(p. 156) udantamu udantamu. [Skt.] n. A message, Tidings, intelligence. వృత్తాంతము, సమాచారము.

(p. 320) kommu kommu. [Tel.] n. 1. A horn. A bugle or trumpet. A tusk, an elephant's tusk or tooth కోర, దంతము. 2. The secondary form of the vowel ఉ. అల్లపుకొమ్ము a root or bit of ginger. పసుపుకొమ్ము a root or bit of turmeric. A squirt. చిమ్మన్నగ్రోవి. 'కొమ్మలన్ గరచిచల్ల,' A. 118. 3. Anything projecting, as చెరుపుకొమ్ము the tongue or end of a tank. అందలపుకొమ్మ the pole of a sedan chair. పల్లకిబొంగు. కావటికొమ్ము one end of a yoke. 4. A horn or crest as a sign of dignity. శిఖరము, కొన. వానికేమి కొమ్ములు మొలిచినవి why does he talk so big? 5. Strength, joy బలము, ఉత్సాహము. కొమ్ముకాకరకాయ a certain vegetable, being a species of కాకర. కొమ్ముకాడు a horn-blower. కొమ్మూడెడివాడు a goldsmith. 6. A hog's tusk. పందికోర. కొమ్ముగల చేప. a shark. కొమ్ముగలచేప కొమ్ముటేనుగు a tusker, a male elephant. 7. A branch శాఖ. The top or end కొన, శిఖరము. కొమ్ములవాండ్లు kommula-vānḍlu. n. Trumpeters. కొమ్ములాడు or కొమ్మువాడు kommul-āḍu. n. A tusker. A male elephant. A wild boar. 'ఆ కొమ్ములాడు తొల్లిటి యేకలమోకాక' G. VIII. 21.

(p. 334) krālu krālu. [Tel.] v. n. To wave. అల్లలాడు. To turn round and round. గిరగిరతిరుగు. To spread about చెదరు. To wander or roam about సంచరించు. To move about సంచలించు. To rejoice సంభ్రమించు. To behave ప్రవర్తిల్లు. To be long, oblong, or elongated. 'ఉ కాలినమోడువంటి కొరగాని శరీరము పల్లవెండ్రుకల్, గ్రాలెడుబూచిగడ్డమునుఖలల్ నటకంబ ున నీరెలుంగనున్ బేలగుమూఢవాక్యములు బీదనరంబుల తోడికుక్షియ ున్, దూలెడుక్రదంతములు నోరుముగల్గి యొకండు పుట్టినన్.' V. P. ii. 143. iii. 25. To shine, to be clear, to extend as a ray. To hang, dangle, as a necklace A. v. 121. BD. iv. 1589. ప్రకాశించు. క్రాలుకంటి or క్రాల్గంటి a woman who has beautiful eyes.

(p. 405) caturamu chaturamu. [for Skt. చదరము.] n. Area, square contents, a four cornered place, a square. చతురభవంతి a square house. చతురపుగజాలు square yards, square measurement. చతురంగము chatur-angamu. n. Chess. చతురంగబలము chatur-anga-balamu. n. An army complete with the 'four arms' of infantry, cavalry, elephants and war chariots. చతురంతయానము chatur-anta-yānamu. n. A palankeen. చతురత్వము chatur-atvamu. n. Sharpness of wit, quickness of intellect. చతురస్రము chatur-asramu. adj. Four cornered, quadrangular. చతురాననుడు chatur-ānanuḍu. n. The four faced; i.e., Bramha. చతురుడు chaturudu. n. A clever man, a genius సమర్థుడు. చతురోక్తి chaturōkti. n. A soft or pleasing word చతుర్థము chaturthamu. adj. Fourth చదుర్థ chaturthi n. The fourth day of the lunar month. చవిత adj. Fourth నాలుగవది. చదుర్దంతము chatur-dantamu. n. Four toothed or double tusked, the name of Indra's elephant. చతుర్దశము chatur-daṣamu. adj. Fourteenth. చదుర్దశి chatur-daṣi. n. The fourteenth lunar day, calculated either from the new or full moon. చతుర్భుజుడు chatur-bhujuḍu. n. The four armed; a name of Vishṇu. చతుర్ముఖుడు chatur-mukhuḍu. n. The four faced; a name of Brahma. చతుర్వర్గము or వర్గచతుష్టయము chatur-vargamu. n. The four objects of human pursuit, viz. duty, wealth, pleasure, salvation. ధర్మార్థ కామ మోక్షములు. చతుశ్శాలము chatuṣ-ṣālamu. n. A quadrangular building enclosing an open square. నాలుగిండ్లబవంతి. చతుష్కము or చతుష్టయము chatush kamu. n. A set of four. A collective term. మూర్రి చతుష్టయము. (M. IX. ii. 227.) the four forms. యుగచతుష్కము the four ages. చతుష్పదము or చతుష్పాదము chatush-padamu. n. A quadruped. చత్వరము chatvaramu. n. A yard or enclosure within a house. ముంగిలి. చత్వారము or చత్వారి chat-vāramu. n. The number four. Purblindness, failing sight, presbyopia; lit. the age of 40 years. Used also for Shortsightedness. చత్వారింశము chatvā-rimṣamu. adj. Fortieth. చత్వారింశత్తు chatvā-rimṣattu. adj. Forty.

(p. 468) jīvamu jīvamu. [Skt.] n. Life, existence. ప్రాణము. The vital spirit, the soul అత్మ. An animal or creature, ప్రాణి. కాకిజీవము one whose life is as long, as vile and as wretched as that of a crow. దుష్టజీవము a despicable being. జీనరూపము the living image. జీవంజీవము jivam-jīvamu. n. A fabulous bird. చకోరపక్షి, వెన్నెలపులుగు, వన్నెపులుగు. జీవగర్ర jīva-garra. n. A prop, stay, support. ప్రాణరక్షకము. R. vii. 143. జీవకుడు jīvakuḍu. n. A living man. ప్రాణి. One who lives జీవించువాడు. A servant కొలువుడుకాడు జీవచ్ఛవము jīvach-chhavamu. n. A living corpse. బ్రతికి యుండు శవము. జీవదుడు jīvaduḍu. n. One who gives life. జీవమునిచ్చువాడు. A medical man. వైద్యుడు. జీవధనము jīva-dhanamu. n. Cattle. గోవులులోనగునవి. జీవనౌషధము jīvan-aushadhamu. n. A medicine that revives life. బ్రతుకజేసేముందు. జీవన్ముక్తుడు jīvan-muktuḍu. n. One who has become emancipated from all desire. A man who is in the world but not of the world. జీవించియుండియును జ్ఞానముగొని సమస్తబంధములను బిడగొట్టుకొని ముక్తి నొందినవాడు. జీవవృత్తి jīva-uṛitti. n. Tending cattle. గోవులు గుర్రములు మొదలైనవానిని పెంచుకొని చేసే జీవనము. జీవదంతము jīva-dantamu. n. Solid ivory; ivory cut from a living elephant. జీవనము jīvanamu. n. Life, existence, livelihood, means of subsistence, profession. బ్రతుకు, బ్రతుకుతెరువు. Water ఉదకము. జీవనముచేయు to make a living, to earn a livelihood. జీవనోపాధి jīva-nōpādhi. n. Livelihood, means of living. జీవన్మృతుడు jīvan-mṛituḍu. n. One who though living is yet dead, one who is half dead. జీవించియుండియును చచ్చినవాడు. జీవరత్నము jīva-ratnamu. n. A gem of the first water. శ్రేష్ఠరత్నము. జీవరేఖలు jīva-rēkhalu. n. The finishing lines in statuary, the last touches which give a living appearance. జీవశిల jīva-ṣila. n. The living rock. జీవాంతకుడు jīvāntakuḍu. n. A bird catcher. పిట్టవేటకాడు జీవాతువు jīvātuvu. n. Livelihood. బ్రతుకు. A prop or support జీవగర్ర Cooking వంటకము. జీవాత్మ jīv-ātma. n. An embodied spirit, the individual soul enshrined in the human body as distinguished from the Supreme Soul (పరమాత్మ.) The principle of life. జీవాళము or జీవ jīvālamu. n. The main point, the chief object. A bit of cord or wire put loose between the cords of a guitar to regulate the sound. తంతికింది తాడు. జీవి jīvi. n. A living creature or animal. ప్రాణి, జీవించువాడు. స్వల్పజీవి a vain foolish brute. కాకజీవి one whose life is as long and wretched as that of a crow. జీవించు jīvinṭsu. v. n. To live, exist, subsist. బ్రతుకు. జీవిక jīvika. n. Livelihood, profession or occupation. జీవనోపాయము, బ్రతుకుతెరువు. జీవితము jīvitamu. n. Living, existence. బ్రతకడము. Life ప్రాణము. జీవితకాలము jīvita-kālamu. n. Lifetime. జీవితేశుడు jīvit-ēṣuḍu. n. 'Lord of one's life, i.e.,' a husband, a name of Yama, the judge of departed souls. ప్రాణనాయకుడు, యముడు. జీవుడు jīvuḍu. n. The soul, the sentient principle: a living being. ప్రాణి.

(p. 468) jīvamu jīvamu. [Skt.] n. Life, existence. ప్రాణము. The vital spirit, the soul అత్మ. An animal or creature, ప్రాణి. కాకిజీవము one whose life is as long, as vile and as wretched as that of a crow. దుష్టజీవము a despicable being. జీనరూపము the living image. జీవంజీవము jivam-jīvamu. n. A fabulous bird. చకోరపక్షి, వెన్నెలపులుగు, వన్నెపులుగు. జీవగర్ర jīva-garra. n. A prop, stay, support. ప్రాణరక్షకము. R. vii. 143. జీవకుడు jīvakuḍu. n. A living man. ప్రాణి. One who lives జీవించువాడు. A servant కొలువుడుకాడు జీవచ్ఛవము jīvach-chhavamu. n. A living corpse. బ్రతికి యుండు శవము. జీవదుడు jīvaduḍu. n. One who gives life. జీవమునిచ్చువాడు. A medical man. వైద్యుడు. జీవధనము jīva-dhanamu. n. Cattle. గోవులులోనగునవి. జీవనౌషధము jīvan-aushadhamu. n. A medicine that revives life. బ్రతుకజేసేముందు. జీవన్ముక్తుడు jīvan-muktuḍu. n. One who has become emancipated from all desire. A man who is in the world but not of the world. జీవించియుండియును జ్ఞానముగొని సమస్తబంధములను బిడగొట్టుకొని ముక్తి నొందినవాడు. జీవవృత్తి jīva-uṛitti. n. Tending cattle. గోవులు గుర్రములు మొదలైనవానిని పెంచుకొని చేసే జీవనము. జీవదంతము jīva-dantamu. n. Solid ivory; ivory cut from a living elephant. జీవనము jīvanamu. n. Life, existence, livelihood, means of subsistence, profession. బ్రతుకు, బ్రతుకుతెరువు. Water ఉదకము. జీవనముచేయు to make a living, to earn a livelihood. జీవనోపాధి jīva-nōpādhi. n. Livelihood, means of living. జీవన్మృతుడు jīvan-mṛituḍu. n. One who though living is yet dead, one who is half dead. జీవించియుండియును చచ్చినవాడు. జీవరత్నము jīva-ratnamu. n. A gem of the first water. శ్రేష్ఠరత్నము. జీవరేఖలు jīva-rēkhalu. n. The finishing lines in statuary, the last touches which give a living appearance. జీవశిల jīva-ṣila. n. The living rock. జీవాంతకుడు jīvāntakuḍu. n. A bird catcher. పిట్టవేటకాడు జీవాతువు jīvātuvu. n. Livelihood. బ్రతుకు. A prop or support జీవగర్ర Cooking వంటకము. జీవాత్మ jīv-ātma. n. An embodied spirit, the individual soul enshrined in the human body as distinguished from the Supreme Soul (పరమాత్మ.) The principle of life. జీవాళము or జీవ jīvālamu. n. The main point, the chief object. A bit of cord or wire put loose between the cords of a guitar to regulate the sound. తంతికింది తాడు. జీవి jīvi. n. A living creature or animal. ప్రాణి, జీవించువాడు. స్వల్పజీవి a vain foolish brute. కాకజీవి one whose life is as long and wretched as that of a crow. జీవించు jīvinṭsu. v. n. To live, exist, subsist. బ్రతుకు. జీవిక jīvika. n. Livelihood, profession or occupation. జీవనోపాయము, బ్రతుకుతెరువు. జీవితము jīvitamu. n. Living, existence. బ్రతకడము. Life ప్రాణము. జీవితకాలము jīvita-kālamu. n. Lifetime. జీవితేశుడు jīvit-ēṣuḍu. n. 'Lord of one's life, i.e.,' a husband, a name of Yama, the judge of departed souls. ప్రాణనాయకుడు, యముడు. జీవుడు jīvuḍu. n. The soul, the sentient principle: a living being. ప్రాణి.

(p. 576) dantamu dantamu. [Skt. Cognate with Eng. 'Tooth.'] n. A tooth. పల్లు. Ivory. జీవదంతము solid ivory. దంతధావనము danta-dhāvanamu. n. Cleaning the teeth. పళ్లుతోముట. దంతావళము danṭā-vaḷamu. n. An elephant with tusks, a tusker; an elephant. దంతి danti. n. A kind of tree, Croton polyandrum. జాంబవతీవృక్షము. H. iv. 9. An elephant, ఏనుగు. One who has projecting teeth కోరపంటివాడు. See దంతురుడు.

(p. 576) dantyamu dantyamu. [Skt. from దంతము.] adj. Dental: of or belonging to the teeth. n. A dental letter.

(p. 777) puṣpamu pushpamu. [Skt.] n. A flower. పువ్వు. Menses, స్త్రీరజస్సు. పుష్పంధయము pushpandhagamu. n. A bee. తుమ్మెద. పుష్పకము pushpakamu. n. A chariot, a car, or stately conveyance used by Kūbēra or Krishna. కుబేరవిమానము, కృష్ణునితేరులలో నొకటి. పుష్పకేతువు, పుష్పధన్వుడు or పుష్పశరుడు pushpa-ketuva. n. An epithet of Manmadha. పుష్ఫదంతము pushpa-dantamu. n. The name of the elephant that is supposed to support the earth at the North-west corner. పుష్పపాము pushpa-pāmu. n. A certain snake. resembling the one given in Russell's serpents. 2. 5. పుష్ప మంజరి pushpa-manjari n. A bouquet of flowers. పూగుత్తి. పుష్పమంజరులు pushpa-manjarulu. n. A sort of grain. A. i. 75. R. i. 111. పుష్పరథము or పుష్యరథము pushpa rathimu n. A pleasure chariot, a car or carriage for any purpose excepting war. విమానము, సవారీరథము, క్రీడాయోగ్యమగు రథము. పుష్ఫరసము pushpa-rasamu. n. The nectar of honey of flowers, పూదేనె. పుష్పలావిక pushpa-vantula. n. The 'Luminaries:' i.e., the sun and the moon,. సూర్య చంద్రులు. పుష్పవతి or పుష్పిణి pushpa-cati. n. A menstruous woman. ఋతుమతి, భాండదూమైనస్త్రీ, రజస్వల, ముట్టుది. పుష్పవనము or పుష్పవాటిక pushpa-vanamu. n. A flower garden. పూదోట. పుష్పవర్షము or పుష్పవృష్టి pushpa-varshamu. n. Lit: a shower of flowers, a poetical phrase for the strewing or scattering of flowers on joyful occasions. Colloquially, it means a slight or vernal shower: a mere sprinkling of rain. పుష్పసమయము pushpa-samayamu. n. Spring, the season of flowers. పుష్పించు pushpinṭsu. v. n. To flower, to bloom. పూచు, వికసించు. పుష్పితము pushpilamu. adj. Flowered. పూచిన.

(p. 1065) radanamu or రదము radanamu. [Skt. of. Lat. 'rodent.'] n. A tooth, a tusk. పల్లు, దంతము. రదనచ్ఛదము radana-ch-chadamu. n. A tooth covering, i.e., a lip. పెదవి.

(p. 1072) rāja rāja. [Skt.] adj. Royal; belonging to a king. Lunar, belonging to the moon. Chief, eminent. రాజసంబంధమైన, చంద్ర సంబంధమైన, శ్రేష్ఠమైన, ముఖ్యమైన. 'అరయ రాజానుగ్రహముగల్గుగాకేమి, కలువలదళ ములగె లువనోపు .' R. i. 124. రాజకము rājakamu. n. An assembly of kings. రాజులసమూహము. adj. Pertaining to Government. దివాణపు వారివల్ల సంభవించునది. An act of oppression by the government or by the king, as opposed to దైవికము evil regarded as a visitation of God. రాజక. దైవికములు casualties. రాజము rajamu. In composition denotes superiority (శ్రేష్ఠత్వము.) చాపరాజము a noble bow. 'జమదగ్ని కతడిచ్చె చాపరాఝంబు.' DRB. 603. 'మఘరాజము' (N. ix. 200.) a noble sacrifice. రాజకార్యము rāja-kāryamu. n. A royal deed, politics. రాజయొక్కపని, దివాణపుపని. రాజగృహము rāja-grihamu. n. A palace. రాజయెక్కనగరు. రాజగృహము rājatvamu. n. Royalty. రాజైయుండడము. రాజదంతము rāja-dantamu. n. A bright or chief tooth, i. c., a fore tooth. ముందరిపల్లు. రాజధర్మములు rāja-dharmamulu. n. The duties incumbent on a king. రాజనీతులు, విధివత్తుగా రాజు చేయవలసినపనులు. రాజధాని rāja-dhāni. n. A metropolis or royal residence. A presidency. రాజుయొక్క ప్రధాననగరము. రాజబంధువులు the king's kinsmen. రాజభాగము the king's share, Government's share of produce. రాజనీతి rāja-nīti. n. Royal polity, civil and military government. రాజుయొక్కధర్మము. రాజన్యుడు rāja-nyuḍu. n. A man of the royal or military caste, క్షత్రియుడు. రాజన్వంతము rājan-vantamu. adj. Having a good king (as a country.) రాజపత్ని a queen. రాజుయొక్క భార్య. రాజపురోహితుడు a king's household priest. రాజబీజి rāja-bīji. n. One of royal descent. రాజవంశమునందు పుట్టినవాడు. రాజమార్గము rāja-mārgamu. n. The king's high way, a public road, ఘంటాపథము. పెద్దబాట. రాజమాషము rāja-māshamu. n. The pulse termed Dolichos catjang. అలచందలు. రాజయక్ష్మము rāja-yakshmamu. n. Pulmonary consumption. క్షయరోగము. రాజయోగము rāja-yōgamu. n. A simple and easy mode of abstract meditationn, as distinguished from the austere and rigorous modes. రాజయోగి rāga-yōgi. n. One who practises the రాజయోగము. రాజయోగ్యము rāja-yogyamu. adj. Proper or suitable for a sovereign. రాజార్హమైన. రాజరాజు or రారా౛ు rāja-rāḍzu. n. An emperor, or universal monarch. రాజులరాజు. The god of riches, కుబేరుడు. Also, an epithet of Duryōdhana, దుర్యోధనుడు, and of the moon, చంద్రుడు. రాజరీతి rāja-rīti. n. Royal style. Also, Tinsel, హొన్నిత్తడి, కాకిబంగారు. రాజర్షి rājarshi. n. A man of the క్షత్రియ caste who by religious austerity has become a saint. రాచవాడై యుండినముని. రాజవంతము having a king. as a country. రాజవల్లభము rāja-vīdhi. n. A kind of cloth. B. D. iii. 102. రాజవీధి rāja-vīdhi. n. The main street of a town. పెద్దవీధి. రాజశేఖరము rāja-sēkharamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 102. రాజవీధి rāja-ṣrī. n. A title like Mr. prefixed to names, రాజసర్పము rājasarpamu. n. A large species of snake. రాజసూయము rāja-sūyamu. n. A hecatomb or sacrifice performed by a monarch, after subduing other kings as in the case of Yudhistira and others. ఒకవిధమైన యజ్ఞము. రాజహంస or రాజహంసము rāja-hamsa. n. A white goose or swan with red legs and bill; perhaps the flamingo. ఎర్రనికాళ్లు మూతిగల తెల్లహంస. Also, a phrase for an excellent king, రాజశ్రేష్ఠుడు. రాజాంకుడు rāj-ānkuḍu. n. Siva: who has the moon as his emblem. శివుడు. రాజాంగము rāj-āngamu. n. Government. ప్రభుత్వము. ఇప్పుడు ఆ రాజాంగము తలక్రిందులైనది that government is now upset. రాజసము rājasamu. [from రజస్ dust.] adj. Impetuous. రజోగుణము వల్ల కలిగిన, ఐహిక గుణోత్పన్నమైన. రాజసయజ్ఞము or రాజసపూజ worship offered to obtain a particular object such as fame, కామ్యారర్థముగాగాని దంభార్థముగాగాని చేయు పూజ. n. That which is of the earth, worldly, earthly. Passionateness, heat of temper. Hauteur, pride, arrogance. వారిద్దరిలో నొకడు రాజసుడు. ఒకడు సాత్వికుడు one man is haughty, the other man is meek. వాడు పలకకుండా రాజసముగా నుండినాడు he haughtily refused to reply. రాజాదనము rāj-ādanamu. n. A name applied to three different trees. Butea frondosa, Buchanania latifolia, and Mimusops kauki, మోరుగుచెట్టు, ప్రియాళువు, మోరటిచెట్టు, చారమామిడిచెట్టు, పాలచెట్టు. రాజావర్తము raj-āvartamu. n. A sort of lapis lazuli having a sky blue or lilac tint. This stone is ground down into powder which painters use for a delicate light blue tint. రాజార్హము worthy of a king, రాజునకుతగిన. రాజోపచారము rāj-ōpachāramu. n. Attendance on a king. homage of servants to their master. రాజునకు జరిగేశిశ్రూష.

(p. 1139) valavalana valavalana. [Tel.] adj. Loosened. వదలిన. 'వలవలనైన దంతములు.'

(p. 1163) vikaṭamu vikaṭamu. [Skt.] adj. large, great, విస్తీర్ణమైన, గొప్ప, విరళమైన. Very crooked, మిక్కిలివంకరైన. Horrible, frightful. Changed in form or appearance. Reverse, contrary. విరుద్ధరూపముగల, విరుద్ధమైన. 'భామనీయధరాధరప్రవాశము వాని వికటదంతములకర్పించదగునె.' S. i. 52. వికటకవి vikata-kavi. n. A jester, a buffoon. ఏదాడంటే కోదాడనేవాడు, వికటముగా మాటాటునాడు, మాస్యకడు. వికటించు vikaṭinṭsu. v. n. To contradict. To disagree with the health. విరుద్ధమగు. గిట్టకపోవు. 'కరణముల ననుసరించకవిరసంబున తిన్నతిండి వికటించుసుమీ.' Sumati. 55. 'కరణముగ్రామాభరణము, కరణముతన్నేలుపతికి కమఠాభరణ స్ఫురణమతడువికటించినమరిమరి కావులకుమిగుల మరణముసుమతీ.' ib. 121.

(p. 1384) haritamu haritamu. [Skt.] adj. Green, verdant. ఆకుపచ్చని. n. Green colour, ఆకుపచ్చరంగు. A bay horse, పచ్చగుర్రము. హరిత పత్రిక harita-patrika. n. A green tree, an evergreen. పచ్చాకుచెట్టు. హరితమంజరి harita-manjari. n. A plant, Acalypha indica, కుప్పింటచెట్టు. హరిత్తు harittu. n. The colour green. ఆకుపచ్చ. A bay horse, పచ్చగుర్రము. A point of the compass. దిక్కు. 'హరిందంతము. N. i. 211. హరిదశ్వుడు harid-asvuḍu. n. The sun. సూర్యుడు.