(p. 349) gaganamu gaganamu. [Skt.] n. The sky. firmament, the ether. The empyrean. adj. Impossible, puzzling. దుర్లభము. అదేమిగగనము what great marvel is this? గగనకుసుమము lit. 'the sky blossom' a phrase for 'nothing,' as milk from a stone. గగనప్రయత్నము an impossible or overwhelmingly great undertaking. గగనరత్నము the gem of heaven, i.e., the sun. 'సీ గగనఘంటాపధక్రమణశీలు నకెంతగగనమయ్యెల తాంగికామచేదలు' వసు. iii.

(p. 353) gaḍḍu gaḍḍu. [Tel.] adj. Hard, rare, scarce. అసాధ్యము. adv. Much. మిక్కిలి. గడ్డుమాట a bold word. గడ్డువాడు a dangerous character. గడ్డు n. Violence, outrage. Difficulty. బలాత్కారము, ప్రయాసము, దుర్లభము. గడ్డురుకు to rebel, to be stiff-necked. గడ్డురుకు to rebel, to be stiff-necked. గడ్డుపనులు bold deeds. గడ్డుకొను gaḍḍu-konu. v. n. To excel. అతిశయించు.

(p. 600) duḥ duh. [Skt.] A negative prefix. Bad, evil, wicked. చెడు, చెడ్డ. In compounds it changes into దుశ్ or దుస్ according to the rules of Sandhi. Such compounds as usually occur in Telugu literature are here brought together and explained. దురంతము dur-antamu. adj. Endless, eternal, without limit, boundless , unfathomable, అంతములేని. దురదృష్టము dur-adṛishṭamu. n. Ill luck, misfortune. adj. Unfortunate. దురదృష్టుడు dur-adṛishṭuḍu. n. An unfortunate man. దురభిమానము dur-abhimānamu. n. Arrogance, presumption. దురభ్యాసము dur-abhyāsamu. n. An evil practice, a bad habit. దురవగాహము dur-avagāhamu. adj. Hard to understand, inexplicable, puzzling. దురవస్థ dur-avastha. n. Mishap, evil plight. దురహంకారము dur-ahankāramu. n. Presumption, arrogance. దూరాకృతము dur-ākṛitamu. n. An evil act, a misdemeanour. దుర్మార్గము దురాక్షేపణ dur-ākshēpaṇa. n. A quibble or groundless objection; a finesse. దురాగతము dur-āgatamu. n. An outrage. దురాగ్రహము dur-āgrahamu. n. Groundless anger. దురాబారము dur-āchāramu. n. A bad custom. దురాచారుడు a man of bad habits or conduct. దురాత్ముడు dur-ātmuḍu. n. A bad hearted man. దురాపము dur-āpamu. adj. Intolerable, unbearable. దురాపకోపము prodigious rage. దురాలోచన dur-ālōchana. n. Bad intent, a plot. దురాశ dur-āṣa. n. Covetousness, vain hopes, avarice, greed. దురాశపరుడు dur-āṣa-paruḍu. n. A covetous, avaricious man. దురుక్తి or దురాలావము dur-ukti. n. Hard words, harshness of language. దుర్గంధము dur-gan-dhamu. n. A bad smell , stink. దుర్గతి dur-gati. n. Ruin, perdition, నరకము. Poverty, బీదతనము. దుర్గమము dur-ga-mamu. adj. Inaccessible, impossible. పొందగూడని, పోగూడని. దుర్గుణము dur-guṇamu. n. An evil nature, a bad quality, a bad symptom. దుర్ఘటము dur-ghaṭamu. adj. Hazardous, hard, impracticable. దుర్జనుడు dur-januḍu. n. A bad man, a wretch. దుష్టుడు. దుర్జయము dur-jayamu. adj. Unconquerable, invincible, invulnerable. దుర్దశ dur-daṣa. n. Misfortune. దుర్జాతుడు dur-jātudu. n. A man of low birth. దుర్దినము dur-dinamu. n. A cloudy or foul day. ముసురుపట్టియుండు దినము. దుర్ధరము dur-dharamu. adj. That cannot be worn. ధరింపగూడని. దుర్ధర్షము dur-dharshamu. adj. Despicable. తిరస్కరింపదగిన. దుర్నయము or దుర్నీతి dur-nayamu. n. Wickedness, immorality. దుర్నిరీక్ష్యము dur-nirīkshyamu. adj. Dazzling, that dazzles, which is hard to look at. Terrific. దుర్బలము dur-balamu. adj. Weak, not valid, unreasonable, groundless. దుర్భలముచేయు to weaken. దుర్బుద్ధి dur-buddhi. n. Folly, weak reason; evil intent. దుర్భోధన dur-bōdhana. n. Evil counsel, instigation, temptation. దుర్భోధనచేయు to give evil advice, to instigate. దుర్భరము dur-bha-ramu. adj. Insupportable, భరించశక్యము కాని. దుర్బాష dur-bhāsha. n. Abuse, revilling, evil words. దుర్భాషలాడు to use foul language, to revile or scold. దుర్భిక్షము dur-bhikshamu. n. Dearth, famine. దుర్భిక్షకాలము hard times, a period of scarcity. దుర్మతి dur-mati. n. Folly. An evilminded man, దుర్భుద్ధికలవాడు. The name of a year. దుర్మదము dur-madamu. n. Arrogance. దుర్మరణము dur-maradṇa-mu. n. An unfortunate end, a violent or untimely death. దుర్మాంసము dur-mar-samu. n. Proud flesh (that grows in a sore or wound.) దుర్మార్గము dur-mārgamu. n. Misconduct, an offence. adj. Wicked. దుర్మార్గుడు dur-mārgudu. n. A wicked man, sinner, villain, evildoer. దుర్యశము dur-yaṣamu. n. Infamy, disgrace. దుర్యోగము dur-yōgamu. n. Misfortune, hard circumstances. దుర్లభము dur-labhamu. adj. Hard to get, scarce, rare. Difficult. దుర్వచనము dur-vachanamu. n. Foul language, abuse. దుర్వర్ణము dur-varṇamu. adj. Tarnished (as copper.) దుర్వృత్తుడు dur-vṛittuḍu. n. He who is wicked, he who leads a low or infamous life. దుశ్చరితుడు. దుర్వారము dur-vāramu. adj. Inevitable, irresistible. దుర్వ్యాపారము dur-vyāpā-ramu. n. Misconduct. దుశ్చరితము duṣcharitamu. n. Wicked conduct, wickedness. దుశ్చేష్ట duṣ-cheshṭa. n. A wicked deed. దుశ్చకునము duṣ-ṣskunamu. n. An evil omen. దుష్కరము dush-karamu. adj. Difficult, hard. చేయగూడని. దుష్కృతము dush-kṛitamu. n. A sin, an evil deed. పాపము. దుస్తంత్రము dus-tantramu. n. Craft, guile. కపటోపాయము. దుస్తరము dus-taramu. n. Difficulty. adj. Difficult bad, vile, inevitable, unavoidable. తరింపగూడని. దుస్సంగము dus-sangamu. n. Unlawful intercourse. దుస్సంధి dus-san-dhi. n. An error in grammatical elision. A base introduction: an acquaintance formed through the medium of vile persons. దుస్సహము dussahamu. adj. Insufferable, intolerable. సహింపగూడని దుస్స్వప్నము dus-svapnamu. n. An evil dream.

(p. 914) brāti brāti. [Tel.] n. Love, ప్రేమ. adj. Much, great, అధికము, హెచ్చు, అతిశయము, గొప్ప. Hard to get, impossible, దుర్లభము. Dear, beloved, ప్రియము. See బాతి. 'భవదధీనులకున్ విజయంబుబ్రాతె.' M. VII. v. 8. is it any great matter for thy favourites to be conquerors? నీప్రాపుగలిగినవారికి జయముకలుగుటయతిశయమా?

(p. 938) mandu mandu. [Tel. cf. Tam. మరందు.] n. Medicine, physic, a drug. ఔషధము. A love powder, వశ్యౌషధము. An antidote, ప్రతిక్రియ. An expedient, ఉపాయము. దీనికొక మందు చెప్పెదను I will tell you a device for this. Poison, విషము. Gunpowder, తుపాకి మందు. A rarity, a scarce thing. ఇంట్లో బియ్యము మందుకైనా లేవు there is no rice to be had for love or money. మంచివానికి మాట్లాడనిదేమందు if you are silent towards a good man it is a punishment to him. నీలిమందు indigo. నల్లమందు opium. మందుభాయీ or నల్లమందుభాయీ an opium eater. వలపుమందు or పెట్టుమందు love powder. మందుకాటుక eye salve. మందుపెట్టు to drug, to infatuate a person by administering to him or her a love powder, to poison. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache. దానిమందు వాని తలకెక్కినది the love powder administered by her has turned his head. adj. Impossible, దుర్లభము. 'కూడుదానగల్గెనేని కూరగుటమందు.' ఆము. iv. మందుపట్టడ mandu-paṭṭaḍa. n. A place where fireworks are prepared. బాణసంచుచేసెడుశాల. మందుమల mandu-mala. n. A hill on which drugs are found, an epithet applied to a hill called ద్రోణము. మందులమారి mandula-māri. n. One who administers love powders. మందాకు mand-aku. n. A medicinal herb. ఓషధి. 'కోటబంగారుగా జేయుకొరుకుమున్ను బ్రహ్మపిడిచిన మందాకు పసరవంగ.' A. ii. 8. మందులవాడు mandula-vāḍu. n. A druggist

(p. 1205) vekkasamu vekkasamu. [Tel.] n. Excess, an extreme. మిక్కుటము. Satiety, glut, fullness, gorge, plethore. Nausea, loathing, repugnance, disgust, dislike, చీదర, అసహ్యము, దుస్సహత్వము. వెక్కసములు vekkasamulu. n. plu. Disgusting words. దుస్సహవచనములు. 'చకోరకదంబంబుల వుక్కిళ్లకు వెక్కసంబై ముక్కులకు నెక్కి చిక్కంబడి.' Swa. iii. 37. adj. Excessive, extreme. అధికము. Loathesome, disgusting, దుస్సహము. Hard to get, దుర్లభము. వెక్కసపడు or వెక్కసమందు vekkasa-paḍu. v. a. To abhor, to loathe, చీదరపడు, అసహ్యపడు. 'వెక్కసమందుచుకురుపతి, రక్కసుతో ననియె.' M. VI. iii. 99. వెక్కసపాటు vakkasa-pāṭu. n. The act of being disgusted, loathing. వెక్కసించు or వెక్కసమగు vekka-sinṭsu. v. n. To be glutted, or gorged. To exceed, మిక్కుటమగు. 'కన్నులకు వెక్కసంబైన చెన్నుమిగిలి.' Ellana. ii. 114. To become loathesome, disgusting or unbearable, దుస్సహమగు. వెక్కసములాడు vekkasamu-l-āḍu. v. a. To scold, to abuse, తిట్టు. 'అందరుమీదబడి వెక్కసములాడి ప్రహరించి యిల్లువెడలింప.' Sar. D. 386. వెక్కసి vekkasi. n. A loathsome, disgusting or unbearable person, దుస్సహుడు, దుస్సహురాలు.

(p. 1344) sulabhamu su-labhamu. [Skt.] adj. Easy, feasible, attainable, practicable, easy of access. సుఖముగాలభించెడి, కష్టముకాని, సాధ్యమైన, దుర్లభముకాని, సులభుడు su-labhuḍu. n. One who is easy, courteous or accessible. గడుసు మనిషికానివాడు. వాడు సర్వసులభుడు he is good or kind to all. భక్తనులభడు he who is accessible to his worshippers.