(p. 138) iru iru. [Tel. cognate with రెండు.] adj. Two, both. ఇరుకెలకులు or ఇరుగడ both sides. ఇరుగోరు both shares, the whole, the gross crop. ఇరుచక్కి both sides. ఇరుచాళ్లదుక్కి a second ploughing. ఇరుతిగ or ఇత్తిగ six at dice: ఇరుతూము or ఇద్దుము two bushels. See తూము. ఇరుదెసల on both sides. ఇరునాలుగు twice four. ఇరువది or అరువై or అరవై twice ten. అరు on both sides, from side to side. ఇరువురు or ఇరుగురు both persons.

(p. 186) eḍlu eḍlu. [Tel. Contracted from ఎద్దులు] n, Oxen, cattle దుక్కియెడ్లు plough oxen.

(p. 201) ēruvāka ēru-vāka. [Tel.] n. The commencement of cultivation. The sowing season. Seed-time దుక్కి యొక్క ప్రారంభము. ఏరువాక కసాగించు To celebrate a feast at that season.

(p. 213) oracāludukki ora-ṭsālu-dukki. [Tel.] n. A single ploughing ఒకమారు దున్నిన పొలము, చాలు తేలికగాపారిన దుక్కి.

(p. 213) orapu , ఒరుపు orapu. [Tel.] n. Touch, contact, rubbing. Tightness. ఒరయిక, కర్షణము. An expedient ఉపాయము. Fineness, nobleness. విలాసాతిశయము, సౌందర్యము, యోగ్యత. Fault, transgression. An evil effect, mischief తంటా, దోషము. Trouble, anxiety తాపము. ఒరపు adj. Steady, firm, fine, noble, beautiful స్థిరము, సుందరమైన, గొప్ప, యోగ్యము. Light. ఒరపుదుక్కు light ploughing, as opposed to రొంపిదుక్కి wet ploughing. ఒరపులాడి a beautiful woman.

(p. 546) tegu tegu. [Tel.] v. n. To break, burst, sever, snap, or be separated. To be cut or split, as the skin or flesh with a blow. To burst, as a lake. To be parted out, as shares. ఖండితమగు, ఛిన్నమగు. To be sharp, as a cutting instrument. To venture సాహసించు. To be mellowed, trained or broken in, as a musical voice తీర్పగు. దాని గొంతుతెగినది he voice is tuned aright. To be finished or break off, as a work. తీర్పగు. To die చచ్చు. 'మార్జాలముడగ్గరి శశకపింజలంబులు తెగవె.' P. iii. 96. వగతెగెను the dispute was terminated. తెగ tega. n. A sort, kind, class. సజాతీయసమూహము. A crowd or flock. సమూహము. A sect, branch or division in a sect. A community, family, kin. Manner విధము. Side పక్షము. A bowstring అల్లెత్రాడు. Stringing a bow అల్లెత్రాటిని ఎక్కపెట్టుట. A length నిడుపు. తెక్కొను for తెగకొను See above. తెగగొట్టు tegagoṭṭu. v. a. To snap off, to cut, or sever నరుకు. తెగకోయు to cut off, to deduct. తెగగొరుకు to bite through. తెగచూచు to stare. తెగనమ్ము to sell off. v. t. To heat soundly. తెగనాడు teganāḍu. v. n. To speak rigorously. తెగబట్టు to hold fast. తెగబడు or తెగబారు tega-baḍu. v. n. To dare, to venture. తెగించు. తెగవేయు tegavēyu. v. t. To cut off, నరుకు. తెగమొగమాడి quite out of countenance. మిక్కిలి ముఖభంగమునుపొంది. 'తెగమొగ మోడియున్న జననిందితులొందుదు రెందధోగతుల్.' UR. K. vii. 267. తెగిన gashed, wounded, broken. భూమి తెగిపోయినది the field was cut up, ploughed up or destroyed by the flood. తెగుడు teguḍu. n. Breaking. తెగుట. తెగుడల tegudala. n. End, termination. అంతము. Decrease క్షయము. తెగుదెంపు tegudempu. (తెగు+తెంపు.) n. A decision. తీర్పు. తెగుబడి tegu-baḍi. n. Breaking. తెగుట. Ploughing. దుక్కి. Sale అమ్మకము. తెగులు tegulu. n. An outbreak (of disease.) Disease, sickness, plague, pain, blight, evil, murrain, rot. వ్యాధి, పీడ. తెగులుగొంటు tegulu-gonṭu. n. A sick person, an invalid. వ్యాధిగ్రస్తుడు, వ్యాధిగ్రస్తురాలు. తెగులుగొను tegulu-gonu. v. n. To become sick to fall sick. వ్యాధిగ్రస్తమగు. తెగువ teguva. n. Darin , resolution. సాహసము. Sharpness, decision, decidedness, determination. Hastiness, wilfulness. Suddenness, abruptness. Wreaking or satiating passion. Liberality. A charitable disposition దాతృత-వము. తెగువ దేవేంద్రపదవి our daring is a very heaven, i.e., revenge is sweet! వాడికి తెగువపుట్టినది he has become courageous, or venturesome. తెగుదారి tegu-dāri. (తెగువ+దారి.) n. A courageous person. సాహసికుడు, సాహసికురాలు. A donor, a charitable person. దాత. తెగువడు teguvadu. (తెగుడు+పడు.) v. n. To be separated or severed. వేరుపడు.

(p. 600) dukki dukki. [Tel.] n. Ploughing. దున్నుట. Tillage, కృషి. Ploughed land. ఒక దుక్కివాన a certain measure of rain that fills a furrow of the field, equivalent to one inch of rain. దుక్కిటెద్దు or దుక్కిపోతు a plough bullock. దుక్కిపొలము a ploughed field. రొంపిదుక్కి wet ploughing. నాగలి dry ploughing. దుక్కివాలు a plough, నాగలి. దుక్కివాలుతాలుపు an epithet of Bālarama.

(p. 602) dunnu dunnu. [Tel.] v. a. To plough. దుక్కి చేయు. దున్న dunna. n. A male buffalo మహిషము. A male beast, పురుషపశువు. ఏనుగు దున్న a young male elephant. దున్నపోతు dunna-pōtu. n. A male buffalo. (Applied abusively,) a rude, ignorant wretch.

(p. 892) burada burada. [Tel.] n. Mud. అడుసు. పంకము. బురకమ్మి burada-kammi. n. A stepping stone, a threshold or plank at a door. గడపకిందికమ్మి. బురదగుంట burada-gunṭa. n. A puddle. గేదెలుపొర్లేగుంట. బురదదుక్కి burada-dukki. n. Ploughing in an irrigated field. ఊడ్చుటకు సిద్ధము చేసినపొలము. బురదపాము burada-pāmu. n. A water-snake. నీరుపాము.

(p. 899) bellu or పెళ్ల bellu. [Tel.] n. A flake of earth, &c. బెల్లుతవ్వించు bellu-tavvinṭsu. v. n. To dig or break up ground. బెల్లుదుక్కి digging in lieu of ploughing. బెల్లు విరవడము to break up fallow ground. (These phrases are used in the western part of the country.)

(p. 1007) munnu munnu. [Tel.] n. A former time, ముందు, మునుపు. The beginning, ఆరంభము. adv. Formerly, erst, before, of old.మునుపు. ఇంతకమున్ను just now, lately. మున్నటియట్ల munnaṭi-yaṭla. adv. As usual. మునుపటివలెనే. మున్నడి or మున్నాడి munn-aḍi. (మున్ను + అడుగు.) adv. First, at first, before anything else, ముందుగా. 'వారిలోన పడతియొక్కతె మున్నాడి పారుతెంచి.' Jaim. v. 125. మున్నరక munn-araka. n. The front plough, followed by others. ముందరిదుక్కి. Courage, ధైర్యము.

(p. 1088) rompi rompi. [Tel.] n. Mud, mire. పంకము. అడుసు, బురద. గందపురొంపి sandal paste. 'మెదడు గందపురొంపి మెత్తినాడు.' Swa. iv. 109. రొంపిలోనాటిన స్తంబమువలెనున్నాడు he is unstable as a post set up in a bog. రొంపిదుక్కి (opposed to వెలిదుక్కు.) wet cultivation: lit. mireploughing. రొంపిమాను rompi-mānu. n. A piece of wood used for levelling a miry field.

(p. 1215) veli veli. [Tel.] n. Whiteness, తెలుపు. The outside or exterior, బయట, బాహ్యము. The external surface of the body, దేహముయొక్క బహిఃప్రదేశము. Publicity, బయలుపాటు. Excommunication, or exclusion from caste, బహిష్కారము. మాలో వెలి అనేమాటలేదు excommunication is unknown in our caste. 'వెలికిగోర్కు లెల్లవిడిచిపెట్టి.' Vēma. 791. adj. White, తెల్లని. Outer, outside, external. బైటి, బాహ్యమైన. వెలిగుడారు a tent pitched outside the town. వెలిపొలములు the outlying fields of a village. వెలికొత్తు to drive out. వెలికత్తెరనేల veli-kattera-nēla. a. A land mixed with gravel. కంకరమన్ను కలిసిననేల. వెలికిలు veli-kilu. v. n. To fall on the back,to touch the ground with the back. వీపుక్రిందగు. To lie on the back, వీపు క్రిందుగాపరుండు. వెలకిల velikila. adv. Supine, lying on the back, ఉత్తానముగా. వెలకిలబడు to lie on the back. వెలిగడ veli-gaḍa. n. Dry land. మెట్టనేల. వెలిగారము veli-gāramu. (వెలి+కారము.) n. Borax. బంగారమునకు కాంతితెచ్చే ఒకవిధమైన తెల్లని ఉప్పు. వెలిగిడ్డి veli-giḍḍi. n. The fabulous cow that grants all wishes, కామధేనువు. వెలిగుల్ల veli-gulla. n. A conch shell, శంఖము. 'వెలిగుల్లయు వనమాలయు గలిమియు మానికము మేనగలిగినవేల్పున్' G. iv. 169. వెలిగొండ veli-gonḍa. n. The distant mountain. Same as వెలితిప్ప. వెలిగౌరు veli-gauru. n. The white elephant of Indra, ఐరావితము. వలిచంట్ర The white species of the tree called చండ్ర వెలిచవి veli-ṭsavi. n. Adultery. జారత్వము. వెలితిప్ప veli-tippa. n. The silver mountain, Kailasa. వెండి కొండ, కైలాసము. వెలితుమ్మ the white species of the తుమ్మచెట్టు. వెలిదుక్కి veli-dukki. n. Ploughing land while it is moist with rain. నీళ్లుకట్టకుండావానతడితో దున్నడము. (Opposed to రొంపిదుక్కి.) వెలిపము Same as వలిపము. (q. v.) వెలిపుచ్చు or వెలిపరచు veli-putstsu v. a. To reveal, divulge. బైటబెట్టు, బయలుపరుచు, 'వేదశీర్షమెల్లవెలి బుచ్చగానేల.' Vēma. 214. వెలిపెట్టు See వెలివేయు. వెలిబూడిద veli-būḍida. n. The ashes of cowdung fuel. పిడకనిప్పులబూడిద. వెలిబిత్తరి a certain feat in wrestling. వెలిమాడు exports. లోమాడు imports, goods received. వెలిమావు veli-māvu. n. (Indra's) white horse, (ఇంద్రుని) తెల్లగుర్రము, ఉచ్చైశ్శ్రవము. వెలిమావులు white mares. 'విమలాంబుదముల బూనిన విమానములనదగవెలసి వెలిమావులు.' M. VII. i. 228. 'వేరొక్క వెలిమావువేల్పుదొరకు.' R. i. 46. వెలిమిడి or వెల్మిడి veli-miḍi. (వెలి+మిడుగు.) n. The ashes of cow-dung fuel, ashes, పిడకనిప్పులబూడిద, భస్మము. 'తెలుపులన్నియు మేలుదెలియంగనిసుక వెలిమిడియెముకలు వెసనుప్పుపత్తి.' Madhura Puran. D. page. 78. వెలిమొట్ట veli-moṭṭa. n. A sort of fish, the 'white snout.' వెలిమొట్టలనుదండువల తలార్లకునిచ్చె కొడిసెలపరిహాసకులకు నిచ్చె.' G. i. 111. వెలిమ్రాను veli-mrānu. n. The fabulous tree that grants all wishes, కల్పవృక్షము. వెలియునికి veli-y-uniki. n. Living in a foreign land, పరదేశవాసము. వెలివాడ veli-vāḍa. n. The outer 'street' or shrub of a town in which the pariahs live. బైటనుండేమాలపల్లె, చండాలవాటిక. వెలివాడపని veli-vāāa-pani. n. Cobblers' work. మాదిగపని. 'వెలివాడపని క్రొత్తమలక వాల్గొని నూనెయిడితంగెడాకుగట్టెడు తహతహ.' A. vi. 94. వెలివాడు or వెలివాడవాడు veli-vāḍu. n. An out caste, a pariah. చండాలుడు. మాలవాడు. 'వెలివాండ్రురెపల్లెకు జేరిరయ్యెడన్.' M. xiii. iii. 270. వెలివారు veli-vāru. n. A cordon formed round a hunting place. వేటాడుదోట బయటచుట్టుపారించెడుపోగు. వెలివెరియు Same as వెల్లివిరియు. (q. v.) వెలివిసరు veli-visaru. v. n. To come out, be revealed, be made public, బయలుపడు. వెలివేయు or వెలిపెట్టు veli-vēyu. v. a. To eject or excommunicate from a caste or sect. బహిష్కరించు.

(p. 1253) śītamu ṣītamu. [Skt.] adj. Cold, chilly, frigid. చల్లని. n. Coldness, chilliness. చల్లన. శీతకరుడు or శీతాంశుడు ṣīta-karuḍu. n. The moon. చంద్రుడు. శీతజ్వరము ṣīta-jvaramu. n. Ague, fever accompanied by shivering. శీతదుక్కి ṣīta-dukki. n. Ploughing a field in winter against sowing next spring. ఎండకాలములో విత్తడమునకై వానకాలములో దున్నియుంచడము. శీతనగము ṣīta-nagamu. n. The cold mountain, i.e., the Himalaya. శీతభేది ṣīta-bhēdi. n. A slimy diarrhoea or dysentery. శీతలము ṣītalamu. n. Coldness, cold, coolness, chilliness, frigidity. చలవ, శైత్యము. adj. Cold, చల్లని.

(p. 1395) hautramu hautramu. [Skt. from హూత.] n. The duty of the reciter of the Rig-Veda at a sacrifice. యజ్ఞములో ఋగ్వేద మెరిగిన ఋత్విజుని యొక్క కర్మము. 'అత్రివసిష్ఠ దక్ష పులహాంగిరులాది మహా మునీంద్రులౌద్గాత్రము హౌత్రమాధ్వరము దుక్కును గల్గిన యాగ కర్మముల్ సూత్రవిధాన వైఖరిని జొప్పడజేయగ.' T. v. 206.