(p. 79) aramōḍcu ara-mōḍṭsu. [Tel.] v. a. To half close. సగముమూయు. అరమోడ్పు adj. Half closed. సగముమూసి కొన్న. 'అరమోడ్పుకనుదోయి రసపారవశ్యవిభ్రమము దెలుప.' T. iv. 79.

(p. 300) kuvāḍamu , కువ్వాడము or కువాళము kuvāḍamu. [Tel.] n. A cloth cover over a carriage. బురకా. Hypocrisy, double dealing కపటము, 'నీకు వాడమ్ములన్నియు దెలుసు మాకు.' HD. 1902.

(p. 379) gummi gummi. [Tel.] n. A high basket for holding corn. బుట్ట. 'పడుతుకనిత్యమైదుగు రుభక్తులకన్న మొసంగికానివే, కడువవు నీగృహంబు ననుగుమ్ములుగాదెలుగానిమెక్కడన్.' Chenna. iv. 102. గుమ్మి n. Mire, a morass, a swamp. బరద, పర్ర.

(p. 762) puñjamu punjamu. [Skt.] n. A heap, quantity, collection. రాశి, ప్రోగు. 'శోకపుంజముల్.' oceans of sorrows. M. IV. iv. 282. 'రత్నపుంజభరిత' full of gems. M. I. v. 36. పుంజి punji. n. Abundance, plenty, సమృద్ధి. adj. Plentiful, abundant, prosperous. ఆ గ్రామమును పుంజిచేసినాడు he promoted the welfare of the village. 'ఖంజరీటంబుల పుంజిదెలుప.' N. ix. 179. టీ బలమును కనుపరచగాను. వారిప్పుడు పుంజిగానున్నారు they are now in good circumstances. Also, a phrase for Four. రెమడుపు జీల రూపాయిలు eight rupees. పుంజికొను punji-konu. v. n. To be grouped thickly, to collect in a crowd, గుబురుకొను. పుంజీభవత్ punjī-bhavat. adj. Collecting, gathering. సోగయ్యే. 'పుంజీభవత్పాటలవ్రాతము.' A. ii. 65. టీ దట్టమైన కలిగొట్టు పుష్పములు. పుంజీభవించు punjī-bhavintsu. v. n. To become a heap, రాశిపడు, కుప్పయగు.

(p. 805) poḍa poḍa. [Tel.] n. Appearance, figure, shape. రూపు, చూపు. A mole, speck, mark, a scruff or eruption on the skin. Variegated colour. పొడలపురుగు a spotted worm or serpent. పొడకట్టు poḍa-kaṭṭu. v. n. To make an appearance, to seem, appear, be visible, కనబడు, ప్రత్యక్షమగు, తోచు. నాకు ఆలాగు పొడకట్టినది it struck me so. పొడగను, పొడగాంచు or పొడచూచు poḍa-ganu. To see, view, behold. చూచు. 'పుడమిభర్తకుపండు పొడగాన్పుజేసి, కడుభక్తితోదాని క్రమమెల్లదెలుప.' Sārang. D. v. SVI. పది దినాలుగా వాని పొడ కానము I have not set my eyes upon him these ten days. పొడగానుపు poḍa-gānupu. n. Seeing, looking. పొడగనుట, దర్శనము. పొడచూపు or పొడపడు poḍa-ṭsūpu. v. n. To appear, to become visible, to be seen. కనబడు, ప్రత్యక్షమగు. పొడతామర poḍa-tāmara. n. White leprosy, మండలా కారకుష్ఠము. పొడతెంచు poda-tanṭsu. v. n. To be born, to rise. ఉదయించు, పుట్టు. పొడనీడ poḍa-nīḍa. n. Speckled shade. పొడపత్రి poḍa-patri. n. A certain drug, Asclepias vomitoria (kœnig,) Vomiting Swallow-wort (Ainslie,) which is very efficacious in cases of scorpion stings. పొడయెండ poḍa-y-enḍo. n. Sun-shine that appears through the clouds. పొడలమాను See చండ్ర పొడలమెకము poḍla-mekamu. n. The spotted deer. దుప్పి. పొడసుత్తె poḍa-sutte. n. A small hammer, చిన్నసుత్తె.

(p. 892) burada burada. [Tel.] n. Mud. అడుసు. పంకము. బురకమ్మి burada-kammi. n. A stepping stone, a threshold or plank at a door. గడపకిందికమ్మి. బురదగుంట burada-gunṭa. n. A puddle. గేదెలుపొర్లేగుంట. బురదదుక్కి burada-dukki. n. Ploughing in an irrigated field. ఊడ్చుటకు సిద్ధము చేసినపొలము. బురదపాము burada-pāmu. n. A water-snake. నీరుపాము.

(p. 916) bhagaṇamu bha-ganamu. [Skt.] n. The circumference of a circle. Warren. p. 357. An assemblage of stars. భ, నక్షత్రముల యొక్క, గణము, సమూహము. 'గగనగములైన పొన్నల్ చిగురాకులపొగడచాలు చెలిగనుగొంటే, భగణంబుపొలుపు దెలుపం, దగుమొగ్గలు సద్గుణాశ్రితములైతనరెన్' Also, in Prosody, a dactyl.

(p. 1037) moguḍu moguḍu. [Tel. from మొగడ. See మొగ్గ.] v. n. To be closed, as a flower, the hands, etc. ముకుళితమగు. మొగుచు, మొగుడుచు, మొగుడ్చు, or మొగిడించు moguṭsu. v. a. To cause to be closed, as a flower, &c. To close, shut (the eyes), fold (the hands.) ముకుళించు. 'సాష్టాంగదండ ప్రణామంబుచేసి నిలిచి కరంబులు మొగిచి.' Vish. ii. 72. 'చనిమంత్రు లెల్ల హస్తములు మొగిడ్చి యన్నరనాధు నకంతయుదెలుప.' Sar. D. 283. 'కేల్మొగిడించిభక్తి నమస్కరించి.' Parama Yōgi Vilāsa. Dwip: page 238.

(p. 1070) rākoṭṭu rā-koṭṭu. [Tel. See under రా from వచ్చు.] v. n. &a. To address scornfully using thou and thee, tutoyer. రారా పోరా అని ఏకవచనామతముగాపిలుచు, రారా పోరా అని అమర్యాదగా అను, తిరస్కరించు. 'కలహకంటకుడయిది, నీకొరకైకాదు శత్రునిండగ్గరుచో, రాకొట్టి పిలిచిమదిను, ద్రేకము బుట్టించి పోటు దెలుపగవలయున్.' G. vii. 68.

(p. 1106) lūlāmālamu lūlā-mālamu. [Tel.] n. Cheating, wheedling, defruading. మోసము, వంచన. 'క లూలామాలపుమాటలు, చాలుననిననలిగితన నిజంబగురూపం, బాలోనదెలుపవలెనని, నీలగ్రీవుడు నిటలనేత్రముజూపన్.' Kālahasti. iii. 194.

(p. 1114) lōva lōva. [Tel.] n. A valley, లోయ. The eaves of a house, ఇంటిచూరు. A burrow in the ground, నేలబొరియ. 'గాలిమంటపము ప్రాకారంబులోపలు బోదెలుచుట్టలుపొందు పడగ.' H. i. 209.

(p. 1134) vartanamu vartanamu. [Skt.] n. Conduct, behaviour, నడవడి. Staying, abiding. ఉనికి, స్థితి. Profession, occupation, livelihood. వృత్తి, వ్యాపారము, జీవనోపాయము. An act, పని, కృత్యము.' ఆవధూమనినవ్వి నా వర్తనము నీవచెప్పితివింక నేజెప్పవలెనె. KP. iv. 2. 'భువనంబులవర్తనంబులనీకు తేటపడనివిలేవుగావున.' M. XII. i. 20. 'గృహకృత్యవర్తనలనన్మరపించు.' T. ii. 161. వర్తన vartana. [from వ ర్తనము.] n. A fee. వర్తనుడు vartanuḍu. n. (In composition) One who practises, or behaves, వ్యాపారముగలవాడు. పాపవర్తనుడు an evil doer. సద్వర్తనుడు a well doer, one who acts properly. 'వావెరుంగనియీపాపవర్తనుండు.' Kaluvai. §. 134. ఆజ్ఞావర్తనుండై obediently, in obedience or conformity to the command. వర్తమానము varta-mānamu. n. Situation, condition, circumstance. స్థితి, సంగతి. News, intelligence. సమాచారము, వృత్తాంతము. The present time. The present tense, in Grammar. విద్యమానము, జరుగుచున్న కాలము. 'అనాగతవర్తమానంబులు నుచితానుచితకథాసార స్యంబులుందెలుపుమనిన.' H. i. 51. వర్తమానము adj. Being, existing, living, being present. స్థితమైన, విద్యమానమైన. సర్వత్రవర్తమానమైన omnipresent. Anand. i. 11. వర్తి varti. n. One who is, behaves or acts, వర్తించువాడు. Sandal, perfume. గాత్రానులేపని, పరిమళ ద్రవ్యములు కూర్చిన గంధపుబిళ్ల. The foil placed under a precious stone of the same colour to increase its lustre. మణిరంజకద్రవ్యము. The wick of a lamp, దీపపువత్తి. వర్తించు, వర్తిలు or వర్తిల్లు vartinṭsu. v. n. To be, remain, abide; to act, behave. ఉండు, వసించు, ప్రవర్తించు.' ఎయ్యెదివాసంబెందువర్తింతు.' URK. ii. 262. ఈశబ్దము మూడు లింగములయందును వర్తించును this word is used in all genders, i.e., it is of the common gender. వర్తిష్ణువు vartishṇuvu. adj. Staying, abiding, being stationary, or fixed. ఉండేవాడు, నిలుకడగానుండువాడు, వర్తించువాడు.

(p. 1206) vegaṭu vegaṭu. [from Skt. వికటుః] n. Harshness, or acerbity of taste. Abhorrence, loathing, dislike, repugnance, అనిష్టము, అసహ్యము, చీదర. 'వేషభాషల మీదవెగటుపడగ.' S. iii. 17. 'వికటఘోషమువినవెగటుగాదె.' P. iii. 56. 'సిగ్గువెగటునుబొడమ నిస్పృహత దెలుప.' Swa. ii. 71. adj. Harsh, bitter, disgusting, విరసము. వెగటించు vegaṭ-inṭsu. v. n. To be distasteful, అసహ్యమగు.

(p. 1326) sāri sāri. [Tel.] n. A time, turn, occasion. తడవ, తేప, మాటు. ఒకసారి once. రెండుసార్లు twice. మూడుసార్లు thrice. ఈసారి this time. నెలకు ఒకసారి once a month. నెలకు నాలుగుసార్లు four times a month. సారి sāri. [from Skt. స్వారి.] n. A military expedition, యుద్ధయాత్ర. సారె, సారెకు or సారెసరెకు sāre. adv. Frequently, often, repeatedly, again and again. మాటిమాటికి. 'ఘోరంబుగా సారెగుంటకన్నులు త్రిప్పు.' S. iii. 91. 'సారెంపరాకు హెచ్చరిక దెలుప.' N. ii. 334.

(p. 1347) sūtramu sūtramu. [Skt.] n. A thread, cord, line, yarn, twine. తంతి, నూలు, నూలిపోగు, దారము. A brief or precept in grammar, &c., an aphorism. అనేకార్థబోధకసంక్షిస్తవాక్యము. An expedient, contrivance; an artificial piece of work; a machine, ఉపాయము, యంత్రము. కపట a delusive contrivance. నాటకసూత్రధారి. 'the unseen mover of the world's machine,' an epithet of God. జతసూత్రము a water work, a hydraulic engine. వ్యాకరణసూత్రము a concise rule of grammar. ఆపస్తంబసూత్రము the institutes of Apastamba. మీ గోత్రసూత్రములేమి what is your family name? and what is your creed? మంగళసూత్రము the thread with which the marriage badge is tied on the bride's neck. యజ్ఞసూత్రము the sacred thread worn by the three principal classes of the Hindus. 'స్మృతిసూత్రసమాజములకు.' A. i. 43. సూత్రగాడు sūtra-gādu. n. An artist, a contriver or maker of any machine. యంత్రకాడు. సూత్రధారకుడు, సూత్రధారుడు or సూత్రధారి sūtra-dhārakuḍu. n. The manager or principal actor in a play or drama; the person behind the scenes who pulls the strings of puppets. An instigator, secret agent, or tempter. మేళనాయకుడు, ఆటాడించువాడు, నడిపించువాడు. 'జగన్నాటకసూత్రధారికి.' T. ii. 77. 'నేసూత్ర ధారిమీరందరుబహురూపులని.' B. X. 297. సూత్రపట్టు sūtra-paṭṭu. v. a. To 'lay the line,' as a bricklayer does. దారము పట్టు. 'బ్రహ్మతనుచేయులోక ప్రపంచమునకు, దారతమ్యంబు దెలుపంగదలచి యొక్కొ, సూటిమీంటికి నేలకు సూత్రపట్టు, వీకనీరంథ్ర ధారాళవృష్టి గురిసె.' R. vi. 3. 'పరగ వీధులుపురినూత. పట్టినట్టు.' A. i. 4. సూత్రపడు sūtra-paḍu. v. n. To match, ౛తపడు. సూత్రించు sūtrin-ṭsu. v. a. To lay down a rule, to enact. సూత్రముగా నేర్పరచు, సూత్రపరచు.