(p. 8) aṇṭanillu antasillu [Tel.] v. i. To come near, to approach. చేరు. 'ఆరదంబులరదంబులతో నటసిలినడుచుచు.' ఉ.హరి. iv.

(p. 285) kisikālaylugānaḍucu kisi-kāḷḷu-gā-naḍuṭsu. [Tel.] v. n. To straddle in dancing.

(p. 557) tokku or త్రొక్కు tokku. [Tel.] v. n. & a. To step, tread, or perform a dance, అణగదొక్కుట (A. ii. 104.) to pound, stamp, trample on, crush, macerate. పొరుగిల్లుతొక్కక not entering your neighbour's house. పొలిమేరతొక్కు to lay down or define a boundary line by treading on it. కొమ్మతొక్కు to lay down suckers or branches from a tree. తొక్కిచూచు to go and examine in person: to inspect personally. దిగదొక్కు to blink or put out of view, to suppress. తొక్కు. n. Paste, pickle. తొక్కించు or త్రొక్కించు tok-kinṭsu. v. a. To cause to tread, &c. నాట్యము తొక్కించినారు they made him dance. చింతకాయలు తొక్కించిరి they had the tamarind pounded. తొక్కు or తొక్కుడు tokkudu. n. Treading, grinding, dancing, capering, ఇరుకాటము, సమ్మర్ధము, రాపిడి, రారాపు. R. i. 46. Plu: త్రొక్కుళ్లు. P. iii. 76. adj Threshed, pounded తొక్కిన. తొక్కుడుకమ్మి tokkuḍu-kammi. n. A threshold. దొడ్డి తొక్కుకొనిపోయినది it broke out of the fold. తొక్కుపలుకులు lisping words. బిడ్డలువచ్చీరాక అదేమాటలు. తొక్కుడుబిళ్లలు tokkuḍu-biḷḷalu. n. A certain game. తొక్కులాడు tokku-l-āḍu. v. n. To grieve, to be in trouble. తొక్కులాడుచునడుచుట to trudge on, plod, to get on with difficulty.

(p. 573) trōcu or తోచు trōṭsu. [Tel.] v. n. To hasten. వడిగొను. To undertake, పూను. To walk, నడుచు. To chase or follow after. కవియు. To go beyond or transgress, మీరు, అతిక్రమించు. v. t. To push, త్రోయు. To disregard, ఉపేక్షించు. To kill, చంపు.

(p. 621) dhātuvu dhātuvu. [Skt.] n. The essence of anything. సారము. One of the constituent elements of the earth, or of the body. A fossil or mineral red chalk, పర్వతధాతువు జేగురు. మణిశిలలోనగు ఎర్రని ధాతువు, శిలావికారము A red mark on the forehead, బొట్టు. The pulse. ధాతువు ఆడు, నడుచు or కొట్టుకొను to beat as the pulse. A grammatical root. A relic. Thus దంతధాతువు is the Tooth-relic, being the tooth of Gautama Buddha. ధాతువాదము dhātu-vādamu. n. Assaying, in mineralogy. The art of Chemistry. T. iii. 65. రసవాదము. 'ధాతువాదింబు హేతువారంబు' Amuk. i. ధాతువాది dhātuvādi. n. A mineralogist. A critic, grammarian. A Chemist రసవాది, A. v. 231. వైయాకరణి. ధాతువుచూచు dhātuvu-ṭsūṭsu. v. n. To feel the pulse. సప్తధాతువులు or మహాధాతువులు the seven great principles of nature, రోమత్వగ్మాం సాస్థిస్నాయుమోవ్రాణములు.

(p. 630) naḍacu Same as నడుచు. (q. v.) నడ or నడక naḍa. n. A walk, walking, stepping, motion, movement. గమనము. Pace, step, manner of walking, gait. A trip or journey. పడవ మూడునడలు వచ్చినది the boat made three trips. adj. Walking, moving. locomotive. నడకొండలు moving mountains. నడపీనుగు a walking corpse: a fool, a good for nothing man. Sumati. § 69. నడక naḍaka. n. A walk, walking. నడగడు nada-gaḍu. (నడ+కాడు.) n. A horse. గుర్రము. నడగొట్టు nada-goṭṭu. (నడ+కొట్టు.) v. n. To stand, to remain, to be, నిలుచు, ఉండు. నడ౛ోడు naḍa-dzōdu. n. A foot soldier. కాలిబంటు, పదాతి. నడత nadata. n. Conduct, behaviour. నడవడి, ప్రవర్తనము.

(p. 631) naḍucu or నడచు naḍuṭsu. [Tel.] v. n. To walk, go, move, proceed. To happen, occur, pass, take place. To behave, conduct oneself, ప్రవర్తించు. To take effect, as an order. To live, continue, last. To descend, as an estate. To beat, as applied to the pulse. To act (as a father, servant, &c.) వారికిందనడిచేభూమి the field they hold or enjoy. నడిచేనెల the current month, వానికిని మాకును నడిచిన జాబులు the letters that passed between us. నడిచినజగడము the dispute that took place. శ్లోకము నడవవద్దా surely the verse ought to flow easily. ఆ ఉత్సవము నడుస్తున్నదా is the feast still kept up? నడుపు or నడపు naḍupu. v. a. To make one walk, make a thing proceed. To manage, conduct. To navigate, steer a vessel. To undertake or govern. వ్యాయము నడుపు to execute justice. n. Walk, pace, step, gait. Walking, గమనము. Conduct, ప్రవర్తనము. నడిపించు or నడపించు. naḍi-pinṭsu. v. a. To make one walk. పిల్లకాయను నడిపించినది she made the child walk. To conduct, carry on, push on. నడుపు. ఆ మాన్యము వానికి నడిపించితిని I let my field to him free. నడుచుకొను naḍuṭsu-konu. v. n. To behave.

(p. 631) naḍumu naḍumu. [Tel.] n. The middle, the waist, or loins. కాను. The middle portion మధ్యబాగము. నడుముకట్టుకొను naḍumu-kaṭṭu-konu. v. n. To undertake, to make oneself ready. To gird up the loins, to be ready. సిద్ధపడు. To take a vow of chastity, నడుమంతరము or నడుమంత్రము naḍu-mantaramu. (నడుము+అంతరము.) adj. Extraordinary, unprecedented, unthought of, as a windfall. n. The waist, కొను. An interval, మధ్యకాలము. adj. Middling, neither here nor there. నడమంతరపేరు an alias. నడమంతరపు ఐశ్వర్యమునకును వరము మీది పుండునకును చురుకు అధికము those who have recently become rich and an ulcer on a nerve give great trouble. నడమంతరముగా nada-mantaramu-gā. adv. Unexpectedly. నడుచొచ్చు naḍu-ṭsoṭsṭsu. v. n. To come in the middle, to interpose, నడుమ ప్రవేశించు. నడుదింపు naḍu-dimpu. n. The flesh in the loins. మాంసవిశేషము. నడుములో చెక్కు to pocket, because they stick a handkerchief, &c., in at the girdle. నడుముపడిన gone in the loins, broken down, debilitated. నడుము వదిలినది there was an emission of semen. నడుమ or నడమ naḍuma. adj. Middle, centrical. నడుమును. adj. and postp. In the middle, meanwhile,. through, between. ఈ నడుమ presently: (also) lately. ఆ నడుమ meantime. నడమ వచ్చినారు they came between or interposed; they came as messengers or representatives. నడుమ వచ్చినవానికి ఇంత అధికారమా is an interloper to presume thus? నడుమ మాట్లాడు to interrupt one while speaking: or to intercede, to mediate. నడాన or నడుమను nadāna. adv. In the middle; midway.

(p. 679) nela nela. [Tel.] n. A month. మాసము. The moon, చంద్రుడు. The full moon, చంద్రుడు. The full moon, పున్నమ. A place, నెలవు, స్థానము. Camphor, కర్పూరము. నెలవత్తిబాగాలు bits of green camphor. పచ్చకర్పూరపు పలుకులు, వానకట్లు, వానసవక్కలు, నెలవంక the crescent moon. నెల నెలకు every month. నెలసరికి at the end of the month. నెలకట్టు nela-kaṭṭu. n. A pavement, రాతికట్టడపునేల, కుట్టిమము. 'పటికంపునెలకట్టు పైనెక్క బెగడొందు నింతి యిచ్చుట గుట్ట లెట్టుదాటె.' HK. iii. 74. నెలకువ nelakuva. n. A place. స్థానము. నెలకూన the crescent moon, బాలచంద్రుడు A nail mark, నఖక్షతము. వసు. vi. నెలకొను or నెలవుకొను nela-konu. v. n. To be, stay, arise. ఉండు, నిలుచుండు, పుట్టు, కలుగు. To become firm or settled, నిలుకడయగు. 'క నేముం జనుదెంచెద మూరట, నెలకొని వృషభమపజ్జనడుచు గోవులపగిదిన్.' M. VII. i. 55.

(p. 700) paḍava paḍava. [Tel.] n. A boat. దోసె, War, combat, fighting, యుద్ధము. Imminent danger, peril, a fatal accident, ప్రళయము. ఈ పడవ గడిస్తే if I can only get over this hobble or scrape. 'అరదంబు నందుండి తన తనయుండైన భగదత్తుండు ముందు నడువ పడవకైవచ్చెనంత.' Satyabhāma. iv. 134. పడవరము or పడవలము paḍava-ramu. (పడలు+వలము.) n. The vanguard of an army, సేనాముఖము. 'గొల్లవల్లభుకపుడు కట్టంబు మిక్కిలి కానుకలిచ్చి, పడవలంబులదూల పలుమారు నేసి.' Pal. 80. పడువరు to proceed or go before, ముందునడుచు. పడవాగె or పడివాగె paḍa-vāge. adj. Prepared. Bridled. కళ్లెము పెట్టి స్థిరపరచిన. 'ఇనుడప్పు డజుడౌట మునుమున్ను పడవాగెగొని వచ్చు రాయంచకొదమయనగ.' Swa. iii. 74. టీ కళ్లెముపెట్టి స్థిరపరచి తేబడినటువంటి, అనగా ముస్తీబైవచ్చినటువంటి. పడవాలు, పడవాలుడు or పడాలు paḍavālu. n. A commander of an army. సేనాధిపతి, దళవాయి. 'కనపపులు వేల్పుపడవాలుగన్నచోటు.' Swa. ii. 9. టీ ': వేల్పుపడవాలు, దేవతలకు సేనాధిపతి. 'ధనంజయుండు తమతోడంజనుదేరదగు పరివారంబు సమకట్టం బడవాళ్లంబనిచె.' M. XIV. iii. 4. పడసాల paḍa-sāla. (పడలు+సాల.) n. A hall, a portico. కూటము, కూటాము. 'పడసాల ముంగిలి పందిలి పసిగాడి.' Suca. iii. 469.

(p. 756) pirindi or పిరిది pirindi. [Tel.] adj. Behind, after, following. సుదిపిరింది త్రాటిక్రియ as a thread that follows the needle. పిరిందికి or పిరిదికి pirindi-ki. adv. Backwards. వెనుకకు. 'అగ్నియోత్ర పరులు వాజి బిరిందికి నడుగుపెట్టక తెగనడుచువారు.' M. XII. iii. 55. See పిరుదు.

(p. 838) pravartakuḍu pra-vartakuḍu. [Skt.] n. One who carries on or manages, నడపువాడు. The original instigator or author of an act, the doer. A manager, or superintendent. కారకుడు, అధికారి. గ్రామప్రవర్తకుడు the manager or agent of a village. ఉభయవేదాంతవర్తకులయిన he who cultivates both systems of theology. ప్రవర్తన or ప్రవర్తనము pra-vartana. n. Conduct, behaviour, నడత, ఆచారము. ప్రవర్తమానము pra-varta-mānamu. adj. Currnet, as a year. నడుచుచున్న. ప్రవర్తించు or ప్రవర్తిల్లు pra-varṭinṭsu. v. n. To behave, go on, conduct oneself. దుర్మార్గముగా ప్రవర్తించుచున్నాడు he behaves very ill.

(p. 1021) meṭṭu meṭṭu. [Tel.] v. a. &n. To step, walk, tread. అడుగుపెట్టు, నడుచు, త్రొక్కు. 'మెల్ల మెల్లన మెట్టుచుదొలగి అల్లనల్లనతలుపులండకు జేరి.' BD iv. 1523. To tread on, to trample on. To kick, to thrust with the foot. To wear, as sandals. తొక్కు, కాలితోతన్ను, పాదుకలు వేసికొను. 'ఏయేతీర్థములందు గ్రుంకిడితి రేయేద్వీపముల్ మెట్టినారు.' Swa. i. 26. 'నీళ్లమునుగనేల జలధిమెట్టగనేల మొనసివేల్పులకును మ్రొక్కనేల.' Vēma. iii. 259. n. Treading, త్రొక్కుట. A step of a ladder or stair, సోపానము. A step, grade, degree, rank. A mount a hill, తిప్ప, కొండ. The total, వెరసి. A custom house, సుంకము పుచ్చుకొనుచోటు. A stop on the lute, వీణెసరకట్టు. Curds mixed with water, as పులిమెట్టు sour curds, పుల్లనిమజ్జిగ. మెట్టు a shoe, slipper. పాదరక్ష. plu. మెట్లు. sandals, పావకోళ్లు. మెట్టించు meṭṭinṭsu. v. n. To lead to make one walk, to cause to be trampled. To suggest, to stir the mind. నడిపించు, తొక్కించు. To kill, చంపు. 'మింటన్ మ్రోసినమ్రోత తాలిమిని లో మెట్టింపమున్నీపునా యింటన్ బుట్టెదవంచుకంసుడుతొడిన్ హింసించె నీయన్నలన్.' B. X. 102. మెట్టిక meṭṭika. n. A step , మెట్టు, సోపానము. See also మెటిక. మెట్టిమల్లాడు meṭṭi-mall-āḍu. v. a. To trample down or all over, to ruin, హతముచేయు, ధ్వంసముచేయు. 'కర్మంబుల కట్టడలకులోనుగాక మాయలనుమెట్టి మల్లాడి నిర్మలలింగసేవ నెట్టిభక్తిఘటించు.' L. xvi. 229. మెట్టుకు meṭṭu-ku. adv. On the whole, altogether. In fact, in all, at the most, at least, at any rate. In short, at the best or worst, once for all, finally, at last, in the end, after all, withal, yet still. తుదకు. మెట్టుకుపోయినాడు of course he is gone. మెట్టిల్లు (మెట్టిన + ఇల్లు) the mother-in-law's house, ఆడుదాని అత్తగారిల్లు. మెట్టుబ్రాలు sacred rice, తలబ్రాలు.

(p. 1026) melagu melagu. [Tel.] v. n. To wander, to roam about. సంచరించు. To behave, to conduct oneself carefully, జాగరూకతతో నడుచుకొను, వర్తించు. To move, జరుగు. 'కొంతసేపునకాయిర్రికొదములేచి, యల్లనల్లన మెలుగుచునాకటికిని.' Vish. iii. 287. మెలుచు melatsu. v. a. To cause to behave, మెలగజేయు. మెలకువ, మెలంకువ, మెలుకువ or మెళుకువ melukuva. n. Waking from sleep, మేలుకొనుట. Watchfulness, జాగరూకత. Conduct, వర్తనము. Life, living, livelihood. జీవనము. Wandering, సంచారము. మెలకువవాడు melakuva-kāḍu. n. A watchful or careful man, జాగరూకుడు. మెలత, మెల్త, మెలతుక or మెల్తుక melata. n. A lady, woman, maid. స్త్రీ. మెలన melana. n. Conducct, behaviour. నడత, ప్రవర్తన. 'నాతిమగవాని నమ్ముటరోతగాదె, వానిమెలన తానద్దంబులోని ముడుపు.' Miscell. i. 567 line. 9. మెలపు or మెల్పు melapu. v. a. To conduct, to lead, to manage. నడిపించు, ప్రవర్తింపజేయు. మెలయజేయు. 'పురోహిత ప్రధానుల నప్రాప్తయౌవనుమడగు నతనివినీతుగా మెలపుకొండని నియమించి.' A. iii. 109. n. Watchfulness, జాగరూకత. Conduct, behaviour. Dexterity, cleverness, skill, నేర్పు. Steadiness, చలింపమి. Softness, dullness, మాంద్యము. 'దండనీతి విధానమంతటికి రక్షయర్హమగు మెలుపు తోజేయసదివెలుంగు.' M. XII. ii. 182. కనుమెలుపు (M. IX. i. 24.) అనగా నేత్రచమత్క్రియ.

(p. 1105) līla līla. [Skt.] n. Play, sport, pastime, diversion. క్రీడ, కేళి, విలాసము. ప్రభులింగలీల the Siva comedy. A deed, work క్రియ. Manner, mode, fashion, way. విధము, రీతి. ఇల్లీల in this way. ఆలీల in like manner. 'ఇల్లీలనడుచునాతని.' S. iii. 113. లీలాకోపము sportive anger. లీలావతి līlā-vati. n. A sportive girl. విలాసవతి.