(p. 33) aṭṭeḍa aṭṭeḍa. [Tel.] n. A sieve. తూర్పారపెట్టిన ధాన్యమును జల్లించే ఒక విధమైన జల్లెడ. A bridge. A part of a fort. 'అట్టెళ్లపైవారు, అట్నాలపైవారు, కోటకొమ్మలకును జేరువనున్నవారు.' Pal. 461.

(p. 544) tūru tūru. [Tel.] v. n. To drizzle, as small rain. (సన్నగా) తూరపడు. To enter చొచ్చు. To struggle, endeavour పూనిక చేయు. Mand. 1. 67. T. v. 56. 'తూరుతండెములాండం' dangling wreaths. Anirud. iii. 80. n. Husks of corn, bran. పొట్టు. తూరబడు to enter. చొచ్చు. తూరుచు or తూర్చు to cause to enter. తూరజేయు. తూరుపట్టు, తూరుసారబెట్టు, తూర్పారబట్టు. తూరువెత్తు or తూర్పెత్తు tūru-paṭṭu. v. t. To winnow grain by scattering it from a fan to the eastern breeze. To expose anything to the wind. దీనినైనను గాలివాటముగా ఎత్తి విడుచు. To sift or examine thoroughly: తూరు (bran) పారునట్టు ఎత్తు, లేక, పట్టు. తూరుపు or తూర్పు tūrupu. [Tel. from తూరు. to enter. Lit. where the sun enters] n. The East. తూరుపుకొండ tūrupu-konḍu. n. The Eastern Hill, an imaginary hill supposed to be situated where the sun rises. తూరుపురేడు lit. the Lord of the East, i.e., Indra.

(p. 544) tūrpārabaṭṭu See under తూరు.

(p. 544) tūrpu Same as తూరుపు. (q. v.)

(p. 544) tūrpettu See under తూరు.

(p. 554) tēru tēru. [Tel.] v. n. To become settled or clear (as water.) తేటపడు. To be rescued, allayed or relieved. To pass off, as a fainting fit. To escape. To recover, as from illness or danger. తేరుకొను, తెప్పిరు. To extend or reach. To shine forth, ప్రసన్నత నొందు. To happen, come to pass, or come forth, కలుగు. To rise, as cream or scum. To be finished or over, to reach the end. ముగియు, కడతేరు, ముగించు, జిగితేరెడుసొమ్ములు glittering jewels. తేరకయుండగా when it was in abeyance. వానికి ఒళ్లు తేరకఉండగా while he was still an invalid. తేరుకొను tēru-konu. v. n. To recover (from illness.) to gain strength or become convalescent. స్వస్థతనొందు. తేరుగడ tēru-gaḍa. n. Finishing, ending. ముగియుట. Recovering consciousness తెలివిడి. తేరుగడలెక్క a settled account. తేర్చు or తేరుచు tērṭsu. v. a. To make clear, clarify. తేరజేయు. To rectify, to correct. To finish. To cause to rejoice, ప్రసన్నతనొందించు. To relieve, console. To kill చంపు. తేరనారు tēra-vāru. v. n. To become clear. To dawn. 'తూర్పు తేరవారగా.' HK. ii. 34. తేరి tēri. adv. To the end, fully, to the full. తేరిచూచు, తేరజూచు, తేరుకొనజూచు or తేరిపారచూచు to look hard, to gaze earnestly, to look steadfastly; to see clearly. తేరి tēri. n. Clarified ghee. కాచితేరిన నెయ్యి.

(p. 610) dodda dodda. [Tel.] n. Plunder. కొల్ల. దొద్దకాడు dodda-kāḍu. n. A plunderer. కొల్ల పెట్టువాడు. 'గీ దొద్దకార్లచే బరివోయెతూర్పుదిక్కు.' ఉ. హరి. iii. దొద్దకత్తె dodda-katte. n. A woman who plunders. కొల్లపెట్టునది. దొద్దగొను dodda-gonu. v. t. To plunder, to rob. కొల్లగొను. దొద్దవోవు dodda-vāva. v. n. To be plundered. కొల్లపోవు.

(p. 642) nāḍu nāḍu. [Tel.] v. a. To plant, నాటు. n. A land, a country, a district. తూర్పునాడు the eastern districts. నాడెల్ల all the land. పల్లపునాడు low-lying land. వేగినాడు the Vegi country. వేగినాటివారు people of the Vegi sect or party.

(p. 699) paḍamara paḍamara. [Tel Dravidian root పడుమ్ falling+ఇటాయిరు sun.] n. Lit: The side in which the sun sets. The West. తూర్పుపడమరలు East and West. తూర్పు పడమరలు paḍamaṭi. adj. Western. పడమటిగాలి the West wind. పడమటిల్లు the Western apartment, i.e., the cook-room or the dining room. పడమటికొండ paḍamaṭi-konḍa. n. Lit: The Western hill (behind which the sun is supposed to set.) అస్తాద్రి. పడమటిదొర the lord of the West, i.e., Varuna.

(p. 759) piśitamu piṣitamu. [Skt.] n. Flesh, meat. మాంసము. పిశీతాశనుడు or పిశితాశి piṣit-āṣanuḍu. n. A cannibal, a carnivorous being. 'తూర్పరుణంబుగాదొడగె దుష్టనిశాచరవేళయయ్యెడున్, మార్పుముగాలయాపనమనుర్పక యిప్పిశితాశిబట్టి.' M. I. vi. 235.

(p. 779) pūtamu pūtamu. [Skt.] adj. Strained, cleaned, cleansed. వడియబోసిన, వడకట్టబడిన, తూర్పెత్తిన. Pure, purified, పవిత్రమైన.

(p. 843) prāk prāk. [Skt.] n. The East. తూర్పు దిక్కు. adj. Before, prior, preceding in place or time, past, gone. Eastern. ముందరి, గడిచిన, తూర్పుసంబంధమైన. adv. Formerly, of old. మునుపు, ముందర. ప్రాక్తనము prāk-tanamu. adj. Ancient, of old days. పురాతనమైన.

(p. 844) prāci prāchi. [Skt. from పురా front.] n. The East. తూర్పుదిక్కు. Moss, పాచి. Dirt, filth, mouldiness, sliminess, as upon a stone near water. మాలిన్యము. ప్రాచీనము prachī-nanu. adj. Eastern, placed towards the East. పూర్వదిక్కుది Ancient, old. పూర్వకాలపుది. ప్రాచీనబర్హి prāchīna-barhi. n. An epithet of Indra. ఇంద్రుడు. ప్రాచీనావవీతము prāchin-āavītamu. n. The sacerdotal thread, worn (contrary to custom) over the right arm, and passing under the left. అపసవ్యముగా వేసికొన్న జందెము. ప్రాచ్యము prāchyamu. adj. Eastern. easterly, తూర్పుదిక్కునందలిది. n. The country south or east of the Sarasvati. శరవత్యవధి ప్రాగ్ధక్షిణదేశము.

(p. 968) māgāṇi māgāṇi. [Tel.] n. Wet land irrigated for cultivation, wet cultivation. వరిపొలము, వరిపంట పెట్టునేల. మాగాని or మాగిలి māgāni. n. A country, దేశము. తూర్పుమాగాని the east country.

(p. 1031) mēlu mēlu. [Tel.] n. Good, kindness. ఉపకారము. Good fortune, prosperity, favour, happiness, క్షేమము, శుభము. Profit, advantage, లాభము. Righteousness, పుణ్యము, సుకృతము. Excellence, superiority, విశేషము. Love, మోహము. Pride, మదము. 'చదువుల మేలులేదొ.' P. iv. 119. అక్కడికి పోతే మేలు it would be better to go there. అదేమేలు so much the better. మేలెరుగు to be grateful, remember kindness. కీడుమేలు తెలిసినవాడు one who knows good and evil. 'మేలుకలిగేవాడు in time of prosperity. 'తత్సుతశతకంబుకంటె నొక సూనృత వాక్యము మేలుభూవరా.' Bhārat మేలు or మేలి adj. Upper, higher. ఉపరి, అధికము, పై. Good, better. Noble, fine, excellent, superior, శుభమైన, శ్రేష్ఠమైన. మేలుమిద్దె an upper storey. 'లోపలియంతస్తులోని మేల్మిద్దె.' Sārang. D. 113. మేలుగోడ the top wall, battlement, parapet or rail wall. మేలుముసుకు the outer cover. మేలుమాట or మేలువార్త happy news. adv. Up, above, over, మేలు or మేలుమేలు interj. Well done! excellent! better and better! జయ, జయ జయ. మేలుకట్టు mēli-kaṭṭu. n. An awning, a canopy. వితానము. 'మేలిమిమీరగా మేలుకట్టులుగట్టు, రమణీయ చీనాంబరములుగట్టి.' N. ix. 124. మేలుకమ్మిచీర mēlu-kammi-chīra. n. A cotton cloth woven with a coloured border three inches broad. మేలుచెయ్యి mēlu-cheyyi. n. Superiority. హెచ్చు, ఆధిక్యము. adj. Superior, హెచ్చైన. Victorious, గెలుపుగల. మేలుచెయ్యిగానుండు to prevail, to have the advantage. 'అట్లు తమవారు మేలుచెయ్యైన భంగివిని.' M. VI. ii. 2. మేలిమి mēlimi. n. Fineness, excellence. Pure gold. తప్త కాంచనము, అపరంజి. మేలిమి or మేలి adj. Fine, excellent. B. X. 207. మేలిల్లు mēl-illu. n. A upper storey, మేడ, సౌధము. మేలుకొను, మేల్కొను, మేలుకను, మేల్కను, మేలుకాంచు or మేల్కాంచు mēlu-konu. v. n. To awake, rise. To be aroused, stand on one's guard, be alert. నిద్రతెలియు, జాగ్రతపడు. మేలుకొలుపు mēlukolupu. v. a. To awaken. నిద్రలేపు. మేలుకొలుపులు mēlu-kolupulu. n. Matinsong, reveille, music in the dawning. సుప్రభాతములు. cf. 'the dulcet sounds at break of day, &c. మేలుకోలు mēlu-kōlu. n. The act of awaking, మేలుకొనుట. మేలుదురంగి or మేల్దురంగి mēlu-durangi. [H. dorangi] n. Fine velvet. Fine shot silk. ఒకవిధమైన చక్కనిపట్టు. 'పటికంపుమెట్లను జిగిరంగు మేల్దురంగి.' T. iv. 202. మేలువడు or మేల్పడు mēlu-paḍu. n. To fall in love, be enamoured, మోహిమచు, ఆశపడు. 'ఎవ్వనిచూచి మేలుపడితే యరవింద దళాక్షి.' Vijaya. iii. 37. మేలుబంతి mēlu-banti. n. The top line, the copy set to a schoolboy learning to write. A pattern, మాదిరి. One who is or sets an example; a paragon of excellence, an example, ఉదాహరణము. adj. Excellent, శ్రేష్ఠము, శ్రేష్ఠుడు, శ్రేష్ఠురాలు. 'మేదినీనాధులకునెల్ల మేలుబంతిగా బ్రవర్తింపకేల, దుష్కర్మివైతి.' Vish. ii. 116. 'నిజచరిత్రంబు భావిబూభుజులకెల్ల మేలుబంతిగవసుమతియేలుచుండె.' ib. vi. 63. మేలలుమచ్చు mēlu-maṭsṭsu. n. An upper storey, చంద్రశాల. మేలుమచ్చులు a kind of game played by boys. మేలురాసి mēlu rāṣi. n. The top part of a heap of winnowed grain. తూర్పెత్తిన ధాన్యపుసోగు. మేలువాడు mēlu-vāḍu. n. A lover, విటుడు, వలపుకాడు, మంచివాడు. 'అంతరాధకుమేలు వాడైమురారి.' A. v. 56.