(p. 100) aṣṭamamu ashṭamamu. [Skt.] adj. The eighth. అష్టమి ashṭami. n. The eighth lay after the new or full moon, the eighth phase of the moon. ఎనిమిదవ తిథి. అష్టావదశము ashṭā-daṣamu. adj. Eighteen. పదునెనిమిదవది.

(p. 148) uṇḍu uṇḍu. [Tel.] v. n. To be, exist, live. 2. To reside, dwell. 3. To remain, stop, stay. 4. To last, endure, continue. 5. To keep still, stay quiet; 6. To wait. To stand over, remain as a surplus. ఉండిపోవు, శేషించు. 7. To have. నాకు భార్య ఉండగా as I have a wife. 'కనకము ఉన్నవాడు' he who possesses gold. -- 8. To keep a feast. విజయదశమి ఉండినారు they kept the Vijaya Dasami feast. ఉన్న మాట యిది this is the fact. ఉన్నరూపు the true form, the reality. నేను అక్కడ పది దినములుంటిని I remained there ten days, వాడు (ఇంట్లో) ఉన్నాడా is he at home? మీ తండ్రి బాగా ఉన్నాడా is your father well? ఉన్నట్టుండి suddenly, just as they were. ఉన్నారు they are; రేపుదాక ఉంటారా will they remain till to-morrow? అక్కడ ఉన్నారా are they there?

(p. 195) ēkādaśamu ēkā-daṣamu. [Skt.] adj. Eleventh పదునొకండవది. ఏకాదశి ēkā-daṣi. n. The eleventh day of each lunar fortnight: తొలియేకాదశి another name for ఆషాఢశుద్ధయేకాదశి which is an annual fast. వైకుంఠయేకాదశి a fast held about the 20th of December.

(p. 195) ēkōttaramu ēkōttaramu. [Skt. ఏక+ఉత్తరము] adj. More by one, increased by an unit 'ఆకాశాదిభూతంబు లేకోత్తరగుణంబులైయుండు.' Padma Puran. VI. 15. the five elements, ether, wind, fire, water, and earth have each one attribute (or quality) more than the one next named. Earth has five qualities as weight, taste, extension, &c., water has only four, fire has only three, &c. Thus each class is more by one than the next. ఏకోత్తరవృద్ధి the addition of one: increase by one unit: one more. ఏకోత్తరదశము one hundred and one.

(p. 397) grahamu grahamu. [Skt. గ్రహ = to seize.] n. A planet. నవగ్రహములు the seven planets and the sun and moon. దశమగ్రహము a tenth planet: being like the Georgium sidus. A spirit, a devil. A proverb says జామాతా దశమోగ్రహః A son-in-law is a more pestilent fellow than any one planet! he is the 'tenth!' గ్రహచారము graha-chāramu. n. Disaster, ill luck, fate, misfortune. నా గ్రహచారము చాలక యిట్లు జరిగినది through my misfortune (or, to my sorrow) it so happened. మా గ్రహచారము ఇట్లున్నది this is what has befallen us. గ్రహణము grahaṇa-mu. n. Taking, seizure. Reception, acceptance, comprehension. An eclipse. గ్రహణి grahaṇi. n. Diarrhœa, dysentery. అతిసారరోగము. గ్రహతారలు graha-tāralu. n. The planets and fixed stars. గ్రహపతి graha-pati. n. The lord of the stars, i.e., the sun. గ్రహరాజు the sun or moon.

(p. 405) caturamu chaturamu. [for Skt. చదరము.] n. Area, square contents, a four cornered place, a square. చతురభవంతి a square house. చతురపుగజాలు square yards, square measurement. చతురంగము chatur-angamu. n. Chess. చతురంగబలము chatur-anga-balamu. n. An army complete with the 'four arms' of infantry, cavalry, elephants and war chariots. చతురంతయానము chatur-anta-yānamu. n. A palankeen. చతురత్వము chatur-atvamu. n. Sharpness of wit, quickness of intellect. చతురస్రము chatur-asramu. adj. Four cornered, quadrangular. చతురాననుడు chatur-ānanuḍu. n. The four faced; i.e., Bramha. చతురుడు chaturudu. n. A clever man, a genius సమర్థుడు. చతురోక్తి chaturōkti. n. A soft or pleasing word చతుర్థము chaturthamu. adj. Fourth చదుర్థ chaturthi n. The fourth day of the lunar month. చవిత adj. Fourth నాలుగవది. చదుర్దంతము chatur-dantamu. n. Four toothed or double tusked, the name of Indra's elephant. చతుర్దశము chatur-daṣamu. adj. Fourteenth. చదుర్దశి chatur-daṣi. n. The fourteenth lunar day, calculated either from the new or full moon. చతుర్భుజుడు chatur-bhujuḍu. n. The four armed; a name of Vishṇu. చతుర్ముఖుడు chatur-mukhuḍu. n. The four faced; a name of Brahma. చతుర్వర్గము or వర్గచతుష్టయము chatur-vargamu. n. The four objects of human pursuit, viz. duty, wealth, pleasure, salvation. ధర్మార్థ కామ మోక్షములు. చతుశ్శాలము chatuṣ-ṣālamu. n. A quadrangular building enclosing an open square. నాలుగిండ్లబవంతి. చతుష్కము or చతుష్టయము chatush kamu. n. A set of four. A collective term. మూర్రి చతుష్టయము. (M. IX. ii. 227.) the four forms. యుగచతుష్కము the four ages. చతుష్పదము or చతుష్పాదము chatush-padamu. n. A quadruped. చత్వరము chatvaramu. n. A yard or enclosure within a house. ముంగిలి. చత్వారము or చత్వారి chat-vāramu. n. The number four. Purblindness, failing sight, presbyopia; lit. the age of 40 years. Used also for Shortsightedness. చత్వారింశము chatvā-rimṣamu. adj. Fortieth. చత్వారింశత్తు chatvā-rimṣattu. adj. Forty.

(p. 462) jāmāta jāmāta. [Skt.] n. A son-in-law. A proverb says జామాతాదశమోగ్రహః a son-in-law is a Tenth Planet. The nine Planets are astrologically powerful to do evil, each in his hour, and a son-in-law is as pestilent a fellow as a Tenth Planet.

(p. 462) jāmāta jāmāta. [Skt.] n. A son-in-law. A proverb says జామాతాదశమోగ్రహః a son-in-law is a Tenth Planet. The nine Planets are astrologically powerful to do evil, each in his hour, and a son-in-law is as pestilent a fellow as a Tenth Planet.

(p. 535) tīrthamu tīrthamu. [Skt.] n. Water. ఉదకము. Holy or sacred water. పుణ్యోదశము. A holy place. పుణ్యక్షేత్రము. తీర్థమాడు to bathe స్నానముచేయు; to be brought to bed. తీర్థము ఇప్పించు to swear a witness; because the oath is administered with holy water. తీర్థయాత్రపోవు to go on pilgrimage. In theological works తీర్థము means salvation, మోక్షము and కుతీర్థము is false doctrine. తీర్థమాడుట or తీర్థమాట tīrtham-āḍuṭa. n. Bathing. స్నానము. తీర్థవాసి tīrtha-vāsi. n. A pilgrim. తీర్థసేవచేయువాడు. తీర్థీకరించు tīrthī-karinṭsu. v. a. To sanctify, hallow, purify.

(p. 568) trayamu trayamu. [Skt.] n. A trio. Three collectively, మూటిసమూహము. కవిత్రయము వారు the three poets, i.e., the Telugu poets, నన్నయ, తిక్కన and ఎర్రాప్రెగ్గడ. కాలత్రయము at all hours, morn, noon and night. లోకత్రయము the universe, i.e., heaven, earth and hell, పరలోకము, భూలోకము, పాతాళలోకము. (mundus tergeminus-Schlegel) త్రయి trayi. n. The three. The three Vedas collectively. త్రయీతనువు or, త్రయీమూర్తి he who is the Vedas incarnate,-a phrase for the Sun. త్రయీధర్మము trayī-dharmamu. n. The Vedic duties వేదవిహితధర్మము. త్రయోదశము trayō-daṣamu. adj. Thirteenth. పదమూడవ. త్రయోదశి trayō-daṣi. n. The 13th day of the moon, reckoned either from new moon or full moon. త్రయ్యంతగంధము trayyanta-gandhamu. n. The savour, or knowledge of the Scripture. T. i. 5.

(p. 584) daśamu daṣamu. [Skt.] n. Ten. పది. దశకము daṣakamu. n. A word for Ten: as we say a dozen for twelve. దశకంఠుడు daṣa-kanthuḍu. n. The 'ten throated' demon, i.e., Rāvaṇa. Proverbially, a hydra, devil, or monster. దశమము dasamamu. adj. The tenth part (of a book, &c.) దశమి daṣami. n. The tenth lunar day reckoned from new or full moon. పదోతిథి. దశరథుడు daṣa-radhudu. n. The name of the father of Rāma. దశాస్యుడు daṣ-āsyuḍu. n. The 'ten faced' demon, i.e., Rāvaṇa. A hydra or devil. దశాహము dasāhamu. n. The ceremony performed on the tenth day after a death. పదోనాటిశ్రాద్ధము. దశవంధము or దశబంధము daṣa-vandhamu. n. An Inam, or copy-hold, taxed at one tenṭh of the produce. An inam granted to one who constructs a tank.

(p. 585) dasarā dasarā [from Skt. దశ ten+రా = రాత్రులు nights.] n. The name of a feast called విజయదశమి in the month ఆశ్వయుజ (October.) It is the close of the నవరాత్రి anniversary.

(p. 1168) vijayamu vi-jayamu. [Skt.] n. A great conquest, a complete triumph, a great victory. మిక్కిలి గెలుపు. This word is used in the titles of several poems, and can be translated 'Adventures' or 'Tale,' as తారాశశాంకవిజయము the adventures of Tāra and Sasanka, similar to those of Stella and the Genius. విజయ vi-jaya. n. The name of a Telugu year. విజయదశమి vijaya-daṣami. n. The tenth day of the month Asvayuja, being the day after the festival to Sarasvati, when all books, arms and instruments of trade are worshipped. విజయముచేయు or విజయంజేయు vi-jayamu-chēyu. v. n. To come, వచ్చు. To proceed; deign or condescend to come or go. వేంచేయు, విచ్చేయు, వచ్చు, పోవు. ఈవేళ మాయింటికి విజయము చేస్తారా will you do me the honor to come to my house? will you favour me with your company. 'దేవదేవుండువిజయంబు చేసిన యీస్వప్నంబు.' A. pref. 21. 'విద్విషత్సంహారంబునకు విజయంబు చేయుమనుటయు.' lb. iv. 111. విజయస్తంభము vijaya-stambhimu. n. A pillar of victory. జయించి నాటినస్తంభము. 'పొట్టునురివిజయస్తంభోపలోట్టంకిత.' A. iv. 345. విజయి vi-jayi. adj. Victorious, triumphant. జయమును పొందిన, జయముగల. n. A conqueror. జయించినవాడు. విజయాభవ vijayī-bhava. interj. Hail to so and so, here's to the health of so and so. Hallelujah. సర్వోత్కృష్టుడవుగా నుండును. విజయుడు vi-jayudu. n. A name of Arjuna. అర్జునుడు. విజయవిలాసము a poem in his honour. Jaya and Vijaya are the names of the two porters at the gate of the palace of Vishnu, విష్నువుయొక్క ద్వారపాలకులు.

(p. 1266) ṣaṭ shat. [Skt.] adj. Six. ఆరు. షట్కర్మములు the six acts, or duties enjoined on Brahmins, i.e., అధ్యయన, అధ్యాపన, దాన, ఆదాన, యజన. యాజనములు. షట్కర్ముడు shaṭkarmuḍu. n. A Smarta Brahmin who performs the six acts above enumerated. షడక్షరమంత్రము a spell which has six syllables. షడ్గుణము six-fold, six times as much. ఆరంతలు. 'సాహసంషడ్గుణంచైవ.' షడ్గుణములు అనగా సంధి. కలహించడము, దండెత్తడము, యుద్ధానకు సమయము చూడడము, భేదము పుట్టించడము బలవంతునిని చేపట్టడము. షట్కము shaṭkamu. Six. ఆగు. షట్పదము shaṭ-padamu. n. Lit, the six-footed, i.e., a bee, the large black bee. అళి, భ్రమరము. షదాననుడు or షణ్ముఖుడు shaḍ-ānanuḍu. n. Lit. the six faced; a name of Kumaraswami, the Hindu Mars. కుమారస్వామి. షడ్జము shaḍjamu. n. A shrill musical tone like the peacock's cry. The fourth or middle note (tenor) of the Hindu gamut. సప్తస్వరములలో నొక స్వరము. షడ్భాషలు shaḍ-bhāshalu. n. plu. The six languages, i.e., అచ్చతెనుగు, దేశీయము, గ్రామ్యము, కన్నడి, హళేకన్నడి, అరవము. షడ్రసములు or షడ్రుచులు saḍ-rasamulu. n. plu. The six flavours used in cookery; viz., astringent, ఒగరు; sweet, తీపి; salt, ఉప్పు; pungent,కారము; bitter, చేదు; sour, పులుసు. షడ్రసాన్నము a ragout, highly seasoned food. 'చలువలుగట్టించు షడ్రసాన్నములుంచున్.' Ila. i. 87. అనగా మృష్టాన్నము పెట్టును. షడ్విద్యలు shạd-vidyalu. n. plu. The six magic arts; which are called ఆకర్షణము, స్తంభనము, మారణము, విద్వేషణము ఉచ్చాటనము, మోహనము. షణ్మతములు shaṇ-matamulu. n. The six Schools or doctrines of Philosophy, ఆరుదశములు. They are పాషండ, చార్వాక, బుద్ధ, జైన, వామన, గాణాపత్యములు. But a verse says బౌద్ధంవైదిక, శైవంచ, సౌరంవిష్ణుచ శాక్తకం. షష్టాష్టమము shashṭ-āshṭamamu. n. Enmity, animosity, పగ, విరోధము. వారికి షష్టాష్టమముగానున్నది they are on bad terms. షష్టి shashṭi. n. Sixty. ఆరువది. షష్టిపూర్తి shashṭi-pūrti. n. A feast held on a man's attaining his sixtieth year. అరువదియేండ్లవయసు రాగానే చేయు ఉత్సవము. షష్ఠము ṣhashṭhamu. adj. Sixth. ఆరవది. షష్ఠి ṣhashṭhi. n. The sixth day of the lunar fortnight, ఆరవతిథి. In grammar, the sixth case. ఆరవ విభక్తి. షష్ఠికము or షష్ఠిక shashṭhikamu. n. A kind or rice of quick growth. వ్రీహిభేదము. షష్ఠ్యంతములు shashṭh-y-anta-mulu. n. Dative verses, i.e., a set of verses in the preface of a Telugu peom, having every phrase in the dative thus: To the prince, to the hero, &c., &c. అవతారిక కొననుచెప్పే షష్ఠీవిభక్తిగల వాక్యములు గల పద్యములు. షష్ఠ్యంతమైన శబ్దము a word in the sixth case. ఆరవ విభక్తియందుండు శబ్దము.

(p. 1380) hantakāramu or హంతాకారము hanta-kāramu. [Skt.] n. Food to be given to a guest. ఆభ్యాగతునికి పెట్టవలసిన అన్నము. 'అగ్ని కార్యంబుదీర్చి యనంతరంబ హంతకారంబు నిష్ఠజేయంగవలయు, హంతకారంబొనర్ప బ్రహ్మాదులైన త్రిదశముఖ్యులు తృప్తి బొందెదరు సువ్వె.' Kasi Khand. v. 275.