(p. 284) kilakila kila-kila. [Tel.] n. Din, hubbub, clamour, uproar, as of a marching host. Twittering, as of birds: any confused sound. కిలకిల్లాడు, కిలకిలలాడు to be clamorous కిలకిలధ్వనిచేయు.

(p. 284) kilāriñcu or కిలారుచు kilārinṭsu. [Tel.] v. n. To make a hubbub. కిలకిలధ్వనిచేయు To play the bully to swagger. To boot, halloo, shout. బొబ్బరించు. To laugh in rage. అట్టహాసముచేయు.

(p. 402) ghōṣa ghōsha. [Skt.] n. A loud noise, a cry, a roar, an exclamation, proclamation, news. వేదఘోషతో కూడా సాగిపోయిరి they set forth in procession preceded by Brahmins who chanted verses from the Vedas. ఘోషాక్షరము an aspirated consonant. ఘోషము n. A hamlet where herdsmen dwell. గొల్లపల్లె. ఘోషకన్య ghōsha-kanya. n. A milkmaid. ఘోషణము ghōshaṇamu. n. A roaring noise, a clamour, an uproar. చాటించడము. ఘోషించు ghōshinṭsu. v. n. To sound, roar, resound, clamour, exclaim, cry. ధ్వనిచేయు, మ్రోయు, చాటించు. ఘోషుడు ghōshuḍu. n. A shepherd or herdsman, గొల్లవాడు.

(p. 929) bhōruna or భోరన bhōruna. [Tel.] adv. Much, grandly, greatly, heavily (as rain.) వాన భోరున కురిసినది it rained heavily. భోరున ఏడ్చినది she wept bitterly. భోరున వెడలెను he proceeded in great pomp. 'భోరున గురిసిరి పుష్ప వర్షములు.' DRY. 2268. 'మనుజేశ్వరులెల్లను భోరన దమయంతీ స్వయంవరమునకు నొప్పం, జనుదెంచిరి.' M. III. ii. 28. భోరుకొను bhōru-konu. v. n. To resound, sound aloud. 'భేరిమొదలగు వాద్యముల్ భోరుకొనగ.' Ila. i. 104. టీ మిక్కిలి ధ్వనిచేయుచుండగా.

(p. 978) māru māru. [Tel.] v. n. To be changed. మారుపడు. To be transmuted, altered. వ్యత్యయమగు, ఒకటిమరియొకటియగు. ఆరూకలు మారవు that money will not pass. To be ruined, నశించు. n. Opposition, ఎదురు. A time, తడవ, ఆవృతి. ఒకమారు once. ఈమారు this once, or this time. రెండుమార్లు twice. ముమ్మారు thrice. పలుమారు many times. Buttermilk, మజ్జిగ. A course or remove at dinner, రెండవతూరి పెట్టదగిన భోజ్యపదార్థము. మారు. adj. Other, మరియొక. అన్యము. Opposite, opposed, ఎదురైన, ప్రతి. Turned, averted, పెడ. Replying, answering. మారు మనిషి a substitute. మారుమాటు a reply. మారతాళము a false key. మారుమొగము an averted countenance. మారుమూల a bye-place. మారుకొను or మార్కొను māru-konu. v. a. To attack, front, face. ఎదురుకొను. To oppose, to be adverse to. ఎదిరించు. మారుగా māru-gā. adv. Instead of, in lieu of, ప్రత్యామ్నాయముగా. నాకు మారుగా పోయినాడు he went in my place, instead of me. మారుచు or మార్చు māruṭsu. v. a. To change, మారజేయు. మార్పు. మారుపు, మారుదల or మారుపాటు mārpu. n. Changing, మారుట. మార్పు mārpu. n. Exchange, change. A kind of fish. కుండమార్పిళ్లు కూడదు or కుండమార్పులుకూడదు marrying a man's son and daughter with another man's daughter and son, is wrong. మారుతల్లి. మారుడు తల్లి or మారటతల్లి māru-talli. n. A step-mother. సవతితల్లి. మారుతాళము māru-tāḷamu. n. A picklock, a false key. దొంగ బీగము చెవి. మారుతుడు or మార్తుడు māru-tuḍu. n. An enemy plu. మారుతురు enemies, శత్రువులు. మారుపడు māru-paḍu. v. n. To be changed or exchanged. భేదపడు. To disappear, vanish, అదృశ్యమగు. మారుపు mārupu. n. A kind of fish. Russell. 168. 'మారుపులను జరువారికిచ్చె.' G. i. 111. మాతుపెట్టు or మార్పెట్టు māru-peṭṭu. v. a. To oppose. ఎదిరించు మారుబేరగాడు māru-bēra-gāḍu. n. A retail dealer. చిల్లర వర్తకుడు. మారుబేరము māru-bēramu. n. Retail trade. చిల్లరవర్తకము. మారుమనువు māru-manuvu. n. A woman's second espousals. ఆడదానికి రెండవ వివాహము. మారుమనువుది a woman who is married a second time, దిధిషువు, రెండవపెండడ్లాడినస్త్రీ. మారుమగడు a woman's unlawful husband, ఉపపతి, మారుమలయు, మార్మలయు, మారుమసలు or మార్మసలు māru-malayu. v. a. To rival, to match. సరిగా ఎదిరించు. 'నూత్నభానురుచికి మారుమలయుచునున్న శమంతకంబు.' Vish. vi. 263. 'తానునందరకును తత్తత్స్వరూపమానవాకృతులతో మారుమలయుచును.' L. xiii. 130. మారుమాట or మార్మాట māru-māṭa. n. An answer, ఎదురుత్తరము, ప్రతివచనము. మారుమొగము or మార్మొగము māru-mogamu. n. An averted face. పెడమొగము. మారుమ్రోత māru-mrota. n. A echo. ప్రతిధ్వని. మారుమూల māru-mūla. n. The opposite side, ఎదురుమూల. An out of the way corner or retired place మారుమ్రోయు māru-mrōyu. v. n. To echo. ప్రతిధ్వనిచేయు. మారురూపు māru-rūpu. n. A new appearance, a change of form. రూపాంతరము, మారిపోయినరూపు. మారొడ్డు mār-oḍḍu. v. a. To oppose, ప్రతిఘటించు మారువర్తకుడు māru-ṿartakuḍu. n. A retail dealer. చిల్లరవర్తకుడు. మారుమెడ or మార్మెడ māru-meḍa. n. A twisted neck. మెలిపడి పోయన కంఠము. A. iii. 23.

(p. 1040) mora mora. [Tel.] n. A cry, scream lamentation, complaint, plaint. A declaration, statement. అత్తనాదము. Also, another form of మోర. (q. v.) మొరపెట్టు mora-peṭṭu. v. n. To scream, cry, yell, lament, wail, cry aloud, complain. అర్తధ్వనిచేయు, అరుచు, పడిన అన్యాయమునుగూర్చి చెప్పు. మొరపెట్టుకొను to howl, make a complaint, complain, తనకు గలిగిన అన్యాయమును గూర్చి చెప్పుకొను. స్త్రీలకు స్వాతంత్య్రములేదని శాస్త్రములు మొరపెట్టుచుండగా while the Sastras declare that women have no independence.

(p. 1041) morayu or మ్రోయు morayu. [Tel. another form of మ్రోగు.] v. n. To sound. resound. ధ్వనించు. మొరయించు morayinṭsu. v. a. To sound, cause to resound, roar. ధ్వనిచేయు, వాయించు. 'మొరయించె పటుజ్యానాదము.' R. iv. 82.

(p. 1044) mōgu or మ్రోగు mōgu. [Tel.] v. n. To sound, ring, resound, echo. ధ్వనిచేయు.

(p. 1060) rantu rantu. [Tel.] n. A sound, noise; clamour, disturbance, trouble, annoyance. ధ్వని, అరుపు, సందడి, గల్లంతు, తొందర, బారి. 'ఆతిథ్యముగొని హరితనచేతోగతినొలయ, రంతుసేయని విద్యద్వ్రాతంబుజూచి.' A. iii. 4. 'ఏలారంతుల్. A. vi. 52. టీ ఈ సందడులేల, ఈరచ్చలెందుకు. Lewdness, sexual intercourse. Sport. క్రీడ, రతి. రంతుకాడు rantu-kāḍu. n. A lewd man, a man of pleasure, క్రీడాపరుడు. రంతిలు or రంతిల్లు rantilu. v. n. To brawl, ధ్వనిచేయు, అరుచు.

(p. 1066) ravaṇa ravaṇa. [Skt. for రమణ.] n. Beauty. Also, a handbell, పిడిగంట. 'ఢక్కా హుడుక్కారవణానక, లటహ, పటహ, తమట.' H. iii. 38. రవణము ravaṇamu. n. A jewel, an ornament. భూషణము. 'వేల్పుటింతులలోన విర్రవీగుచుమేన, నవరత్నరచనల రవణమెరిగె.' Swa. ii. 11. [Skt.] adj. Sonorous, sounding. ధ్వనిచేయునట్టిది. రవణించు or రమణించు ravaṇinṭsu. v. n. To bloom, flourish. అందముగా నుండు. సీ అమరేంద్రముక్తమేఃముల దెచ్చుక్రమంబురవణించి మించివాయువులు విసరె.' N. viii. 103.

(p. 1076) rāyiḍi rāyiḍi. [Tel. from రాయు.] n. Rubbing, friction; plague, trouble, annoyance, ravages. ఒకరయిక, ఉపద్రవము. 'రాయిడిలేకసరాళంబులైనత్రోవల జను గృహస్థులు.' L. xiv. 26. 'రాహుత్తులప్పటి రయిడిమాన్పి.' Pal. 74. రాయిడించు rāyiḍ-inṭsu. v. n. To rub together. ఒకటి తోనొకటి ఒరసికొను. To make a noise, to cause a disturbance. ధ్వనిచేయు, సందడి చేయు, అల్లరిచేయు. 'నానాకిరీటవిన్యస్తప్రమాన సౌరభములొండొంటితో రాయిడింప.' Vish. iii. 113. 'తే గీ రవలిమట్టెల మ్రోతలు రాయిడింప.' V. P. v. 13. రాయిడికాడు rāyiḍi-kāḍu. n. A tormentor. ఉపద్రవము చేయువాడు. రాయిడికత్తె ṛāyiḍi-katte. n. A troublesome woman. రాయిడిడిగిడి a kind of drum, డిండిమము.

(p. 1240) śaṅkhamu ṣankhamu. [Skt.] n. A conch shell, a conch used as a horn. The number called 100 billions. కంబవు, నూరుఖర్వములు. దక్షిణావర్తశంఖము a conch the windings of which turn to the right. శంఖచక్రములు the conch and the discus, as weapons of Vishnu. శంకచక్రాలపోగులు round earrings worn by Vaishnavites on which is the form of a conch and of a circle. శంఖమందుపోస్తేతీర్థము (a proverb) lit. any water poured in a conch becomes sacred water; that is, all one says is law! I am to take his word for gospel! జీతముముట్టలేదని శంఖధ్వనిచేయుచున్నాడు he is howling for his pay. శంఖనఖము ṣankha-nakhamu. n. A small or base shell. క్షుద్రశంఖము, నత్తగుల్ల. A perfume, ఒకవిధమైన పరిమళ ద్రవ్యము. శంఖపాణి ṣankha-pāṇi. n. Lit. the conch bearer, i.e., Vishnu. శంఖపాలకులు ṣankha-pālakulu. n. plu. A kind of snake. సర్పవిశేషములు. 'బొట్టపెంబరలును, శంఖపాలకులునుజాతినాగులు.' G. viii. 101. శంఖిని ṣankhini. n. A woman of a certain type. An apparition, a fairy. స్త్రీజాతిభేదము, స్త్రీభూతభేదము.