(p. 156) udañcanamu udanchanamu. [Skt.] n. An earthen cover for a pot. మూకుడు.

(p. 156) udañcitamu udanchitamu. [Skt.] adj. Thrown up, tossed. Worshipped, honoured. Fine, grand, splendid. విజృంభించిన.

(p. 574) daṅgu dangu. [Tel.] v. n. To be pounded, or cleaned. బియ్యముమీది పొట్టు తీసివేయబడు, దంగుడు danguḍu. adj. Beaten, pounded, cleaned; దంచిన, దంగుడుబియ్యము pounded rice.

(p. 574) dañcana , దంచనము or దెంచనము dan-ṭsana. [Tel.] n. A large gun, a cannon. యెద్దఫిరంగి, బొంబసఫోరంగి, కోకటిఫిరంగి. 'జంచనంబులు, ఫిరంగులు జవర్ జంగులు తుపాకులు.' K. P. viii. 77.

(p. 574) dañcu danṭsu. [Tel.] v. a. To pound, to bruise, or clean grain in a mortar. దంపు.

(p. 576) dampu Same as దంచు. v. (q. v.) n. Beating, pounding, bruising. దంపుటిల్లు a room in which rice, &c., are pounded. దంపుడు dampuḍu. n. The act of pounding. దంచుట. దంపుడుబియ్యము cleaned rice. దంపించు dampinṭsu. v. n. To cause to pound.

(p. 770) puraskariñcu puras-karinṭsu. [Skt.] v. a. To set in front, as a leader, ముందుంచుకొను. 'భీష్మగురుల బురస్కరించుకొనుచు.' M. v. ii. 134. To worship, to revere, పూజించు. పురస్కృతము puras-kritamu. adj. Placed in front, put forward. ముందంచబడిన. Worshipped or honored. సన్మానింపబడిన. పురస్కారము, పురస్కృతి or పురస్రియ puṛa-skāramu. n. The act of setting a person in front; worshipping.

(p. 814) pollu pollu. [Tel.] n. Pitchless grain in an ear. బొత్తిగా గింజలుపట్టని వడ్ల సమూహము. Trash, worthless stuff. తాలు, పనికిరానిది. The consonant sound of a letter, etc., A useless word, a slip of the tongue. A lie, a falsehood. అనృతము. 'పొల్లురాదగని దోస్తివి.' Pal. 399. అనగా, అబద్ధము రాగూడని స్నేహమువాడవు. adj. Useless, వ్యర్థము, Sumati, 29. పొల్లునదంచిన బియ్యము corn beaten out of husk of pined grain. వాని పొల్లు వాడు పోసికొని బ్రతుకుతాడు he keeps his blighted grain to himself, i.e., he keeps all his griefs to himself. బంగారుపొల్లు ఉన్నదిగాని మనిషిపొల్లులేదు gold may prove worthless, but man neveer can be so. మాట పొల్లుపోకుండా ఆడుతాడు he speaks without any slips. నకారపొల్లు the letter N. (్) without the vowel sound attached to it as in the words కలిగెన్, చెలగెన్. పొల్లుపోవు pollu-pōvu. v. n. To become worthless. చెబ్బరైపోవు. 'కాళ్ల గొలుసులవారు గడెమస్నెబంట్లు, జోళ్లుగా నున్ణట్టి సురభినాయకులు, ఘల్లుమన్నతిరిగి మళ్లుమనువారు, పొల్లుపోకయని పోట్లాడువారు.' Pal. 107. To lie, tell stories or lies, అబద్ధమాడు. పొల్లుదనము pollu-danamu. n. Dispiritedness, effeminacy, పౌరుషములేమి. పొల్లుపడు pollu-paḍu. v. n. To become useless, వ్యర్థమగు.

(p. 936) manthamu, manthānamu or మంథరము manthamu. [Skt.] n. A churning staff, కవ్వము. మంథము n. An emulsion of medicine in fine powder with four parts of cold water. ఒక మూకుడులో 4 పలముల శీతోదకమును పోసి అందొక పలప్రమాణము ఔషధ ద్రవ్యములను చక్కగ దంచివైచి చిలికి వడియకట్టునది కార్జ్గధరసంహిత, p. 151. మంథనము manthanamu. n. Churning, త్రుచ్చుట. మంథని manthani. n. A churn. మజ్జిగచిలికే కుండ, తరికడవ, గర్గరీ. మంథరజ్ఝువు mantha-rajjuvu. n. A churning rope, తరిత్రాడు. మంథాద్రి, మంథాచలము మంథశైలము or మందరగిరి manth-ādri. n. The name of a mountain which served as a churning rod for the Ambrosia. కవ్వపుగొండ.

(p. 951) manāk manāk. [Skt.] adv. Little, slowly. అమనాక్ not a little. 'పునః పునరుదంచద్దంత చేలక్షత, వ్యసనావిష్కృతసీత్కృతంబుల మనాగ్వర్ధిష్ణుదీనోక్తులై.' N. vii. 157. టీ అమనాక్, అధికమగునట్టుగాను.

(p. 1003) mudalakiñcu or ముదలించు mudala-kinṭsu. [Tel.] v. a. To attack, to resist, to oppose. ఎదిరించు, మార్కొను. 'ఎదురెదురను ముదలింపగ, మదిగొంకి పిరిందివలన మందగతిన్ జేరెద నేమరియున్నెడ, బట్టెదననువుగ పుష్పకంబుడిగి వచ్చుతరిన్.' UR. vii. 78. 'క డించున్ జరణాంచలముల, కించుదనంబెచ్చ మదలకించున్ ముంచున్, నెంచున్ విదళనచుంచూ, దంచచ్చంచూపుట స్ఫుటాఘాతమునన్.' R. v. 190. To ask, question, అడుగు.

(p. 1023) medugu medugu. [Tel.] v. n. To be pounded or triturated. చక్కగా దంచడము వల్ల బాగుపడు, పనుపడు, చక్కబడు, నలగు. To be familiar with, inured to, well versed in. To become old. 'క కన్యలు, మెచ్చరువార్దకముచేత మెదిగినవానిన్.' వి. పు. iv. మెదుగుడు meduguḍu. n. The state of being pounded, as rice, మెదుగుట. An old cloth, పాతవస్త్రము. మెదుచు, మెదించు or మెదుపు mediṭsu. v. a. To pound, grind, triturate. నలిగి సన్నమగునట్లు మర్దించు, మెదుగజేయు. కస్తూరిమెదిచి triturating musk or grinding it. 'మెరుపులన్నియు గూర్చి మెదిచి రూపుగదీర్చి యీసరోజాననజేసె నొక్కొ.' G. iv. 186. వాణ్నిలెస్సగా మెదిపి విడిచినారు they thrashed him properly 'అతివకోపమణగునందాకధర మీద మెదలనీకవాని మెదిపివిడిచి.' HK. iv. 149. 'విరిదేనెలోన గప్పురముపోసిమెదించి.' Rasica. iv. 4.

(p. 1153) vāya vāya. [Tel.] n. A quantity of grain put in a mortar to be pounded at one time; so much grain as the mortar holds at once, దంచుటకు రోటిలో నొకసారిపోయు ధాన్యము. A quantity of rice and curry mixed to be eaten. A crack or valley in a hill, కొండసందిచ్చిననేల.

(p. 1269) saṃ or సమ్ sam. [Skt.] prefix. When used with Skt. nouns and adjectives, it means beautiful, చక్కని. Much, very, మిక్కిలి. Places before verbs, it means Well, చక్కగా. See. సంక్షోభము, సంక్షోభించు, సంఘటిల్లు, సంచరించు, సంచలించు, సంతుష్టి, సందర్శించు, సంపూర్ణము, సంపూర్తి, సంప్రాప్తి, సంప్రీతి, సంయుక్తము, సంయుతము, సంయోగము, సంరక్షించు, సంస్తుతి, &c. It also means With, together with. సమంచితము worshipped, revered, పూజ్యమైన. సమధికము exceeding, abundant, plentiful, ఎక్కువైన, మిక్కుటమైన, మిక్కిలి అధికమైన. సమన్వితము joined, united, combined, కూడుకొన్న. సంయుక్తమైన. సమర్పించు to give to the great, to offer presents to superiors. పూజ్యులకు ఇచ్చు. సమర్పితము offered, presented, given to superiors, పూజ్యులకు ఇవ్వబడ్డ. సమర్పణ giving to superiors, a thing presented to the great, an offering, పూజ్యులకు ఇయ్యడము పూజ్యులకు ఇచ్చిన వస్తువు. సమవధానంబుతో attentively, జాగ్రతతో. సమాకర్షి far spreading, as scent. సమాకీర్ణము dishevelled, shed, scattered, sprinkled, intersprersed, చల్లబడ్డ, వెదచల్లబడ్డ. సమాగతము that which is come right, చక్కగావచ్చిన; got, obtained, పొందిన. సమాగమము union, junction; a coming, arrival. coming together, meeting, assembling. చేరడము, కూడడము. కలియడము. రావడము. సమాదరము respect, esteem, honour, సన్మానము, మర్యాద. సమాదృతము respected, esteemed, సన్మానించబడ్డ. గొప్పచేయబడ్డ. సమాశ్లిష్టము embraced, కౌగిలించుకొన్న. సమాశ్వాసము consolation, condolence, soothing, comforting, సాంత్వనము, ఓదార్చడము. సమిద్ధము shinning, glowing, blazing, ప్రకాశమానమైన. 'ఏదేవుచారుసమిద్ధకళాంశసంభవులలము పద్మజభవులునేను.' BX. 68. సముచితము proper, right, fit, యోగ్యమైన, న్యాయమైన. సముచ్ఛ్రయము height, elevation, ఔన్నత్యత; opposition, వినోధము. సముచ్ఛ్రాయము height, elevation, ఔన్నత్యము. సముచ్ఛ్రితము high, tall, lifted up, raised, పాడుగైన, ఉన్నతమైన. సముచ్ఛ్రితుడు he who is high or elevated, ఉన్నతుడు. సముఝ్ఘితము abandoned, left, quitted. త్యజింపబడ్డ, విడువబడ్డ. సమత్కటము much, excessive; drunk, mad, furious; superior, high, మిక్కుటమైన, తాగి మదించిన, వెర్రి, శ్రేష్ఠమైన, ఉన్నతమైన, సముత్సుకము high, lofty, tall, ఉన్నతమైన. నముతుకము zealously active, fond of, attached to, మిక్కిలి అభిలాషగల. సముత్సుకుడు one who is eager, ఆశగలవాడు. యాత్రా సముత్సుకుడై wishing to make a journey. సముదంచితము worshipped; thrown up, tossed. పూజితమైన, విసరబడ్డ, వ్యాపింపబడ్డ. సముదగ్రము high, tall, large, vast, ఉన్నతమైన, స్థూలమైన, సముదగ్రత height, tallness, largeness, ఔన్నత్యము, స్థౌల్యము. సముదీర్ణము generous, great, excellent, intense, దాతయైన, దివ్యమైన. 'సముదీర్ణవాహుదర్పోజ్వలులైన పుత్రులు.' M. XV. ii. 185. సముద్గతము produced, born, పుట్టిన, ఉత్పన్నమైన. సముద్గమము birth, production, ఉత్పత్తి, కలుగడము, సముద్దండము violent, fierce, ప్రచండమైన, సముద్యతము ready, prepared, సిద్ధమైన. సముద్ధతము rude, ill mannered, misbehaved, మోట, పెడసరమైన, ధూర్తమైన. సముద్ధతి ill behaviour, effrontery, audacity, misbehaviour, ధుర్తత, దుర్మార్గము. 'తనరొమ్ముకరసముద్ధతి గ్రుద్దుకొనుచు.' Sar. D. 420. సముద్ధతుడు a boor, a clown, ధూర్తుడు. సముద్ధరణము drawing up, raising, lifting (as water from a well, &c.) నీళ్లుతోడడము; eradicating, వేరుతో పెరకడము. సముద్ధురము heavy, thick, gross, full, గురువైన, సంపూర్ణమైన. సముద్ధూళించు to smear oneself (with ashes), (విభూతి) పూసికొను. సముద్బూషించు to praise, స్తుతించు. సమున్నద్ధము proud. గర్వించిన, సమున్నద్ధుడు a proud man, a wiseacre, చదువురాకపోయినను తన్ను చదువరిగా నెంచుకొనువాడు. సమపస్థితము arrived, present, ready, near at hand, సమాగతమైన, ప్రస్తుతపు. తటస్థమైన, సముపేతము having, possessed of, కూడుకొన్న. సమ్మిళితము mingled, కలపబడిన. సమ్మేళనము meeting, joining, mixing, చేరడము. కలియడము సమోపనివాసుడు a by-stander, he who was present, పక్కన ఉండినవాడు. అక్కడనుండినవాడు. సమ్మోదము great pleasure, delight or joy, మిక్కిలి సంతోషము సమ్మోహము or సమ్మోహనము bewilderment, fascination, stupefaction. దిగ్భ్రమ. సమ్మోహిని or సమ్మోహినిగా in common, not separately. పొత్తుగా. సమ్మోహిని ఉన్న కొంతబాడవపొలము a certain boggy spot.

(p. 1289) saḍiñcu saḍinṭsu. [Tel.] v. a. To pound, or beat rice. దంచు. సడింపులు or సడింపు బ్రాలలు saḍimpulu. n. plu. Rice properly beaten, దంపుడుబియ్యము. 'బ్రహ్మచారి భుజించుమాత్రకుసడింపుబ్రాలు.' A. vi. 95.