the sun was about two yards high, i.e., about 8 A. M. పొద్దుతిరుగుడు పువ్వు the sun flower or heliotrope. రెండుగడియల పొద్దుఉండగా while two hours of daylight yet remained. శానాపొద్దుపోయినది it is very late. పొద్దున early in the morning. పొద్దుపొడిచెను the sun arose. పొద్దుగూకె (or క్రుంకెను) the sun has set. పొద్దు గూకులు the livelong day, all day long. పొద్దుపుచ్చు to while away time. పొద్దుపోకుండా ఉన్నది the time passes slowly, or it is very dull. పొద్దు సరసముగా గడిపితిమి we passed the time merrily. పొద్దుతిరుగు బాటున at noon. చాలా పొద్దుగలుగలేచినాడు he rose very early. ఒక్క పొద్దు ఉండు to take only one meal a day, to fast for a period. ఇప్పుడు (lit: ఈ+పొద్దు) now. అప్పుడు (ఆ+పొద్దు.) then. ఆపెకు ఇప్పుడు పొద్దులు She is near her time. దేన్ని పొద్దు పోకచేస్తివి surely you did this out of mere idleness!

(p. 851) proddu or పొద్దు proddu. [Tel.] n. The sun, సూర్యుడు. Time, కాలము. A day, దినము. Half a day, పూట. The dawn, వేకువ౛ాము. The morning, ఉషఃకాలము. ప్రొద్దువాలిన తర్వాత after the sun began to decline, in the afternoon. పెద్దయుంబ్రొద్దు a long time. ప్రొద్దిటిపూట the morning time. ప్రొద్దుటెండ the morning sunlight. ప్రొద్దులు proddulu. n. plu. The days hear the time of the confinement of a woman, ప్రసవదినములు. ప్రొద్దులనెల the month during which a confinement takes place, ప్రసూతిమాసము. ప్రొద్దుకల్లు or ప్రొద్దురాయి proddu-kallu. n. Lit: the sun-stone, i.e., a focussing lens, సూర్యకాంతశిల. ప్రొద్దుగొడుకు, ప్రొద్దుపట్టి or ప్రొద్దుచూలి proddu-goḍuku. n. The son of the sun; an epithet applied to Yama, Sani, karṇa or Sugriva, యముడు, శని, కర్ణుడు, సుగ్రీవుడు. ప్రొద్దుతిరుగుడు proddu-tiruguḍu. n. The sun-flower, సూర్యమవర్తిని. ప్రొద్దుపుచ్చు proddu-puṭsṭsu. v. a. To pass the time, కాలక్షేపముచేయు. ప్రొద్దురిక్క proddu-rikka. n. A constellation called ఉత్తరఫల్లునీనక్షత్రము. ప్రొద్దురిక్క నెల proddu-rikka-nela. n. A name of the Telugu month called ఫాల్గుణమాసము.

(p. 962) malugu malugu. [Tel.] v. n. To be extinguished, go out. ఆరిపోవు. To perish, నశించు. మలుపు malupu. v. a. To extinguish or put out a lamp. ఆర్చు. To turn. త్రిప్పు. To destroy, నశింపజేయు. n. A turning. తిరుగుడు. మూలమలుపున in turning a corner. మలుచు or మల్చు maluṭsu. v. a. To winnow grain in order to remove stones and grits from it. బియ్యములోనగువానిని రాళ్లుపోవుటకు చెరుగు. To turn in a lathe, తరిమెనబెట్టు. To cut stone with a chisel, to engrave a stone, రాతినితొలచు. See మలగు. మలుగు or మలుగులు malugu. n. The small of the back above the loins, the sides of the loins. కటియొక్క కీళ్లు. మక్క. వెనుకమలుగు the back of the hip, తుంటి. మలుగు or మలుగుపాము malugu. An eel. పాపమీను.

(p. 1349) sūryuḍu sūryuḍu. [Skt.] n. The sum. భాస్కరుడు. సూర్యకాంతము sūrya-kāntamu. n. The sun-gem tourmaline, అదిత్యశిల, సూర్యరశ్మితగులుటచేట నిప్పుకలిగెడు ఒక విధమైన రాయి. A well known medicinal herb. సూర్యకాంతిపుష్పము or సూర్యావర్తము sūrya-kānti-pushpamu. n. The sun-flower. Helianthus annuuṣ. పొద్దుతిరుగుడుపువ్వు. సూర్యపటము Same as సూరపటము. (q. v.) సూర్యపాను sūrya-pānu. n. A triangular perpendicular paraso or fan, resembling a fire screen. See సురేపాను. సూర్యపుటము sūrya-puṭamu. n. Exposure to the sun. ఎండబెట్టడము. సూర్యపుటముపెట్టు to inspissate fluid medicines or extracts by exposure to the sun. సూర్యపుత్రుడు sūrya-putruḍu. n. The son of Hellus: an epithet of Ṣani, of Yama and the Varuna. శనిగ్రహము, యముడు, వరుణుడు. సుర్యప్రభ sūrya-prabha. n. The disc or orb of the sun; also a vehicle or seat with a gift aureole, సూర్యబింబము, ఒక దేవత వేంచేయు సూర్యాకారమైన వాహనము. సూర్యవాద్యము sūrya-vādyamu. n. A tambourine or small double tabor. పాగామీద కట్టుకొనివాయించే సూర్యాకారమైన చర్మవాద్యము.

(p. 1349) sūsakamu sūsakamu. [Tel.] n. A kind of jewel worn on the head by women. తిరుగుడుబిళ్ల, సిగపువ్వు. 'సీ చెమగల్వపుదండజేర్చి పెందరుముపై, ఘనసారమున సూసకముఘటించి.' చంద్రా vi. 5.