(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 251) kari kari. [Tel.] adj. Black. కరి n. Blackness. The uterus of animals. పశ్వాదుల యోని, కృష్ణవర్ణము. An illustration నిదర్శనము. A witness సాక్షి. A limit మేర.

(p. 402) ghōramu ghōramu. [Skt.] adj. Frigthful, horrible, tremendous భయంకరము ఘోరదర్శనము lit. horrid to view: cruel-eyed, i.e., a tiger. ఘోరాటవి ghōrāṭavi. n. An awful forest. BD. v. 524. ఘోరుడు ghōruḍu. n. A fierce man భయంకరుడు.

(p. 434) cēdarśanamu Same as చేకానుక. (q. v.)

(p. 523) tārakāṇa , తారకాణము, తార్కాణ or తార్కాణము tārakāṇa. [from Skt. తర్కము.] n. An example. దృష్టాంతము. Discussion. Proof, evidence. నిదర్శనము. Appa Kavi. ii. 162. తారకాణించు or తార్కాణించు tārakāṇinṭsu. v. t. To illustrate, to prove by an example దృష్టాంతపరుచు. To dispute, debate. Swa. ii.

(p. 583) darśanamu darṣanamu. [Skt.] n. Sight, view. చూపు. An eye కన్ను. A mirror, అద్దము. The mind, understanding, బుద్ధి. తెలివి. A dream, కల. Science, శాస్త్రము, ధర్మము. పురుషదర్శనము అయినప్పుడు whenever they see a man. దర్శనముచేస్తిని I visited (him.) దర్శనము చేయించు to introduce. నీకు ఆయన దర్శనము చేయిస్తాను I will introduce you to him. దర్శనహుండి a bill payable at sight. దర్శకుడు darṣakudu. n. One who shows. చూపెడివాడు; a gatekeeper, ద్వారపాలకుడు; a skilful man. నేర్పరి. దర్శనీయము darṣanīyamu. adj. Worthy to be seen, చూడదగిన. దర్శితము darṣitamu. adj. Shown. చూపబడిన. దర్శించు darṣinṭsu. v. a. To see, view. To visit. చూచు. వానికి నూరురూపాయలు దర్శించినాను I lost one hundred rupees to him, i.e., I am a loser of that sum by him. దర్శము darṣamu n. A name for the new moon. అమావాస్య.

(p. 652) nidarśanamu ni-darṣanamu. [Skt.] n. An illustration, example, instance; evidence, proof. దృష్టాంతము.

(p. 805) poḍa poḍa. [Tel.] n. Appearance, figure, shape. రూపు, చూపు. A mole, speck, mark, a scruff or eruption on the skin. Variegated colour. పొడలపురుగు a spotted worm or serpent. పొడకట్టు poḍa-kaṭṭu. v. n. To make an appearance, to seem, appear, be visible, కనబడు, ప్రత్యక్షమగు, తోచు. నాకు ఆలాగు పొడకట్టినది it struck me so. పొడగను, పొడగాంచు or పొడచూచు poḍa-ganu. To see, view, behold. చూచు. 'పుడమిభర్తకుపండు పొడగాన్పుజేసి, కడుభక్తితోదాని క్రమమెల్లదెలుప.' Sārang. D. v. SVI. పది దినాలుగా వాని పొడ కానము I have not set my eyes upon him these ten days. పొడగానుపు poḍa-gānupu. n. Seeing, looking. పొడగనుట, దర్శనము. పొడచూపు or పొడపడు poḍa-ṭsūpu. v. n. To appear, to become visible, to be seen. కనబడు, ప్రత్యక్షమగు. పొడతామర poḍa-tāmara. n. White leprosy, మండలా కారకుష్ఠము. పొడతెంచు poda-tanṭsu. v. n. To be born, to rise. ఉదయించు, పుట్టు. పొడనీడ poḍa-nīḍa. n. Speckled shade. పొడపత్రి poḍa-patri. n. A certain drug, Asclepias vomitoria (kœnig,) Vomiting Swallow-wort (Ainslie,) which is very efficacious in cases of scorpion stings. పొడయెండ poḍa-y-enḍo. n. Sun-shine that appears through the clouds. పొడలమాను See చండ్ర పొడలమెకము poḍla-mekamu. n. The spotted deer. దుప్పి. పొడసుత్తె poḍa-sutte. n. A small hammer, చిన్నసుత్తె.

(p. 833) pradarśakuḍu pra-darṣakuḍu. [Skt.] n. One who shews clearly. A teacher, expounder, prophet. విశదపరిచిచూపువాడు. ప్రదర్శనము pra-darṣanamu. n. Showing, explaining, విశదపరిచిచూపుట. ప్రదర్శితము pradarṣitamu. adj. Clearly shown or explained. స్పష్టముగాచూపబడిన.

(p. 1193) viśvamu viṣvamu. n. The universe or world, లోకము, జగత్తు. adj. All, universal, entire. సర్వమైన, సమస్తమైన. విశ్వంభర viṣvam-bhara. n. The earth. భూమి. విశ్వంభరుడు viṣvam-bharuḍu. n. An epithet of Vishnu or Indra. విష్ణువు, ఇంద్రుడు. విశ్వకర్మ or విశ్వకర్ముడు viṣva-karma. n. The name of the artist of the gods, corresponding to Vulcan. దేవతలవడ్లవాడు, దేవతలశిల్పి. విశ్వకేతువు viṣva-kētuvu. n. An epithet of Aniruddha. విశ్వజనీనము viṣva-janīnamụ. adj. Agreeable to all men. విశ్వతోముఖము viṣatō-mukhamu. n. An epithet of Brahma. బ్రహ్మము. adj. All pervading, అంతట వ్యాపించిన. విశ్వనాథుడు viṣva-nādhuḍu. n. The Lord of the Universe. A name of Siva, especially as worshipped at Benares, కాశీవిశ్వేశ్వరుడు విశ్వభేషజము viṣva-bhēshajamu. n. Dry ginger, శుంఠి. విశ్వరూపము viṣva-rūpamu. adj. Existing in all forms, multiform. నానారూపములుగల. n. Multiformity.నానారూపము. 'విబుధేంద్రశైలంబు విశ్వరూపము జూపెనన నొప్పుకాంచనస్యందనములు.' N. v. 17. విశ్వరూపదర్శనము manifestation or display of one's one real form or hidden majesty, నిజస్వరూపమును అగుపరచడము. విశ్వరూపుడు viṣva-rūpuḍu. n. He who exists in all forms; a name of Vishnu. విష్ణువు. 'విశ్వరూపునకు వినతులుసేయుచు.' H. iv. 297. విశ్వసృజుడు, విశ్వాత్మ or విశ్వాత్ముడు viṣva-srijuḍu. n. Brahma, the creator, బ్రహ్మ. విశ్వామిత్రుడు viṣv-āmitruḍu. n. The name of a certain sage, the son of Gādhi. గాథిసుతుడు. విశ్వామిత్రము viṣv-āmitrāmu. adj. Worthy of Visvāmitra: (that is) fabricated, fictitious, artificial, కల్పితమైన, కృత్రిమమైన. విశ్వామిత్రమైనపత్రము a fabricated bond, a Machiavelian trick. తప్పుసృష్టిచేయబడిన. n. A deed worthy of Visvāmitra, that is, a trick, fiction, fabrication. Machiavelianism. మోసము, కృత్రిమము, కల్పన. విశ్వామిత్రసృష్టి viṣvā-mitra-srishṭi. n. The creation of a second series of beings, Vishvamitra being represented as having created a mimic world. విశ్వులు or విశ్వదేవతలు viṣvulu. n. The name given to certain deities of a particular class.

(p. 1276) sandarśanamu san-darṣanamu. [Skt.] n. Seeing, looking, a view. A visit, meeting నిరీక్షణము, చూడడము. సందర్శించు san-dars-intsu. v. a. To look at, view, behold, visit. చూచు.

(p. 1300) samayamu samayamu. [Skt.] n. An opportunity, occasion. An age, period. Time, season, juncture, crisis, కాలము, ఉచితకాలము. Leisure, తీరుబాటు. An oath, imprecation. ప్రతిజ్ఞ, శపథము. An established moral or ceremonial custom, ఆచారము. A settled conclusion, a demonstration, a decision. A contract, engagement, covenant. A sign, సంకేతము. A school of philosophy, దర్శనము, మతము. A doctrine, సిద్ధాంతము, శివసమయము the Saivite sect. విష్ణుసమయము the Vaishnavite sect. సమయము చూస్తూ ఉన్నాడు he is looking for an opportunity. సమయములో సహాయము చేసినాడు he helped me in time of need. సమయపుసందుకట్టు a time of difficulty. సమయములో చెయ్యివిడుచు to forsake a man in the time of need. సమయమైనప్పుడు when an opportunity arises.నేను లేని సమయమునందు when I was absent. నాలుగు గంటలసమయమందు when it was about four o' clock. సమయముకొద్దీ మనిషి a time server, a fickle man. సమయస్ఫూర్తి a quick memory or understanding. సమయస్ఫూర్తిగలవాడు a quick-witted man. సమయమైన or సమయమగు samayam-aina. adj. Opportune, seasonable. యుక్తమైన. 'సమయంబగువేళ.' H. ii. 53. సమయపడు samaya-paḍu. v. n. To attempt, యత్నించు. To watch for an opportunity. To become opportune. To resolve on secrecy, సంకేతితమగు. 'సమయపడి వనవాసంబు చేయవచ్చితిమి.' భార. అర. సమయోచితము samay-ōchitamu. adj. Seasonable, suitable to the occasion, appropriate, కాలోచితమైన. సమయోచితమైన మాట a word in season, an appropriate word.

(p. 1323) sāphalyamu sā-phalyamu. [Skt. from సఫలము.] n. Fruitfulness, efficacy, success. ప్రయోజనసిద్ధి, ఫలోత్పత్తి. తమదర్శనము కావడమువల్ల నా జన్మ సాఫల్యమైనది by seeing you I have accomplished the great end of my life. నా కోరిక సాఫల్యమైనది my object is accomplished, my hopes are fulfilled.

(p. 1339) suḍi suḍi. [Tel.] n. A whirl. ఆవర్తము. A whirlpool. A circlet. A curl or twist in the hair, particularly in the hair of horses. A fold of a leaf. The secondary form [ ృ ] of the letter ఋ. 'సుడియనంగ వట్రువయనబుకారమైవెలయు.' ABA. ii. 351. ఆ గుర్రానికి సుళ్లు బాగా ఉండలేదు the horse has not good 'marks' or curls in its hair. 'అనువగుసుళ్లనొప్పుమలయానిలవాహము నెక్కి.' స్వా. vi. (Verb. plu.) Look! behold! సుడిసమీసుండి, సుసుమ్మియనంగను నిశ్చయార్థకముగా నెగడుచుండు.' ABA. iii. 109. సుడిగట్టు suḍi-gaṭṭu. n. A hill called చక్రవాళము. సుడిగాలి a whirlwind. సుడిగొట్టు suḍi-goṭṭu. n. Wind, గాలి. సుడిగొను suḍi-gonu. v. a. To environ, surround, encompass. చుట్టుకొను. 'బొమముడి సుడిగొనబిడికిటబొడిచి.' R. v. 196. సుడిగోరు suḍi-gōru. n. A ring-like protection for the finger nail used when playing on the lute. సుడిచందువాచేప suḍi-ṭsanduvā-chēpa. n. A certain fish, like a small pomfret but with the tail and fins different, a species of stromateus. సుడిపోవు suḍi-pōvu. v. n. To become useless, వ్యర్థమగు. సుడియ suḍiya. n. Half a bundle of betel leaf. తమలపాకుల మాటలోసగము. A rascal, villain, తులువ. 'చూచియల్లననవ్విసుడియలుమీరు.' Pal. సుడియడిదము, సుడికయిదువు or సుడివాలు suḍi-y-aḍidamu. n. The short circular missile weapon or discus of Vishnu. చక్రాయధము, సుదర్శనము. సుడియు suḍiyu. v. n. To blow like a whirlwind, చుట్టిచుట్టివీచు. To surround, చుట్టుకొను. To appear, పొడచూపు, అగుపడు. To wander, సంచరించు. 'సుధజిందుమోవిపై సుడియుతేనియపల్కు క్షీరోదకన్యాయ సారమెవయ.' UH. i. 52. 'కడుబెట్టిదపుగాలి సుడిసిన నెరదప్ప దిరిగిన మవ్వంపుదీగెమాడ్కి.' TUR. vi. 78. సుడివడు or సుడిబడు suḍi-vaḍu. v. n. To twist or get entangled, to turn. To hesitate, be puzzled, confused, entangled or ensnared, చీకాకుపడు, కలవరపడు. చలించు, తిరుగు, మెలిపడు. To swoon or faint, సొమ్మసిల్లు, మూర్ఛిల్లు. 'ఈ దివడిసడలి సుడివడుచు నెడలోము సోమరిగాలి.' Swa. iii. 38. 'నీదుసైన్యముల్ సుడివడ భీష్ముదాకుటయు జూచి.' M. VI. ii. 294. Plu. సుళ్లు. సుళ్లుమారి suḷḷa-māri. n. One who has bad marks, చెడ్లసుడులుగలవాడు; one who whirls about or gives trouble, చుట్టుబెట్టువాడు.

(p. 1340) sudarśanamu su-darṣanamu. [Skt.] n. The city of the gods. అమరావతీ పట్టణము. The discus or missile weapon of Vishnu. విష్ణుచక్రము. The Salagram, a species of ammonite, worshipped as a repre sentation of Vishnu, చక్రాకారముగానుండు సాలగ్రామము.