(p. 186) ettu ettu. [Tel.] v. n. To rise పుట్టు. To occur, come about కలుగు. To start బయలుదేరు. To come on (as a disease.) వానికి అతిసారము ఎత్తినది dysentery came on. వానికి వెర్రియెత్తినది madness came on him; he became mad. నాకు ఆకలియెత్తినది I am hungry. గాలియెత్తినది the wind arose. నేను వాంతియెత్తితిని I vomited. ఎత్తించు ettinṭsu. [Causal of ఎత్తు] v. t. To lift. To cause to raise, erect, or build. ఎత్తికొను or ఎత్తుకొను etti-konu. v. i. To bear, to carry వహించు. To attempt యత్నించు, v. t. To rob అపహరించు. ఎత్తికోలు etti-kōlu. n. An endeavour, a beginning; striving, effort, intention, purpose. ఆరంభము, ప్రయత్నము, సంకల్పము. ఎత్తిపొడుచు etti-poḍuṭsu. v. t. To taunt, jeer, reproach నింద, ఎత్తిలి ettili. adv. Hard. గట్టిగా. ఎత్తివేయు etti-vēyu. v. t. To throw away, to strike out. కొట్టివేయు, తీసివేయు; to slight, to despise అలక్ష్యముచేయు.

(p. 534) tīyu tīyu. [Tel.] v. a. To take. To draw out, take out, extract. ఈడ్చు. To open. excavate, dig. To deduct, take away, subtract. To find (a place in a book), to discover, bring to light. To turn out, discharge, remove. To exact, receive (payment.) To collect, gather, levy as a tax, a fine, పన్ను, లేక అపరాధమునుతీయు. To pull off, take off. To extinguish or put out. To buy. కొను. See తీసికొను. దెబ్బతీయు to give a blow. చెరువుతీయు, బావితీయు. to sink or dig a well or tank. పాతరతీయు to open a pit or granary. పాలుతీయు to milk. జాడతీయు to trace, detect. చేరదీయు to draw towards, to patronise, take into one's service, to embrace. సానదీయు to whet on a stone. గోళ్లుతీయు to cut the nails. దోవతీయు to clear the way, to prepare a path. అతనిసిగ్గుతీసిరి they disgraced him. తాళముతీయు to unlock. వాకిలితీయు to open a door. విడతీయు to loosen or separate. వేరుగాతీయు to separate. ఎండకంచు తీసినట్టు ఉన్నది the sun is a dazzling as (though reflected from) polished metal. తీయు. v. n. To go off, cease, diminish, disappear, be dispelled, intermit, desist from. To draw back, withdraw, retire, stand aside. To contract, shrivel, crack, open, split. జ్వరముతీసినది the fever went down. వెన్నుతీయు to come forth, or be produced (as a sprout,) to bud. కాళ్లు తీయుచున్నవి my legs throb or ache. ఏరు తీసిపోయినది the river has gone down. వెనక తీయు to fail, retire, withdraw, retreat, hesitate, or flinch. నాలుకతీసినది my tongue is dry, I am thirsty. వాని ఒళ్లు మిక్కిలి తీసిపోయినది he is greatly fallen away in flesh. నీళ్లు తీసిపోవు to dry up, sink, diminish, be exhausted. బలమంతా తీసిపోయినది my strength has gone. పాతర తీసియున్నది the granary was opened. తీయక unintermittingly, without intermission. వెనకతీయక without hesitation. తియ్యకుండా unfailingly, uninterruptedly, without intermission. తీయని incessant, unceasing. తీయించు tīyinṭsu. v. a. To cause to remove, get removed. తీసివేయు tīsi-vēyu. v. t. To take away. To dismiss. To sever ఖండించు. తీసివేతకాకితాలు tīsi-vēta-kāki-talu. n. Outside sheets of paper: paper that is taken away. తీసిపోవు tīsi-pōvu. v. n. To diminish. తగ్గు. తీసుక for తీసుకొని bringing. తీసుకరా bring. తీసుకపో take away. తీసికొను or తీసుకొను tīsi-konu. v. a. To take, &c.; to buy; to eat or drink, &c. పనితీసుకొను to exact service. వాడు చాలా దినములనుంచి తీసుకొంటున్నాడు he has been lingering for a long time. దండముతీసుకొనెను he acknowledged or accepted the salutation.

(p. 574) daṅgu dangu. [Tel.] v. n. To be pounded, or cleaned. బియ్యముమీది పొట్టు తీసివేయబడు, దంగుడు danguḍu. adj. Beaten, pounded, cleaned; దంచిన, దంగుడుబియ్యము pounded rice.

(p. 596) divvu divvu. [Tel.] v. a. To draw, pull, with-draw. ఈడ్చు, తీసివేయు. P. ii. 48. 52.

(p. 650) niggu niggu. [Tel.] v. n. To thrive, flourish; to be effected. to prosper, get through, go on properly. నెగ్గు. నిర్వహిల్లు, సమకూరు. n. Brilliancy. ఉత్కృష్టకాంతి. Extract or spirit. Light color, వర్ణలేశము, నికరమయిన కాంతి. 'పసుపునిగ్గుల చలువపావడ' Lavanya. 27. 'పసుపునిగ్గయినదుప్పటి' ib. 131. ఈ భూమి నిగ్గును తీసివేయలేరు they cannot remove the richness of this land.

(p. 864) baḍimi baḍimi. [Tel.] n. A circular movement. A ceremony performed to remove the effects of the evil eye, బడియుట. Going round in a circle. చక్రాకార భ్రమణము. A sacrifice to a demon, an animal sacrifice, భూతబలి. బడిద్రిప్పు or బడింద్రిప్పు baḍi-drippu. v. a. To parade, to carry a prisoner around the town in procession before execution. To take away the evil eye. దిష్టితీసివేయు, దిగదుడుచు.

(p. 960) malagu or మలుగు malagu. [Tel.] v. a. and v. n. To wander, to roam about, to turn, to quit. తిరుగు, మళ్లు, మరలు, నివృత్తిచేయు. To be bent, వంకరగు. 'సారెమలంగిచూచుచున్.' A. iii. 28. 'వినుమజ్ఞానంబునగర్మని రూఢతగలుగు, దానమలగవుజననంబునుమరణము.' M. XII. vi. 163. మలచు, మలుచు, మలపు or మలుపు malaṭsu v. a. To cause to turn, మలగజేయు, త్రిప్పు, మళ్లించు. To chip, to cut stone with a chisel, to engrave a stone. కక్కువేయు, ఉలితోచెక్కు. To winnow grain so as to remove pebbles, dirt, &c. బియ్యములోని రాళ్లు తీసివేయు. మలచినబియ్యము winnowed grain. ఎడ్లనుమలచు to turn the oxen. To fold, to bend. మడుచు.' కెమ్మోవులు మలంచి లోలోన నయ్యన నొయ్యనను చక్కను.' A. iv. 45. టీ మలంచి అనగా మడిచి, పెదవివిరిచి. 'పాదములు పిల్కలు నొక్కటిగా మలంచి.' T. iii. 120. టీ మలంచి, చుట్టి. మలపు malapu. n. Acting, dancing, నర్తనము. 'వ ఎడసెడంబడతుకలు మలువుగొన.' A. iv. 38. టీ మలపు, ఎదురు తిరిగి ఆడే ఆట. Greatness, ఆథిక్యము.

(p. 1005) mudra mudra. [Skt.] n. A seal: a seal ring, or signet. The stamp, print, or impression of a seal. A distinguishing mark impressed or burned upon a man or beast. Coinage. మునుపటిముద్ర రూపాయి a rupee of the old coinage. Gesticulation, attitude. మౌనముద్ర the seal of silence, i.e., silence. నిద్రాముద్ర the seal of sleep, i.e., sound sleep. జ్ఞానముద్ర a particular position of the fingers used in religious ceremonies. ముద్రలు marks impressed upon sand or clay placed on heaps of grain, the permanent marks made on the shoulders representing the insignia of Vishnu which are the shell and the wheel, &c. వాడు ముద్రాధారణము చేసికొనినాడు he received the seals, i.e., his shoulders were sealed with the shell and wheel of Vishṇu. మధ్యులు గోపిముద్రలు వేసికొందురు they wear patches of brown clay. వానికి శునకముద్ర వేసినారు they stamped him with the figure of a dog. ముద్రకర్త mudra-karta. n. An apparitor, the lowest local officer attached to a Guru or priest, ఆయా స్థలములలో గురువుయొక్క తాబేదారుగానుండేవాడు. ముద్రకోల mudra-kōla. n. A stamp to mark or seal with. The insignia of Vishnu, being the shell and wheel made in copper. ముద్రవేయు సాధనము, ముద్రధారణముచేయు సుదర్శన పాంచజన్యములు. ముద్రగడ mudra-gaḍa. n. A sceptre, a royal staff. 'తన ముద్రగడవేరుతలగ బట్టించి.' Pal. 450. A wooden stamp. ముద్రగరిటె mudra-gariṭe. n. A ladle shaped mace or large spoon borne in state before a person in authority, దేశాయీలు మొదలైనవారిముందర బిరుదుగా తీసికొనిపోవు గంటలుగల యిత్తడిగరిటె. ముద్రణము mudraṇamu. n. Setting one's seal to. ముద్రించుట. Dooming, giving a decision, సిద్ధాంతప్రతిపాదనము. 'కనకాద్రిముద్రణగ్రంథకర్త.' A. ii. 45. టీ మేరుపునందును తన ముద్ర చెల్లించువాడు. ముద్ర తీసివేయు mudra-tīsi-vēyu. v. a. To unseal. ముద్రాధారణము mudrā-dhāra-ṇamu. n. Sealing , i.e., the act of impressing the shell and wheel of Vishnu on either shoulder. చక్రంకనము చేసికొనుట. ముద్రపలక mudra-palaka. n. A wooden stamp for sealing a heap of corn. ధాన్యరాశిమీద ముద్ర వేసేపలక. ముద్రమనిషి mudra-manishi. n. A sealer, i.e., a bailiff who seals heaps of corn. అంబారములకు ముద్ర వేయు బంట్రౌతు. ముద్రవేయు mudra-vēyu. v. a. To seal. ఈబోగమువాండ్లు ఆగుడికి ముద్రవేయబడినారు these dancing girls are dedicated to that temple. ముద్రాంకితము mudr-ānkitamu. adj. Sealed, marked with a seal. ముద్రవేయబడిన. ముద్రాంకితుడు mudr-āankituḍu. adj. One who is impressed with shoulder. సమాశ్రయణము. చేసికొన్నవాడు. ముద్రాక్షరశాల mudr-āksharu-ṣāla. n. A press or printing office. అచ్చుయిల్లు, అచ్చుకూటము. ముద్రించు mudrinṭsu. v. a. To seal. ముద్రవేయు, అచ్చువేయు. 'మృషావాదింజేయుదు ననుతలంపు ముద్రించి.' HN. v. 176. ముద్రిక mudrika. n. A seal ring, శిఖాఉంగరము. ముద్రితము mudritamu. adj. Sealed, marked, stamped, closed. ముద్రవేయబడిన, మూసికొనిన, ముకుళితమైన.

(p. 1134) varjiñcu varjinṭsu. [Skt.] v. a. To relinquish, give up, abandon. త్యజించు, విడిచిపెట్టు. 'నిద్రయువర్జించి యడుగులొత్తు.' M. XIII. ii. 304. వర్జనము vrajanamu. n. Quitting, abandonment, shunning, avoiding. విసర్జనము, మానుకొనడము. వర్జనుడు varjanuḍu. n. One who quits, avoids or abandons. విడిచిపెట్టువాడు, మానుకొనువాడు. 'అసూయావర్జనుడై తగు విప్రకోటిసంభావింపన్.' M. XII. ii. 411. వర్జితము varji-lamu. adj. Abandoned, avoided, excepted, excluded. విడిచిపెట్టబడిన, తీసివేయబడిన, త్యజింపబడిన. వర్జితుడు varjituḍu. n. One who is shunned, cut off, abandoned, త్యజింపబడినవాడు. వర్జ్యము or వర్జనీయము varjyamu. adj. That which should be abandoned, avoided, shunned, renounced, given up. విడిచిపెట్టదగిన, త్యజింపదగిన. వర్జ్యము n. A evil hour, an unlucky period of the day. త్యాజ్యము. విడువదగిన దోషయుక్తమైన కాలము.

(p. 1200) vīḍu vīḍu. [Tel.] v. n. To be separated, loosened or unfastened, విడిపోవు, విడిచిపెట్టు, వదలు. To become plain or evident, విశదమగు. To be fulfilled, కొనసాగు. To increase, prosper, వర్ధిల్లు. v. a. To cause to be separated, వీడజేయు. 'దేవకీసుతుకోర్కితీగలువీడంగ వెలదికిమైదీగెవీడదొడగె.' BX. వీడజేయు vīḍa-jēyu. v. a. To do away, to cause to be separated. నివృత్తిజేయు. వీడదీయు vīḍa-dīyu. v. a. To take off, to separate. తీసివేయు, చీలదీయు. వీడదొక్కు vīḍa-dokku. v. a. To apportion, assign. పాలుపంచు. వీడుకొను or వీడ్కొను. vīḍu-konu. v. a. To quit, leave, abandon. To take leave or permission, విడుచు, విడిచిపెట్టు, వదలు, పోయివచ్చెదనని చెప్పుకొని వదలు, సెలవుపుచ్చుకొను. 'పామడు పుత్రుల దీవించి పునర్ధర్శన మయ్యెదమనచు వీడ్కొనినిజనివాసంబులకుంజనిరి.' M. IV. i. 54. 'అరణము గనిచ్చి సుఖముండుడనుచు దక్షుడబ్జువీడ్కొని భార్యతోనరిగెనపుడు.' T. iv. 195. వీడుకొలుపు or వీడ్కొలుపు vīḍu-kolupu. v. a. To send away, dismiss, పంపించు. సగనంపు. 'బ్రాహ్మణద్వేషంబులేక బ్రతుకుండని వీడ్కొలిపినంబోయి.' P. iii. 254. వీడుకోలు or వీడ్కోలు vīḍu-kōlu. n. Permission to go. పోవననుజ్ఞ. The act of leaving or quitting, విడుపు. Permission, leave. అనుజ్ఞ, సెలవు. Death, చావు. వీడుచు vīḍuṭsu. v. a. To cause to be separated, వీడజేయు. To let go, give up, విడిచిపెట్టు. వీడు౛ోడాడు vīḍu-dzōd-āḍu. v. n. To undergo a change, to be changed. మారుపాటునొందు. To resemble, సరిపోలు. వీడు౛ోడు Same as విజ్జోడు. (q. v.) విడుపడు, వీడ్పడు, వీడువడు or వీడ్వడు viḍu-paḍu. v. n. To be changed, మారుపడు. To differ, భేదపడు. To totter, as feet, తడబడు. వీడుపాటు or వీడ్పాటు vīḍu-pāṭu. n. Change, మారుపాటు. Difference, వ్యత్యాసము. A decision, settlement. ఏర్పాటు. 'కల్లయున్ నియమువీడ్పాటొందగా.' KP. iii. 269.

(p. 1223) vēyu vēyu. [Tel.] v. a. To throw, cast, or fling. To discharge a missile weapon, or fire arms. To let drop, దిగవిడుచు. To place, put, put on, as a dress. ఉంచు. దానిని చెంపమీద ఒక దెబ్బ వేసినాడు he gave her a slap on the cheek. ఆ గుడ్డను బల్లమీద వేసినాడు he put the cloth on the table. నాకూటిలో రాయివేసినాడు he threw a stone into my food, i.e., he injured my livelihood. మూతవేయు to put a lid on, shut. తలుపు వేసినాడు he shut the door. రాత్రిఅంతా నేను రెప్పవేయలేదు I did not close my eyes all last night. కోలాటము వేస్తున్నారు they are dancing a Kolatam. గంతులువేయు to leap. బండికట్టు or వేయు to make the carriage ready. పల్లమువేయు or వేయు to make the carriage ready. పల్లమువేయు or జీనికట్టు or వేయు to saddle a horse. ప్రశ్నవేయు to ask a question. గుడిసెవేయు to build a hut. దివిటీలువేయు to light torches. లెక్కవేయు to add up an account. ఆ యావు దూడవేసినది the cow calved. మబ్బువేసినది it is now cloudy. మేతవేయు to give fodder. కూతవేయు to give a cry. 'చయ్యనరెట్టబట్టి పొమ్మని వెనుకకుబడద్రోచి వీపువేసెన్ పెలుచన్.' Vish. ii. 14. పడమటిగాలి వేసేటప్పుడు when the land-wind blows. నాకు భయమువేస్తున్నది I am afraid. కంపువేస్తున్నది it is stinking. As an auxiliary added to some past participles, it denotes completeness of action and may be expressed by 'up, off, on, down, through, away.' కోసివేయు to cut off. మూసివేయు to shut up. తోసివేయు to push a way. తీసివేయు to draw out. పీకివేయు to pluck up or out. కొట్టివేయు to strike down or cut off. వ్రాసివేయు to write off. ఇచ్చివేయు to give away. తినివేయు to eat up. It is also used with an infinitive; as పడవేయు to cast down; పారవేయు to throw away. వేసికొను vēsi-konu. v. a. To put, place, eat, consume. నా సొత్తును వాని నోటిలో వేసికొన్నాడు he devoured my property. ఆ మాతను నోటో వేసుకొచ్చాడు he put the pill in his mouth. టోపి వేసుకొన్నాడు he put on his hat. మిడతవేసుకొని పోయిన పంట corn eaten up by the locusts.

(p. 1232) vyavakalanamu vyava-kalanamu. [Skt.] n. Subtraction of numbers. ఒక సంఖ్యలో మరొకదానిని తీసివేయుట. వ్యవకలితము vyava-kalitamu. adj. Subtracted, వ్యవకలనము చేయబడిన.

(p. 1289) saḍalu or సళ్లు saḍalu. [from Skt. శ్లధ.] v. n. To become slack or loose, to fall off. వదలు, వీడిపోవు, ఊడు, ౛ారు. n. Loosening, falling, ఊడుట, ౛ారుట, వదలుట. సడలుపడు Same as సడలు. సడలించు, సడలుచు, సడల్చు, సడలజేయు or సళ్లించు saḍalinṭsu. v. a. To untie, unloose, take off. వదలించు, విచ్చు, తీసివేయు.

(p. 1312) salitamu salitamu. [Skt.] n. Dismissal from service. కొలువునుండి తీసివేయుట.