(p. 1) a a. 3. [Tel.] The termination of many pure Tel. words in the fem. and neut. genders, e. g., అమ్మ, అక్క, అత్త, అప్ప, అవ్వ, దండ, కర్ర, నేల, వల, ఓడ. But of a few maseulines only; e. g., తాత, మామ, అన్న, బావ, దొర.

(p. 4) aṅgavradakṣiṇamu anga-pradakshiṇamu. [Skt.] n. Rolling the body like a log to the right for a distance or round a temple, as a religious vow or penance. ప్రార్థన చేసికొనువాడు గుడి మొదలగువాటికి ప్రదక్షిణముగా దొరలుట.

(p. 5) aṅgāradollelu augāra-dollelu. [Skt.+Tel.] n. Fried wheat cakes. Same as అంగరొల్లెలు.

(p. 7) aṃza anza [Tel.] n. The foot; a footstep; the mark or measure of a foot. a stride. 'ఆట రెండుమూడం ౛లరుగునప్పుడకాళ్ల బంకజాక్షికి దొట్రుపాటుగదిరె.' మను. iii.

(p. 23) agapaḍu or అగుపడు agapaḍu. [Tel. from అగ్గము+పడు.] v. n. To appear, seem. To be found, or perceived. To be seized or apprehended. కంటబడు, దొరుకు, చిక్కు. వానికి కండ్లు అగుపడవు he cannot see, he is blind. ఉన్నది ఒకటి అగుపడేది ఒకటి it is one thing and appears another. నేను చెప్పినది వాడికి అగుపడలేదు he did not understand what I said. అగపరచు or అగుపరచు. v. n. To show, point out.

(p. 25) agu agu. [Tel.] (commongly written అవు), v. To be, to become, to prove to be. The present p|| is అగుచు, or అవుచు as అగుచున్నాడు or అవుచున్నాడు he is becoming. మిక్కిలి సిరి అగును much fortune will result. The past p|| is అయి as దొంగ అయి turned a rogue, become a thief. The root in A of అగు is కా as అట్లా కారాదు it cannot happen so. Aorist p|| అగు, అగునట్టి, అయ్యే, అయ్యెడి as క్రూరుడగు cruel. శాలివాహనశక వర్షంబులు 1466 అగునట్టి క్రోధి సంవత్సర కార్తీకశుద్ధ 5 శనివారము Saturday the 5th of the bright fortnight of the month Kārtika in the year Krodhi 'which is' the year 1466 (of the Salivahana æra.) ఇది దొంగతనము అయ్యేపనిగనుక as this is a matter in which a man might prove a rogue. Past Rel. p|| అయిన as నాది అయిన గుర్రము a horse of mine. The imperatives are కమ్ము plu. కండి. Causal forms కాజేయు or కావించు. Negative aorist కాదు, &c. అగుర = అగను+ర = అవును. It is so. 1. To be, to become, as కాకి కోకిలయగునె can a crow become a cuckoo? వాడు ఏమయినాడు what has become of him? దొంగ అయినాడు he proved to be a thief. వాడు నేరస్థుడైనాడు he was found guilty. ఆ పని అవును కాకపోవును that undertaking may or may not be accomplished. వానికి ఆకలి అవుతున్నది he is hungry. ఇట్లు రాత్రియగుట as it was now night. బాలుడగుట as he is but a child. 2. To be made, to be finished, to be spent or expended, to elapse, as పని శీఘ్రముగా కావలెను the work must be done soon. వివాహమగుము marry her. ఆ పెండ్లి అయినది the marriage took place. భోజనమయినది dinner is over. రాజదర్పనమయినది I got a sight of the king. అయినదాన్ని చూపు shew what has been done. ఆ పని అయినది the work is over, it is done. కావచ్చినది it is nearly done. రూకలు అయిపోయినది the money is expended. సంవత్సరము అయినది a year has passed. నెల అవుతున్నది it is about a month since. అర్థమయినదా do you understand it? సాకు భావముకాతేదు I do not understand it. భావముయనది I understand it. స్నానము కావించు to bathe, or to cause to bathe. తీర్పుకాలేదు no decision has been given. మ్రుచ్చిలితెచ్చుట మగతనం బగునె is it a manly thing to steal? 3. To be proper or fit, to be agreeable, as ఇచ్చట నుండనగునే మనకు is it fit for us to remain here? కాని పని an improper or unbecoming act. అట్లా చేయనవునా is it right to do so? పగలు కాచినపాలు ఆ రాత్రికి అవును milk boiled the same day is fit for use that night. అతనికీ నాకు కానందున as we are not on good terms. అయినవాండ్లున్ను కానివాండ్లున్ను friends and enemies. 4. To grow, as ఈ తోటలో ఏమి అవుతవి what is grown in this garden? ఇక్కడ వరి కఅదు rice does not grow here. 5. (Governing a dative) To stand in relation, as వాడు నీకేమవుతాడు how is he related to you? నాకు కావలసినవారు my relations. వానికి మేము ఏమీకాము we are in no way related to him. 6. Added to some nouns it gives them a verbal significance, as వారు ఎప్పుడు ప్రయాణమవుతారు when will they start or set out? విభాగాలు అయి వేరింటి కాపురము చేస్తున్నారు they seperated and live apart.

(p. 28) accu aṭṭsu. n. A stamp, a form for printing or for any other impression, a type, a printing press. An axle-tree. A mould. The handle of a handmill, A weaver's reed or stay. An image, or picture. ప్రతి రూపమును కల్పించేటిది, ఇరుసుమాను, తిరగటి పిడి, బట్ట వేసేటందుకు సాధనమైనది, ప్రతిబింబము. పోత అచ్చు the mould wherein clay or metal is cast. ఇటికె అచ్చు the box or mould used in making bricks. అచ్చక్షరములు printed letters. అచ్చువేయు to print. ఇంకా అచ్చువేయని unprinted, unpublished.అచ్చువేసేవాడు a printer. అక్షరాల అచ్చులు types of letters. బెల్లపు అచ్చు a square mould into which boiled treacle is poured, and thus formed into cakes. అచ్చుబెల్లము a lump of jaggery, అచ్చొత్తు to seal, impress with a mark, to print అచ్చుకూటము (a Madras word,) A printing press office ముద్రాశాల. అచ్చుబల్ల the frame on which a weaver's reed is fixed. అచ్చువేసినయెద్దు a 'brahminy' bull that is marked or stamped and is allowed to wander at large, as consecrated to the deity. అచ్చుకట్టు or అచ్చుకట్టువేయు v. a. To prepare land for wet cultivation by throwing up banks to divide it into plots, partitions or beds. మళ్లుగా ఏర్పరచు అచ్చుకట్టించినమడి or అచ్చుకట్టు పొలము a field which is divided into beds for wet cultivation. అచ్చులపోయు to find yarn on the frame for weaving (Cuddapa.) అచ్చుగా aṭṭsu-gā. [Tel.] adv. Precisely, exactly, clearly, evidently. 'పిచ్చుకపై బ్రహ్మాస్తము నచ్చుగ దొడిగినవితాన.' T. iv. 22.

(p. 36) aḍuku aḍuku. [Tam.] n. A pile or heap, దొంతి. Also అటుకులు. (q. v.)

(p. 38) aḍḍugonu aḍḍu-gonu. [Tel.] v. To come in the way, to interpose. 'అడ్డుగొనిపోకు దొరకు బ్రహ్మస్తుడనియె.' అచ్చ యుద్ధకాండ.

(p. 44) addira or అదిర addira. [Tel. అది+ర] Interj. What a wonder! Wonderful! అద్దిరపాటున addirapāṭuna. adv. Suddenly, unexpectedly. అదాటున. 'అనితలపోయువాని పొలుపద్దిరపాటున జూచి విస్మయంబనుపమలీల దొట్టిన.' S. iii. 543. అద్దిరయ్య interj. Bravo! excellent! శాబాసు. 'చెప్పక చెప్పెడు నద్దిరయ్యమా కెరుగదరం బెమీమహిమ.' Swa. i. 35.

(p. 67) abbu abbu. [Tel.] v. n. To come into one's enjoyment, possession, or reach; be obtained or gained. చిక్కు, దొరుకు, లభించు. ప్రాప్తించు. ఇది వీనికి అబ్బేసొమ్ము కాదు the luck is too good to last; that is, he is not worthy of such good fortune, and it will not stick by him. దీన్ని వానికి అబ్బనియ్యరు they will prevent his getting it.

(p. 74) amalu amalu. [H.] Authority, reign, sway, government. An office or post, a public charge. Execution, fulfilment, the period of one ruler's government. ఏలుబడి, దొరతనము, హయాము. అతని అమలులో in his reign or sway. ఆ కలెక్టరు గారి అమలులో in that Collector's days. ఆ తీర్పు అమలులోకి తేబడిన తరువాత after the decision was executed. వాని మీద అమలుచేసినారు they took steps against him, they put in force against him. అమల్దారుడు an Amildar, i.e., one who exercises authority. One who puts government orders into force. A Tahsildar or revenue officer in charge of Taluq.

(p. 75) ammanabōṇṭlu ammana-bōnṭlu. [Tel.] n. Plu Cunning jades. దొంగతొత్తులు. 'బంకెతల్ రంకెతల్ పచ్చిరక్కెసలు, రొమ్మునకుంపట్లు రోత ప్రామిళ్లు, బ్రమ్మెతకత్తెలు నమ్మనబోంట్లు.' Charitra P. 460 line 7.

(p. 76) ayi (past p|| of అగు to become.) Having become, turned into. మాకు అయి నిలిచినాడు he stood like a post., i.e., he has transfixed with surprise &c. దొంగ అయి తిరుగుతున్నాడు he has turned thief. పోకిరి అయిపోయినాడు he has become a wicked fellow. అయిన (past rel. p|| of అగు to become.) Accomplished, becoming, agreeable, suitable. అయినపని a work that is accomplished, a becoming art. అయిన పెండ్లాము a good wife. అయినమందు a suitable medicine. అయినమనిషి a useful or proper man. అయినవాండ్లు friends, relations. See కాని. అయిన is also used to change nouns into adjectives as సొగసైన పిల్ల, ఆశ్చర్యమైన కార్యము a wonderful deed. For other uses, see under ఐన.

(p. 86) alaghu a-laghu. [Skt.] adj. Not light. Heavy, large, big. భారమైన. అలఘువు a-laghuvu. n. A long vowel; a sound equal to two mātras or simple sounds. గురువు, గుర్వక్షరము. అలఘుడు a-laghuḍu. n. A man of weight. A respectable man. దొడ్డవాడు, గొప్పవాడు.