(p. 25) agu agu. [Tel.] (commongly written అవు), v. To be, to become, to prove to be. The present p|| is అగుచు, or అవుచు as అగుచున్నాడు or అవుచున్నాడు he is becoming. మిక్కిలి సిరి అగును much fortune will result. The past p|| is అయి as దొంగ అయి turned a rogue, become a thief. The root in A of అగు is కా as అట్లా కారాదు it cannot happen so. Aorist p|| అగు, అగునట్టి, అయ్యే, అయ్యెడి as క్రూరుడగు cruel. శాలివాహనశక వర్షంబులు 1466 అగునట్టి క్రోధి సంవత్సర కార్తీకశుద్ధ 5 శనివారము Saturday the 5th of the bright fortnight of the month Kārtika in the year Krodhi 'which is' the year 1466 (of the Salivahana æra.) ఇది దొంగతనము అయ్యేపనిగనుక as this is a matter in which a man might prove a rogue. Past Rel. p|| అయిన as నాది అయిన గుర్రము a horse of mine. The imperatives are కమ్ము plu. కండి. Causal forms కాజేయు or కావించు. Negative aorist కాదు, &c. అగుర = అగను+ర = అవును. It is so. 1. To be, to become, as కాకి కోకిలయగునె can a crow become a cuckoo? వాడు ఏమయినాడు what has become of him? దొంగ అయినాడు he proved to be a thief. వాడు నేరస్థుడైనాడు he was found guilty. ఆ పని అవును కాకపోవును that undertaking may or may not be accomplished. వానికి ఆకలి అవుతున్నది he is hungry. ఇట్లు రాత్రియగుట as it was now night. బాలుడగుట as he is but a child. 2. To be made, to be finished, to be spent or expended, to elapse, as పని శీఘ్రముగా కావలెను the work must be done soon. వివాహమగుము marry her. ఆ పెండ్లి అయినది the marriage took place. భోజనమయినది dinner is over. రాజదర్పనమయినది I got a sight of the king. అయినదాన్ని చూపు shew what has been done. ఆ పని అయినది the work is over, it is done. కావచ్చినది it is nearly done. రూకలు అయిపోయినది the money is expended. సంవత్సరము అయినది a year has passed. నెల అవుతున్నది it is about a month since. అర్థమయినదా do you understand it? సాకు భావముకాతేదు I do not understand it. భావముయనది I understand it. స్నానము కావించు to bathe, or to cause to bathe. తీర్పుకాలేదు no decision has been given. మ్రుచ్చిలితెచ్చుట మగతనం బగునె is it a manly thing to steal? 3. To be proper or fit, to be agreeable, as ఇచ్చట నుండనగునే మనకు is it fit for us to remain here? కాని పని an improper or unbecoming act. అట్లా చేయనవునా is it right to do so? పగలు కాచినపాలు ఆ రాత్రికి అవును milk boiled the same day is fit for use that night. అతనికీ నాకు కానందున as we are not on good terms. అయినవాండ్లున్ను కానివాండ్లున్ను friends and enemies. 4. To grow, as ఈ తోటలో ఏమి అవుతవి what is grown in this garden? ఇక్కడ వరి కఅదు rice does not grow here. 5. (Governing a dative) To stand in relation, as వాడు నీకేమవుతాడు how is he related to you? నాకు కావలసినవారు my relations. వానికి మేము ఏమీకాము we are in no way related to him. 6. Added to some nouns it gives them a verbal significance, as వారు ఎప్పుడు ప్రయాణమవుతారు when will they start or set out? విభాగాలు అయి వేరింటి కాపురము చేస్తున్నారు they seperated and live apart.

(p. 167) ummali ummali. [Tel.] n. Mud, mire. బురద, రొంపి. 'కనకపు చుట్టుతోటల సుగంధఫలంబులు రాలవాటి పై పనసలు పండి త్రెళ్లలింపడు పాటున రొంపులు గట్టి వాటి మీదసె రసదాళిప్రోలి రసధారలు నించగ నైనయుమ్మలిం జనువడిపాంధులందుబడ సారెహసింతురుశాలిపాలికల్.' H. v. 107. 'కరులుమ్మలిలో జిక్కిన కరులెత్త౛ాల యుండు గాదేవుడమిన్.' P. ii. 172.

(p. 231) kaṭṭu kaṭṭu. [Tel.] v. a. To tie, bind. బంధించు. To wear, as clothes. ధరించు. To connect, affix, attach. To store up, to lay by. కూడబెట్టు. 'క మున్ కట్టిన కర్మఫలంబులు నెట్టన భోగింపకుండ నేర్తురెపమనుజుల్.' భార. అది. v. To build, erect, నిర్మించు. To fascinate, charm, bewitch. To fabricate, compose, or put a story together. కల్పించు. కట్టుకథ a mere fiction or fable. To impute a sin or offence. దానికి రంకుకట్టిరి they charged her with adultery. తప్పుకట్టు to find fault with, to lay blame on నేరము మోపు. నడుముకట్టు to gird up the loins or be prepared. కనుకట్టువిద్య jugglery, legerdemain. తోటకు నీళ్లుకట్టు to water a garden. గాయముకట్టు to dress a wound. బండికట్టు to get ready a carriage. కత్తికట్టు to put on one's sword or arm oneself. రూకలుకట్టు to pay money. మగ్గములకు పన్ను కట్టినారు they fixed a tax on looms. నిలువకట్టు to strike a balance. ధరకట్టు to set a price. పద్యముకట్టు to compose a verse. ఓడకు చాపకట్టు to set sail. వాకట్టు strike dumb by spells, &c. ఈ మాటను కట్టివిడిచినారు they fabricated this story or scandal. దోవకట్టు to stop up the road. దోవకట్టి దోచినారు they lay in ambuscade and plundered the way farers. కడుపుకట్టు to restrain the appetite. కట్టని (neg. p) Unbuilt or unbound. కట్టని కల్లుకోట a rock fortress not built with hands. కట్టనిగూడు (P. i. 545.) a natural nest, not constructed.

(p. 260) kalla kalla. [Tel.] n. An untruth, a falsehood, a lie. అబద్ధము. A fault తప్పు. Deception or delusion మోసము. A harsh word పరుషవదనము. The hedge of a garden తోటయొక్క వెలుగు. adj. False అసత్యము. Harsh పరుషము. కల్లతనము kalla-lanamu. Bad conduct చెడ్డనడత. Deception వంచన.

(p. 287) ku ku. [Tel. cf. Turkish and Hindustani: కు and కి] To, for. The sign of the Dative case, which when following a final ఇ becomes కి as వానికి, వారికి and elsewhere is కు as మాకు, తోటకు.

(p. 321) koyyagūra or కొయ్యతోటకూర koyya-gūra. [Tel. from కోయు.] n. A sort of potherb called Amarauthus tristis.

(p. 445) callu tsaliu. [Tel.] v. a. To sprinkle, to scatter. To water or irrigate, to sow. Also (metaphorically,) of a smile spreading over the face. కూటిలో మన్నుచల్లడము to throw earth in one's food, i.e., to take away one's bread, to ruin one. ఇంటిమీద నిప్పులుచల్లిరి they scattered fire on the house. మొక్కచల్లు to transplant corn. తోటకు నీళ్లు చల్లినారు they pumped water into the garden. ధూళిచల్లి sprinkling dust. చల్లుపోరాడు or చల్లులాడు tsallu-pōrāḍu. v. n. To fling water or dust at each other. R. I. 211. 186.

(p. 420) cilaka or చిలుక chilaka. n. [Tel.] n. A parrot. ముద్దులచిలక my darling! my pet! చిలకపలుకులు Sweet accents. తెల్లచిలక a cockatoo. పంచరంగుచిలక the maccaw. మైనాచిలక the maina. పుట్టలచిలక or అడివిచిలక the Sirkeer Cuckoo. Jerdon. No. 230. రామచిలక. The Rose-ringed Paroquet, Palaeornis torquatus (so called because taught to reiterate the name of Rāma.) అకుచిలక the Western Blossom-headed Paroquet, Palacornis cyanōecphalus. The name is given to some insects, as a moth, thus, ఆకుచిలక, వడ్లచిలక a moth. గడ్డిచిలక, సీతాకోకచిలక a butterfly. A padlock. The bolt or hasp of a door, because these originally had parrot's heads on them. చిలుకల కొలికి a bright-eyed girl or woman. చక్కని స్త్రీ. చిలకకూర or చిలకతోటకూర chilaka-kūra. n. A kind of pot-herb, Amarantus fasciatus. (Watts.) చిలక, చిలకట or చిలుకడ chilaka. n. A saddle buckle: a ring at the end of the rope used as a girth of the bullock saddle through which the other end is passed to fasten the saddle. కొలికిముడి. చిలకడతాడు chilakada-tāḍu. n. A girth. ఎద్దుమీదికందళము, గంతబిగించేతాడు. చిలకకొయ్య or చిలుకకొయ్య chilaka-koyya. n. A wooden pin fixed in the wall, on which articles are suspended. చిలగడ chilagaḍa. (చిలుక+గడ.) n. The cord that fastens a dagger, to prevent its falling out of the sheath. చిలకతాళము chilaka-tāḷamu. n. A padlock. చిలకతాళి or చిలుకతాళి chilaka-tāḷi. n. A gold buckle in the form of a pair of parrots. చిలుకదుదుడి chilaka-duduḍi. n. The name of a certain tree. చిలకపచ్చ chilaka-paṭsṭsa. n. Bright green, parrot green. చిలకమొక్క or చిలకముక్కు chilaka-mokka. n. (lit. Parrot's bill.) A plant called crotolaria. శుకాననము, శుకనాస. Heyne, 130. The purple red and white scentless flower called Balsam. చిలకరౌతు chilaka-rautu. n. Lit: He whose steed is the parrot: an epithet of మన్మథ the god of love. చిలుక కోణము chiluka-kōṃamu. n. A 'T bandage,' or clout.

(p. 469) jelaga jelaga. [Tel.] n. A leech. ఆకుతోటజెలగ a snail. చీమిడిజెలగ (the slime snail) a slug. జెలగరోగము jelaga-rōgamu. n. The leech evil, that kills cattle, through their paunches being filled with leeches. జెలగవాటు jelaga-vāṭu. n. A triangular pattern woven at the end of cloths.

(p. 469) jelaga jelaga. [Tel.] n. A leech. ఆకుతోటజెలగ a snail. చీమిడిజెలగ (the slime snail) a slug. జెలగరోగము jelaga-rōgamu. n. The leech evil, that kills cattle, through their paunches being filled with leeches. జెలగవాటు jelaga-vāṭu. n. A triangular pattern woven at the end of cloths.

(p. 521) tāṭāku tāṭāku. [Tel. తాటి+ఆకు.] A palm leaf. తాటాకుచేప a certain sea fish. తాటాదూటము a patched up job. adj. Spoilt. చక్కన తప్పిన. 'క తోటలు లెస్సైయున్నవి తాటాదూటములుకావు తాపసులుండన్.' అప్ప. iv.

(p. 536) tuṇṭikūra or తూటికూర Same as తోటకూర. (q. v.)

(p. 542) tūṭi or తూటికూర tuṭi. [Tel.] n. A certain herb. తోటకూర. Rox. i. 482. 500.

(p. 564) tōṭa tōṭa. [Tel.] n. A garden. తోటకాపు, తోటమాలి, తోటవాడు or తోటీడు' a gardener. తోటకూర tōṭa-kūra. n. Greens, garden herbs. The green produce of a garden is divided into ఆకుకూరలు or తోటకూరలు vegetables, the leaf of which is eaten, such as spinach and cabbage: and కాయకూరలు of which the pod, fruit, or head is eaten, such as brinjals, cucumbers, &c. కొయ్యతోటకూర or కొయ్యగూర is the phrase for all such plants as sprout after being cut, like camomile: and పెరుగుతోటకూర is the class of herbs which do not send forth shoots after being cut. తోటకూర is also a particular herb, called Braid in French. Amaranthus Tristis, (Rox. iii. 604.) Amaranthus gangeticus, or Amaranthus oleraccus. పెద్దతోటకూర Amaranthus giganteus. దొగ్గలితోటకూర Amaranthus polygamus. ముళ్లతోటకూర or నల్లదొగ్గలితోటకూర the Pricklly Amaranth, Amaranthus spinosus. ఎర్రకోడిజుట్టు తోటకూర or మయూరశిఖి Celosia cristata (Watts.) సిగ్గనగా తోటకూరవంటిది modesty grows anew in the heart like a cropped herb. తోటకూరవంటి like mere green stuff, i.e., weak, feeble తోటకూరవంటిపని a mere greenherb business. తోటకూరగింజవంటిది small as a mustard seed.

(p. 564) tōṭi tōḷi. [Tel.] n. A Panchama or pariah. మాలవాడు.