(p. 42) adanabadana adana-badana. [Tel.] adv. Safely, without being hurt. Economically. చెక్కుచెదరకుండా, పోణిమిగా. 'అంబునిధితీరమున కులాయంబమర్చికొని కలంగుచు టిట్టిభి గ్రుడ్లు పెట్టి పొదిగె నేమరిపాటు లేకదనబదనకలచబడకుండ నొండొంటి గలిపికొనుచు.' P. i. 616. 'అందనబదననేగూర్చి మాయప్పుదీర్చిపొమ్ము నీవన్న.' Sankara H. iv. 37.

(p. 92) avaghaḷamu ava-ghaḷamu. [Skt.] adj. Difficult, impossible. హెచ్చైన, సంకటము, అసాధ్యము. 'సుగుణనిర్గుణ యోగ సంవిస్మయునకు వల్లమస్వామికి నవఘళంబెద్ది.' L. ii. 206. అవఘళించు ava-ghaḷinṭsu. [Skt.] v. a. To excel or surpass. To neglect, disregard. మించు , అతిశయించు, తిరస్కరించు. 'అర్థచంద్రునితేట నవఘళించులలాటపట్టి దీర్చిన గంగ మట్టితోడ.' Swa. iii. 92.

(p. 126) āvaṭamu āvaṭamu. [Tel.] n. Manner, good style, mode. నూతి కట్టకడవ ఆవటమున in peril, like a pitcher on the brink of a well. ఆవటముగశయ్యదీర్చి (G. v. 60.) Arranging his bed properly. 'నేతి బీరావటములాయెనేమి?' Velag. iii. 95. ఆవటించు āvaṭinṭsu. To take, live upon. వాడు గాలి ఆవటించి బ్రతికెను. P. iv. 53. He lived upon mere air: he starved. To help (one to food or to drink.) To serve up a meal. See Vasu. iii. 152. To serve up a meal. See Vasu. iii. 152. ఆవటిల్లు āvaṭillu. v. n. To be confused. కలుగు. కలతనొందు.

(p. 220) ōlāḍu ōl-āḍu. [Tel. ఓల+ఆడు] v. i. To bathe, to sport in water. ఓలారు ōl-āru. v. n. To float తేలు. ఓలార్చు ōl-ārṭsu. v. t. To cause to float, to refresh తేల్చు, సేదదీర్చు.

(p. 358) garavaḍu gara-vaḍu. [Tel.] v. i. To curdle, to become congealed. గడ్డకట్టు. 'సీ కరగుటెన్నడులేక గరపడ్డయామంచు దెచ్చియున్నతముగా దీర్చిరొక్కొ' భో. vii.

(p. 535) tīru tīru. [Tel.] v. n. To end, stop, cease, elapse. To be finished, ended, complete, or ready. To be paid, delivered, discharged, avenged. To be qualified, accomplished, finished, adorned, trim, decked. To be gratified, satiated, wreaked (as passion;) to be assuaged or allayed, to go off. ముగియు, చిక్కబడు. తనివితీర to the full; so as to satisfy one's desires. తీరలేదు it came to nothing, it was ineffectual. కోరికతీసి having gained his end. ఇది నాచేత తీరదు this is out of my power. నాకు తీరీతీరక ఉన్నది I am hardly at leisure. తీరిపోవు to die. To be practicable, or possible. అక్కడికి రాతీరదు I cannot come there, I have not leisure to come. రాకుంటే తీరదు (you) must positively come. వెళ్లక తీరదు I cannot help going. తీరినగుండెగా నున్నాడు he is quite hackneyed. తీరా tirā. (Root in A of తీరు, with the intensive affix ఆ) adv. Ultimately, at last; fairly; just, merely, in short, simply. తీరా మధ్యాహ్నమయ్యేటప్పటికి when it was high noon. ఆ గోడ తీటా పడ్డది the wall actually fell down. తూరా పండుకొనేటప్పటికి when he was fairly asleep. ఆ సంగతి తీరా బయటపడేటప్పటికి when the matter at last became known. తీరా చెల్లించెను he paid it in full. తీరిక or తీరికె tīrika. n. Leisure. పనిలేక యూరకుండుట. తీరికచిక్కిన having no leisure. Adorning, trimming, decoration. దిద్దడము. తీరిన tīrina adj. Full. finished, accomplished, cured, settled. తీరు. n. Manner, way, mode, fashion, style, arrangement, విధము. Beauty చక్కన. వాడు బకతీరుమనిడషి he is an odd man. వాడుబకతీరుగానున్నాడు ఒకతీరుగానున్నాడు he is but so and so, he is not well, he is not at ease. ఈ తీరు thus. తీరుతప్పి ఉన్నాడు it is all over with him. తీరుగా tirugā. adv. Properly, duly, aright. దాని ముక్కుకండ్లు తీరుగానున్నవి her nose and eyes are pretty. తీరుగడ or తీరుదల tīru-gaḍa. n. Ending. ముగియుట. తీరుపు or తీర్పు tīrupu. n. End, finishing. A decision, judgment, sentence, decree. తీర్పుచెప్పెను he gave his decision. Justice. న్యాయము. Setting right చక్కబాటు. తీరుపరి or తీర్పరి tīrup-ari. n. A judge. న్యాయాధిపతి. An agent or ambassador చారుడు. A superintendent. అధికారి, కార్యనిర్వాహకుడు. తీరుపడు to be destroyed నశించు. తీరుబడి tīru-baḍi. n. Leisure. సావకాశము. తీరుపాటు tīru-pāṭu. n. A settlement, payment. Leisure. తీరుపాటుగా నుండే unoccupied, at leisure. తీరుమానము or తీర్మానము tīru-mānamu. n. An ending, settlement, rectification. Pause. A decision, resolve. తీరుమానించు or తీర్మానించు to settle, to come to a decision. తీరువ tīruva. n. A settlement, discharge, payment. Duty, dues, fees. గడ్డతీరువ levelling the ground. తీరుపవేయు or తీరువకట్టు to levy a fee or contribution. తీరువజాస్తి tīruva-jāsti. [H.] n. An additional or supplementary assessment నిర్ణయించబడిన పన్నుకంటె పైగా కట్టినపన్ను. తీర్చు, తీరుచు, తీరుపు or తీర్చు tīrṭsu. v. a. To end, finish. To do with, accomplish, perform or play (his part,) go through. ముగించు. To order, arrange. చక్కబరుచు. To cool, quiet, assuage. To adjust, liquidate (a debt). To trim, deck, adorn, straighten, correct, rectify, regulate. దిద్దు. To set, place, draw (as the mark on the forehead). To pass (time, day, or night). To pay give or issue (wages or batta). To settle. To determine, to resolve, to decide. To do away with. పొపు, తొలగించు. To destroy నాశముచేయు. వాయసముతీర్చినది the crow gave a good omen (by crossing my path from left to right.) కోపమునుతీర్చు to revenge oneself, wreak one's anger. చలముతీర్చు, పగతీర్చు to satiate spite. దాహముతీర్చు to quench thirst. తమిదీర్చి satiating one's lusts. వాని పని తీర్చినారు they settled his business or they ruined him. తీర్చుకొను tīrṭsu-konu. v. a. To end, do away with. To settle or pay up as a debt, &c. తీర్పించు tīrpinṭsu. v. a. To cause to decide, or determine.

(p. 658) nirṇējakuḍu nir-ṇējakuḍa. [Skt.] n. A washerman. చాకలి. నిర్ణేజనము nir-ṇējanamu. n. Washing, cleansing with water. 'హస్తముఖపదనిర్నెజనాదులెల్లదీర్చి.' Balarama vi. 129.

(p. 659) niryātanamu niryātanamu. [Skt.] n. Revenge, పగదీర్చుకొనడము. A gift, దానము. A return of the money held in custody, న్యాసధనార్పణము. Payment of debt, ఋణ శుద్ధి.

(p. 828) pratighātamu prati-ghātamu. [Skt.] n. A blow in return, a blow for a blow, మారుదెబ్బ. Wreaking vengeance, పగదీర్చుకొనుట.

(p. 828) pratina pratina. [from Skt. ప్రతిజ్ఞ.] n. A vow, determination. ప్రతిజ్ఞ, పంతము. 'నేడుదుశ్శాసనుని నెత్తురనిలసుతుడు, మదమున ద్రావుటజూచికొరత, ప్రతినదీర్చునతండనిభయము బొంది.' M. IX. i. 74.

(p. 864) baḍi baḍi. [Tel. from పడు to fall.] adj. Slight, petty, 'బడిపనులేమేని పనుపుచు నంబిక డుకొనిపిలువంగ నడువనేర్చితిని.' BD. iv. 1267. బడిపనులు servitude. కొలువుడుపనులు. బడిగుర్రము an unsaddled horse. బడి. adv. Along with, వెంబడి. 'అఖిలజనంబులనుంబడి చేసికొని వెడలియతండు యమ్మోహరంబుదీర్చునెడ.' M. vi. ii. 348. అందరినిన్ని వెంటబెట్టుకొని. Like, as, conformably to, according to. దీని బడిచేయించుము make it like this one. బడికోడి or కోడిబడి boḍi-kōḍi. n. A barn door fowl. A large fowl. బడి baḍi. An affix forming nouns. Thus దారిబడి along the road. తీరుబడి leisure. తగులుబడి expense. పెట్టుబడి money advanced or laid out. వచ్చుబడి income. ఏలుబడి a reign. So many times as much, గుణార్థము. ఇబ్బడి as much again, twice as much. మబ్బడి thrice as much. బడిబడి baḍi-baḍi. adv. Repeatedly, one after another. మాటిమాటికి. 'ప్రమదంబున బంధుజనులు బడిబడిరాగన్.' Sunanda. v. 155. బడివారడి baḍi-vāraḍi. n. Apportionment, allotment, lot. The share of revenue levied on each farmer. ప్రతిమనుష్యునకు వేసెడు పన్ను.

(p. 878) bāra bāra. [Tel.] n. A fathom, the length of the two arms extended. చాచిన రెమడు చేతులనడిమికొలత, నాలుగుమూరలు. పదిబారలు twenty yards. బార or బారా bāra. [H.] Twelve పండ్రెండు. బారచాచు bāra-tsātsu. v. a. To extend. (the arms, so as to embrace.) 'గౌరవమున బారచాచి కౌగిటచేర్చెన్.' T. iv. 146. బారచాపు bāra-ṭsāpu. n. The cloth called Long cloth. చాలా నిడివిగలబట్ట. బారదూలము, బారుపట్టె or బారుదూలము a very long piece of timber, నిడుపాటిదూలము. బారపోయు bāra-pōyu. v. a. To spin, with the arm fully stretched. చెయ్యిసాగునంతవరకు నూలువడుకు. ఏకులబారపోయు to spin thread. బారాది bār-ādi. (బార+అది) adj. A great deal. అధికము. A great many. అనేకము, బహుళము, చాలా. 'ఓరోరిరాచవాడా, రారా నావెంట దిరుగరాదాసుడనై, బారాదిమాడలిచ్చెద కోరానీయప్పుదీర్చుకోరాయనుచున్.' HN. iv. 233. 'వారిరువురుతమలోపల వైరముగొనిరాజ్యకాంక్షవిజిగీషువులై, హోరాహోరింబోరిరి, బారాదిదినంబులననిప్రజలుతలంకన్.' A. iii. 21.

(p. 895) būme or బూమెయ būme. [Tel.] n. A fib, fiction. మారువేషము, మాయ, వంచన. 'తిలక మొగిదీర్చిమితభుక్తిసలిపి, వెంటబూమెలెరుగని యొక పాటిబుడుత, యాకుమడుపులందియ్య.' H. i. 134. బూమెలెరుగని, మాయలెరుగని. బూమెకత్తె or బూమెలాడి būme-katte. n. A tricksy woman. బూమెలాడు or బూమెకాడు būmel-āḍu. n. A tricksy man.

(p. 906) boṭṭu boṭṭu. [Tel.] n. A drop. A sectarian mark on the forehead, white, yellow, black or scarlet, long or round. A gold spangle or patch in general. The gold piece attached to the marriage cord. (మంగళసూత్రము.) A three-pie piece. The grammatical sunna or circlet, representing N. or M. నిలువుబొట్టు or సోగబొట్టు the upright line or streak in the forehead which denotes the Vaishṇava sect. అడ్డబొట్టు the cross mark which denotes the Saivites. తాళిబొట్టు the sign of marriage, being a bit of gold tied on the bride's throat. బొట్టుకట్టు to tie the తాలిబొట్టు,i.e., to marry. గట్టిబొట్టు full sunna. నేతిబొట్టు a little ghee. 'తిరుపతి కొప్పులమదముగదీర్చిన బూడిదెబొట్టు, మంచిదేర్పరచినమించునట్టి రుదురాక్కల పేరులు.' S. iii. 99. ఎక్కడ ఉన్నా సరిగా బొట్టు పెట్టినట్టు చిక్కుచున్నది wherever it is, he finds it in a moment. బొట్టుదారము boṭṭu-dāramu. n. The string round the neck from which the tāli is suspended, మంగళసూత్రము.

(p. 931) bhrukuṃsuḍu bhrukumsuḍu. [Skt.] n. A man who puts on a woman's garb. A male actor or dancer in female apparel. స్త్రీవేషధారి. స్త్రీ వేషము వేసికొని ఆడేపురుషుడు. నాట్యపురుషుడు. 'హరికొల్వునన్వివిధలాస్యస్పద్ధి సుభ్రూభ్రుకుంసలవాదుల్సరిదీర్చిపుచ్చి.' A. iv. 61. టీ భ్రుకుంసల, నర్తకులయొక్క.